feat: alan eşlemesine fakülte sinyali + il adımında tüm iller

Sihirbazın alan çipleri artık YÖK Atlas'ın kendi verisiyle süzülüyor: kategoriBul program adı kurallarını fakülte kurallarıyla kesiştiriyor (Siber Güvenlik Müh. artık Hukuk değil, Siyaset Bilimi artık Fen değil). Aşırı geniş isim regexleri sıkılaştırıldı (bilim/güvenlik/programcı/çevre + gastronomi'nin içindeki "astronomi" tuzağı) — sayısalda Hukuk & Siyasal, sözelde Mühendislik çipi tamamen kalktı. İl adımındaki .slice(0,15) kırpması kaldırıldı: penceresinde programı olan TÜM iller listelenir; KKTC/yurtdışı kampüsler ayrı çip grubunda. Haritanın 15-limit yüzünden yanlış "program yok" grilemesi kendiliğinden düzeldi. Öncelik çiplerine şeffaflık notu eklendi (listeyi daraltmaz, AI'ya yön verir). /meraklisina şeması ve anlatımı aynı davranışla senkronlandı. Co-Authored-By: Claude Fable 5 <noreply@anthropic.com>
2026-08-09 00:11:36 +03:00
parent ea85a053c5
commit 34c8f90e26
7 changed files with 176 additions and 36 deletions
--- a/src/lib/db.ts
+++ b/src/lib/db.ts
@@ -196,31 +196,38 @@ export function rankWindowFacets(

  const satirlar = db
    .prepare(
-      `SELECT isim, il, unitur FROM programs
+      `SELECT isim, fakulte, il, unitur FROM programs
       WHERE tur = ? AND onlisans = ? AND ${EFEKTIF_SIRA} IS NOT NULL
         AND ${EFEKTIF_SIRA} >= ?`
    )
    .all(tur, onlisans, altSinir) as {
    isim: string;
+    fakulte: string | null;
    il: string | null;
    unitur: string | null;
  }[];

-  // isim → kategori eşlemesi pahalı (12 regex); tekrar eden isimler için önbellek
+  // isim+fakülte → kategori eşlemesi pahalı (regexler); tekrar edenler için önbellek
  const kategoriCache = new Map<string, string[]>();
-  const kategorileriGetir = (isim: string): string[] => {
-    let k = kategoriCache.get(isim);
+  const kategorileriGetir = (
+    isim: string,
+    fakulte: string | null
+  ): string[] => {
+    const anahtar = `${isim}|${fakulte ?? ""}`;
+    let k = kategoriCache.get(anahtar);
    if (!k) {
-      k = kategoriBul(isim);
-      kategoriCache.set(isim, k);
+      k = kategoriBul(isim, fakulte);
+      kategoriCache.set(anahtar, k);
    }
    return k;
  };

  const seciliKategoriler = secim.kategoriler ?? [];
-  const kategoriUyar = (isim: string) =>
+  const kategoriUyar = (isim: string, fakulte: string | null) =>
    seciliKategoriler.length === 0 ||
-    kategorileriGetir(isim).some((k) => seciliKategoriler.includes(k));
+    kategorileriGetir(isim, fakulte).some((k) =>
+      seciliKategoriler.includes(k)
+    );
  const seciliIller = new Set(secim.iller ?? []);
  const ilUyar = (il: string | null) =>
    seciliIller.size === 0 || (il != null && seciliIller.has(il));
@@ -230,12 +237,12 @@ export function rankWindowFacets(
  let devlet = 0;
  let vakif = 0;

-  for (const { isim, il, unitur } of satirlar) {
+  for (const { isim, fakulte, il, unitur } of satirlar) {
    // 1. adım: kategoriler yalnızca pencereye bağlı (filtre uygulanmaz)
-    for (const k of kategorileriGetir(isim)) {
+    for (const k of kategorileriGetir(isim, fakulte)) {
      kategoriSay.set(k, (kategoriSay.get(k) ?? 0) + 1);
    }
-    if (!kategoriUyar(isim)) continue;
+    if (!kategoriUyar(isim, fakulte)) continue;
    // 2. adım: iller seçili kategorilerle süzülür
    if (il) ilSay.set(il, (ilSay.get(il) ?? 0) + 1);
    if (!ilUyar(il)) continue;
@@ -251,10 +258,11 @@ export function rankWindowFacets(
    .filter((k) => k.adet >= 3) // gürültüyü ele
    .sort((a, b) => b.adet - a.adet);

