bilal/kolaytercih
1
0
Fork 0
Code Issues Pull Requests 1 Actions Packages Projects Releases Wiki Activity

feat(rehber): üç yeni yazı — kırık OBP, Maarif modeli ve YKS, vakıf burs etiketleri

Browse Source 
- kirik-obp-kayit-sildirince-duzelir-mi: 2026-YKS Kılavuzu 4.2 ve Kontenjan
  Kılavuzu 1.3 kaynaklı durum tablosu; KYK/askerlik sonuçları yönetmelik ve
  kanundan; puan→sıra ölçeği 2026 verisinden
- maarif-modeli-yks-ne-zaman-degisecek: yalnız MEB teyitli açıklamalar,
  ÖSYM duyurusu yok; her satır "açıklandı / açıklanmadı" etiketli
- vakif-universitesi-burslu-indirimli-ucretli-farki: program_ozellik.burs_orani
  ile etiket × doluluk × medyan taban; aynı üniversitede üç etiketin taban farkı
- YAYIN-KUYRUGU: üç adres "yazıldı" durumuyla kuyruğa alındı

Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>
This commit is contained in:
bilalgursen
2026-10-06 10:07:59 +03:00
parent e8aaf3519f
commit 7d3dc95703
4 changed files with 513 additions and 0 deletions
Download Patch File Download Diff File Expand all files Collapse all files

167
content/rehber/kirik-obp-kayit-sildirince-duzelir-mi.md Normal file
View File

@@ -0,0 +1,167 @@
---
baslik: Kırık OBP Nedir, Kaç Yıl Sürer, Kayıt Sildirince Düzelir mi?
aciklama: ÖSYM seni 2026'da bir programa yerleştirdiyse 2027-YKS'de OBP katsayın 0,12 yerine 0,06 uygulanır; kayıt yaptırmamak, kaydı sildirmek ya da dondurmak bunu geri almaz. Hangi durumda kırılır, kaç puan gider, kayıt sildirince KYK ve askerlik tarafında ne olur — kılavuz maddesiyle, soru-cevap.
tarih: 2026-10-06
---
**Kısa cevap:** "Kırık OBP", 2026-YKS ile ÖSYM'nin seni merkezî yerleştirmeyle bir programa **yerleştirmiş olmasının** (ek yerleştirme ve ÖZYES dâhil) ya da bir üniversitenin özel yetenek sınavıyla bir programa **kayıt olmanın** 2027-YKS'deki bedelidir: OBP'nin çarpıldığı katsayı **0,12 yerine 0,06** uygulanır, yani diploma notuna göre **15 ile 30 puan** arası bir katkı baştan gider. ÖSYM kılavuzu kuralı "yerleştirilen (kayıt olsun veya olmasın)" diye yazıyor; dolayısıyla kayıt yaptırmamak, kaydını sildirmek ya da dondurmak katsayıyı geri getirmez — kırılmayı doğuran şey kayıt değil, **yerleştirilmiş olmaktır.** Süre bir sınav yılıdır: 2026 kılavuzu yalnızca 2025'te yerleşenleri sayıyor, 2027 için yazılmış cümle de yalnızca 2026'da yerleşenleri; iki yıl önce yerleşmiş olmak bu yıl katsayını düşürmüyor. Kılavuzun yazdığı tek istisna, lise son sınıftayken yerleştirilip zamanında mezun olamadığı için kayıt yaptıramayan adaylar.
Bu yazı tek bir soruya pratik durumlarla cevap veriyor: *"Benim durumumda kırılır mı, kırıldıysa ne olur?"* OBP'nin formülü ve puana katkısı [OBP nedir, nasıl hesaplanır](/rehber/obp-nedir-nasil-hesaplanir) yazısında; "kayıt mı olayım, mezuna mı kalayım" kararı [mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı](/rehber/mezuna-kalmak-mi-kayit-olmak-mi) yazısında; zaten okuyorsan sürecin tamamı [üniversite okurken tekrar YKS](/rehber/universite-okurken-tekrar-yks) yazısında. Burada o üçünü tekrar etmiyoruz.
## "Kırık OBP" tam olarak ne demek?
Kılavuzda "kırık OBP" diye bir terim yok; bu adı öğrenciler koydu. Kılavuzun kendi cümlesi şu: **"OBP'ye uygulanacak katsayılar yarıya düşürülecektir."** Hesabı tek satırda: diploma notun 5 ile çarpılıp OBP'ye (250–500 arası) dönüşür; yerleştirme puanına normalde OBP × 0,12 eklenir, kırık durumda OBP × 0,06. Kayıp, diploma notunun 0,3 katıdır — 70'lik diplomada 21, 95'lik diplomada 28,5 puan. Meslek lisesi mezunlarının alanlarının devamı sayılan ön lisans programlarında aldığı ek katsayı da (0,06) aynı kuralla yarıya iner; kılavuz bu yüzden "katsayı" değil "katsayılar" diyor.
Puanın tamamı gitmez, katkının yarısı gider. Ama herkes OBP'den en az 30 puan aldığı için bu "yarı", rakiplerinle aranda normalde birkaç puan olan bir farkı 15–30 puanlık bir açığa çevirir. Bunun sıralamada ne anlama geldiği aşağıda.
## Hangi durumda kırılır, hangisinde kırılmaz?
2026-YKS Kılavuzu'nun 4.2 maddesi iki tetikleyici sayıyor: (1) ÖSYM'nin merkezî yerleştirmesiyle bir programa **yerleştirilmek** — ÖZYES dâhil, kayıt olsun ya da olmasın; Kontenjan Kılavuzu'nun 1.3 maddesi ek yerleştirmeyi de açıkça ekliyor; (2) bir üniversitenin kendi özel yetenek sınavı sonucu bir programa **kayıt olmak** — bu bilgi YÖKSİS'ten alınıyor. Aşağıdaki tabloda her satır bu iki cümleyle karşılaştırıldı; kılavuzun açıkça yazmadığı durumlar "kılavuzda açık değil" diye işaretli.
| Durumun (2026) | 2027-YKS'de OBP katsayın | Dayanak |
|---|---|---|
| Merkezî yerleştirmeyle yerleştin, kayıt yaptırdın | **Kırılır** (0,06) | YKS Kılavuzu 4.2; ÖSYM SSS soru 51 |
| Merkezî yerleştirmeyle yerleştin, kayıt yaptırmadın | **Kırılır** — "kayıt olsun veya olmasın" | YKS Kılavuzu 4.2; SSS soru 52 |
| Ek yerleştirmeyle yerleştin | **Kırılır** — ek yerleştirme açıkça dâhil | Kontenjan Kılavuzu 1.3 |
| ÖZYES'le (spor bilimleri) yerleştin | **Kırılır** — "ÖZYES dâhil" | YKS Kılavuzu 4.2; Kontenjan Kılavuzu 1.3 |
| Üniversitenin özel yetenek sınavını kazanıp kayıt oldun | **Kırılır** — kayıt bilgisi YÖKSİS'ten alınıyor | YKS Kılavuzu 4.2 |
| Özel yetenek sınavını kazandın ama kayıt olmadın | Kılavuz tetikleyici olarak "kayıt olan" diyor; kayıt yoksa metin seni saymıyor. Emin olmak için ÖSYM'ye sor | YKS Kılavuzu 4.2 (çıkarım) |
| Açıköğretim programına merkezî yerleştirmeyle yerleştin | **Kırılır** — açıköğretim programları da kılavuz tablolarından merkezî yerleştirmeyle doluyor; kılavuzda açıköğretim istisnası yok | YKS Kılavuzu 4.2; Kontenjan Kılavuzu Tablo 3/4 |
| KKTC ya da kılavuz tablosundaki yurt dışı üniversitenin programına yerleştin | **Kırılır** — bunlar da Tablo 4'te, yerleştirmeyi ÖSYM yapıyor | Kontenjan Kılavuzu Tablo 4 |
| ÖSYM'siz, kendi başvurunla yurt dışı/KKTC üniversitesine kayıt oldun | Kılavuzda açık değil — ne merkezî yerleştirme ne özel yetenek kaydı; ÖSYM'ye sor | — |
| Yerleştin, kayıt yaptırdın, sonra kaydını sildirdin | **Kırılır** — kural kaydının sonraki durumuna bakmıyor | YKS Kılavuzu 4.2 (çıkarım: "kayıt olsun veya olmasın") |
| Yerleştin, kayıt yaptırdın, kaydını dondurdun | **Kırılır** — kılavuz kayıt dondurmayı hiç anmıyor; kural yerleştirmeye bağlı | YKS Kılavuzu 4.2 (çıkarım) |
| Lise son sınıfta yerleştin, 31 Aralık 2025'e kadar mezun olamadığın için kayıt yapamadın | **Kırılmaz** — kılavuzdaki tek istisna; e-okul bilgisi yeter, dilekçe gerekmez | YKS Kılavuzu 4.2 |
| DGS ile bir lisans programına yerleştin | Kılavuzda açık değil — kural "YKS puanıyla" yerleştirmeye bağlı, DGS yerleştirmesi YKS puanıyla yapılmıyor; 2026-YKS Kılavuzu DGS'yi hiç anmıyor. ÖSYM'ye sor | — |
| 2024'te (iki yıl önce) yerleştin, 2025'te sınava girmedin | **Kırılmaz** (2026-YKS için) — 2026 kılavuzu yalnızca "2025-YKS puanları ile" yerleşenleri sayıyor | YKS Kılavuzu 4.2 |
| Hiçbir programa yerleşmedin, mezuna kaldın | **Kırılmaz** — katsayın 0,12 | YKS Kılavuzu 4.2 |
Tablodan çıkan en önemli sonuç: **24. tercihine yerleşmek de yerleşmektir.** "Nasıl olsa gitmem" diye yazdığın satıra yerleştirilirsen bedel aynıdır. ÖSYM bu yüzden tercih uyarılarında açıkça "öğrenime devam etmeyi düşünmediğiniz programı tercihleriniz arasına almayınız" diyor.
## Kaç yıl sürer? Her yıl mı, yalnızca bir sonraki yıl mı?
Kılavuz metni süreyi doğrudan yazmıyor; ama iki cümlenin yapısı aynı şeyi söylüyor:
- 2026-YKS Kılavuzu (4.2): **"2025-YKS puanları ile"** yerleştirilenlerin katsayısı **"2026-YKS puanları ile"** yerleştirilirken yarıya iner.
- 2026 Kontenjan Kılavuzu (1.3): 2026-YKS ile yerleşenlerin katsayısı **"2027-YKS'ye girdikleri takdirde"** yarıya iner.
Yani her yılın kılavuzu yalnızca **bir önceki yılın** yerleştirmesini sayıyor. Bundan üç pratik sonuç çıkıyor:
1. **2026'da yerleştiysen bedel 2027-YKS'de ödenir.** 2027 için bugün elimizdeki resmî cümle Kontenjan Kılavuzu'nun 1.3 maddesi; 2027-YKS Kılavuzu yayımlandığında aynı maddeyi bir kez daha oku.
2. **2024'te yerleşip 2026'ya giren adayın katsayısı tamdır.** 2026 kılavuzu onu saymıyor.
3. **"2027'ye girmeyip 2028'e girersem?"** sorusunun cevabı 2028 kılavuzundadır. Bugüne kadarki kalıp hep bir önceki yılı saydı; ama bunu değişmez kural gibi planlama, o yılın kılavuzu belirler.
