feat(rehber): üç yeni mermaid şemalı yazı + ek yerleştirme yazısının güncellenmesi
- ek-yerlestirme-sonuclari-ve-kayit (ÖSYM kaynaklarıyla teyitli; açıklanmamış tarihler 'açıklanmadı') - mezuna-kalmak-mi-kayit-olmak-mi (OBP kuralı ve Ek Madde-1 resmî metinlerden) - hedef-siralama-nasil-belirlenir (tüm rakamlar yokatlas.db, 1,4x kuralı risk.ts) - ek-yerlestirme-2026: geçmiş zamana çekildi, yeni yazıya iç link Gece vardiyası 2026-09-21; yayın öncesi kontrol listesi docs/gece-vardiyasi/2026-09-21/07-yazilimci-raporlari.md Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>
This commit is contained in:
@@ -2,13 +2,18 @@
|
||||
baslik: Ek Yerleştirme Nedir? 2026 Ek Tercih Rehberi
|
||||
aciklama: İlk yerleştirmede boşta kaldıysan oyun bitmedi — kimlerin başvurabileceği ve ikinci şansı doğru kullanmanın yolu tek şemada.
|
||||
tarih: 2026-07-22
|
||||
guncelleme: 2026-09-21
|
||||
---
|
||||
|
||||
Merkezi yerleştirme sonuçları açıklandığında bir programa yerleşememiş olmak yılın sonu değildir. Üniversiteler kayıt dönemini kapattığında binlerce kontenjan boş kalır ve ÖSYM bu boş kontenjanlar için **ek yerleştirme** (ek tercih) süreci açar.
|
||||
|
||||
## Ek yerleştirme ne zaman?
|
||||
## Ek yerleştirme ne zaman yapıldı?
|
||||
|
||||
Kayıtlar tamamlandıktan sonra, genellikle **Eylül ayı içinde**. ÖSYM önce boş kontenjanları içeren Ek Yerleştirme Kılavuzu'nu yayımlar, ardından birkaç günlük tercih penceresi açılır. Kesin tarihler her yıl ÖSYM duyurusuyla netleşir — tercih takviminin tamamı için [YKS 2026 tercih takvimi](/rehber/yks-tercih-takvimi-2026) yazısına bak.
|
||||
2026'da ek yerleştirme tercihleri **17 Eylül saat 16.00** ile **21 Eylül saat 23.59** arasında alındı. Ek yerleştirme ücreti 170 TL'ydi ve son ödeme zamanı 22 Eylül 2026 saat 23.59 olarak duyuruldu; ücreti yatırmayan adayın tercihleri geçersiz sayılıyor.
|
||||
|
||||
Sıra her yıl aynı işler: ilk yerleştirmenin kayıtları tamamlanır, ÖSYM boş kontenjanları içeren Ek Yerleştirme Kılavuzu'nu yayımlar, ardından birkaç günlük tercih penceresi açılır. Tarihler her yıl ÖSYM duyurusuyla netleşir — yılın tamamı için [YKS 2026 tercih takvimi](/rehber/yks-tercih-takvimi-2026) yazısına bak.
|
||||
|
||||
**Tercihini yaptıysan:** 21 Eylül 2026 itibarıyla ÖSYM sonuç tarihi açıklamadı. Sonuca nereden bakacağın, kayıt, e-kayıt ve yurt başvurusu için [ek yerleştirme sonuçları ve kayıt](/rehber/ek-yerlestirme-sonuclari-ve-kayit) yazısına geç.
|
||||
|
||||
## Kimler başvurabilir?
|
||||
|
||||
@@ -32,12 +37,13 @@ Kurallar nettir ve en kritik olanı şudur:
|
||||
- **İlk yerleştirmede herhangi bir programa yerleşen aday, kayıt yaptırmasa bile ek yerleştirmeye başvuramaz.** "Yerleştim ama gitmeyeceğim, ek tercihte daha iyisini denerim" diye bir yol yoktur.
|
||||
- Ek yerleştirme yalnızca ilk yerleştirmede **hiçbir programa yerleşememiş** adaylara açıktır.
|
||||
- İlk dönemde hiç tercih yapmamış adaylar da ek yerleştirmeye katılabilir.
|
||||
- 2026 kılavuzuna göre özel yetenek sınavıyla bir programa yerleşmiş adaylar da ek yerleştirmede tercih yapabilir.
|
||||
|
||||
Bu kural, ilk listenin sonuna "kayıt yaptırmayacağım ama boşta da kalmayayım" mantığıyla program yazmanın neden tehlikeli olduğunu gösterir: oraya yerleşirsen ek tercih hakkın yanar. Bu tuzağın detayı [tercih listesi rehberinde](/rehber/tercih-listesi-nasil-yapilir).
|
||||
|
||||
## Ek yerleştirmede taban nasıl işler?
|
||||
|
||||
Ek yerleştirmede bir programa başvurabilmek için o programın **ilk yerleştirmedeki taban puanına eşit veya daha yüksek** puana sahip olman gerekir (ilk yerleştirmede hiç dolmayan programlarda bu şart esner). Yani ek tercih "tabanlar sıfırlanır, herkes her yere yazılır" demek değildir.
|
||||
Ek yerleştirmede bir programı tercih edebilmek için o programın **ilk yerleştirmedeki en küçük puanına eşit veya daha yüksek** puana sahip olman gerekir. İlk yerleştirmede kontenjanı dolmayan, yani en küçük puanı oluşmayan programları ise ilgili puan türünde puanı hesaplanmış tüm adaylar yazabilir. Yani ek tercih "tabanlar sıfırlanır, herkes her yere yazılır" demek değildir.
