AI katmanını OpenRouter tek kapısına geçir ve rapor üretimini hızlandır

- Tüm AI akışı OpenRouter üzerinden (openai SDK, varsayılan model
  deepseek/deepseek-v4-flash, OPENROUTER_MODEL ile değiştirilebilir);
  Anthropic/Gemini/lokal sağlayıcı seçimi ve SDK'ları kaldırıldı.
- Rapor: aday havuzu dilim başına 20 (60 program, ~8k token prompt);
  AI şeması sabit uzunluklu üç liste (hayal 5 / dengeli 13 / garanti 6 —
  dağılım şema düzeyinde zorlanır), sıra + dilim + riskNotu + trendOzeti
  gerçek sıra geçmişinden deterministik üretilir; 184 sn → ~12 sn.
- Sohbet: akış ortası zaman aşımı artık sessizce yutulmaz (kesik cevap
  tam cevap gibi kaydedilmiyordu, kredi iadesi çalışmıyordu); istemci
  hata anında durumu sunucudan senkronlar, boş balon bırakmaz.
- aiHataMesaji, openai SDK'nın .name'i "Error" kalan abort/timeout
  hatalarını da yakalar; meraklisina şeması yeni akışla senkronlandı.
- CI: OPENROUTER_API_KEY / OPENROUTER_MODEL secret'ları; eski AI
  secret'ları kaldırıldı. next.config serverExternalPackages sadeleşti.

Co-Authored-By: Claude Fable 5 <noreply@anthropic.com>

src/lib/ai/rapor.ts

@@ -26,6 +26,24 @@ const RaporSchema = z.object({
   uyarilar: z.array(z.string()).min(2).max(3),
 });
 
+// Yapay zekâdan istenen küçük şema (kullanıcı kararı, 6 Ağu 2026): riskNotu
+// ve trendOzeti gerçek sıra geçmişinden deterministik üretilir; 5/13/6'lık
+// dilim iskeleti ve tercih sırası da koddan gelir. Dilim başına SABİT uzunluklu
+// ayrı listeler istenir ki dağılım şema düzeyinde (grammar/JSON-schema ile)
+// zorlansın — reasoning kapalıyken model serbest dağılımı tutturamıyor
+// (ölçüldü: 13 hayal / 0 garanti dönmüştü). AI yalnızca seçer + gerekce yazar.
+const AiTercihSchema = z.object({
+  programId: z.string(),
+  gerekce: z.string(),
+});
+const AiRaporSchema = z.object({
+  hayal: z.array(AiTercihSchema).length(5),
+  dengeli: z.array(AiTercihSchema).length(13),
+  garanti: z.array(AiTercihSchema).length(6),
+  genelDegerlendirme: z.string(),
+  uyarilar: z.array(z.string()).min(2).max(3),
+});
+
 // uyarilar şemada zorunlu ama eski kayıtlı raporlarda yok → tipte opsiyonel
 export type RaporSonuc = Omit<z.infer<typeof RaporSchema>, "uyarilar"> & {
   uyarilar?: string[];
@@ -46,30 +64,77 @@ export type RaporSonuc = Omit<z.infer<typeof RaporSchema>, "uyarilar"> & {
 };
 
 const SISTEM = `Sen KolayTercih'in kıdemli YKS tercih danışmanısın. Görevin: sana verilen
-GERÇEK YÖK Atlas aday havuzundan, adayın sıralamasına göre 24 tercihlik dengeli
-bir liste kurmak.
+GERÇEK YÖK Atlas aday havuzundan adaya en uygun programları seçip üç listeyi
+doldurmak: hayal (TAM 5 program), dengeli (TAM 13), garanti (TAM 6).
 