+  // Penceredeki programı olan TÜM iller döner (81 il + KKTC/yurtdışı);
+  // sıralama/gruplama UI'da yapılır. Kırpma yok: kullanıcı her ili görebilmeli.
  const iller = [...ilSay.entries()]
    .map(([il, adet]) => ({ il, adet }))
-    .sort((a, b) => b.adet - a.adet)
-    .slice(0, 15);
+    .sort((a, b) => b.adet - a.adet);

  const uniturler: { grup: UniturGrubu; adet: number }[] = [];
  if (devlet > 0) uniturler.push({ grup: "devlet", adet: devlet });
--- a/src/lib/kategoriler.ts
+++ b/src/lib/kategoriler.ts
@@ -26,7 +26,7 @@ const KATEGORI_KURALLARI: { kategori: Kategori; kural: RegExp }[] = [
  {
    kategori: "Mühendislik & Teknoloji",
    kural:
-      /mühendis|yazılım|bilgisayar|bilişim|elektrik|elektronik|mekatronik|makine|makina|otomotiv|inşaat|endüstri|metalurji|malzeme|maden|jeoloji|jeofizik|petrol|enerji|robot|yapay zeka|yapay zekâ|siber|ağ teknolojileri|kontrol|otomasyon|uçak|havacılık|uzay|gemi|deniz ulaştırma|teknoloji|teknolojisi|programcı|elektrik-elektronik|nükleer|tekstil müh/,
+      /mühendis|yazılım|bilgisayar|bilişim|elektrik|elektronik|mekatronik|makine|makina|otomotiv|inşaat|endüstri|metalurji|malzeme|maden|jeoloji|jeofizik|petrol|enerji|robot|yapay zeka|yapay zekâ|siber|ağ teknolojileri|kontrol|otomasyon|uçak|havacılık|uzay|gemi|deniz ulaştırma|teknoloji|teknolojisi|bilgisayar programcı|elektrik-elektronik|nükleer|tekstil müh/,
  },
  {
    kategori: "Sağlık & Tıp",
@@ -35,13 +35,15 @@ const KATEGORI_KURALLARI: { kategori: Kategori; kural: RegExp }[] = [
  },
  {
    kategori: "Hukuk & Siyasal",
+    // "güvenlik" bilinçli olarak dar: jenerik hali Siber/Sosyal/Bilgi
+    // Güvenliği'ni yanlışlıkla bu kategoriye alıyordu.
    kural:
-      /hukuk|adalet|siyaset|kamu yönetim|uluslararası ilişki|siyasal|güvenlik|ceza infaz|milletlerarası|diplomasi/,
+      /hukuk|adalet|siyaset|kamu yönetim|uluslararası ilişki|siyasal|özel güvenlik|ceza infaz|milletlerarası|diplomasi/,
  },
  {
    kategori: "İktisat & İşletme",
    kural:
-      /işletme|iktisat|ekonomi|maliye|muhasebe|finans|bankacılık|sigortacılık|dış ticaret|lojistik|pazarlama|yönetim bilişim|insan kaynak|çalışma ekonomisi|uluslararası ticaret|bankacılık ve sigortacılık|halkla ilişkiler|reklamcılık|emlak|menkul|gümrük|büro yönetim|yönetici asistan/,
+      /işletme|iktisat|iktisadi|ekonomi|maliye|muhasebe|finans|bankacılık|sigortacılık|sosyal güvenlik|dış ticaret|elektronik ticaret|lojistik|pazarlama|yönetim bilişim|havacılık yönetimi|enerji yönetimi|bilgi yönetimi|insan kaynak|çalışma ekonomisi|uluslararası ticaret|bankacılık ve sigortacılık|halkla ilişkiler|reklamcılık|emlak|menkul|gümrük|büro yönetim|yönetici asistan/,
  },
  {
    kategori: "Eğitim & Öğretmenlik",
@@ -55,13 +57,15 @@ const KATEGORI_KURALLARI: { kategori: Kategori; kural: RegExp }[] = [
  },
  {
    kategori: "Fen & Temel Bilimler",
+    // Jenerik "bilim" yok: "Siyaset Bilimi" / "İletişim Bilimleri" /
+    // "Dilbilimi" gibi programları yanlışlıkla Fen yapıyordu.
    kural:
-      /matematik|fizik|kimya|biyoloji|istatistik|moleküler|genetik|biyoteknoloji|astronomi|aktüerya|fen bilim|bilim/,
+      /matematik|fizik|kimya|biyoloji|istatistik|moleküler|genetik|biyoteknoloji|\bastronomi|aktüerya|fen bilim|veri bilim|adli bilim/,
  },
  {
    kategori: "Sosyal & Beşeri Bilimler",
    kural:
-      /sosyoloji|tarih|coğrafya|felsefe|edebiyat|dil ve edebiyat|filoloji|arkeoloji|antropoloji|ilahiyat|din kültürü|dilbilim|sosyal hizmet|mütercim|çeviribilim|tercümanlık|türk dili|dünya dilleri|sanat tarihi|halkbilim|dinî/,
+      /sosyoloji|tarih|coğrafya|felsefe|edebiyat|dil ve edebiyat|filoloji|arkeoloji|antropoloji|ilahiyat|din kültürü|dilbilim|sosyal hizmet|sosyal bilim|islam|mütercim|çeviribilim|tercümanlık|türk dili|dünya dilleri|sanat tarihi|halkbilim|dinî/,
  },
  {
    kategori: "Sanat, Medya & İletişim",
@@ -79,24 +83,108 @@ const KATEGORI_KURALLARI: { kategori: Kategori; kural: RegExp }[] = [
  },
  {
    kategori: "Tarım & Doğa",
+    // "çevre" bağlamlı: jenerik hali "İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı"nı
+    // yanlışlıkla Tarım'a alıyordu.
    kural:
-      /ziraat|tarım|tarla|bahçe|bitki|hayvan|su ürünleri|gıda|orman|çevre|balıkçılık|peyzaj|tohum|toprak|zootekni/,
+      /ziraat|tarım|tarla|bahçe|bitki|hayvan|su ürünleri|gıda|orman|çevre müh|çevre sağlığı|çevre koruma|çevre temizli|çevresel|balıkçılık|peyzaj|tohum|toprak|zootekni/,
  },
 ];