|
||||
|
||||
## Boş kontenjanlar nereden çıkar?
|
||||
|
||||
@@ -48,8 +54,8 @@ Boş kontenjan listesi ağırlıklı olarak vakıf üniversiteleri, ücretli/ind
|
||||
|
||||
## Ek tercih stratejisi
|
||||
|
||||
1. **Kılavuzu bekleme, hazırlığını şimdi yap.** Sıralamana uygun program evrenini [tercih robotuyla](/tercih-robotu) önceden çıkar; kılavuz yayımlanınca sadece kesişimi almak kalır.
|
||||
2. **İlk yerleştirme mantığıyla kurma.** Ek yerleştirmede tek liste hakkın var ve pencere kısa; dengeli-garanti ağırlıklı, gerçekçi bir liste kur.
|
||||
3. **Kayıt yaptırmayacağın programı yine yazma.** Aynı kural burada da geçerli — ek yerleştirmeden sonra üçüncü bir şans yok.
|
||||
1. **Kılavuzu bekleme, hazırlığını önceden yap.** Sıralamana uygun program evrenini [tercih robotuyla](/tercih-robotu) önceden çıkar; kılavuz yayımlanınca sadece kesişimi almak kalır.
|
||||
2. **İlk yerleştirme mantığıyla kurma.** Ek yerleştirmede tek liste hakkın var ve pencere kısa; dengeli ve güvenli (halk arasında "garanti") tercih ağırlıklı, gerçekçi bir liste kur.
|
||||
3. **Kayıt yaptırmayacağın programı yine yazma.** Ek yerleştirmede kayıt hakkı kazandığın programı sonradan değiştiremezsin; üstelik yerleşirsen, kayıt yaptırmasan bile, gelecek yıl [OBP katsayın yarıya düşer](/rehber/obp-nedir-nasil-hesaplanir).
|
||||
|
||||
Ek yerleştirme, ilk turda şanssızlık yaşayanlar için gerçek bir ikinci şanstır; panik turu değil. Veriyle ve soğukkanlı kurulmuş bir ek liste, aceleyle yazılmış ilk listeden daha iyi sonuç verebilir.
|
||||
|
||||
139
content/rehber/ek-yerlestirme-sonuclari-ve-kayit.md
Normal file
139
content/rehber/ek-yerlestirme-sonuclari-ve-kayit.md
Normal file
@@ -0,0 +1,139 @@
|
||||
---
|
||||
baslik: Ek Yerleştirme Sonuçları Ne Zaman Açıklanır? Sonuçtan Sonra Kayıt, e-Kayıt ve Yurt
|
||||
aciklama: Ek tercihini yaptın, şimdi ne olacak? Sonuca nereden bakılır, kayıt tarihi nerede yazar, e-Devlet kaydı ve KYK yurt başvurusu nasıl işler, yerleşirsen ya da yerleşemezsen seni ne bekler — tek şemada.
|
||||
tarih: 2026-09-21
|
||||
---
|
||||
|
||||
2026-YKS ek yerleştirme sonuçları ÖSYM'nin **sonuc.osym.gov.tr** adresinden açıklanır; 21 Eylül 2026 itibarıyla ÖSYM sonuç için bir tarih duyurmadı. Kayıt tarihleri sonuç duyurusunda ve sonuç ekranında yazar; bu süre içinde kaydını tamamlamayan aday kayıt hakkını kaybeder. Ek yerleştirmeyle bir programa yerleşen aday, kayıt olsun ya da olmasın, 2027-YKS'ye girerse OBP katsayısı yarıya düşer.
|
||||
|
||||
Bu yazıdaki kurallar ÖSYM'nin 2026 kılavuzlarına ve resmî duyurulara dayanıyor; kaynakların tamamı yazının sonunda.
|
||||
|
||||
## Ek yerleştirme sonuçları ne zaman açıklanacak?
|
||||
|
||||
Kısa cevap: **henüz belli değil.** ÖSYM'nin ek yerleştirme duyurusunda da, Ek Yerleştirme Kılavuzu'nda da sonuç tarihi yok. Biz de tahmin yazmıyoruz; tarih açıklandığında bu yazıyı güncelleyeceğiz. Resmî olarak bilinenler şunlar:
|
||||
|
||||
- Tercihler **17 Eylül 2026 saat 16.00** ile **21 Eylül 2026 saat 23.59** arasında alındı.
|
||||
- Ek yerleştirme ücreti **170 TL**; son ödeme zamanı **22 Eylül 2026 saat 23.59**. Ücreti yatırmayan adayın tercihleri geçersiz sayılıyor, yerleştirme işlemine alınmıyor.
|
||||
- Sonuçlar **sonuc.osym.gov.tr** adresinden duyurulacak. Sonuç belgesi basılmıyor ve adresine postayla gönderilmiyor; sonucunu yalnızca internetten görürsün.
|
||||
|
||||
Tarih için tek güvenilir adres ÖSYM'nin kendi duyuru sayfası. Sosyal medyada dolaşan "şu gün açıklanacak" paylaşımlarına göre plan yapma.
|
||||
|
||||
## Sonuç ekranından sonra hangi yoldan gideceksin?
|
||||
|
||||
```mermaid
|
||||
%% aria: Ek yerleştirme sonrası yol şeması: sonuç ekranında bir programa yerleştiğini görürsen önündeki soru kayıt süresi içinde kayıt yaptırıp yaptırmayacağındır. Kayıt yaptıracaksan önce e-Devlet'te e-kayıt seçeneğinin açık olup olmadığına bakarsın; açıksa e-kayıt yapıp barkodlu belgeni alırsın, kapalıysa belgelerinle üniversiteye bizzat başvurursun. İki yol da kaydını tamamlar; ardından üniversitenin duyurduğu ders kaydı tarihini ve kayıtlar bitince açılacak KYK yurt başvurusu duyurusunu takip edersin. Kayıt yaptırmazsan kayıt hakkın yanar ve yerleştirilmiş sayıldığın için 2027-YKS'de OBP katsayın yine yarıya düşer. Sonuç ekranında yerleşemediğini görürsen OBP katsayın düşmez ve önündeki yolları sakin kafayla değerlendirirsin.