 KURALLAR (kesin):
-- SADECE havuzdaki programId'leri kullan. Havuzda olmayan program ASLA önerme.
-- Tam 24 tercih üret; sira alanı 1'den 24'e sıralı olsun.
-- Liste yapısı: en üstte 4-6 hayal, ortada 12-14 dengeli, sonda 5-7 garanti.
-  Tercih sırası MUTLAKA iyi taban sıralamasından kötüye doğru gitmeli
-  (küçük taban sıralaması = daha zor bölüm üstte).
-- METİN DİYETİ: aday 24 satır okuyacak; her alan TEK kısa cümle, dolgu söz yok.
-- gerekce: bu programın bu aday için neden mantıklı olduğu (TEK cümle,
-  en fazla ~15 kelime, Türkçe).
-- riskNotu: yerleşme ihtimali değerlendirmesi (TEK kısa cümle). ASLA "garanti",
-  "kesin", "yüzde yüz" deme; "yüksek/orta/düşük ihtimal" dili kullan.
-- trendOzeti: son 4 yılın taban sıralaması hareketi, TEK cümle (ör. "2022'den
-  beri taban 45B'den 38B'ye indi, bölüm zorlaşıyor").
-- Kontenjan artışı/azalışı ve yerleşen sayısını değerlendirmene kat.
+- SADECE havuzdaki programId'leri kullan; havuzda olmayan program ASLA önerme.
+  Aynı programId'yi birden fazla kez kullanma.
+- Havuzdaki her programın "dilim" alanı var: hayal listesine yalnızca dilim
+  değeri "hayal" olan programları koy; dengeli ve garanti için de aynısı.
+- Seçerken adayın ilgi alanlarını ve illerini, kontenjan/yerleşen hareketini
+  ve bölüm çeşitliliğini gözet.
+- METİN DİYETİ: aday 24 satır okuyacak; gerekce TEK kısa cümle (en fazla ~15
+  kelime, Türkçe): bu programın bu aday için neden mantıklı olduğu. Dolgu söz
+  yok; ASLA "garanti", "kesin", "yüzde yüz" deme.
 - Adayın notlarındaki şehir/bölüm tercihlerine saygı göster ama dengeyi bozma.
 - genelDegerlendirme: listenin genel stratejisi, EN FAZLA 2 cümle. Uyarıları
   buraya yazma.
-- uyarilar: adaya 2-3 pratik, eyleme dönük uyarı; her biri tek kısa cümle.`;
+- uyarilar: adaya 2-3 pratik, eyleme dönük uyarı; her biri tek kısa cümle.
+(Tercih sırası, risk notu ve trend özeti koddan hesaplanır; sen yazmazsın.)`;
 