-/** Verilen program adının girdiği tüm kategorileri döner (0..n). */
-export function kategoriBul(isim: string): Kategori[] {
-  const lower = isim.toLocaleLowerCase("tr-TR");
+// YÖK Atlas'ın kendi alan sinyali: programın bağlı olduğu fakülte adı.
+// Lisansta güçlü ("Mühendislik Fakültesi", "Hukuk Fakültesi"); önlisansta
+// jenerik ("... Meslek Yüksekokulu") olduğundan hiçbir kurala eşleşmez ve
+// isim kuralları tek başına devrede kalır. Bir fakülte birden çok kategoriye
+// eşlenebilir (ör. Fen-Edebiyat → Fen + Sosyal); program bazında ayrım
+// isim∩fakülte kesişimiyle yapılır (bkz. kategoriBul).
+const FAKULTE_KURALLARI: { kategori: Kategori; kural: RegExp }[] = [
+  {
+    kategori: "Mühendislik & Teknoloji",
+    kural: /mühendis|teknoloji|bilişim|havacılık ve uzay|denizcilik|uygulamalı bilimler/,
+  },
+  {
+    kategori: "Sağlık & Tıp",
+    kural: /tıp|sağlık|diş|eczacılık|hemşirelik|veteriner|spor bilim/,
+  },
+  {
+    kategori: "Hukuk & Siyasal",
+    kural: /hukuk|siyasal|iktisadi|idari|güvenlik/,
+  },
+  {
+    kategori: "İktisat & İşletme",
+    kural: /iktisadi|işletme|yönetim|ticaret|bankacılık|uygulamalı bilimler|finans/,
+  },
+  { kategori: "Eğitim & Öğretmenlik", kural: /eğitim/ },
+  {
+    kategori: "Mimarlık & Tasarım",
+    kural: /mimarlık|tasarım|güzel sanatlar/,
+  },
+  {
+    kategori: "Fen & Temel Bilimler",
+    kural: /\bfen\b|fen-edebiyat|doğa bilimleri|temel bilimler/,
+  },
+  {
+    kategori: "Sosyal & Beşeri Bilimler",
+    kural:
+      /edebiyat|fen-edebiyat|insan ve toplum|sosyal bilim|ilahiyat|islami|beşeri/,
+  },
+  {
+    kategori: "Sanat, Medya & İletişim",
+    kural: /iletişim|güzel sanatlar|sanat|konservatuvar|müzik/,
+  },
+  {
+    kategori: "Psikoloji & Danışmanlık",
+    kural: /insan ve toplum|edebiyat|fen-edebiyat|sosyal bilim|eğitim/,
+  },
+  { kategori: "Turizm & Gastronomi", kural: /turizm|gastronomi/ },
+  {
+    kategori: "Tarım & Doğa",
+    kural: /ziraat|orman|su ürünleri|tarım|doğa bilimleri|veteriner/,
+  },
+];
+
+function eslesenKategoriler(
+  kurallar: { kategori: Kategori; kural: RegExp }[],
+  metin: string,
+): Kategori[] {
+  const lower = metin.toLocaleLowerCase("tr-TR");
  const sonuc: Kategori[] = [];
-  for (const { kategori, kural } of KATEGORI_KURALLARI) {
+  for (const { kategori, kural } of kurallar) {
    if (kural.test(lower)) sonuc.push(kategori);
  }
  return sonuc;
 }