Bir de ters yönü var: 2027'de yine bir programa yerleşirsen ve 2028'de tekrar girersen, aynı kalıp sürdüğü sürece katsayı yine yarıya iner. Kırılma "bir kez olur, biter" diye bir şey değil; her yerleştirme bir sonraki yılın sınavı için yeniden doğar.
## Kayıt sildirirsem düzelir mi? Başka ne değişir?
**Düzelmez.** Kılavuz tetikleyiciyi "yerleştirilen (kayıt olsun veya olmasın)" diye tanımladığı için, kaydını Ekim'de sildirmen seni "yerleştirilmemiş" yapmaz. ÖSYM'nin başvuru formunda "ÖSYM'ce yerleştirildim fakat kayıt olmadım" (kod 5), "bir programa kayıtlıyım" (kod 6) ve "kaydım silindi" (kod 9) ayrı seçenekler olarak var; bunlar durumunu bildirmek için. Kılavuzun OBP maddesi bu kodlara değil, yerleştirme olgusuna bakıyor; özel yetenekle kayıt olanlarda da bilgiyi YÖKSİS'ten alıyor.
Kayıt sildirmenin OBP'ye etkisi sıfır; ama başka yerlere etkisi var. Aşağıdakiler resmî metinlerden; her biri "sildirmeden önce bil" listesi:
| Ne değişir? | Kayıt sildirince | Kaynak |
|---|---|---|
| OBP katsayısı (2027) | Değişmez: kırık kalır | YKS Kılavuzu 4.2 |
| Öğrencilik ve yatay geçiş kapıları | Öğrencilik biter. Ek Madde-1 (merkezî puanla yatay geçiş) ve not ortalamasıyla yatay geçiş yalnızca **kayıtlı** öğrenciye açık; ikisi de kapanır | YÖK Ek Madde-1 ilkeleri; [Ek Madde-1 yazısı](/rehber/ek-madde-1-puanim-yetiyor-mu) |
| KYK bursu / öğrenim kredisi | "Öğretim kurumundan ayrılması" burs ve kredinin kesilme sebebi. Kredi aldıysan geri ödeme, kendi isteğinle ayrıldığın tarihten **2 yıl sonra** başlar | GSB Burs Yönetmeliği m.18; Kredi Yönetmeliği m.17 ve m.19 |
| 2027'de yeni programa yerleşince KYK | 2026'da burs ya da kredi aldıysan, aynı öğrenim türünde (lisans→lisans) yönetmelik yeniden **vermiyor**: "başvurduğu öğrenim türünden … burs veya kredi almış olan" öğrenci, burs ve kredi verilmeyecekler listesinde. Nakil de yalnızca kayıt sildirme ile yeni kayıt arasında **dönem kaybı yoksa** mümkün; bir yıl ara verince bu şart düşer. Kendi durumunu KYGM'ye sor | Burs Yönetmeliği m.10/b ve m.15; Kredi Yönetmeliği m.8/b; KYGM SSS soru 26–28 |
| Askerlik ertelemesi (erkek öğrenciler) | Öğrencilik ertelemesi "mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar" sürer; ilişiğin kesilince yerine **ilişik kesme tarihinden itibaren 2 yıl** erteleme gelir (28 yaşını tamamladığın yılın sonunu geçemez). Bu süre içinde yeniden bir yükseköğretim kurumuna kayıt olursan erteleme yine öğrencilik nedeniyle yürür | 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.20/2 ve m.20/3-a, c |
| Öğrenci belgesine bağlı her şey | Öğrencilik bittiği için düşer | — |
Kayıt **dondurmak** ayrı bir işlemdir: öğrencilik durur ama kayıt silinmez. Yine de KYK tarafında "kayıt dondurma" hem bursun hem kredinin kesilme sebepleri arasında yazılı; dondurduğun dönemde ödeme gelmez. Dondurmanın şartlarını, son gününü ve kabul edilen gerekçeleri ülke çapında tek bir kural değil, kendi üniversitenin yönetmeliği belirliyor; nasıl işlediği [ilk hafta rehberinde](/rehber/universitede-ilk-hafta-ders-kaydi-muafiyet-kayit-dondurma).
Özetle: kayıt sildirmenin sınav tarafında sana kazandırdığı hiçbir şey yok. Yalnızca "o bölümü hiçbir koşulda okumayacağım ve öğrencilik haklarına da ihtiyacım yok" diyorsan anlamlı bir karardır; o durumda bile dilekçeyi vermeden önce KYK ve askerlik satırlarını kendi durumuna göre bir kez daha oku.
## Kırık OBP ile 2027'de ne kadar geriye düşerim?
Puan tarafı formülden çıkıyor, tartışmaya yer yok:
| Diploma notu | OBP | Tam katkı (× 0,12) | Kırık katkı (× 0,06) | Kaybın |
|---|---|---|---|---|
| 60 | 300 | 36 | 18 | **18 puan** |
| 70 | 350 | 42 | 21 | **21 puan** |
| 85 | 425 | 51 | 25,5 | **25,5 puan** |
| 95 | 475 | 57 | 28,5 | **28,5 puan** |
| 100 | 500 | 60 | 30 | **30 puan** |
Sıralama tarafı öyle değil; puanın sıraya çevrilmesi puan türüne, bulunduğun banda ve o yılın aday dağılımına bağlıdır. Yine de bir ölçek vermek için kataloğumuzdaki 2026 yerleştirme verisine baktık: bir programın taban puanı ile taban sırası aynı adayın puanı ve sırasıdır, bu yüzden binlerce programın taban çifti o yılın puan–sıra ilişkisinin örneğidir. Aşağıdaki değerler, taban puanı verilen değerin ±1 puan bandına düşen lisans programlarının **ortanca** taban sırası (yaklaşık, bine yuvarlanmış):
| Puan türü | 400 → 375 puan | 300 → 275 puan |
|---|---|---|
| SAY | ~117 bin → ~150 bin | ~311 bin → ~405 bin |
| EA | ~43 bin → ~87 bin | ~368 bin → ~546 bin |
| SÖZ | ~15 bin → ~39 bin | ~273 bin → ~434 bin |
İki şey görünüyor: aynı 25 puan, üst bantta on binlerce sıra, alt bantta yüz binin üzerinde sıra demek olabiliyor; ve aynı puan kaybı SÖZ'de EA'dan, EA'da SAY'dan farklı yer tutuyor. 2027'nin dağılımı başka olacak; bu tablo hesap değil, ölçek. Puan yerine sıralamayla düşünmenin neden daha sağlıklı olduğu [taban puan mı, sıralama mı](/rehber/taban-puan-mi-siralama-mi) yazısında.
Kararı etkileyen asıl soru şu: hedef programın son yıllardaki taban sırasıyla senin 2026 sıran arasındaki fark, bu kayıp eklendikten sonra kapanabilir mi? Hedefinin yıllara göre taban sırasını [bölüm sayfalarından](/bolumler) görebilirsin.
## Kalayım mı, sildireyim mi?
```mermaid
%% aria: Yerleşen öğrenci için kalmak ya da kaydı sildirmek karar şeması. Renkler tek başına anlam taşımaz; her kutunun başındaki büyük harfli etiket kutunun anlamını söyler. İlk soru 2026'da ek yerleştirme ve ÖZYES dâhil bir programa yerleştirilip yerleştirilmediğindir. Yerleşmediysen bedel yoktur, 2027'de OBP katsayın 0,12 kalır. Yerleştiysen bedel kuralda yazılıdır: 2027-YKS'de katsayın 0,06 olur; kayıt yaptırsan da, sildirsen de, dondursan da. İkinci soru kayıt yaptırıp yaptırmadığındır. Yaptırmadıysan mezuna kalmış sayılırsın: bedel aynıdır ama elinde bölüm ve Ek Madde-1 hakkı yoktur. Yaptırdıysan üçüncü soru bölümü bırakmayı düşünüp düşünmediğindir. Düşünmüyorsan devam edersin; 2027'ye girmeyeceksen kırık OBP seni hiç ilgilendirmez. Düşünüyorsan dördüncü soru 2026 puanının hedef programın 2026 taban puanına yetip yetmediğidir. Yetiyorsa kaydını korur ve Ek Madde-1 ile yatay geçişe başvurursun; bu sınavsız bir yoldur ama kontenjan sınırlıdır. Yetmiyorsa 2027'ye nasıl hazırlanacağına karar verirsin. Okurken hazırlanırsan kaydın ve bölümün elinde kalır. Tam zaman çalışmak istiyorsan kayıt dondurmayı öğrenci işlerine sorarsın; öğrencilik durur, KYK ödemesi kesilir, şartları üniversitenin yönetmeliği belirler. Bölümü hiçbir koşulda okumayacaksan kaydı sildirirsin; bu durumda OBP düzelmez, öğrencilik, KYK ve Ek Madde-1 biter, askerlik ertelemesi ilişik kesme tarihinden itibaren iki yıla iner.
%% altyazi: Bedeli doğuran şey yerleşmiş olmaktır; kayıt kararı yalnızca elinde ne kalacağını belirler.
flowchart TD
S{"2026'da bir programa<br/>yerleştirildin mi?<br/>(ek yerleştirme, ÖZYES dâhil)"}
S -- "hayır" --> T("BEDEL YOK:<br/>2027'de katsayın 0,12")
S -- "evet" --> O("BEDEL VAR: 2027-YKS'de katsayın 0,06<br/>kayıt yaptırsan da, sildirsen de, dondursan da")
O --> K{"Kayıt yaptırdın mı?"}
K -- "hayır" --> M("GERİ DÖNÜŞ YOK: mezuna kaldın,<br/>bedel aynı, bölüm ve Ek Madde-1 yok")
K -- "evet" --> B{"Bölümü bırakmayı<br/>düşünüyor musun?"}
B -- "hayır" --> D("SORUN YOK: devam et,<br/>2027'ye girmezsen kırık OBP<br/>seni ilgilendirmez")
B -- "evet" --> P{"2026 puanın, hedef programın<br/>2026 taban puanına yetiyor muydu?"}
P -- "evet" --> E("SINAVSIZ YOL: kaydını koru,<br/>Ek Madde-1 ile yatay geçişe başvur<br/>(kontenjan sınırlı)")
P -- "hayır" --> H{"2027'ye nasıl<br/>hazırlanacaksın?"}
H -- "okurken" --> A("DİKKAT: kaydını koru, okurken hazırlan,<br/>bölüm elinde kalır")
H -- "tam zaman" --> C("DİKKAT: kayıt dondurmayı sor,<br/>öğrencilik durur, KYK kesilir,<br/>şartları yönetmelik belirler")
H -- "bölümü asla okumam" --> X("GERİ DÖNÜŞ YOK: kaydı sildir,<br/>OBP düzelmez, öğrencilik, KYK ve<br/>Ek Madde-1 biter, askerlik ertelemesi 2 yıla iner")
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
class T,D,E garanti
class A,C uyari
class O,M,X hayal
```
Şemanın söylemediği şeyi biz de söylemiyoruz: hangi dalın senin için doğru olduğuna buradan karar verilemez. Dalları ayıran sorular belli — bölümü okur musun, puanın hedefe yetiyor muydu, bir yılı nasıl geçireceksin — ve her dalın bedeli yukarıdaki tablolarda yazılı. Bir yıl sonra liste kurarken kural aynı kalacak: [2027 takvimi](/rehber/yks-2027-takvimi) açıklandığında gitmeyeceğin programı listene yazma.