 export class RaporUretimHatasi extends Error {}
 
+// --- Deterministik satır metinleri: risk ve trend gerçek YÖK Atlas sıra
+// geçmişinden hesaplanır; model bu alanlarda jenerik dolgu yazıyordu, kod
+// kesin rakam verir ("45B düzeyinden 38B düzeyine indi").
+
+/** 45000 -> "45B", 1_200_000 -> "1,2M" (şemadaki öğrenci dili). */
+function siraKisa(n: number): string {
+  if (n >= 1_000_000) {
+    return `${(n / 1_000_000).toLocaleString("tr-TR", { maximumFractionDigits: 1 })}M`;
+  }
+  if (n >= 1000) return `${Math.round(n / 1000)}B`;
+  return String(n);
+}
+
+function trendOzetiUret(p: AdayProgram): string {
+  const ham: Array<[number, number | null | undefined]> = [
+    [2021, p.sira2021],
+    [2022, p.sira2022],
+    [2023, p.sira2023],
+    [2024, p.sira2024],
+    [2025, p.sira2025],
+  ];
+  const seri = ham.filter((cift): cift is [number, number] => cift[1] != null);
+  if (seri.length < 2) {
+    return "Karşılaştırma için yeterli geçmiş yıl verisi yok; trendi temkinli oku.";
+  }
+  const [ilkYil, ilkSira] = seri[0];
+  const [sonYil, sonSira] = seri[seri.length - 1];
+  const oran = (sonSira - ilkSira) / ilkSira;
+  if (oran <= -0.1) {
+    return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban ${siraKisa(ilkSira)} düzeyinden ${siraKisa(sonSira)} düzeyine indi; bölüm zorlaşıyor.`;
+  }
+  if (oran >= 0.1) {
+    return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban ${siraKisa(ilkSira)} düzeyinden ${siraKisa(sonSira)} düzeyine çıktı; yerleşmek görece kolaylaşıyor.`;
+  }
+  return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban sıralaması ${siraKisa(sonSira)} düzeyinde stabil seyretti.`;
+}
+
+function riskNotuUret(p: AdayProgram, adaySira: number): string {
+  switch (riskHesapla(p.sira2025 ?? p.sira2024, adaySira)) {
+    case "guvenli":
+      return "Taban sıralaması senin sıranın belirgin altında; yüksek ihtimalle yerleşirsin.";
+    case "az-riskli":
+      return "Taban sıralaması sırana yakın; orta ihtimalle yerleşilebilir.";
+    case "riskli":
+      return "Taban sıralaması senin sıranın üstünde kapandı; yerleşme ihtimali düşük.";
+    default:
+      return "Güncel taban sıralaması verisi yok; ihtimal öngörülemez, temkinli yaklaş.";
+  }
+}
+
 /** Havuz programını render için gereken bilgiye indirger. */
 function programBilgisi(p: AdayProgram): RaporSonuc["programlar"][string] {
   const gecmis = [p.sira2021, p.sira2022, p.sira2023, p.sira2024, p.sira2025];
@@ -119,14 +184,9 @@ function mockRapor(
     sira: i + 1,
     dilim: p.dilim,
     gerekce: `(Dev mock) ${p.isim}, seçtiğin ilgi alanlarıyla ve ${params.sira.toLocaleString("tr-TR")}. sıralamanla uyumlu bir aday.`,
-    riskNotu:
-      p.dilim === "hayal"
-        ? "(Dev mock) Taban sıralaması senin üstünde kapandı; düşük ihtimal ama listenin başında yeri var."
-        : p.dilim === "dengeli"
-          ? "(Dev mock) Taban sıralaması senin civarında; orta-yüksek ihtimalle yerleşilebilir."
-          : "(Dev mock) Taban sıralaması senin belirgin altında; yüksek ihtimalle yerleşirsin.",
-    trendOzeti:
-      "(Dev mock) Son 4 yılda taban sıralaması görece stabil seyretti.",
+    // Risk ve trend mock'ta da gerçek veriden: canlı davranışla birebir aynı
+    riskNotu: riskNotuUret(p, params.sira),
+    trendOzeti: trendOzetiUret(p),
   }));
 
   const programlar: RaporSonuc["programlar"] = {};
@@ -205,9 +265,9 @@ export async function raporUret(
     .filter(Boolean)
     .join("\n\n");
 
-  const gecerliIdler = new Set(havuz.map((p) => p.id));
+  const havuzMap = new Map(havuz.map((p) => [p.id, p]));
 
-  let sonuc: z.infer<typeof RaporSchema> | null = null;
+  let sonuc: z.infer<typeof AiRaporSchema> | null = null;
   let sonHata = "";
   for (let deneme = 0; deneme < 2; deneme++) {
     const parsed = await yapilandirilmisUret({
@@ -216,26 +276,40 @@ export async function raporUret(
         deneme === 0
           ? kullaniciMesaji
           : `${kullaniciMesaji}\n\nÖNCEKİ DENEMENDE HATA VARDI: ${sonHata} Kurallara tam uy.`,
-      sema: RaporSchema,
-      maxTokens: 16000,
+      sema: AiRaporSchema,
+      // Küçük şema (24 satır × gerekce + genel + uyarılar) ~1-1.5k token;
+      // reasoning kapalıyken 4000 rahat bir tavan, kaçak uzun üretimi de keser.
+      maxTokens: 4000,
     });
 