|
||||
%% altyazi: Kritik ayrım: OBP katsayısını düşüren şey kayıt değil, yerleştirilmiş olmaktır; kayıt yaptırmamak bu bedeli ortadan kaldırmaz.
|
||||
flowchart TD
|
||||
S{"Sonuç ekranında<br/>ne yazıyor?"}
|
||||
S -- "bir programa yerleştin" --> K{"Kayıt süresi içinde<br/>kayıt yaptıracak mısın?"}
|
||||
K -- "evet" --> E{"e-Devlet'te e-kayıt<br/>seçeneğin açık mı?"}
|
||||
E -- "evet" --> E1("e-kayıt yap,<br/>barkodlu belgeni al")
|
||||
E -- "hayır" --> E2("Belgelerinle üniversiteye<br/>bizzat başvur")
|
||||
E1 --> T("Tamam: kaydın bitti,<br/>ders kaydı tarihini takip et")
|
||||
E2 --> T
|
||||
T --> Y("Dikkat: KYK yurt başvurusu<br/>kayıtlar bitince açılır, duyuruyu izle")
|
||||
K -- "hayır" --> R("Risk: kayıt hakkın yanar,<br/>seneye OBP katsayın yine yarıya düşer")
|
||||
S -- "yerleşemedin" --> N("OBP katsayın düşmez:<br/>önündeki yolları sakin kafayla değerlendir")
|
||||
|
||||
classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
|
||||
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
|
||||
classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
|
||||
class T garanti
|
||||
class Y,N uyari
|
||||
class R hayal
|
||||
```
|
||||
|
||||
## Yerleştiysen: kayıt nasıl yapılır?
|
||||
|
||||
Ek Yerleştirme Kılavuzu'na göre kayıt tarihleri **yerleştirme sonuçları duyurusunda** belirtilir ve sonuç ekranında da yer alır. Kayıt hakkı kazanan adayın bu süre içinde üniversitesine başvurması zorunludur; süresinde başvurmayan ya da kayıt işlemini tamamlamayan aday kayıt hakkını kaybeder.
|
||||
|
||||
### e-Devlet'ten e-kayıt
|
||||
|
||||
2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'ndaki YÖK açıklamasına göre:
|
||||
|
||||
- Tüm devlet üniversiteleri ile isteyen vakıf ve KKTC üniversiteleri e-Devlet'ten kayıt imkânı sunar ve **ek yerleştirme için de elektronik kayıt yapılabilir.**
|
||||
- e-kayıt zorunlu değil, isteğe bağlıdır. turkiye.gov.tr adresine e-Devlet şifrenle girip Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı bölümünden yapılır.
|
||||
- Lise mezuniyetin MEB sisteminden doğrulanırsa ayrıca diploma istenmez. Doğrulanamazsa e-kayıt yapamazsın; üniversiteye yönlendirilirsin.
|
||||
- Özel yetenek programları ile üniversitenin e-kayda uygun görmediği programlar (örneğin sağlık raporu isteyenler) e-kayıt dışındadır.
|
||||
- Kaydını tamamlayınca barkodlu kayıt belgesi alabilirsin. e-kayıt yapanlar, üniversitenin duyurduğu tarihte ve istenen belgelerle ders kaydına gider.
|
||||
|
||||
### Üniversitede şahsen kayıt
|
||||
|
||||
Aynı kılavuzun saydığı belgeler:
|
||||
|
||||
- Lise diplomasının aslı ya da onaylı örneği, yoksa yeni tarihli mezuniyet belgesi
|
||||
- Üniversite isterse 12 adet 4,5 × 6 cm fotoğraf
|
||||
- Katkı payı ya da öğretim ücretinin ödendiğini gösteren belge
|
||||
- Üniversitenin kayıttan önce ilan ettiği diğer belgeler
|
||||
|
||||
Üç kural daha: kayda **bizzat** başvurulur, postayla kayıt yapılmaz; belgelerin onaysız sureti ya da fotokopisi kabul edilmez; belge eksikse kayıt yapılmaz. O yüzden yola çıkmadan üniversitenin kayıt duyurusunu mutlaka aç.
|
||||
|
||||
Başka bir örgün programda kaydın varsa dikkat: aynı anda iki örgün lisans ya da iki örgün önlisans programına kayıt yapılamıyor. Yeni programa kaydolabilmek için eski üniversitenle ilişiğini kesmen gerekiyor.
|
||||
|
||||
Kayıt sürecinin genel anlatımı [üniversite kayıt rehberinde](/rehber/universite-kayit-rehberi-2026); oradaki tarihler Ağustos'taki ilk yerleştirmeye aittir.
|
||||
|
||||
## İlk yerleştirme ile ek yerleştirme arasında ne fark var?
|
||||
|
||||
| | İlk yerleştirme | Ek yerleştirme |
|
||||
|---|---|---|
|
||||
| Kimler tercih yapabildi | İlgili yerleştirme puanı hesaplanan adaylar | İlk yerleştirmede hiçbir programa yerleştirilmeyenler (özel yetenekle yerleşenler de yapabildi) |
|
||||
| Tercih sayısı | En fazla 24 | En fazla 24 |
|
||||
| Sonuç | 18 Ağustos 2026'da açıklandı | 21 Eylül 2026 itibarıyla tarih açıklanmadı |
|
||||
| Kayıt | 24–28 Ağustos 2026 | Sonuç duyurusunda yazacak |
|
||||
| e-kayıt | 24–26 Ağustos 2026 | Yapılabilecek; tarihi açıklanmadı |
|
||||
| 2027-YKS'de OBP katsayısı | Yarıya düşer | Yarıya düşer |
|
||||
| KYK yurt başvurusu | 25–29 Ağustos 2026, e-Devlet | Kayıtlar tamamlandıktan sonra; tarih açıklanmadı |
|
||||
|
||||
Ek yerleştirmeye kimlerin girebildiği ve tabanların nasıl işlediği [ek yerleştirme rehberinde](/rehber/ek-yerlestirme-2026).