## Sık sorulan sorular
**Yerleştim ama kayıt yaptırmadım. 2027'de OBP'm kırılır mı?**
Evet. Kılavuz "kayıt olsun veya olmasın" diyor; ÖSYM'nin SSS belgesi bu soruyu ayrıca sorup "evet" cevabı veriyor (soru 52).
**Kaydımı bu hafta sildirirsem ÖSYM beni "yerleşmemiş" sayar mı?**
Hayır. Yerleştirme ÖSYM'nin kendi işlemi; kaydın sonradan silinmesi o işlemi geri almıyor. Başvuru formunda "kaydım silindi" seçeneğini işaretlemen de katsayıyı değiştirmez.
**Son tercihime yerleştim, hiç gitmeyeceğim. Yine de kırılır mı?**
Evet. Yerleşmek yeter; kaçıncı tercih olduğu fark etmez.
**Ek yerleştirmeyle yerleştim, aynı kural geçerli mi?**
Evet. Kontenjan Kılavuzu'nun 1.3 maddesi ek yerleştirmeyi açıkça sayıyor.
**Açıköğretime yerleştim, o da sayılır mı?**
Kılavuzda açıköğretim için ayrı bir hüküm yok; açıköğretim programları da kılavuz tablolarından ÖSYM yerleştirmesiyle doluyor. Metne göre sayılır.
**2027'ye girmeyip 2028'e girersem katsayım tam olur mu?**
Bunu 2028 kılavuzu belirler. Bugüne kadarki kılavuzlar yalnızca bir önceki yılın yerleştirmesini saydı; 2026 yerleşmesi bu kalıpta 2028'i etkilemiyor. Yine de o yılın kılavuzunu okumadan plan kurma.
**Kırık OBP ile yerleşirsem bir sonraki yıl düzelir mi?**
2027'de kırık katsayıyla yerleşirsen ve 2028'de yine girersen, aynı kalıpta katsayı yine yarıya iner; çünkü 2027'de de "yerleştirilmiş" olursun. Kırılma yerleşmeyle yeniden doğar.
**Lise sonda yerleştim, diplomam Aralık'a yetişmedi, kayıt yapamadım.**
Kılavuzdaki tek istisna bu: katsayın düşürülmez; e-okul bilgisi dikkate alındığı için ÖSYM'ye dilekçe göndermen gerekmiyor.
## Kaynaklar
Kaynaklara 6 Ekim 2026'da erişildi.
- ÖSYM, [2026-YKS Kılavuzu](https://www.osym.gov.tr/2026yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-kilavuzu) ([PDF](https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/basvuru_kilavuz06022026.pdf)) — bölüm 4.1–4.2 (kılavuz s. 32–33): 0,12 katsayısı, "2025-YKS puanları ile … yerleştirilen (kayıt olsun veya olmasın) veya … özel yetenek sınavı sonucu bir programa kayıt olan" adayların katsayılarının yarıya düşürülmesi, YÖKSİS bilgisi, lise son sınıf istisnası; başvuru bilgileri 23. alan: öğrenim durumu kodları (5, 6, 9); bölüm 10 (s. 45): aynı anda iki örgün programa kayıt yasağı ve askerlik erteleme hakkını kaybedenler.
- ÖSYM, [2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu](https://www.osym.gov.tr/2026-yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu) ([PDF](https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/8/2026-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu-90wzzd-04155310.pdf)) — bölüm 1.3 (s. 1): "2026-YKS sonucu ile … yerleşen (Ek Yerleştirme ve ÖZYES dâhil) veya özel yetenek sınavıyla … kayıt olan adayların, 2027-YKS'ye girdikleri takdirde" katsayılarının yarıya düşürülmesi; tercih uyarıları madde 2-ç (s. 18): devam etmeyi düşünmediğin programı yazmama uyarısı; Tablo 3 ve Tablo 4: açıköğretim, KKTC ve yurt dışı üniversite programlarının merkezî yerleştirme tablolarında yer alması.
- ÖSYM, [2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular](https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/sss_yksd19022026.pdf) — soru 49–52: OBP hesabı, 0,12 katsayısı, kayıt yaptıran (51) ve yaptırmayan (52) aday için aynı cevap.
- Resmî Gazete, [Gençlik ve Spor Bakanlığı Burs Yönetmeliği](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/11/20231103-1.htm) (3 Kasım 2023) — m.10/b: aynı öğrenim türünden daha önce burs/kredi alana burs verilmemesi; m.15: nakil, dönem kaybı şartı; m.18: bursun kesilmesi (vazgeçme, ders kaydı yaptırmama, kayıt dondurma, öğretim kurumundan ayrılma).
- Resmî Gazete, [Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi Yönetmeliği](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/11/20231103-2.htm) (3 Kasım 2023) — m.8/b: kredi verilmeyecek öğrenciler; m.17: kredinin kesilmesi; m.19/1: kendi isteğiyle ayrılanda geri ödemenin ayrılış tarihinden iki yıl sonra başlaması.
- Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü, [Sıkça Sorulan Sorular (Kredi & Burs)](https://kygm.gsb.gov.tr/sayfalar/2446/3200/sikca-sorulan-sorular-kredi-burs.aspx) — soru 20–21: kesilme sebepleri; soru 26–28: nakil (aynı öğrenim türü, en geç takip eden yıl, bir kez); soru 45: geri ödeme başlangıcı. Burs ve kredinin işleyişi [KYK burs mu, kredi mi](/rehber/kyk-burs-mu-kredi-mi) yazısında.
- Mevzuat Bilgi Sistemi, [7179 sayılı Askeralma Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.7179.pdf) — m.20/2: öğrencilik ertelemesinin "mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar" ve 28 yaş sınırıyla sürmesi; m.20/3-a: ilişiği kesilenlere ilişik kesme tarihinden itibaren iki yıl erteleme; m.20/3-c: erteleme süresinde yeniden kayıt olanların öğrencilik nedeniyle ertelenmesi.
- YÖK, [Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri](https://egitim.yok.gov.tr/tr/document/2853) — kayıtlı öğrenci şartı, kayıt yılının güz döneminde başvuru yasağı, kontenjan.
- Sıralama ölçeği: KolayTercih kataloğu, 2026 yerleştirme verisi (ÖSYM/YÖK Atlas kaynaklı); taban puanı verilen değerin ±1 puan bandına düşen lisans programlarının ortanca taban sırası, puan türüne göre.

155
content/rehber/maarif-modeli-yks-ne-zaman-degisecek.md Normal file
View File

@@ -0,0 +1,155 @@
---
baslik: Maarif Modeli YKS'yi Ne Zaman Değiştirecek? 2027 ve 2028 Adayları İçin Ne Biliniyor, Ne Bilinmiyor
aciklama: MEB'e göre 2027 YKS mevcut müfredattan, 2028 YKS yeni müfredattan sorulacak ve sınavın sistemi değişmeyecek; ÖSYM henüz kendi duyurusunu yapmadı. Hangi sınıf hangi programı okuyor, mezunlar için ne söylendi, neyi takip etmelisin — yalnızca resmî kaynaklarla.
tarih: 2026-10-06
---
**Kısa cevap:** **6 Ekim 2026 itibarıyla ÖSYM, 2028 YKS'nin hangi müfredata göre hazırlanacağına dair bir duyuru yayımlamadı; bu konuda şimdiye kadar yalnızca Millî Eğitim Bakanlığı konuştu.** MEB'in resmî açıklamalarına göre şu an 12. sınıfta olan kuşak (2027 YKS) liseyi önceki öğretim programlarıyla bitiriyor ve bu kuşak için "sınav sorularında hiçbir değişiklik" olmayacak. Şu an 11. sınıfta olan kuşak (2028 YKS) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ni 9. sınıftan beri okuyor; MEB'e göre yeni müfredata göre hazırlanan sorular ilk kez 2028'de sorulacak, sınavın sistemi, oturumları ve usulü ise değişmeyecek. Mezun adaylar için MEB'in tek bir açıklaması var (aşağıda), ÖSYM'nin yok. 2029 ve sonrası için iki kurumdan da ayrı bir açıklama yok.
Bu yazıda yayınevi bloglarındaki "soru tarzı şöyle olacak" cümlelerinin hiçbiri yok. Her satır iki etiketten birini taşıyor: **AÇIKLANDI** (hangi kurum, hangi tarihte, hangi belgeyle) ya da **AÇIKLANMADI**. ÖSYM konuştuğu gün bu yazıyı güncelleyeceğiz.
## Maarif Modeli nedir, hangi sınıflarda uygulanıyor?
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, MEB'in 26 Nisan 2024'te tanıttığı yeni öğretim programları bütünü. Bakanlığın tanıtım metnine göre okul öncesinden liseye 29 dersin programı yeniden yazıldı; MEB, önceki müfredatı yurt dışındaki muadillerine göre "2 kata yakın daha ağır" bulduğunu ve içerikte "yüzde 35'lik bir seyreltme" yaptığını söylüyor. Bu oran Bakanlığın kendi ifadesi; biz ölçmedik.
Programların hangi yıl hangi sınıfta uygulanacağını belirleyen belge, Talim ve Terbiye Kurulu'nun 23 Mayıs 2024 tarihli ve 20 sayılı kararı. Kararın lise kısmı nettir: Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Tarih, Coğrafya ile Türk Dili ve Edebiyatı programları **2024-2025'ten itibaren 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak** uygulanır; 2018 tarihli eski programlar da aynı şekilde 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak kaldırılır. Felsefe 2025-2026'da 10. sınıftan başlar. 12. sınıf dersi olan T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük'ün yeni programı ise **2027-2028'den itibaren** uygulanır — yani kararın kendisi, 12. sınıfın yeni modele 2027-2028'de gireceğini yazıyor.
| Öğretim yılı | Lisede yeni programı (Maarif Modeli) okuyan sınıflar | Lisede önceki programı okuyan sınıflar | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 2024-2025 | Hazırlık, 9 | 10, 11, 12 | TTK kararı (23 Mayıs 2024, sayı 20); MEB'in 24 Aralık 2024 tarihli yıl özeti: "9 Eylül'den itibaren okul öncesi, 1, 5 ve 9. sınıf" |
| 2025-2026 | Hazırlık, 9, 10 | 11, 12 | MEB'in 15 Aralık 2025 tarihli haberi: model "ilkokul 2, ortaokul 6 ve lise 10. sınıflarda devam ediyor"; Felsefe için TTK kararı |
| 2026-2027 (şu an) | Hazırlık, 9, 10, 11 | 12 | MEB'in 2026-2027 ortaöğretim çerçeve planları sayfası: "11. sınıflarda uygulanmaya başlayacak", diğer kademelerde "hâlihazırda uygulanmakta olan öğretim programları" devam |
| 2027-2028 | Hazırlık, 9, 10, 11, 12 | — | TTK kararı (12. sınıf programı 2027-2028'de); 2027-2028 çerçeve planları 6 Ekim 2026 itibarıyla henüz yayımlanmadı |
Aynı kademeli sıra ilkokul ve ortaokulda da işliyor (2024-2025'te 1 ve 5, sonra her yıl bir üst sınıf; 4 ve 8. sınıflar 2027-2028'de). LGS'yi ilgilendiren kısım o; bu yazı yalnızca YKS'ye bakıyor.