     if (!parsed) {
-      sonHata = "Çıktı şemaya uymadı.";
+      // Dilim uzunlukları (5/13/6) şemada sabit: sayı tutmazsa da buraya düşer
+      sonHata = "Çıktı şemaya uymadı (hayal 5, dengeli 13, garanti 6 olmalı).";
       continue;
     }
-    // Halüsinasyon koruması: her programId havuzda olmalı + tam 24 öğe
-    const bilinmeyen = parsed.tercihler.filter(
-      (t) => !gecerliIdler.has(t.programId),
+    // Halüsinasyon koruması: id'ler havuzda, benzersiz ve doğru dilimde olmalı
+    const gruplar = [
+      ["hayal", parsed.hayal],
+      ["dengeli", parsed.dengeli],
+      ["garanti", parsed.garanti],
+    ] as const;
+    const idler = gruplar.flatMap(([, liste]) => liste.map((t) => t.programId));
+    const bilinmeyen = idler.filter((id) => !havuzMap.has(id));
+    if (bilinmeyen.length > 0) {
+      sonHata = `Havuzda olmayan programId kullanıldı: ${bilinmeyen.slice(0, 3).join(", ")}.`;
+      continue;
+    }
+    if (new Set(idler).size !== idler.length) {
+      sonHata = "Aynı programId birden fazla kez kullanıldı; her program tek kez seçilmeli.";
+      continue;
+    }
+    const yanlisDilim = gruplar.flatMap(([dilim, liste]) =>
+      liste
+        .filter((t) => havuzMap.get(t.programId)!.dilim !== dilim)
+        .map((t) => `${t.programId} (${dilim} listesinde ama havuzdaki dilimi farklı)`),
     );
-    if (parsed.tercihler.length !== 24 || bilinmeyen.length > 0) {
-      sonHata =
-        parsed.tercihler.length !== 24
-          ? `Liste ${parsed.tercihler.length} öğe içeriyor, tam 24 olmalı.`
-          : `Havuzda olmayan programId kullanıldı: ${bilinmeyen
-              .map((t) => t.programId)
-              .slice(0, 3)
-              .join(", ")}.`;
+    if (yanlisDilim.length > 0) {
+      sonHata = `Programlar yanlış dilim listesine konmuş: ${yanlisDilim.slice(0, 3).join(", ")}. Havuzdaki "dilim" alanına birebir uy.`;
       continue;
     }
     sonuc = parsed;
@@ -252,7 +326,39 @@ export async function raporUret(
   for (const p of havuz) {
     programlar[p.id] = programBilgisi(p);
   }
-  return { ...sonuc, programlar };
+  // Sıra ve satır metinleri deterministik: dilim içi iyi taban sıralamasından
+  // kötüye dizilir (hayal -> dengeli -> garanti zaten bu yönde akar), sira
+  // 1-24 koddan atanır; riskNotu + trendOzeti gerçek veriden üretilir.
+  const efektif = (id: string) => {
+    const p = havuzMap.get(id)!;
+    return p.sira2025 ?? p.sira2024 ?? Number.MAX_SAFE_INTEGER;
+  };
+  const tercihler = (
+    [
+      ["hayal", sonuc.hayal],
+      ["dengeli", sonuc.dengeli],
+      ["garanti", sonuc.garanti],
+    ] as const
+  ).flatMap(([dilim, liste]) =>
+    [...liste].sort((a, b) => efektif(a.programId) - efektif(b.programId))
+      .map((t) => ({ dilim, ...t })),
+  ).map((t, i) => {
+    const p = havuzMap.get(t.programId)!;
+    return {
+      programId: t.programId,
+      sira: i + 1,
+      dilim: t.dilim,
+      gerekce: t.gerekce,
+      riskNotu: riskNotuUret(p, params.sira),
+      trendOzeti: trendOzetiUret(p),
+    };
+  });
+  return {
+    tercihler,
+    genelDegerlendirme: sonuc.genelDegerlendirme,
+    uyarilar: sonuc.uyarilar,
+    programlar,
+  };
 }
 
 export function listeOzetiCikar(rapor: RaporSonuc, adaySira?: number): string {