fix(ai): tadımlık trendi deterministik + gerekçe dil filtresi

cae2aaa yalnız riskNotu'yu deterministik yapmıştı; aynı satırın gerekce ve
trendOzeti alanları DB'deki eski LLM metni olarak servis ediliyordu (lokal
havuzda 89 satır "Son 4 yıl…", 13+ satır "yerleşme olasılığı/ihtimali").
Oradaki "olasılık dili sızamaz" yorumu yanlıştı; düzeltildi.
- yeni src/lib/trend.ts: trendOzetiMetni() saf fonksiyonu — rapor.ts'teki
  trendOzetiUret gövdesi buraya taşındı, rapor ve tadımlık aynı kaynaktan
  okur. Yıl aralığı serideki dolu yıllardan gelir ("2021-2025 arasında…")
- trend cümlesinden tahmin yargısı çıktı: "bölüm zorlaşıyor" → "taban
  sıkılaştı", "yerleşmek görece kolaylaşıyor" → "taban gevşedi". ±%10
  eşiği, ilk–son yıl mantığı, 5/13/6 ve LLM şeması/prompt'u aynı
- tadimlikSec(): DB'deki trendOzeti servis edilmez; program.siraGecmisi'nden
  okuma anında üretilir (alan yoksa "yeterli geçmiş yıl verisi yok")
- tadimlikSec(): gerekce olasılık/ihtimal/şans/garanti/kesin/yüzde/
  "yerleşirsin"/"son 4 yıl" içeriyorsa satır yok sayılır → "genel"
  kategoriye düşer, o da takılırsa null (tadımlık gizlenir). Eşleşme
  Türkçe küçük harfle yapılır (İ/ı)
DB satırları, şema ve script'ler değişmedi.

Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>
This commit is contained in:
bilalgursen
2026-09-21 09:22:40 +03:00
parent cae2aaab4d
commit 79bc7fa8be
3 changed files with 88 additions and 36 deletions

51
src/lib/trend.ts Normal file
View File

@@ -0,0 +1,51 @@
// Deterministik trend cümlesi: rapor satırları (lib/ai/rapor.ts) ve girişsiz
// tadımlık (lib/tadimlik-havuzu.ts) AYNI saf fonksiyondan okur. Cümle gerçek
// YÖK Atlas sıra geçmişinden kesin rakamla kurulur ("45B düzeyinden 38B
// düzeyine indi"); yıl aralığı sabit bir "son N yıl" kalıbından değil,
// serideki dolu yıllardan gelir.
/**
* Sıra geçmişi dizisinin ilk elemanının yılı. Dizi her yerde 2021'den başlar
* (bkz. programBilgisi, raporSiraSerisi); yeni veri yılı sona eklenir, bu
* çapa değişmez.
*/
const ILK_VERI_YILI = 2021;
/** 45000 -> "45B", 1_200_000 -> "1,2M" (şemadaki öğrenci dili). */
function siraKisa(n: number): string {
if (n >= 1_000_000) {
return `${(n / 1_000_000).toLocaleString("tr-TR", { maximumFractionDigits: 1 })}M`;
}
if (n >= 1000) return `${Math.round(n / 1000)}B`;
return String(n);
}
/**
* [2021..] taban sıralaması dizisinden tek cümlelik trend özeti.
*
* Cümle yalnızca OLANI betimler: ilk ve son dolu yılın tabanını kıyaslar
* (±%10 eşiği). "Zorlaşıyor / kolaylaşıyor" gibi geleceğe dönük yargı
* kurmaz — iki uç yılın kıyası aradaki seyri ve gelecek yılı söylemez.
* Küçülen sıra = taban sıkılaştı, büyüyen sıra = taban gevşedi.
*/
export function trendOzetiMetni(
gecmis: readonly (number | null | undefined)[] | undefined,
): string {
const seri: Array<[number, number]> = [];
(gecmis ?? []).forEach((sira, i) => {
if (sira != null) seri.push([ILK_VERI_YILI + i, sira]);
});
if (seri.length < 2) {
return "Karşılaştırma için yeterli geçmiş yıl verisi yok; trendi temkinli oku.";
}
const [ilkYil, ilkSira] = seri[0];
const [sonYil, sonSira] = seri[seri.length - 1];
const oran = (sonSira - ilkSira) / ilkSira;
if (oran <= -0.1) {
return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban ${siraKisa(ilkSira)} düzeyinden ${siraKisa(sonSira)} düzeyine indi; taban sıkılaştı.`;
}
if (oran >= 0.1) {
return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban ${siraKisa(ilkSira)} düzeyinden ${siraKisa(sonSira)} düzeyine çıktı; taban gevşedi.`;
}
return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban sıralaması ${siraKisa(sonSira)} düzeyinde stabil seyretti.`;
}