## Hangi YKS hangi müfredatla yapılacak?
Bu sorunun iki muhatabı var. Müfredatı MEB yazar; sınavı ÖSYM yapar. Bugüne kadar konuşan yalnızca MEB. Aşağıdaki tabloda "MEB ne dedi" sütunu Bakanlığın kendi sitesindeki haberlerden; "ÖSYM ne dedi" sütunu ÖSYM'nin duyuru listesi ve sınav takvimi sayfasından.
| YKS yılı | O yıl 12. sınıfta olan kuşak liseyi hangi programla okudu? | MEB ne dedi? | ÖSYM ne dedi? | Durum (6 Ekim 2026) |
|---|---|---|---|---|
| **2027** | Dört yıl boyunca önceki (2018) programlar | Bakan Tekin, 4 Ekim 2026: bu yıl 12. sınıfa gidenler için sınav sorularında hiçbir değişiklik yok; yeni müfredata göre sorular ilk kez gelecek öğretim yılında | Duyuru yok; 2027 sınav takvimi de henüz yayımlanmadı | **AÇIKLANDI — MEB.** ÖSYM'den ayrıca bir açıklama gelmedi |
| **2028** | 9. sınıftan itibaren dört yıl Maarif Modeli | Bakan Yardımcısı Yelkenci, 15 Aralık 2025: yeni modelle başlayan öğrenciler "ilk kez 2028'de" yeni programa uygun sınava girecek; "bu, sınav sistemi veya sınav modeli değişikliği değil". Bakan Tekin, 4 Ekim 2026: "Sınavın ne sistemi değişecek ne usulü" | Duyuru yok | **AÇIKLANDI — MEB.** ÖSYM teyidi, örnek soru ya da kılavuz yok |
| **2029 ve sonrası** | Tamamı Maarif Modeli | 2028 için söylenenlerin dışında ayrı açıklama yok | Duyuru yok | **AÇIKLANMADI** — kademeli takvimin devamı, resmî cümle yok |
| **Mezun aday** (2027'de girip 2028'de yeniden girecek) | Önceki programlar | Bakan Tekin, 20 Mayıs 2026: mezuna kalanın gireceği sınav "gördüklerinizin yüzde 35 azaltılmış hâli"; "eski sorular bitti" | Duyuru yok | **AÇIKLANDI — MEB.** ÖSYM'nin mezunlar için ayrı bir düzenlemesi olup olmayacağı bilinmiyor |
Tablodaki "AÇIKLANDI — MEB" etiketi, cümlenin resmî bir kaynaktan çıktığını söyler; ÖSYM'nin kılavuzunda nasıl yer alacağını söylemez. ÖSYM'nin takvimi bile bekleyen 2027 sezonunun nerede durduğunu [2027 YKS takvimi](/rehber/yks-2027-takvimi) yazısı aşama aşama anlatıyor.
## 2027 adayıysam (şu an 12. sınıf) endişelenmeli miyim?
Müfredat yönünden hayır. Üç resmî satır var, üçü de aynı şeyi söylüyor:
1. **Okuduğun program değişmedi.** MEB'in 2026-2027 çerçeve planları sayfası yeni programı 11. sınıfa kadar uyguluyor; 12. sınıfta "hâlihazırda uygulanmakta olan" program devam ediyor. Dört yıldır okuduğun kitaplarla bitiriyorsun.
2. **Sorular değişmiyor.** Bakan Tekin 4 Ekim 2026'da, bu yıl 12. sınıfa giden öğrenciler için sınav sorularında hiçbir değişiklik olmayacağını, yeni müfredata göre soruların ilk kez gelecek öğretim yılında sorulacağını söyledi.
3. **Sınav sistemi değişmiyor.** Aynı Bakan 7 Ağustos 2026'da "Sınav sistemiyle ilgili bu yıl, önümüzdeki yıl, ondan sonraki yıl bir değişiklik yok" dedi; Ağustos 2026'da söylendiğine göre bu 2026, 2027 ve 2028 sınavlarını kapsıyor.
Senin için asıl bilinmeyen müfredat değil, takvim: ÖSYM 2027 sınav tarihini henüz açıklamadı. Müfredat tartışmasına harcayacağın zamanı deneme sonuçlarını sıralamaya çevirmeye harca; yöntem [hedef sıralama nasıl belirlenir](/rehber/hedef-siralama-nasil-belirlenir) ve [kaç net ile hangi bölüm](/rehber/kac-net-ile-hangi-bolum) yazılarında. "Ya mezuna kalırsam" sorusunun cevabı aşağıda ayrı başlıkta.
## 2028 adayıysam (şu an 11. sınıf) ne değişiyor, ne bilinmiyor?
Sen 9. sınıftan beri yeni programı okuyorsun; 12. sınıfın programı da TTK kararına göre 2027-2028'de uygulanacak. Sınav tarafında MEB'in söyledikleri ve söylemedikleri şöyle ayrılıyor.
**MEB'in söyledikleri (resmî, tarihli):**
- Yeni programla başlayan öğrenciler ilk kez 2028'de YKS'ye girecek ve bu sınav "buna uygun" olacak (15 Aralık 2025).
- Bu "sınav sistemi veya sınav modeli değişikliği değil"; MEB geçişi "bilgiyi ölçen sorulardan becerileri ölçen sorulara" diye tarif ediyor ve çoktan seçmeli biçimin süreceğini söylüyor (15 Aralık 2025). Oturum yapısı, süre, puanlama hakkında bir değişiklik söylenmedi; Bakan'ın cümlesi "Sınavın ne sistemi değişecek ne usulü" (4 Ekim 2026).
- MEB ile ÖSYM arasında "soru modellemesi" çalışması yürütülüyor; Ekim-Kasım 2025'te çalıştaylar, 24-28 Kasım ve 1-5 Aralık 2025'te pilot uygulamalar yapıldı (15 Aralık 2025). Bakan'a göre soru havuzu "YÖK Başkanının talimatıyla ÖSYM ile birlikte" oluşturuluyor (26 Haziran 2026).
- Hazırlık kaynağı olarak MEB, MEBİ ve EBA'daki materyalleri gösteriyor (4 Ekim 2026).
**Konu farkı, MEB'in kendi program belgesinden:** Programlar arasındaki içerik farkını yayınevi bloglarından değil, MEB'in yayımladığı program metinlerinden oku. Örnek olarak Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı'nın (Hazırlık, 9-12) 2026 sürümü şunları yazıyor:
- Program tema temelli; 12. sınıf temaları sırasıyla **Nicelikler ve Değişimler, Geometrik Şekiller, Geometrik Cisimler, Değişimin Matematiği, Hazır Veriler Üzerinde Çalışma**. Haftalık ders saati 9-12'de 6.
- Limit ve türev 12. sınıfta "Değişimin Matematiği" teması altında. Programın kendi cümlesiyle: "Programda hâlihazırda oldukça sınırlı ve işlem odaklı şekilde sunulan integral kavramına yer verilmemiş, limit ve türev kavramları daha kapsamlı şekilde ele alınmıştır." Türeve diferansiyel kavramı, ortalama değer teoremi ve Rolle teoremi eklenmiş.
Bunu "2028'de integral sorulmayacak" diye okuma; bizim yazdığımız, MEB'in lise programında integralin olmadığı. Sınavın kapsamını yazacak olan ÖSYM ve o cümle henüz yok. Diğer derslerin programları da aynı sitede (mufredat.meb.gov.tr); listede lise programlarının 2026 tarihli sürümleri duruyor, yani belgeler 2024'ten bu yana güncellendi — 2027-2028'de 12. sınıfta uygulanacak metnin bu sürüm olup olmayacağını da çerçeve planı yayımlanınca göreceğiz.
**Bilinmeyenler (6 Ekim 2026):**
- ÖSYM'nin 2028 için yayımlanmış bir duyurusu, örnek sorusu ya da kılavuz cümlesi yok.
- AYT'de hangi dersten kaç soru geleceği, testlerin adı ve ağırlığı hakkında resmî bir satır yok.
- "Soru tarzı şöyle olacak", "şu konu kesin çıkmayacak" diyen her metin ÖSYM'den çıkmadığı sürece yorumdur.
## Mezun adaylar ve eski müfredatla hazırlananlar için ne biliniyor?
Bu grubun durumu en az açıklanan grup. Elimizdeki tek resmî söz MEB'den; ÖSYM sessiz.
**MEB ne dedi?** 20 Mayıs 2026'da bir lise öğrencisi Bakan Tekin'e "seneye YKS'ye gireceğim, istediğim başarıyı elde edemezsem Maarif Modeli ile gireceğim sınavda hak kaybı yaşar mıyım" diye sordu. Bakan'ın cevabı: "Siz 12. sınıftayken gördüklerinizden sınava gireceksiniz. Eğer mezuna kalırsanız gireceğiniz sınav, gördüklerinizin yüzde 35 azaltılmış hâli. Bir hak kaybı olur mu? Olmaz. (…) Mezuna kalırsanız eğer artık eski sorular yok (…) eski sorular bitti, siz Bakanlığın hazırladığı yeni sorulara göre hazırlanacaksınız."
Bu cümleden çıkan iki şey var: MEB'e göre 2028'de mezun aday da yeni müfredata göre hazırlanmış sorularla karşılaşacak, ayrı bir "eski müfredat sınavı" planı yok; ve "hak kaybı olmaz" MEB'in gerekçeli görüşü — gerekçesi yeni programın öncekinin azaltılmış hâli olması. Bu bir söz, bir kural metni değil.
**Ne bilinmiyor?** ÖSYM'nin 2028 başvuru kılavuzunda mezunlar için ayrı bir satır olup olmayacağı; eski programda olup yenide olmayan konuların sınav kapsamında nasıl ele alınacağı; bunların ne zaman duyurulacağı. ÖSYM'nin geçmiş yıllardaki pratiğinde başvuru kılavuzu Şubat'ta çıkıyor; 2028 için de en geç o belgede bir cümle görmeyi bekliyoruz, ama bu bizim beklentimiz, ÖSYM'nin taahhüdü değil.
2027'de yerleşip yerleşmeme kararını bu belirsizlikle birlikte vereceksen, "kayıt yaptırıp hazırlanmak mı, mezuna kalmak mı" sorusunun müfredat dışındaki boyutları (OBP'nin yarıya inmesi, ek puan, kayıt dondurma) [mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı](/rehber/mezuna-kalmak-mi-kayit-olmak-mi) yazısında.
