---
baslik: Tercih Robotu Nedir? YÖK Atlas Tercih Sihirbazı Nasıl Kullanılır?
aciklama: Tercih robotu neyi çözer, neyi çözemez? YÖK Atlas'ı adım adım kullanma rehberi ve robota liste teslim etmeden önce bilmen gereken dört tuzak — tek şemada.
tarih: 2026-08-06
---

Tercih döneminin en çok aranan araçlarından biri "tercih robotu". Ama iki farklı şey aynı adla anılıyor: YÖK'ün resmî veri ekranı **YÖK Atlas tercih sihirbazı** ve sıralamanı girince sana program listeleyen **tercih robotları**. Bu yazı ikisinin de ne işe yaradığını, YÖK Atlas'ın adım adım nasıl kullanıldığını ve bir robotun çıktısını hangi süzgeçten geçirmen gerektiğini anlatıyor.

## Tercih robotu ne yapar?

Özünde her tercih robotu aynı işi yapar: **başarı sıralamanı** alır, geçmiş yılların taban sıralamalarıyla karşılaştırır ve 23.000'i aşkın programın içinden senin bandına düşenleri süzer. Elle günler süren tarama işini saniyelere indirir. İyi bir robot bunun üstüne üç şey daha katar:

- Programları tek yılın tabanına göre değil, **çok yıllı trende** göre dilimlemek ([tabanlar yıldan yıla nasıl oynuyor](/rehber/taban-siralamalar-nasil-degisir)),
- Sonuçları **hayal / dengeli / garanti** mantığıyla ayırmak ([listenin üç bölgesi](/rehber/tercih-listesi-nasil-yapilir)),
- Kılavuzdaki [özel koşulları ve sıralama şartlarını](/rehber/siralama-sartlari-2026) süzgece dahil etmek.

Robotun yapamayacağı şey ise senin yerine **istemek**: hangi bölümü gerçekten okuyacağını, hangi şehirde dört yıl yaşayabileceğini, bütçenin neye yettiğini robot bilemez. Robot evreni daraltır; sırayı sen kurarsın.

## YÖK Atlas tercih sihirbazı adım adım

YÖK Atlas (yokatlas.yok.gov.tr), YÖK'ün resmî yerleştirme verilerini açtığı ücretsiz ekrandır. Kullanımı:

1. **Düzeyini seç.** 4 yıllık için "Lisans Tercih Sihirbazı", 2 yıllık için "Önlisans Tercih Sihirbazı" ([önlisans mı lisans mı](/rehber/onlisans-mi-lisans-mi)).
2. **Puan türünü ve sıralamanı gir.** SAY, EA, SÖZ, DİL ya da TYT — ve puanını değil, **başarı sıralamanı** ([neden sıralama](/rehber/taban-puan-mi-siralama-mi)).
3. **Filtrele.** Şehir, devlet/vakıf, öğretim türü, burs oranı gibi filtrelerle evreni daralt.
4. **Program sayfalarına in.** Her programın sayfasında kontenjan, taban, yerleşenlerin sıralama aralığı, akademik kadro ve doluluk geçmişi var. Asıl hazine listede değil, bu detay sayfalarındadır.

## Robot çıktısını okurken dört tuzak

```mermaid
%% aria: Tercih robotu kullanım akışı şeması. Doğru akış şöyledir: başarı sıralamanı girersin, filtrelerle aday havuzunu daraltırsın, robot programları hayal, dengeli ve garanti dilimlerine ayırır, sonra son kontrol sana geçer: kılavuz koşullarını, çok yıllı taban trendini ve kendi isteklerini kendin doğrularsın; bu kontrol sarı ile işaretlidir çünkü atlanması en sık hatadır. Akışın dışında dört tuzak kutusu kırmızı ile işaretlidir: puanla arama yapmak, tek yılın tabanına güvenmek, listeyi robotun verdiği sırayla göndermek ve kılavuz koşullarını hiç okumamak. Bu dört hatadan herhangi biri listeyi çürütür. Son kontrolden geçen liste yeşil ile işaretlenmiş sağlam liste kutusuna ulaşır.
%% altyazi: Robot evreni daraltır, sırayı sen kurarsın — son kontrol devredilemez.
flowchart TD
  A("Başarı sıralamanı gir<br/>puanı değil") --> B("Filtrele:<br/>şehir, devlet/vakıf,<br/>öğretim dili")
  B --> C("Robot dilimler:<br/>hayal / dengeli / garanti")
  C --> D{"Son kontrol sende:<br/>kılavuz koşulları,<br/>çok yıllı trend,<br/>gerçek isteklerin"}
  D -- "kontrolü yaptın" --> E("Sağlam liste:<br/>her satırın gerekçesi var")
  D -- "atladın" --> F("Tuzaklar devrede")
  T1("Puanla arama") -.-> F
  T2("Tek yılın tabanına<br/>güvenmek") -.-> F
  T3("Robotun sırasını<br/>aynen göndermek") -.-> F
  T4("Kılavuz koşullarını<br/>okumamak") -.-> F

  classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
  classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
  classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
  class D uyari
  class E garanti
  class F,T1,T2,T3,T4 hayal
```

**1) Puanla arama yapmak.** Puanlar sınavın zorluğuyla her yıl kayar; aynı puan bir yıl 80 bininci, ertesi yıl 120 bininci sıraya denk gelir. Robota da YÖK Atlas'a da **sıralamanı** ver.

**2) Tek yılın tabanına güvenmek.** Geçen yılın tabanı tek başına bir fotoğraftır, film değil. Kontenjanı artan program gevşer, kapanan varyantın talebi komşusuna taşar. En az son 3-4 yılın trendine bakmayan çıktı eksiktir.

**3) Robotun sırasını aynen göndermek.** Robotlar genelde yerleşme ihtimaline göre sıralar; oysa merkezi yerleştirmede liste **istek sırana** göre dizilir ([sistem nasıl çalışır](/rehber/merkezi-yerlestirme-nasil-calisir)). İhtimal sırasıyla gönderilen liste, üst sıralara [ölü tercih](/rehber/olu-tercih-nedir) gömer.

**4) Kılavuz koşullarını okumamak.** Yaş şartı, cinsiyet şartı, sağlık raporu, zorunlu hizmet gibi [özel koşullar](/rehber/ozel-kosullu-programlar) robota her zaman tam yansımaz. Yazacağın her satırın kılavuz koşul maddelerini bir kez kendin oku.

## YÖK Atlas mı, tercih robotu mu?

İkisi rakip değil, ardışık: robot tarama işini saniyeye indirir, YÖK Atlas tek programın derinine iner. Verimli akış şöyle: [tercih robotuna](/tercih-robotu) sıralamanı gir, hayal/dengeli/garanti dilimlerine ayrılmış aday havuzunu çıkar; sonra listende ciddi yer verdiğin programların YÖK Atlas sayfalarını açıp kadro, doluluk geçmişi ve koşulları tek tek doğrula. Robotla dakikada evreni gör, Atlas'la satır satır emin ol — liste ikisinin kesişiminden çıkar.