|
||||
|
||||
## Kayıt yaptırmazsan ne olur?
|
||||
|
||||
Üç sonucu var ve üçü de kılavuzda yazıyor:
|
||||
|
||||
1. **Kayıt hakkın yanar.** Belirtilen tarihlerde kaydını yaptırmayan aday sonradan hak iddia edemez.
|
||||
2. **Programı değiştiremezsin.** Ek yerleştirmede kayıt hakkı kazandığın programı sonradan değiştirmek ya da daha düşük puanla öğrenci alan başka bir programa kaydolmak mümkün değil.
|
||||
3. **OBP katsayın yine yarıya düşer.** Kural kayda değil, yerleştirilmiş olmaya bağlı: 2026-YKS ile bir programa yerleşen aday (ek yerleştirme dahil) 2027-YKS'ye girerse OBP katsayısı 0,12 yerine 0,06 uygulanır. Diploma notu 80 olan biri için bu, 48 puanlık katkının 24'e inmesi demek. Hesabın tamamı [OBP yazısında](/rehber/obp-nedir-nasil-hesaplanir).
|
||||
|
||||
Yani "kayıt olmazsam OBP'm kurtulur" diye bir yol yok. Seneye yeniden denemeyi düşünüyorsan bile kayıt olup olmamayı bu bilgiyle tart.
|
||||
|
||||
## KYK yurduna ne zaman başvuracaksın?
|
||||
|
||||
Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü'nün 19 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre ek kontenjanla yerleşen öğrencilerin yurt başvuruları, yükseköğrenim kayıtları tamamlandıktan sonra **ilerleyen tarihlerde** alınacak. Duyuruda bu grup için tarih verilmedi. İlk yerleştirmede başvurular e-Devlet üzerinden alınmıştı.
|
||||
|
||||
Kaydını yaptırdıktan sonra kygm.gsb.gov.tr duyurularını takip et. Yurt çıkmama ihtimaline karşı barınma bütçeni şimdiden hesaplamak istersen [yurt, burs ve yıllık maliyet](/rehber/yurt-burs-ve-yillik-maliyet) yazısına bak.
|
||||
|
||||
## Yerleşemediysen önünde ne var?
|
||||
|
||||
Önce iyi haber: OBP katsayısı yalnızca **yerleştirilen** adaylar için yarıya iner. Ek yerleştirmede de yerleşemediysen — ve bu yıl özel yetenek sınavıyla bir programa kayıt olmadıysan — 2027-YKS'ye tam katsayıyla girersin.
|
||||
|
||||
Kılavuz bir kapıyı da açıkça kapatıyor: kayıtlar bittikten sonra kontenjan açığı kalan programlara ön kayıtla öğrenci alınmıyor. Yani üniversitelerin kendi başına boş kontenjan doldurmasını bekleme.
|
||||
|
||||
Bundan sonrası bir yıllık plan işi. Hangi durumda hangi yolun açık olduğunu [yerleşemedim, şimdi ne olacak?](/rehber/yerlesemedim-ne-yapmaliyim) yazısında şemayla anlattık. Seneye listeni kurarken de tek bir ders yeter: sonuna, yerleşirsen gerçekten gideceğin güvenli tercihleri (halk arasında "garanti tercih") koymak. Sıralamana göre hangi programın hangi dilimde kaldığını [tercih robotunda](/tercih-robotu) geçmiş yılların tabanlarıyla görebilirsin.
|
||||
|
||||
## Sık sorulan sorular
|
||||
|
||||
**Ek yerleştirme sonuçları saat kaçta açıklanır?**
|
||||
ÖSYM 21 Eylül 2026 itibarıyla tarih de saat de açıklamadı. Açıklandığında osym.gov.tr duyurular sayfasında yer alır; sonucuna sonuc.osym.gov.tr adresinden bakarsın.
|
||||
|
||||
**Ek yerleştirmede e-Devlet'ten kayıt olabilir miyim?**
|
||||
Evet. Kontenjan kılavuzundaki YÖK açıklaması ek yerleştirme için de elektronik kayıt yapılabileceğini söylüyor. Yerleştiğin program e-kayda açık değilse ya da lise mezuniyetin sistemden doğrulanamıyorsa üniversiteye bizzat başvurursun.
|
||||
|
||||
**Ek yerleştirmeyle yerleşip kayıt olmazsam OBP'm kırılır mı?**
|
||||
Evet. Kural yerleştirilmiş olmaya bağlı ve ek yerleştirmeyi de kapsıyor; kayıt yaptırmamak sonucu değiştirmiyor.
|
||||
|
||||
**Sonuç belgesi eve gelir mi?**
|
||||
Hayır. Sonuç belgesi basılmıyor ve postayla gönderilmiyor.
|
||||
|
||||
**Ek yerleştirmede yerleştiğim programı değiştirebilir miyim?**
|
||||
Hayır. Kayıt hakkı kazandığın programı sonradan değiştirmek mümkün değil.
|
||||
|
||||
## Kaynaklar
|
||||
|
||||
Tüm kaynaklara 21 Eylül 2026'da erişildi.