## Şimdi ne yapmalıyım?
```mermaid
%% aria: Hangi durumda olduğuna göre ne bilindiğini ve neyi takip etmen gerektiğini gösteren karar şeması. Başlangıç sorusu hangi durumda olduğundur; üç dal var. Birinci dal: şu an 12. sınıftaysan, yani 2027 YKS adayıysan. Liseyi önceki programla bitiriyorsun; MEB, sorularda değişiklik olmayacağını açıkladı; ÖSYM'den ayrıca duyuru yok. Bu kutu yeşil renkli ve AÇIKLANDI etiketli. Takip edeceğin şey ÖSYM'nin 2027 sınav takvimi ve başvuru kılavuzu. İkinci dal: şu an 11. sınıftaysan, yani 2028 YKS adayıysan. 9. sınıftan beri Maarif Modeli okuyorsun; MEB, 2028'de yeni müfredattan soru sorulacağını ve sınav sisteminin aynı kalacağını açıkladı; ÖSYM'den duyuru, örnek soru ya da kılavuz yok. Bu kutu sarı renkli ve MEB AÇIKLADI, ÖSYM AÇIKLAMADI etiketli. Takip edeceğin şeyler MEB'in 2027-2028 çerçeve planları ile ÖSYM'nin 2028 duyurusu ve kılavuzu. Üçüncü dal: mezunsan ya da 2027'de girip 2028'de yeniden gireceksen. 2027'de önceki programdan sorulacak; 2028 için MEB, mezunun da yeni müfredata göre hazırlanmış sorularla karşılaşacağını söyledi; ÖSYM'den duyuru yok. Bu kutu da sarı renkli ve MEB AÇIKLADI, ÖSYM AÇIKLAMADI etiketli. Takip edeceğin şey ÖSYM'nin 2028 başvuru kılavuzunda mezunlar için ayrı bir satır olup olmadığı. Üç dal da aynı son kutuda birleşir: bugün yapılacak iş hedef sıralamayı belirlemek ve deneme sonuçlarını takip etmek; müfredat tartışması çalışma planını değiştirmiyor.
%% altyazi: Üç durumun üçünde de MEB konuştu, ÖSYM henüz konuşmadı; bugün yapılacak iş her üç durumda aynı.
flowchart TD
A{"Hangi durumdasın?"}
A -- "12. sınıf · 2027 YKS" --> B("AÇIKLANDI · önceki program<br/>MEB: sorularda değişiklik yok<br/>ÖSYM: ayrıca duyuru yok")
A -- "11. sınıf · 2028 YKS" --> C("MEB AÇIKLADI, ÖSYM AÇIKLAMADI<br/>9'dan beri Maarif Modeli; 2028'de yeni<br/>müfredattan soru, sınav sistemi aynı")
A -- "mezun / 2028'de yeniden" --> D("MEB AÇIKLADI, ÖSYM AÇIKLAMADI<br/>2027: önceki program · 2028: MEB'e göre<br/>mezun da yeni müfredattan sorularla")
B --> E("Takip et: ÖSYM 2027 sınav takvimi<br/>ve başvuru kılavuzu")
C --> F("Takip et: MEB 2027-2028 çerçeve planı,<br/>ÖSYM 2028 duyurusu ve kılavuzu")
D --> G("Takip et: ÖSYM 2028 başvuru kılavuzunda<br/>mezunlar için ayrı satır var mı?")
E --> H("Bugün: hedef sıralamanı belirle,<br/>denemeleri sıralamaya çevir; müfredat<br/>tartışması çalışma planını değiştirmiyor")
F --> H
G --> H
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
class B garanti
class C,D,E,F,G uyari
```
Şemanın sözel karşılığı dört maddede:
1. **Resmî kaynağı kendin takip et.** ÖSYM'nin [Duyurular](https://www.osym.gov.tr/Duyurular/Index) ve [Sınav Takvimi](https://www.osym.gov.tr/Sayfa/SinavTakvimi) sayfaları; MEB'in [Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli](https://tymm.meb.gov.tr/) sitesi ve [çerçeve planları](https://tymm.meb.gov.tr/taslak-cerceve-planlari/ortaogretim) sayfası. 2026-2027 planları öğretim yılı başlarken yayımlandı; 2027-2028 planlarını aynı sayfadan bekle.
2. **Haberin kaynağına in.** "YKS değişiyor" başlıklı bir haber gördüğünde cümlenin kimin ağzından çıktığına bak: MEB ya da ÖSYM'nin kendi sitesinde yoksa, yorumdur.
3. **Hedefini sıralama olarak yaz.** Müfredat değişince puan ölçeği de hareket edebilir; sıralama daha kararlı bir ölçü. [Bölüm sayfalarında](/bolumler) hedef bölümlerinin yıl yıl taban sıralarını görebilir, elindeki sıralamayı [ana sayfadaki forma](/#hero-form) girerek hangi programların hayal, dengeli ve güvenli dilimine düştüğünü tek ekranda tarayabilirsin. Bu bir yerleşme öngörüsü değil, ne kadar yol kaldığının ölçümü.
4. **Tercih iskeletini sezon başında kur.** Hangi müfredatla girersen gir, tercih listesi aynı mantıkla kurulur; [tercih listesi nasıl yapılır](/rehber/tercih-listesi-nasil-yapilir) yazısındaki iskeleti şimdiden çıkarırsan temmuzda sıfırdan başlamazsın.
## Sık sorulan sorular
**2027 YKS hangi müfredattan sorulacak?**
MEB'e göre mevcut (önceki) müfredattan. Bakan Tekin 4 Ekim 2026'da bu yıl 12. sınıfa gidenler için sınav sorularında hiçbir değişiklik olmayacağını söyledi. ÖSYM ayrıca bir açıklama yapmadı; 2027 takvimi de henüz yayımlanmadı.
**2028 YKS yeni müfredata göre mi olacak?**
MEB'e göre evet: yeni programla başlayan öğrenciler ilk kez 2028'de YKS'ye girecek ve sorular "senin müfredatından" sorulacak. ÖSYM'nin kendi duyurusu, örnek sorusu ya da kılavuzu yok.
**Maarif Modeli sınav sistemini değiştirecek mi?**
MEB'in cümlesi: "Sınavın ne sistemi değişecek ne usulü." Bakan Yardımcısı da geçişi "sınav sistemi veya sınav modeli değişikliği değil" diye tanımladı; çoktan seçmeli biçim sürüyor. Oturum, süre ve puanlama hakkında bir değişiklik söylenmedi. Bunların hepsi MEB'in sözü; sınavı yapan kurum ÖSYM ve o henüz konuşmadı.
**2028'de integral çıkacak mı?**
MEB'in lise matematik programının 2026 sürümü integrale yer vermiyor; limit ve türevi daha kapsamlı işliyor. ÖSYM 2028 sınavının kapsamını henüz yazmadı. "ÖSYM integral sormayacak" cümlesini biz kurmuyoruz; ÖSYM'nin 2028 kılavuzu çıktığında bu satır güncellenecek.
**Mezuna kalırsam hangi müfredattan sorumlu olurum?**
MEB'e göre 2028'de mezun aday da yeni müfredata göre hazırlanmış sorularla karşılaşacak; Bakan "eski sorular bitti" dedi ve yeni programın öncekinin azaltılmış hâli olduğu için hak kaybı olmayacağını söyledi. ÖSYM'nin mezunlar için ayrı bir düzenlemesi olup olmayacağı açıklanmadı.
**ÖSYM bu konuda ne zaman açıklama yapar?**
Bilinmiyor; ÖSYM bir tarih vermedi. Son yıllarda YKS başvuru kılavuzu Şubat'ta yayımlanıyor; 2028 kılavuzunda bir cümle görmeyi bekliyoruz, ama bu bir beklenti.
**Bu sayfa güncellenecek mi?**
Evet. ÖSYM 2028 YKS'nin kapsamı, mezun adaylar ya da sınav yapısı hakkında duyuru yayımladığında tablodaki "ÖSYM ne dedi" sütunu ve etiketler değiştirilecek, yazının üstüne güncelleme tarihi düşülecek.
## Kaynaklar
Tüm kaynaklara 6 Ekim 2026'da erişildi. Hiçbir satır haber sitesinden alınmadı; haber sitelerindeki aktarımlar yalnızca MEB'in kendi sayfasına ulaşmak için kullanıldı.
- Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, [23 Mayıs 2024 tarihli ve 20 sayılı karar](https://bolluk.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/10/01/967425/dosyalar/2024_06/21010946_ogretimprogramlarikurulkarari.pdf) — Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programlarının kabulü; lise programlarının 2024-2025'ten itibaren 9. sınıftan başlayarak kademeli uygulanması, Felsefe'nin 2025-2026'da 10. sınıftan başlaması, 12. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük programının 2027-2028'den itibaren uygulanması, 2018 programlarının kademeli kaldırılması (s. 4-5). Belge bir MEB okul sitesinde yayımlanan nüsha; TTK sitesinde doğrudan bağlantı bulamadık.
- MEB, ["Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli": müfredatla "beceri" temelli sadeleştirilmiş ve derinlemesine öğrenme yaklaşımı](https://www.meb.gov.tr/turkiye-yuzyili-maarif-modeli-mufredatla-beceri-temelli-sadelestirilmis-ve-derinlemesine-ogrenme-yaklasimi/haber/33493/tr) (26 Nisan 2024) — 29 ders programı; "yüzde 35'lik seyreltme"; okul öncesi, 1, 5 ve 9. sınıftan başlayarak kademeli uygulama.
- MEB, [Eğitimde 2024'te pek çok önemli düzenleme hayata geçirildi](https://www.meb.gov.tr/egitimde-2024te-pek-cok-onemli-duzenleme-hayata-gecirildi/haber/35849/tr) (24 Aralık 2024) — "9 Eylül'den itibaren okul öncesi, 1, 5 ve 9. sınıf olmak üzere kademeli şekilde uygulanmaya başlandı".
- MEB, [YKS ve LGS'de yeni müfredata uyumlu soru modeli 2028'de hayata geçecek](https://www.meb.gov.tr/yks-ve-lgsde-yeni-mufredata-uyumlu-soru-modeli-2028de-hayata-gececek/haber/39265/tr) (15 Aralık 2025) — Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci: 2025-2026'da 2, 6 ve 10. sınıflar; yeni modelle başlayanlar ilk kez 2028'de YKS ve LGS'ye girecek; ÖSYM ile çalıştaylar ve soru modellemesi; 24-28 Kasım ve 1-5 Aralık 2025 pilot uygulamaları; "sınav sistemi veya sınav modeli değişikliği değil"; çoktan seçmeli biçim sürüyor.
- MEB, [Bakan Tekin, "Maarifin Kalbinde Gençlik" programına katıldı](https://www.meb.gov.tr/bakan-tekin-maarifin-kalbinde-genclik-programina-katildi/haber/40823/tr) (20 Mayıs 2026) — mezuna kalan adayla ilgili cümleler: "gördüklerinizin yüzde 35 azaltılmış hâli", "eski sorular bitti".
- MEB, [Bakan Tekin, TRT Haber canlı yayınında soruları yanıtladı](https://www.meb.gov.tr/bakan-tekin-trt-haber-canli-yayininda-sorulari-yanitladi/haber/41199/tr) (26 Haziran 2026) — "sınav sistemiyle ilgili hiçbir değişiklik yok"; "YÖK Başkanımızın talimatıyla ÖSYM ile birlikte (…) yeni müfredata özgü yeni soru havuzu".
- MEB, [Bakan Tekin, Üniversite Tercih Destek Programı'nda gençlerle bir araya geldi](https://www.meb.gov.tr/bakan-tekin-universite-tercih-destek-programinda-genclerle-bir-araya-geldi/haber/41590/tr) (7 Ağustos 2026) — "Sınav sistemiyle ilgili bu yıl, önümüzdeki yıl, ondan sonraki yıl bir değişiklik yok"; "sorular doğal olarak müfredata uygun hâle gelecek".