+/**
+ * Verilen programın girdiği tüm kategorileri döner (0..n).
+ *
+ * Fakülte verilirse isim∩fakülte kesişimi alınır: "Siber Güvenlik
+ * Mühendisliği" isimden {Mühendislik, Hukuk} çıkarken Mühendislik
+ * Fakültesi'nde olduğu için Hukuk elenir. Kesişim boşsa ya da fakülte
+ * hiçbir kurala eşleşmiyorsa (jenerik MYO adları) isim kuralları geçerlidir;
+ * fakültesiz çağrı bugüne kadarki davranışla birebir aynıdır.
+ */
+export function kategoriBul(
+  isim: string,
+  fakulte?: string | null,
+): Kategori[] {
+  const isimKats = eslesenKategoriler(KATEGORI_KURALLARI, isim);
+  if (fakulte && isimKats.length > 0) {
+    const fakulteKats = eslesenKategoriler(FAKULTE_KURALLARI, fakulte);
+    if (fakulteKats.length > 0) {
+      const kesisim = isimKats.filter((k) => fakulteKats.includes(k));
+      if (kesisim.length > 0) return kesisim;
+    }
+  }
+  return isimKats;
+}
+
 /** Bir programın seçili kategorilerden en az biriyle eşleşip eşleşmediği. */
-export function kategoriEslesir(isim: string, secililer: string[]): boolean {
+export function kategoriEslesir(
+  isim: string,
+  secililer: string[],
+  fakulte?: string | null,
+): boolean {
  if (secililer.length === 0) return true;
-  const kats = kategoriBul(isim);
+  const kats = kategoriBul(isim, fakulte);
  return kats.some((k) => secililer.includes(k));
 }
--- a/src/lib/rapor-havuzu.ts
+++ b/src/lib/rapor-havuzu.ts
@@ -106,7 +106,7 @@ export function havuzOlustur(params: RaporParams): HavuzSonuc {

  const kategoriFiltre = (havuz: AdayProgram[]) =>
    kategoriler.length > 0
-      ? havuz.filter((p) => kategoriEslesir(p.isim, kategoriler))
+      ? havuz.filter((p) => kategoriEslesir(p.isim, kategoriler, p.fakulte))
      : havuz;

  // 1. Tam filtre: iller + üniversite tipi (SQL), kategori (JS)
--- a/src/lib/tercih-degerlendirme.ts
+++ b/src/lib/tercih-degerlendirme.ts
@@ -29,6 +29,8 @@ export function tercihDegerlendir(
  const olumlu: string[] = [];
  const celiskiler: string[] = [];

+  // Manuel liste satırında fakülte taşınmıyor (ProgramListeSatiri bilinçli
+  // omit ediyor); eşleşme yalnızca isim kurallarıyla yapılır.
  if (kategoriEslesir(program.isim, profil.secimler.kategoriler)) {
    olumlu.push("İlgi alanlarınla uyumlu");
  } else {