---
baslik: YKS Tercih Listesi Nasıl Yapılır? (2026 Rehberi)
aciklama: 24 tercihlik listeyi dilim dilim kurmanın adım adım yöntemi — hayal, dengeli ve garanti bölgeleri tek şemada.
tarih: 2026-07-25
---

Tercih listesi kurmanın tek doğru yolu yok; ama boşta bırakan yanlış yolları belli. Bu rehber, ÖSYM'nin tanıdığı 24 tercih hakkını **hayal / dengeli / garanti** mantığıyla nasıl dağıtacağını anlatıyor.

## Önce ölçüyü düzelt: puan değil, sıralama

Tercihin tek sağlam ölçüsü **başarı sıralamandır**. Puanlar her yıl sınavın zorluğuna göre kayar; aynı puan bir yıl 80 bininci, ertesi yıl 120 bininci sıraya denk gelebilir. ÖSYM sonuç belgende her puan türü için ayrı sıralaman yazar — listeyi o satıra göre kur. Bu konunun detayı için [Taban puan mı, başarı sıralaması mı?](/rehber/taban-puan-mi-siralama-mi) yazısına bak.

## Listenin üç bölgesi

```mermaid
%% aria: Tercih listesi dilim şeması: 24 satırlık liste yukarıdan aşağı üç bölgeye ayrılır. İlk 4-8 satır hayal tercihleri — tabanı senden daha iyi kapatan ama çok istediğin programlar; tutmazsa alttakilere zarar vermez. Orta 8-12 satır dengeli tercihler — sıralamana yakın programlar, yerleşme ihtimalinin en yüksek olduğu bölge. Son 4-6 satır garanti tercihler — tabanı belirgin geniş programlar; buraya yalnızca gerçekten kayıt yaptıracağın programları yazarsın.
%% altyazi: Üstte hayal (kırmızı), ortada dengeli (sarı), altta garanti (yeşil) — her satır istek sırana göre dizilir, yerleşme ihtimaline göre değil.
flowchart TD
  L("24 tercihlik listen<br/>yukarıdan aşağı okunur") --> H("Hayal · ilk 4-8 satır<br/>çok istediğin, tabanı daha sıkı programlar")
  H --> D("Dengeli · orta 8-12 satır<br/>sıralamana yakın programlar")
  D --> G("Garanti · son 4-6 satır<br/>gerçekten razı olacağın programlar")
  H -. "tutmazsa sıradakine geçer<br/>alttakilere zarar vermez" .-> D
  G --> K{"Kayıt yaptırır mısın?"}
  K -- "evet, severek giderim" --> OK("Listeye yaz")
  K -- "hayır" --> YAZMA("Yazma:<br/>yerleşirsen ek hakkın yanar")

  classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
  classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
  classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
  class H hayal
  class D uyari
  class G,OK garanti
  class YAZMA hayal
```

**1) Hayal tercihleri (ilk 4-8 sıra).** Taban sıralaması seninkinden *daha iyi* kapatan ama çok istediğin programlar. "Sıralamam yetmez, boşa gider" korkusu yersizdir: bir programı üst sıraya yazmak, alttaki tercihlere yerleşme ihtimalini **azaltmaz**. ÖSYM sistemi yukarıdan aşağı bakar; hayal tutmazsa sıradakine geçer. Tabanlar her yıl oynar — geçen yıl 5 bin kapatmış bir bölüm bu yıl 8 bine gevşeyebilir.

**2) Dengeli tercihler (orta blok, 8-12 sıra).** Taban sıralaması senin sıralamana yakın programlar. Listenin kalbi burasıdır; yerleşme ihtimalinin en yüksek olduğu bölge. Aynı bölümün farklı şehirlerdeki/üniversitelerdeki versiyonlarını sıralama sırasıyla diz.

**3) Garanti tercihleri (son 4-6 sıra).** Taban sıralaması seninkinden belirgin şekilde geniş programlar. Buradaki altın kural: **yerleşsen kayıt yaptırmayacağın hiçbir programı yazma.** Garanti dilimi "razı olacağın en makul seçenek" demektir, "ne olursa olsun bir yere gireyim" demek değil. Kayıt yaptırmayacağın bir yere yerleşirsen hem bir yılın gider hem de ek yerleştirmeye başvuramazsın.

## Sık yapılan hatalar

- **Tek yıla bakmak.** 2025 tabanı tek başına yanıltır; en az son 3-4 yılın trendine bak. Tabanların yıldan yıla nasıl oynadığını [Taban sıralamalar yıldan yıla ne kadar değişir?](/rehber/taban-siralamalar-nasil-degisir) yazısında verilerle gösterdik.
- **24'ü doldurmak için doldurmak.** Okumayacağın bölümü listeye eklemek hata; 16 gerçekçi tercih, 24 gelişigüzel tercihten iyidir.
- **"Ölü tercih" yazmak.** Tabanı senin sıralamandan çok daha iyi olan bir programı listenin *sonlarına* yazmak o satırı çöpe atar — üstteki tercihlerinden birine yerleşmişsen oraya sıra zaten gelmez. Detay: [Ölü tercih nedir?](/rehber/olu-tercih-nedir)
- **Sadece bölüme ya da sadece şehre kilitlenmek.** "Ne olursa olsun [Tıp](/bolum/tip)" diyorsan 24 tercihi de tıp yazabilirsin; ama "mühendislik olsun da hangisi olursa olsun" diyorsan [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi), [Elektrik-Elektronik Mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi) gibi yakın bölümleri karışık ve sıralama sırasıyla dizmek daha akıllıca.

## Pratik akış

1. Sıralamanı ve puan türünü not et.
2. Sıralamana uygun program evrenini çıkar — [tercih robotuna](/tercih-robotu) sıralamanı girerek hayal/dengeli/garanti dilimlerini saniyede görebilirsin.
3. İstemediklerini ele, kalanları *istek sırana* göre diz (yerleşme ihtimaline göre değil).
4. Son kontrol: listenin başı hayal mi, ortası dengeli mi, sonu gerçekten garanti mi? Sonunda kayıt yaptırmayacağın program var mı?
5. ÖSYM AİS'e girerken listeyi bir kez daha kod kod doğrula.

Listeyi kurarken her satırın "neden burada" sorusuna cevabı olmalı. Cevabı yoksa o satır ya yanlış yerde ya da listede fazla.