- MEB, [Bakan Tekin, "Haberimiz Olsun" bülteninde öğrencilerin sorularını yanıtladı](https://www.meb.gov.tr/bakan-tekin-haberimiz-olsun-bulteninde-ogrencilerin-sorularini-yanitladi/haber/42086/tr) (4 Ekim 2026) — bu yıl 12. sınıfa gidenler için sorularda değişiklik yok; yeni müfredata göre sorular ilk kez gelecek öğretim yılında; "Sınavın ne sistemi değişecek ne usulü"; "Ben senin müfredatından soru soracağım"; MEBİ ve EBA materyalleri.
- MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, [2026-2027 ortaöğretim taslak çerçeve planları](https://tymm.meb.gov.tr/taslak-cerceve-planlari/ortaogretim) — yeni programların hazırlık, 9 ve 10. sınıflarda devam edip 11. sınıfta başlaması; diğer kademelerde mevcut programların sürmesi.
- MEB, [Öğretim programları listesi](https://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx) — lise programlarının 2026 tarihli sürümleri (Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya, Felsefe).
- MEB, [Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı (Hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. Sınıflar), 2026](https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2026518151640408-mated%C3%B6p.pdf) — sınıflara göre temalar ve süre tabloları (s. 10-13); integral, limit ve türev hakkındaki cümleler (s. 18).
- ÖSYM, [Duyurular](https://www.osym.gov.tr/Duyurular/Index) — 6 Ekim 2026 itibarıyla en yeni duyuru 4 Ekim 2026 tarihli (2026-KPSS Ön Lisans soru kitapçığı); listede 2027, 2028, müfredat ya da Maarif Modeli geçen duyuru yok.
- ÖSYM, [Sınav Takvimi](https://www.osym.gov.tr/Sayfa/SinavTakvimi) — yalnızca 2026 takvimi; 2027 satırı yok.
- YÖK: 6 Ekim 2026 itibarıyla bu konuda YÖK'ün yayımladığı bir açıklama bulamadık; YÖK'ün rolü yalnızca Bakan Tekin'in 26 Haziran 2026 tarihli cümlesinde geçiyor.

175
content/rehber/vakif-universitesi-burslu-indirimli-ucretli-farki.md Normal file
View File

@@ -0,0 +1,175 @@
---
baslik: Vakıf Üniversitesinde Burslu, %50 İndirimli ve Ücretli Kontenjan Farkı: Taban Sırası ve Doluluk (2026)
aciklama: Aynı bölümün burslu, %50 indirimli ve ücretli satırları üç ayrı programdır. 2026-YKS'de vakıf lisansta 2.122 burslu programın tamamı dolarken %50 indirimli kontenjanın %29'u boş kaldı; aynı programın %50 satırı burslunun medyanda 5,7 katı, ücretli satırı 8,9 katı sırayla kapandı. Etiketler ne demek, fark ne kadar, hangisini yazmalısın.
tarih: 2026-10-06
---
Kısa cevap: Vakıf üniversitesinde *Psikoloji (Burslu)*, *Psikoloji (%50 İndirimli)* ve *Psikoloji (Ücretli)* aynı bölümün **üç ayrı programıdır**: ayrı program kodu, ayrı kontenjan, ayrı taban sırası, ayrı fiyat. ÖSYM kılavuzuna göre **burslu** öğrenim ücretinin tamamını, **%50 indirimli** yarısını, **%25 indirimli** dörtte birini kapsar; **ücretli** satırda ilan edilen ücretin tamamını ödersin. Fark küçük değil: 2026-YKS'de vakıf lisans programlarının **2.122 burslu satırının tamamı doldu**, %50 indirimli kontenjanın ise **%29'u (19.294 yer) boş kaldı**; aynı üniversitede aynı programın %50 satırı burslu satırdan **medyanda 5,7 kat**, ücretli satır **8,9 kat** daha büyük (yani daha gevşek) bir sırayla kapandı. Karar ilkesi tek: etiketler seni sıralamanla değil, **dört yıllık toplam maliyetle** ayırır. Burslu satır devlet alternatifleriyle aynı kefededir; indirimli ve ücretli satır listeye girmeden önce aile bütçesinden geçmelidir.
Bu yazıdaki rakamlar YÖK Atlas'ın 2026 yerleştirme verisinden hesaplandı (katalog verimiz, 21 Eylül 2026 güncellemesi; programların burs etiketi 24 Eylül 2026'da işlendi). Doluluk ve taban sayılarını **etiket düzeyinde toplu** veriyoruz; üniversite adıyla doluluk listesi yayımlamıyoruz. Örnek tablosundaki taban sıraları ise zaten [üniversite sayfalarımızda](/universiteler/vakif) program program yayında.
## Burslu, %50 indirimli, %25 indirimli ve ücretli ne demek?
Tanım ÖSYM'nin 2026 Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nda, vakıf programlarının standart koşulu olan **Bk. 21**'de yazar:
> "Zorunlu hazırlık sınıfı dahil (İsteğe bağlı hazırlık sınıfları hariç) olmak üzere verilecek olan burslarda, Burslu: öğrenim ücretinin tamamını; %50 İndirimli: öğrenim ücretinin yarısını ve %25 İndirimli: öğrenim ücretinin dörtte birini kapsamakta olup, öğrenciler öğrenim ücretinin geri kalan kısmını ödeyeceklerdir."
Aynı koşul bursun süresini de söyler: hazırlık sınıfında bir yıl ve programın **normal öğretim süresi** kadar, öğrenimine ve derslere devam etmek şartıyla, kesilmez. **Ücretli** satır için kılavuzda ayrı bir tanım cümlesi yoktur; burs ya da indirim etiketi taşımayan vakıf programıdır ve üniversitenin ilan ettiği yıllık ücretin tamamı ödenir.
| Etiket | Öğretim ücretinden ödediğin pay | Ne kadar sürer? | Nerede yazar? |
|---|---|---|---|
| Burslu | %0 | Zorunlu hazırlıkta 1 yıl + normal öğretim süresi | Program adında ya da koşul numarasında (Bk. 21) |
| %50 İndirimli | %50 | Aynı | Aynı |
| %25 İndirimli | %75 | Aynı | Aynı |
| Ücretli | %100 | Ücret her yıl ilan edilir | Etiket yoksa ücretlidir |
İki pratik not. Birincisi, tercih tablosunda bu dört satır **ayrı program kodlarıyla** listelenir; "Psikoloji'ye yerleştim" demek, hangi koda yerleştiğini söylemez. İkincisi, kılavuzdaki etiket **ÖSYM yerleştirmesiyle gelen** bursu anlatır; üniversitenin kendi verdiği tercih sırası bursu, başarı bursu ya da kardeş indirimi bu etiketin parçası değildir (aşağıda ayrı bölüm). Tabloyu okuma tekniğinin tamamı [devlet mi vakıf mı](/rehber/devlet-mi-vakif-mi) yazısında.
## Üç etiketin tabanı ve doluluğu ne kadar farklı?
2026'da vakıf üniversitelerinin örgün lisans programlarını (4.775 program, 99.638 kontenjan) burs etiketine göre ayırdık:
| Etiket | Program sayısı | Kontenjan | Yerleşen | Boş kontenjan | Doluluk | Kontenjanı boş kalan program | Medyan taban sırası (tabanı oluşan programlar) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Burslu | 2.122 | 15.021 | 15.669* | 0 | %100 | 0 / 2.122 | 85.540 (2.122 program) |
| %50 İndirimli | 1.872 | 66.883 | 47.589 | 19.294 | %71,2 | 1.013 / 1.872 | 363.891 (859 program) |
| %25 İndirimli | 91 | 4.137 | 3.574 | 563 | %86,4 | 27 / 91 | 589.774 (64 program) |
| Ücretli | 690 | 13.597 | 11.643 | 1.954 | %85,6 | 296 / 690 | 617.137 (394 program) |
| **Toplam** | **4.775** | **99.638** | **78.475** | **21.811** | — | **1.336 / 4.775** | — |
\* Burslu satırda yerleşen sayısının kontenjanı aşması bir hata değil, sayım farkı: katalogdaki kontenjan alanı yalnızca **genel kontenjanı** tutar; yerleşen alanı ise okul birincisi, şehit-gazi yakını ve 34 yaşını doldurmuş kadın kontenjanları gibi kılavuzun ayrı sütunlarda verdiği ek kontenjanlara yerleşenleri de içerir. Bu yüzden burslu doluluğunu %100 olarak yazdık ve boş kontenjanı program bazında (yerleşen kontenjanı aşıyorsa sıfır sayarak) hesapladık. Toplam kontenjan (99.638) ve toplam boş yer (21.811) ÖSYM'nin 2026-YKS sayısal bilgilerindeki vakıf lisans rakamlarıyla birebir aynı.
Tablodan dört okuma çıkıyor:
1. **Burslu satırların hepsi doldu ve tabanları en sıkı olan onlar.** 2.122 programın 2.122'sinde taban oluştu; medyan 85.540. Burslu kontenjan vakıf lisans kontenjanının yalnızca %15'i (15.021 yer); program başına ortalama 7 kişi. Bu oran tesadüf değil: Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 30. maddesi, devlet yardımı alacak vakıf üniversitesinden öğrencilerinin en az %15'ine tam burs vermesini ister.
2. **Asıl kontenjan %50 indirimli satırda, boşluk da orada.** 66.883 kontenjan vakıf lisansın %67'si; 19.294 boş yer ise vakıf lisanstaki toplam boşluğun %88'i. 1.872 programın 1.013'ünde (yarısından fazlasında) kontenjan dolmadı; dolanlar arasında medyan taban 363.891.
3. **Ücretli satır küçük ve en gevşek.** Medyan taban 617.137; 690 programın 296'sında yer boş kaldı. Kontenjanlar küçük: ücretli programların medyan kontenjanı 9 kişi, 262'sinde 5 ve altı.
4. **%25 indirimli az görülür.** 91 program; tabloya sırf tamlık için girdi.
Medyan sütununu okurken bir uyarı: **kontenjanı dolmayan programın taban sırası yayımlanmaz.** Bu yüzden %50 ve ücretli satırlardaki medyan, yalnızca dolan programların (859 ve 394) medyanıdır; dolmayanların "tabanı" yoktur, daha gevşek de olsa bir sayı yazılamaz. Bu kuralın tercihçiye ne söylediği [boş kontenjanlar ne anlatıyor](/rehber/bos-kontenjanlar-ne-anlatiyor) yazısında.