|
||||
|
||||
- ÖSYM, [2026-YKS: Ek Yerleştirme İçin Tercih İşlemleri](https://www.osym.gov.tr/2026-yks-ek-yerlestirme-icin-tercih-islemleri) ve [2026-YKS Ek Yerleştirme: Tercihlerin Alınması](https://www.osym.gov.tr/2026-yks-ek-yerlestirme-tercihlerin-alinmasi) duyuruları
|
||||
- ÖSYM, [2026-YKS Yükseköğretim Programlarına Ek Yerleştirme Kılavuzu](https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/9/2026-yuksekogretim-programlarina-ek-yerlestirme-kilavuzu-f2ttjv-17130413.pdf) (Genel Bilgiler, bölüm 1–4)
|
||||
- ÖSYM, [2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu](https://www.osym.gov.tr/2026-yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu) (bölüm 1.3, 3.4, 3.5 ve 4)
|
||||
- ÖSYM, [2026-YKS: Yerleştirme Sonuçları Açıklandı](https://www.osym.gov.tr/2026-yks-yerlestirme-sonuclari-aciklandi) duyurusu
|
||||
- ÖSYM, [2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular](https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/sss_yksd19022026.pdf) (soru 50–52)
|
||||
- Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü, [2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Yurt Başvurularına İlişkin Duyuru](https://kygm.gsb.gov.tr/Duyuru/302551/2026-2027-egitim-ogretim-yili-yurt-basvurularina-iliskin-duyuru.aspx)
|
||||
130
content/rehber/hedef-siralama-nasil-belirlenir.md
Normal file
130
content/rehber/hedef-siralama-nasil-belirlenir.md
Normal file
@@ -0,0 +1,130 @@
|
||||
---
|
||||
baslik: Hedef Sıralama Nasıl Belirlenir? Hedef Bölümden Geriye Doğru Yöntem
|
||||
aciklama: İstediğin bölüm için kaçıncı olman gerektiğini son 5 yılın taban sıralamalarından çıkar — trendi oku, deneme sıralamanla kıyasla, hedef bandını koy. Tek şemada.
|
||||
tarih: 2026-09-21
|
||||
---
|
||||
|
||||
Hedef sıralama, istediğin programın **son yıllardaki taban başarı sıralamasından geriye doğru** belirlenir: programın son 5 yıllık tabanlarına bakarsın, trendin yönünü okursun, en güncel tabanı referans alırsın ve deneme sıralamanı bu referansla kıyaslarsın. Hedef net sabit bir sayı değildir; sınavın zorluğu her yıl değiştiği için aynı sıralamaya her yıl farklı netlerle gelinir. Doğru sıra şu: önce bölüm, sonra sıralama, en son net.
|
||||
|
||||
Bu yazıdaki bütün rakamlar 2021-2025 yerleştirmelerine ait YÖK Atlas verisidir. 2026 yerleştirme verisi kataloğumuza yüklendiğinde tablolar güncellenecek; yöntem aynı kalır.
|
||||
|
||||
```mermaid
|
||||
%% aria: Hedef sıralama belirleme şeması: önce hedef bölümünü ve o bölümde üç ila beş üniversiteyi seçersin. Sonra her programın son beş yıllık taban başarı sıralamasına bakarsın. Tabanlar dar bir bantta duruyorsa son yılın tabanı güvenilir referanstır. Her yıl sıkılaşıyorsa tabanın bu yıl daha da küçülebileceğini hesaba katıp hedefini daha iyi bir sıralamaya çekersin. Bir sıkı bir gevşek gidiyorsa ya da son yıllarda gevşediyse en sıkı yılı da aklında tutarsın. Ardından deneme sıralamanı referans tabanla kıyaslarsın. Taban senin sıralamandan küçükse program hayal dilimindedir ve satır etiketi risklidir. Taban, sıralaman ile sıralamanın 1,4 katı arasındaysa dengeli dilimdedir ve etiketi az risklidir. Taban, sıralamanın 1,4 katından büyükse güvenli dilimdedir. Sonunda hedef bandını yazarsın: bandın alt ucu tabanın kendisi, üst ucu tabanın 1,4'e bölünmüş hâlidir. Bu etiketler yerleşme olasılığı değil, geçmiş tabana göre konumundur.
|
||||
%% altyazi: Önce bölüm, sonra son 5 yılın tabanı, sonra trend, en son deneme sıralamanla kıyas — hedef bandın böyle çıkar.
|
||||
flowchart TD
|
||||
H("Hedef bölümünü ve<br/>3-5 üniversiteyi seç") --> T("Her programın son 5 yıllık<br/>taban sıralamasına bak")
|
||||
T --> F{"Beş yılın filmi<br/>ne diyor?"}
|
||||
F -- "dar bantta duruyor" --> I("İstikrarlı:<br/>son yılın tabanı referans")
|
||||
F -- "her yıl sıkılaşıyor" --> S("Sıkılaşıyor:<br/>hedefini daha iyi sıraya çek")
|
||||
F -- "bir sıkı bir gevşek" --> Z("Dalgalı:<br/>en sıkı yılı da aklında tut")
|
||||
I --> K("Deneme sıralamanı<br/>referans tabanla kıyasla")
|
||||
S --> K
|
||||
Z --> K
|
||||
K --> D{"Taban, senin sıralamana<br/>göre nerede?"}
|
||||
D -- "taban senden küçük" --> HY("Hayal dilimi<br/>etiket: Riskli")
|
||||
D -- "sıralaman ile 1,4 katı arasında" --> DN("Dengeli dilim<br/>etiket: Az riskli")
|
||||
D -- "1,4 katından da büyük" --> GV("Güvenli dilim<br/>etiket: Güvenli")
|
||||
HY --> B("Hedef bandını yaz:<br/>taban ÷ 1,4 ile taban arası")
|
||||
DN --> B
|
||||
GV --> B
|
||||
|
||||
classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
|
||||
classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
|
||||
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
|
||||
class HY hayal
|
||||
class S,Z,DN uyari
|
||||
class I,GV garanti
|
||||
```
|
||||
|
||||
## Neden hedef net değil de hedef sıralama?
|
||||
|
||||
Çünkü net, o yılın sınavına bağlıdır; sıralama ise seni o yılın bütün adaylarıyla kıyaslar ve yıllar arasında aynı cetvelde kalır. Kendi verimizden bir örnek: Ege Üniversitesi Tıp'ın taban sıralaması üç yıldır neredeyse hiç kıpırdamadı, ama yerleşen son kişinin netleri her yıl başka çıktı.
