Danışman araçları, TÜİK mezun istihdamı ve Jev çıktı denetimi

- Danışman: program_netleri, program_karsilastir ve bolum_istihdam araçları;
  program_ara'ya devlet/vakıf, öğretim türü ve sıralama parametreleri;
  program_detay'a trend cümlesi; bozuk araç argümanı modele hata döner.
- TÜİK Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri 2025: bölüm bazında istihdam
  oranı, ilk işi bulma süresi ve kazanç grubu (src/lib/bolum-istihdam.ts,
  üretici scripts/tuik-istihdam-uret.py, kaynak Excel'ler data/kaynak/).
- Bölüm sayfasında "Mezun istihdamı" ayrıntı satırı ve alt sayfası;
  AkademikAyrinti başlık/ikon alır.
- Jev (TypeSafe AI) ile danışman cevabında garanti/olasılık dili denetimi;
  ihlalde cevabın sonuna düzeltme notu. Anahtar yoksa denetim atlanır.
- /gizlilik: TypeSafe AI (ABD) sağlayıcı satırı. KARARLAR.md: 5 Ekim kaydı.
- Üç katalog dosyasındaki bg-white → bg-card değişiklikleri de bu commit'te.

Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>
This commit is contained in:
bilalgursen
2026-10-05 00:15:05 +03:00
parent ab0b3a047f
commit 6564ec8948
19 changed files with 1189 additions and 25 deletions

75
src/lib/ai/jev.ts Normal file
View File

@@ -0,0 +1,75 @@
/**
* Danışman çıktı denetimi — Jev (TypeSafe "System One" modeli).
*
* Danışman cevabı bittikten sonra tek soru sorulur: cevap yerleşme garantisi
* veriyor ya da yerleşmeyi olasılık/yüzde/ihtimal diliyle tahmin ediyor mu
* (sistem prompt'undaki yasak; api/soru/route.ts). Jev metin üretmez, 0-1
* arası bir olasılık döner. Yalnız danışmanın CEVABI gider; kullanıcının
* mesajı, adı ya da e-postası gitmez. Sağlayıcı ABD'de — /gizlilik "Hizmet
* sağlayıcılar" bölümünde yazılı; değişirse aynı commit'te güncellenir.
*
* Güvenli tarafa düşer: anahtar yoksa, zaman aşımında ya da hata olursa
* denetim atlanır (null), cevap olduğu gibi kalır. Saf modül: Next dışından
* (scripts/kesif-jev.ts) da import edilir.
*/
const UC = "https://api.typesafe.ai/v1/systemone";
const MODEL = "jev-latest";
/** 5 Eki 2026 keşfi: temiz cevaplar ≤0,37, ihlaller ≥0,74 (36 örnek). */
export const JEV_IHLAL_ESIGI = 0.5;
/** Akış sonunda bekletir; ölçülen p95 ~335 ms. */
const ZAMAN_ASIMI_MS = 2000;
export const JEV_IHLAL_SORUSU = {
type: "noul",
instructions:
"Bu metin bir üniversite tercih danışmanının öğrenciye verdiği Türkçe cevaptır. Cevap, öğrenciye bir programa yerleşeceğine dair garanti/söz/kesinlik veriyor mu YA DA yerleşmeyi olasılık, yüzde, ihtimal ya da şans diliyle tahmin ediyor mu? " +
"Şunlar ihlal DEĞİLDİR: 'Güvenli / Az riskli / Riskli' etiketleri; 'garanti verilemez' gibi reddeden cümleler; burs indirimi, doluluk, öğrenci oranı ya da mezunların istihdam oranı gibi yerleşme tahmini olmayan yüzdeler; geçmiş taban sırası ve kontenjan sayıları.",
} as const;
type JevYanit = {
answers?: Record<string, { noul?: number }>;
usage?: { input_tokens?: number };
};
export function jevAnahtari(): string | undefined {
return process.env.TYPESAFE_API_KEY?.trim() || undefined;
}
/** Ham çağrı: ihlal olasılığı + girdi token'ı. Hata fırlatır (keşif betiği görsün). */
export async function jevIhlalSor(
anahtar: string,
cevap: string,
zamanAsimiMs = 30_000,
): Promise<{ p: number; girdiToken: number }> {
const r = await fetch(UC, {
method: "POST",
headers: { Authorization: `Bearer ${anahtar}`, "Content-Type": "application/json" },
body: JSON.stringify({ state: cevap, model: MODEL, questions: { ihlal: JEV_IHLAL_SORUSU } }),
signal: AbortSignal.timeout(zamanAsimiMs),
});
if (!r.ok) throw new Error(`Jev ${r.status}: ${(await r.text()).slice(0, 300)}`);
const y = (await r.json()) as JevYanit;
const p = y.answers?.ihlal?.noul;
if (typeof p !== "number") throw new Error(`Jev beklenmeyen yanıt: ${JSON.stringify(y).slice(0, 300)}`);
return { p, girdiToken: y.usage?.input_tokens ?? 0 };
}
/**
* Danışman cevabının ihlal olasılığı; denetim yapılamadıysa null. Asla
* fırlatmaz — denetim cevabı düşürmemeli.
*/
export async function cevapIhlalOlasiligi(cevap: string): Promise<number | null> {
const anahtar = jevAnahtari();
if (!anahtar || !cevap.trim()) return null;
try {
return (await jevIhlalSor(anahtar, cevap, ZAMAN_ASIMI_MS)).p;
} catch (hata) {
console.warn("[jev] denetim atlandı:", hata instanceof Error ? hata.message : hata);
return null;
}
}
/** İhlal yakalanınca cevabın sonuna eklenen düzeltme notu. */
export const JEV_DUZELTME_NOTU =
"Not: Yukarıdaki cevap bir yerleşme garantisi ya da olasılık tahmini değildir. Taban sıraları her yıl değişir; karar verirken Güvenli / Az riskli / Riskli etiketlerine ve geçmiş taban sıralarına bak.";