### Aynı üniversitede aynı program: üç etiketin tabanı
Toplu medyan farklı üniversiteleri karıştırır. Fark asıl **aynı programın üç satırı** yan yana konunca görünür. 2026 taban sıraları (parantez içi öğretim dili):
| Üniversite | Program | Burslu | %50 İndirimli | Ücretli |
|---|---|---|---|---|
| [Bilkent](/universite/ihsan-dogramaci-bilkent-universitesi) | [Hukuk](/bolum/hukuk) (%30 İngilizce) | 318 | 2.352 | 80.385 |
| Bilkent | [Psikoloji](/bolum/psikoloji) (İngilizce) | 996 | 52.867 | 339.460 |
| [TOBB ETÜ](/universite/tobb-ekonomi-ve-teknoloji-universitesi) | [Tıp](/bolum/tip) (%30 İngilizce) | 1.411 | 4.218 | 46.234 |
| [Yeditepe](/universite/yeditepe-universitesi) | Tıp (İngilizce) | 2.414 | 39.870 | 49.111 |
| Bilkent | [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) (İngilizce) | 2.646 | 13.539 | 95.508 |
| [Bahçeşehir](/universite/bahcesehir-universitesi) | Hukuk (%30 İngilizce) | 3.038 | 61.683 | 90.981 |
| TOBB ETÜ | Bilgisayar Mühendisliği (%30 İngilizce) | 5.244 | 51.456 | 139.395 |
| [Başkent](/universite/baskent-universitesi) | Tıp (Türkçe) | 5.708 | 12.959 | 40.322 |
| Bahçeşehir | Psikoloji (İngilizce) | 10.804 | 258.718 | 566.506 |
| [İstanbul Bilgi](/universite/istanbul-bilgi-universitesi) | Psikoloji (İngilizce) | 14.330 | 402.756 | 969.666 |
| Bilkent | [Mimarlık](/bolum/mimarlik) (İngilizce) | 28.108 | 70.893 | 168.713 |
| Başkent | [Diş Hekimliği](/bolum/dis-hekimligi) (Türkçe) | 28.450 | 48.226 | taban yok (22 kontenjan, 15 yerleşen) |
| [İzmir Tınaztepe](/universite/izmir-tinaztepe-universitesi) | Diş Hekimliği (Türkçe) | 32.182 | 47.256 | taban yok (18 kontenjan, 14 yerleşen) |
Örnekler seçilmiş; genel resim de aynı yönde. Aynı üniversitede, aynı programın aynı öğretim dilindeki satırlarını eşleştirdik:
- **Burslu → %50 indirimli:** 664 çiftte %50 satırın tabanı burslunun **medyanda 5,7 katı**; çiftlerin 624'ünde (%94) en az 2 katı. Tek bir çiftte bile %50 satır bursludan sıkı kapanmadı.
- **%50 indirimli → ücretli:** 165 çiftte medyan **1,9 kat**. 8 çiftte ücretli satır %50'den daha sıkı kapandı; bunların hepsi birkaç kişilik ücretli kontenjanlar, yani tek adayın sırası tabanı belirlemiş.
- **Burslu → ücretli:** 277 çiftte medyan **8,9 kat**.
Son iki satır ayrıca "taban yok" kuralını gösteriyor: Başkent ve İzmir Tınaztepe'de Diş Hekimliği'nin burslu ve %50 satırları dolmuş, ücretli satır dolmamış; dolayısıyla ücretli satırın 2026 tabanı yok. Bu satırı "ücretlisi kaç sırayla alıyor?" diye sorarak değil, "neden dolmadı?" diye sorarak okursun.
## Ücretli kontenjan neden daha düşük sırayla doluyor ve bu "kolay" mı demek?
Üç satırda verilen eğitim aynıdır; değişen fiyattır. Burslu satıra sıralaması yeten herkes taliptir, ücretli satıra ise yalnızca yıllık ücreti ödeyebilen ve ödemeyi göze alan küçük bir grup. Talep daraldıkça kontenjanı dolduran son adayın sırası büyür; taban "gevşer". Üstüne iki mekanik etki biner:
- **Kontenjan küçük.** Ücretli programların yarısında kontenjan 9 kişi ve altı. Böyle bir satırın tabanı bir-iki adayın sırasıdır; yıldan yıla sert oynar. Yukarıdaki 8 ters çiftin sebebi bu.
- **Dolmayan satırın tabanı yok.** Ücretli 690 programın 296'sı dolmadı. Yani "ücretli kaç sırayla alıyor?" sorusunun yarıya yakın programda cevabı yok.
"Ücretli kontenjana daha düşük puanla girilir mi?" sorusunun dürüst cevabı: **evet, sayı olarak daha büyük sıralarla kapanıyor; ama bu satırı "kolay" yapan şey senin sıralaman değil, başkalarının ödememesi.** Kolaylık sana geçmez; fatura geçer. Ücretli satır dört yıl boyunca ilan edilen ücretin tamamını, her yıl YÖK'ün sınırladığı oranda artarak ödemek demektir. Hesabı sıralamayla değil bütçeyle yaparsın ve o hesabın yöntemi [yurt, burs ve yıllık maliyet](/rehber/yurt-burs-ve-yillik-maliyet) yazısında. Ayrıca [devlet mi vakıf mı](/rehber/devlet-mi-vakif-mi) yazısındaki uyarı burada da geçerli: "güvenli olsun" diye yazılan ve kayıt yaptırmayacağın ücretli satır, ölü tercihten beterdir.
Bir de şunu ayırt et: taban sırası, o yıl yerleşen son adayın sırasıdır; gelecek yıl kimin yerleşeceğini söylemez. Biz de söylemiyoruz; listeni son tabanla kendi sıranı kıyaslayarak kurarsın, "yerleşirsin" diyen bir hesap yok. Neden sıralamayla (puanla değil) kıyasladığını [taban puan mı, sıralama mı](/rehber/taban-puan-mi-siralama-mi) yazısı anlatıyor.
## Kılavuzdaki burs ile üniversitenin kendi bursu arasındaki fark nedir, burs ne zaman kesilir?
İki ayrı şey var ve ikisi sık karıştırılır:
- **ÖSYM yerleştirmesiyle gelen burs/indirim** (program adındaki etiket). Süresi ve şartı kılavuzda yazar: hazırlık sınıfında bir yıl ve programın normal öğretim süresi kadar, derslere devam ettiğin sürece kesilmez; karşılıksızdır, okulu bırakırsan geriye dönük ücret istenemez. Genel kuralda **not ortalaması şartı yoktur**; yalnızca kılavuzda ayrı koşul numarasıyla işaretlenmiş bazı özel programlar (ortak lisans, protokollü programlar) not şartı koyar.
- **Üniversitenin kendi bursları** (tercih sırası bursu, başarı bursu, spor bursu, kardeş indirimi). Kılavuz bunları düzenlemez; "Mütevelli Heyeti tarafından verilen indirim ve imkânlar" üniversitenin internet sayfasından duyurulur ve şartını üniversite koyar, üniversite değiştirir. Bir üniversitenin "1. tercihte ek %25 indirim" vaadi, kılavuzdaki etiketin parçası değildir.
Hangi durumda bursun sürdüğü, hangi durumda kesilebildiği ve "ortalama 2,50'nin altına düşerse kesilir" cümlesinin neden genel kural olmadığı [vakıf üniversitesi bursu kesilir mi?](/rehber/vakif-universitesi-bursu-kesilir-mi) yazısında ayrıntılı; burada tekrar etmiyoruz. Tek ek not: bursun kesilmesiyle **ücretin artması** farklı şeylerdir. İndirimli öğrenci ücretin yarısını ya da dörtte üçünü öder; ücret her yıl arttığında ödediği pay da büyür, oysa indirim oranı değişmemiştir.
## Hazırlıkta kalırsam ya da süreyi aşarsam ücret ne olur?
Bu sorunun cevabı üç belgeye dağılmış durumda; Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nde bursun süresi, hazırlık sınıfı ya da süre aşımı hakkında ayrı bir hüküm yok. Geçerli metinler ÖSYM kılavuzu (Bk. 21), YÖK'ün öğrenim ücretlerine ilişkin usul ve esasları ve üniversitenin kendi burs yönergesidir.
| Durum | Burs/indirim | Ücret | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Zorunlu hazırlık, 1. yıl | Sürer | Burslu: yok; indirimli: kalan pay | ÖSYM kılavuzu Bk. 21 |
| İsteğe bağlı hazırlık | Kapsam dışı | Üniversitenin ilan ettiği ücret | Bk. 21 |
| Hazırlığı bir yılda geçemedin, 2. yıl | Kılavuz düzenlemiyor; üniversitenin kararı | Üniversitenin burs yönergesine bak | Bk. 21'in sınırı |
| Hazırlık ücreti 1. sınıf ücretinden farklıysa | — | Esas alınan ücret, yerleştiğin yılın 1. sınıf ücreti | YÖK usul ve esasları m. 4/3 |
| Normal süre içinde dönem/ders tekrarı | Sürer (devam şartıyla) | Burslu: yok; indirimli: kalan pay | Bk. 21 |
| Normal süreyi aştın (ör. 5. yıl) | Kılavuzun koruması biter; üniversite sürdürebilir, azaltabilir ya da kesebilir | Yalnızca tekrar ettiğin ders ya da dönem için ücret; ders başına tutar o dönemin ders/kredi ücretini aşamaz | Bk. 21; YÖK usul ve esasları m. 6/6 |
| Kayıt sonrası "ek ücret" | — | Açıkça ilan edilmemiş ilave ücret istenemez | YÖK usul ve esasları m. 6/2 |
Yani ikinci hazırlık yılı ve beşinci yıl, kılavuzun korumadığı iki bölgedir. Kayıt öncesi üniversitenin burs yönergesinde iki soruya cevap ara: hazırlığı bir yılda geçemeyen burslu öğrenciye ne oluyor ve normal süre sonrasında burs devam ediyor mu? Hazırlığın nasıl işlediği, atlanıp atlanamayacağı ve dil etiketlerinin anlamı [hazırlık sınıfı ve öğretim dili](/rehber/hazirlik-sinifi-ve-ogretim-dili) yazısında.
## Hangisini yazmalıyım?
```mermaid
%% aria: Vakıf programının hangi etiketini yazacağına karar veren şema. İlk soru, sıralamanın o programın burslu satırının son taban sırasına yetip yetmediğidir. Yetiyorsa burslu satırı devlet alternatifleriyle aynı blokta, istek sırana göre yazarsın; ücret yoktur ve dilimi tabana göre belirlenir; bu kutu yeşildir ve "uygun" etiketini taşır. Yetmiyorsa ikinci soru yüzde elli indirimli satırın tabanına yetip yetmediğidir. O da yetmiyorsa sıra ücretli satıra gelir; ücretli satırın tabanı oluşmamışsa, yani kontenjan dolmamışsa, o satırı güvenli sayma, hayal ya da dengeli gibi davran; bu uyarı kutusu sarıdır. İndirimli ya da ücretli satır için önce dört yıllık toplam maliyet hesaplanır: kalan ücret payı çarpı yıl, her yıl ücret artışı, barınma ve yaşam gideri; bu kutu da sarıdır çünkü karar bütçeye bağlıdır. Toplam aile bütçesine sığıyorsa satır listeye yazılır ve dilimi son taban sırasına göre verilir: taban senin sıranın üstünde kapandıysa hayal, sırana yakınsa dengeli, belirgin altındaysa güvenli; bu kutu sarıdır. Sığmıyorsa satır yazılmaz ve aynı bölümün devlet ya da burslu eşdeğeri aranır; "güvenli olsun" diye ücretli satır yazılmaz; bu kutu kırmızıdır ve "yazma" etiketini taşır.