|
||||
|
||||
| Yıl | Taban sıralaması (SAY) | Yerleşen son kişinin TYT neti (120 soruda) | AYT sayısal neti (80 soruda) |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| 2023 | 5.303 | 105,25 | 74,25 |
|
||||
| 2024 | 5.294 | 112,5 | 68,25 |
|
||||
| 2025 | 5.118 | 101 | 73,75 |
|
||||
|
||||
*Kaynak: YÖK Atlas verisi, 2023-2025 yerleştirmeleri. Netler tek bir kişiye, o programa yerleşen son adaya aittir.*
|
||||
|
||||
Aynı kapıdan 2024'te 112,5 TYT netiyle, 2025'te 101 netle girilmiş. Üstelik bu satırlar tek bir kişinin netleri: OBP'si ve ders dağılımı seninkinden farklı olabilir. Yani bir net listesini hedef diye duvara asmak yanıltır. Net, hedef sıralamana ulaşmanın aracıdır; hedefin kendisi sıralamadır. Puan ile sıralama arasındaki aynı tuzağı [Taban puan mı, başarı sıralaması mı?](/rehber/taban-puan-mi-siralama-mi) yazısında anlattık.
|
||||
|
||||
## Hedef bölümünün son 5 yılı ne söylüyor?
|
||||
|
||||
Tek yılın tabanı fotoğraf, beş yılın tabanı filmdir. Aşağıda farklı sıralama bantlarından yedi tanınmış program var; hepsinde filmi izle:
|
||||
|
||||
| Program | Puan türü | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Film ne diyor? |
|
||||
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
||||
| [Hukuk](/bolum/hukuk), Ankara Üniversitesi | EA | 5.124 | 4.387 | 3.242 | 3.227 | 2.233 | Her yıl sıkılaşıyor |
|
||||
| [Tıp](/bolum/tip), Ege Üniversitesi | SAY | 4.218 | 5.159 | 5.303 | 5.294 | 5.118 | 2022'den beri dar bantta |
|
||||
| [Psikoloji](/bolum/psikoloji), Ege Üniversitesi | EA | 28.306 | 18.751 | 13.730 | 21.549 | 18.557 | Bir sıkı bir gevşek |
|
||||
| [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi), Gebze Teknik Üniversitesi | SAY | 15.935 | 9.926 | 9.764 | 13.974 | 22.294 | 2023'ten beri gevşiyor |
|
||||
| [Sınıf Öğretmenliği](/bolum/sinif-ogretmenligi), Gazi Üniversitesi | EA | 63.986 | 66.184 | 52.275 | 52.808 | 45.590 | Sıkılaşıyor |
|
||||
| [Hemşirelik](/bolum/hemsirelik), Dokuz Eylül Üniversitesi | SAY | 116.356 | 121.110 | 123.227 | 120.589 | 110.484 | Dar bantta, 2025'te sıkılaştı |
|
||||
| [Makine Mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi), Erciyes Üniversitesi | SAY | 230.974 | 219.734 | 197.346 | 191.513 | 154.725 | Her yıl sıkılaşıyor |
|
||||
|
||||
*Kaynak: YÖK Atlas verisi, 2021-2025 yerleştirmeleri (taban başarı sıralaması; küçük sayı daha iyi derece demektir).*
|
||||
|
||||
Bu tablodan üç ders çıkar:
|
||||
|
||||
- **Tek yıla bakan yanılır.** Gebze Teknik Bilgisayar Mühendisliği'ne 2023'ün tabanıyla (9.764) hedef koyan biriyle 2025'in tabanıyla (22.294) hedef koyan biri, aynı program için iki kattan fazla farklı sıralamaya çalışıyor demektir. Kontenjan bu yıllarda 90-95 arasında neredeyse sabitti; oynayan şey aday davranışı.
|
||||
- **Kontenjan tabanı sıçratır.** Ankara Hukuk'un kontenjanı 2024'te 500'dü, 2025'te 200'e indi; taban aynı yıl 3.227'den 2.233'e sıkılaştı. Hedef koyarken kontenjanın değişip değişmediğine de bak; kataloğumuz güncel kontenjanı gösterir, önceki yılları YÖK Atlas'tan kıyaslayabilirsin.
|
||||
- **Sıkılaşan programda geçen yılın tabanı hedef değil, en fazla başlangıç çizgisidir.** Erciyes Makine Mühendisliği'ne 2021'de 230 bin civarı sıralamayla girilirken 2025'te taban 154.725.
|
||||
|
||||
Tabanları neyin oynattığını ve film okuma kalıplarını ayrıntısıyla [Taban sıralamalar yıldan yıla ne kadar değişir?](/rehber/taban-siralamalar-nasil-degisir) yazısında bulursun. Kendi hedef bölümünün tablosu için [bölümler](/bolumler) sayfasından bölümünü aç; her program satırında son 5 yılın taban sıralaması ve güncel kontenjan durur, satırdaki netler butonu da yerleşen son kişinin netlerini gösterir.
|
||||
|
||||
## Hedef bandını nasıl koyarsın?
|
||||
|
||||
Burada uydurma bir formül yerine KolayTercih'in listeleri dilimlerken kullandığı kuralın aynısını kullanabilirsin. Kural tek bir kıyasa dayanır: programın en güncel taban sıralaması (2025, o yıl veri yoksa 2024) ile senin sıralaman.
|
||||
|
||||
- Taban **senin sıralamandan küçükse** (program senden daha iyi bir dereceyle kapatmış) program **hayal** dilimindedir; satır etiketi "Riskli".
|
||||
- Taban, **sıralaman ile sıralamanın 1,4 katı arasındaysa** **dengeli** dilimdedir; etiketi "Az riskli".
|
||||
- Taban, **sıralamanın 1,4 katından büyükse** güvenli dilimdedir (halk arasındaki adıyla garanti tercih; üründe dilimin adı da böyle geçer); etiketi "Güvenli".
|
||||
|
||||
Örnek: SAY sıralaman 100.000 olsun; 1,4 katı 140.000 eder. 2025 tabanı 110.484 olan Dokuz Eylül Hemşirelik senin için dengeli, 154.725 olan Erciyes Makine güvenli, 22.294 olan Gebze Teknik Bilgisayar ise hayal dilimine düşer.
|
||||
|
||||
Hedef koyarken bu kuralı tersinden okursun: programın tabanını 1,4'e bölersin. **Taban ÷ 1,4 ile taban arasındaki sıralamalar o programı dengeli dilimde görür; taban ÷ 1,4'ten daha iyi bir sıralama güvenli dilimde görür.** İşte hedef bandın bu aralıktır:
|
||||
|
||||
| Program (2025 tabanı) | Hedef bandı: programı dengeli dilimde gören sıralamalar | Bu sıralamadan iyiysen güvenli dilim |
|
||||
| --- | --- | --- |
|
||||
| Ege Tıp (5.118) | 3.656 - 5.118 | 3.655 |
|
||||
| Gebze Teknik Bilgisayar Müh. (22.294) | 15.924 - 22.294 | 15.923 |
|
||||
| Gazi Sınıf Öğretmenliği (45.590) | 32.564 - 45.590 | 32.563 |
|
||||
| Dokuz Eylül Hemşirelik (110.484) | 78.917 - 110.484 | 78.916 |
|
||||
|
||||
*Hesap: 2025 taban sıralaması (YÖK Atlas verisi) ÷ 1,4; sınırlar ürünün yuvarlama kuralıyla birebir hesaplandı.*
|
||||
|
||||
İki dürüst not. Birincisi, bu etiketler **yerleşme olasılığı değildir**; yalnızca geçmiş tabana göre nerede durduğunu söyler. Bu yılın tabanı yerleştirme bitince belli olur. İkincisi, etiket tek bir yılın tabanına bakar; filmi sen okursun. Sıkılaşan programda (Ankara Hukuk, Erciyes Makine gibi) bandın alt ucuna, yani tabanın kendisine yaslanma; bandın iyi ucunu hedefle. Son yıllarda gevşeyen programda (Gebze Teknik Bilgisayar gibi) aday ilgisi geri dönebilir; en sıkı yılın tabanını da aklında tut. Dilimlerin nasıl ayrıldığını ve listenin nasıl kurulduğunu [Meraklısına](/meraklisina) sayfasında şemasıyla birlikte görebilirsin.
|
||||
|
||||
## Deneme sıralamanı bu bantla nasıl kıyaslarsın?
|
||||
|
||||
1. **Tek denemeye değil ortalamaya bak.** Son 3-4 denemenin sıralamasını al; bir iyi bir kötü deneme seni yanıltmasın.
|
||||
2. **Doğru puan türünü kıyasla.** Hukuk için EA, tıp için SAY sıralaman geçerli; türler birbirinin yerine kullanılmaz.
|
||||
3. **Deneme sıralamasının kaba olduğunu unutma.** Deneme, o yayının sınavına giren adaylar arasındaki yerini gösterir; gerçek sınavda herkes vardır ve yerleştirme sıralamana [OBP](/rehber/obp-nedir-nasil-hesaplanir) de eklenir. Yön gösterir, kesin konum vermez.
|
||||
4. **Aradaki farkı sıralama olarak yaz.** "Şu an 140 bin civarındayım, hedef bandım 79-110 bin" cümlesi, "15 net artırmam lazım" cümlesinden daha sağlam bir hedeftir; neti bu farkı kapatmak için planlarsın.
|
||||
5. **Tek programa kilitlenme.** Aynı bölümde 3-5 üniversiteyi alt alta koy; bir bölümün tabanları üniversiteye göre çok açılır. Hangi bantta hangi bölümlerin açıldığını [Kaç sıralama ile hangi bölüme girebilirim?](/rehber/kac-siralama-ile-hangi-bolume-girebilirim) yazısındaki haritadan görebilirsin.
|
||||
|
||||
Elle hesaplamak istemezsen deneme sıralamanı [tercih robotuna](/tercih-robotu) gir; hedef programlarının şu an hangi dilimde durduğunu aynı kuralla, satır satır görürsün. Sıralaman değiştikçe tekrar girersin; bandın nasıl yaklaştığını izlemek iyi bir motivasyondur.
|
||||
|
||||
## Sık sorulan sorular
|
||||
|
||||
**Hedef sıralama için kaç yılın tabanına bakmalıyım?**
|
||||
En az 3-4, mümkünse 5 yıl. Tek yıl, dalgalı bir programın tepesine ya da dibine denk gelebilir. Bölüm sayfalarımızda 2021-2025 arasındaki beş yılın taban sıralaması yan yana durur.