%% altyazi: Etiket seçimi sıralamayla başlar, bütçeyle biter: burslu satır devlet alternatifleriyle aynı kefede; indirimli ve ücretli satır önce dört yıllık toplam hesabından geçer.
flowchart TD
A{"Sıralaman o programın<br/>BURSLU satırının son tabanına<br/>yetiyor mu?"}
A -- "evet" --> B("Uygun: burslu satırı devlet<br/>alternatifleriyle aynı blokta,<br/>istek sırana göre yaz (ücret yok;<br/>dilimi tabana göre belirlenir)")
A -- "hayır" --> C{"%50 İNDİRİMLİ satırın<br/>tabanına yetiyor mu?"}
C -- "evet" --> D("Önce hesap: 4 yıllık toplam =<br/>kalan ücret × yıl + yıllık artış<br/>+ barınma + yaşam")
C -- "hayır" --> E{"ÜCRETLİ satırın<br/>2026 tabanı oluşmuş mu?"}
E -- "evet" --> D
E -- "hayır, kontenjan dolmamış" --> F("Uyarı: tabanı olmayan satırı<br/>güvenli sayma; hayal ya da<br/>dengeli gibi davran")
F --> D
D --> G{"Toplam aile bütçesine<br/>sığıyor mu?"}
G -- "evet" --> H("Listeye yaz; dilimi tabana göre ver:<br/>sıranın üstünde kapandıysa Hayal,<br/>yakınsa Dengeli, belirgin altındaysa Güvenli")
G -- "hayır" --> I("Yazma: aynı bölümün devlet ya da<br/>burslu eşdeğerini ara<br/>('güvenli olsun' diye ücretli yazılmaz)")
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
class B garanti
class D,F,H uyari
class I hayal
```
Şemayı listeye çevirirken üç kural:
1. **Burslu satır, devlet satırı gibi davranır.** Ücret yok; tek farkı tabanının çoğu zaman aynı bölümün devlet programlarıyla yarışacak kadar sıkı olması. Sıralaman yetiyorsa devlet alternatifleriyle aynı blokta, istek sırana göre diz; "vakıf" diye ayrı kefeye koyma.
2. **İndirimli ve ücretli satır önce bütçeden geçer, sonra dilime girer.** Listemizi kurarken her satırı son taban sırasına göre üç dilime koyuyoruz: taban senin sıranın **üstünde** kapandıysa (sayı olarak daha küçükse) **Hayal**; sırana **yakınsa** **Dengeli**; senin sıranın **belirgin altındaysa** (kabaca 1,4 katından büyükse) **Güvenli**. Etiket bu dilimi değiştirmez; ama bütçeye sığmayan satır dilimi ne olursa olsun listeye girmez.
3. **Tabanı olmayan satırı güvenli sanma.** 2026 tabanı yoksa kontenjan dolmamıştır; kıyaslayacağın sayı yoktur. Tabanı olmayan satıra listede yer vereceksen hayal ya da dengeli gibi davran, güvenli dilimine koyma.
Hangi vakıf satırlarının sıralamana düştüğünü tek ekranda görmek için [ana sayfaya sıralamanı gir](/). Bölüm bölüm bakmak istersen [tüm bölümlerin taban tabloları](/bolumler) ve [vakıf üniversiteleri listesi](/universiteler/vakif) açık; aynı programın birden çok satırı varsa en sıkı taban hemen her zaman burslu, en gevşek taban çoğu zaman ücretli satırdır.
## Sık sorulan sorular
**Vakıf üniversitesi %50 burslu okunur mu?**
Kılavuzdaki resmî adı "%50 İndirimli"; halk arasında "%50 burslu" denir. Okunur mu sorusunun cevabı sıralamada değil bütçede: ücretin yarısını dört yıl boyunca, her yıl artan tutarla ödeyeceksin. Toplamı hesapla, aileyle konuş, sığıyorsa listeye yaz; sığmıyorsa aynı bölümün burslu ya da devlet eşdeğerini ara.
**Burslu ile ücretli arasındaki fark ne?**
Aynı eğitim, iki ayrı program kodu, iki ayrı taban, iki ayrı fiyat. Burslu satırda öğrenim ücreti yok; ücretli satırda tamamı var. 2026'da aynı programın ücretli satırı burslu satırdan medyanda 8,9 kat daha gevşek sırayla kapandı.
**%50 indirimli ne demek?**
Öğrenim ücretinin yarısını üniversite karşılar, yarısını sen ödersin. İndirim zorunlu hazırlıkta bir yıl ve programın normal öğretim süresi boyunca sürer; isteğe bağlı hazırlık kapsam dışıdır.
**Ücretli kontenjana daha düşük puanla girilir mi?**
Sayı olarak daha büyük sıralarla kapanıyor, evet. Ama ücretli 690 programın 296'sında kontenjan dolmadı, dolayısıyla tabanı yok; dolanların da kontenjanı küçük olduğu için taban yıldan yıla sert oynuyor. Ücretli satırın "kolay" görünmesi, başkalarının ödememesinden kaynaklanır; sana geçen şey kolaylık değil, dört yıllık faturadır.
**Burslu kontenjan neden bu kadar az?**
2026'da burslu kontenjan vakıf lisans kontenjanının %15'i (15.021 yer, program başına ortalama 7 kişi). Yönetmelik, devlet yardımı alacak vakıf üniversitesinden öğrencilerinin en az %15'ine tam burs vermesini ister; üniversiteler burslu satırı genelde bu sınırın yakınında tutar.
## Kaynaklar
Kaynaklara 6 Ekim 2026'da erişildi.
- ÖSYM, [2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu](https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/8/2026-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu-90wzzd-04155310.pdf) (Ağustos 2026 sürümü; kılavuz sayfası: [osym.gov.tr](https://www.osym.gov.tr/2026-yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu)) — Bk. 21 koşulu (burslu/%50/%25 tanımı, süre, karşılıksızlık, ayrılan ve mezun öğrencilerin ücretli statüde kaydı; "Tablo 3 ve Tablo 4'te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları", 2. Kısım); giriş bölümündeki burs süresi ve Mütevelli Heyeti indirimleri hükümleri (s. 17-18); Tablo 4 sütun açıklaması (genel kontenjan, okul birincisi, şehit-gazi yakını ve 34 yaş kadın kontenjanlarının ayrı sütunlarda verildiği, s. 17).
- ÖSYM, [2026-YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler](https://www.osym.gov.tr/2026-yks-yerlestirme-sonuclarina-iliskin-sayisal-bilgiler) — vakıf lisans toplam kontenjanı (99.638) ve boş kontenjanı (21.811); bizim katalog toplamlarımızla birebir aynı.
- Yükseköğretim Kurulu, [Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının Hazırlık ve/veya Birinci Sınıf Dışındaki Sınıflarına Ait Öğrenim Ücretlerinin ve Ücret Artışlarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar](https://www.yok.gov.tr/documents/documents/69c52f33ce36f.pdf) — artış sınırı (m. 4/2), hazırlık ücretinde esas alınacak ücret (m. 4/3), ilan (m. 5), ilan edilmemiş ek ücret yasağı (m. 6/2), süre aşımında ders başına ücret (m. 6/6), taksit (m. 8), ödememe (m. 9).
- [Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği](https://www.lexpera.com.tr/mevzuat/yonetmelikler/vakif-yuksekogretim-kurumlari-yonetmeligi-2005-26040-24) (Resmî Gazete 31.12.2005, sayı 26040; değişiklikleriyle) — m. 30/3-c: devlet yardımı şartı olarak öğrencilerin en az %15'ine tam burs. Yönetmelikte bursun süresi, hazırlık sınıfı ve süre aşımı hakkında hüküm yoktur.
- 2547 sayılı [Yükseköğretim Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2547.pdf), Ek madde 9 (vakıf yükseköğretim kurumlarında öğrenim ücreti; YÖK usul ve esaslarının dayanağı).
- KolayTercih katalog verisi: YÖK Atlas 2026 yerleştirme verisi (`data/yokatlas.db`; yerleştirme verisi 21 Eylül 2026, programların burs etiketi ve ücret alanı 24 Eylül 2026 güncellemesi). Etiket, program adından değil her programın burs alanından okundu; 2026 vakıf lisans programlarının tamamında bu alan dolu. Taban sırası, o yıl yerleşen son adayın başarı sırasıdır ve yalnızca kontenjanı dolan programlarda oluşur. Çift karşılaştırmaları aynı üniversitede, aynı program adı ve aynı öğretim dilindeki satırlar arasında yapıldı.

16
docs/ekip/YAYIN-KUYRUGU.md
View File

@@ -40,6 +40,22 @@ Toplu yayında `pnpm indexnow --rehber`. Anahtar dosyası `public/<anahtar>.txt`
|---|---|---|---|---|---|
| Eyl 2026 | — | — | 7 (tüm zaman; Gemini 5, ChatGPT 1, Yandex 1 — Rybbit referrer kırılımı, 24 Eyl) | — | başlangıç |
## Yazıldı — commit ve yayın bekliyor (6 Eki 2026)
Üç yeni yazı `content/rehber/` altında, 6 Eki 2026'da `main`'e commit'lendi; **push ve deploy bekliyor** (push öncesi `pnpm build` kuralı geçerli). Bilal kararı: OBP yazısındaki "(çıkarım)" satırları ve puan→sıra ölçek tablosu kaldı. Sıra: Bilal okur → commit + push → canlıda 200 → sitemap sayımı 1 → `pnpm indexnow` → Search Console (kota 11). Bu tablo yazı canlıya çıkınca aşağıdaki "bildirilecek" listesine taşınır.
| Sıra | Adres | Tür | Durum | Not |
|---|---|---|---|---|
| 1 | `/rehber/kirik-obp-kayit-sildirince-duzelir-mi` | yeni adres | yazıldı | Konu planı "Ekim ilk hafta" (`obp-kirilmasi-soru-cevap`). Kılavuz 4.2 + Kontenjan Kılavuzu 1.3 kaynaklı; tabloda iki satır "(çıkarım)" etiketli — Bilal fazla bulursa silinir |
| 2 | `/rehber/maarif-modeli-yks-ne-zaman-degisecek` | yeni adres | yazıldı | Yedek havuz (`maarif-modeli-yks`). Yalnız MEB teyitli; ÖSYM 2028 duyurusu çıkınca tablo "ÖSYM ne dedi" sütunu + mezun bölümü + SSS güncellenir |
| 3 | `/rehber/vakif-universitesi-burslu-indirimli-ucretli-farki` | yeni adres | yazıldı | Konu planı yazı 6; veri ön koşulu kalktı (`program_ozellik.burs_orani` 2026 vakıf lisansın tamamında dolu). Üniversite adıyla doluluk listesi yok. Not: yazı "üniversite sayfasında burs etiketi görünür" demiyor; `program-ayrinti.tsx` yayına girince editör bir cümle ekleyebilir |
Ön kontrol (yayın sonrası, her satır `200 1` olmalı):
```
for s in kirik-obp-kayit-sildirince-duzelir-mi maarif-modeli-yks-ne-zaman-degisecek vakif-universitesi-burslu-indirimli-ucretli-farki; do printf "%s -> " "$s"; printf "%s " "$(curl -s -o /dev/null -w "%{http_code}" "https://kolaytercih.com/rehber/$s")"; curl -s https://kolaytercih.com/sitemap.xml | grep -c "/rehber/$s<"; done
```
## Yayında, Search Console'a bildirilecek — 25 Eyl 2026 ve sonrası (kota 11)
24 Eyl 2026 saat 17:50'de yayına çıktı (commit `24d4bea`), aynı gün yapılanlar: canlıda 200 ✓, sitemap sayımı 1 ✓, `pnpm indexnow --rehber` 47 adres → HTTP 202 ✓, Search Console sitemap yeniden gönderildi ("Başarılı", 1.014 keşfedilen sayfa) ✓. URL denetimi **yapılmadı** çünkü 24 Eyl kotası dolmuştu (12/12).