|
||||
|
||||
**Hedef bandıma girersem yerleşmem kesin mi?**
|
||||
Hayır. Bant ve dilim etiketleri geçmiş yılların tabanına göre konumunu gösterir; olasılık ya da söz değildir. Tabanlar yıldan yıla oynar, o yüzden tek hedef yerine bir bant ve birden fazla üniversite önerdik.
|
||||
|
||||
**Hedef bölümümün tabanı her yıl sıkılaşıyorsa ne yapmalıyım?**
|
||||
Geçen yılın tabanını hedef diye alma; bandın iyi ucunu hedefle ve aynı bölümde tabanı daha geniş kapatan bir-iki üniversiteyi de listene not et. Tercih zamanı geldiğinde dağılımı [dengeli bir listeyle](/rehber/tercih-listesi-nasil-yapilir) kurarsın.
|
||||
|
||||
**Kaç net yapmam gerektiğini hiç mi bilemem?**
|
||||
Kabaca bilebilirsin: bölüm sayfasındaki netler butonu, o programa yerleşen son kişinin netlerini yıl yıl gösterir. Ama yukarıdaki Ege Tıp örneğindeki gibi bu netler yıldan yıla ve kişiden kişiye değişir; onları alt sınır fikri olarak oku, hedefini sıralama üzerinden tut.
|
||||
|
||||
**Bazı bölümlerde ayrıca sıralama şartı var, hedefimi etkiler mi?**
|
||||
Evet. Bazı programlara tercih yazabilmek için tabandan bağımsız bir başarı sıralaması şartı aranır; hedef bölümün bu gruptaysa şart, bandından önce gelir. Güncel liste [Baraj ve başarı sıralaması şartları](/rehber/siralama-sartlari-2026) yazısında.
|
||||
|
||||
## Kaynaklar
|
||||
|
||||
- YÖK Atlas, yokatlas.yok.gov.tr — 2021-2025 yerleştirmelerine ait taban başarı sıralaması, kontenjan ve yerleşen son kişinin netleri. Rakamlar KolayTercih kataloğundaki veriden alınmıştır (katalog veri güncellemesi: 9 Ağustos 2026).
|
||||
- Dilim kuralı (1,4 katı eşiği): KolayTercih'in kendi listeleme kuralıdır; dilimlerin işleyişi [Meraklısına](/meraklisina) sayfasında gösterilir.
|
||||
116
content/rehber/mezuna-kalmak-mi-kayit-olmak-mi.md
Normal file
116
content/rehber/mezuna-kalmak-mi-kayit-olmak-mi.md
Normal file
@@ -0,0 +1,116 @@
|
||||
---
|
||||
baslik: Mezuna Kalmak mı, Yerleştiğim Bölüme Gitmek mi? Karar Ağacı
|
||||
aciklama: İstemediğin bölüme kayıt olup seneye tekrar denemek mi, kaydı dondurmak mı, hiç kayıt olmadan mezuna kalmak mı? OBP bedeli, Ek Madde-1 kapısı ve her seçeneğin kazancı ile bedeli — tek şemada.
|
||||
tarih: 2026-09-21
|
||||
---
|
||||
|
||||
**Kısa cevap:** 2026-YKS ile bir programa yerleştirildiysen, kayıt olsan da olmasan da 2027-YKS'de OBP katsayın 0,12 yerine 0,06 uygulanır; bu, diploma notuna göre 15 ile 30 puan arasında bir katkının baştan gitmesi demektir. Bedel iki durumda da aynı olduğu için asıl fark şudur: kayıt olursan elinde bir bölüm ve — puanın yetiyorsa — Ek Madde-1 yatay geçiş kapısı kalır; kayıt olmazsan ikisi de kalmaz. Hiçbir programa yerleşmediysen OBP katsayın tam kalır; mezuna kalmanın puan tarafında bir bedeli yoktur.
|
||||
|
||||
Hangisinin senin için doğru olduğuna biz karar veremeyiz. Bu yazı seçenekleri, her birinin kazancını ve bedelini yan yana koyuyor. Kurallar ÖSYM kılavuzlarından ve YÖK'ün yatay geçiş ilkelerinden alındı; hepsi sondaki kaynaklarda.
|
||||
|
||||
## Hangi durumdasın?
|
||||
|
||||
Bu karar şu an iki grup için canlı. Ana yerleştirmenin kayıt dönemi 24–28 Ağustos 2026'da bitti; o turda yerleşip kayıt olduysan sorun artık "devam mı edeyim, kaydı mı dondurayım, bırakayım mı". [Ek yerleştirme sonucunu](/rehber/ek-yerlestirme-sonuclari-ve-kayit) bekliyorsan sorun "yerleşirsem kayıt olacak mıyım". Şema ikisini de kapsıyor.
|
||||
|
||||
```mermaid
|
||||
%% aria: Mezuna kalmak mı kayıt olmak mı karar şeması. İlk soru 2026'da ek yerleştirme dahil bir programa yerleştirilip yerleştirilmediğindir. Yerleşemediysen OBP katsayın tam yani 0,12 kalır ve mezuna kalmanın puan tarafında bedeli yoktur. Yerleştiysen ama için rahat değilse önce bedeli bilirsin: seneye sınava girersen kayıt olsan da olmasan da OBP katsayın 0,06 uygulanır. Sonraki soru 2026 puanının istediğin programın 2026 taban puanına yetip yetmediğidir. Yetiyorsa kayıt olup Ek Madde 1 ile yatay geçişe başvurabilirsin, yeniden sınava girmen gerekmeyebilir; kontenjan sınırlıdır. Yetmiyorsa üç seçenek kalır. Birincisi kayıt olup okurken yeniden hazırlanmaktır: bölüm elinde kalır ama iki işi birlikte yürütürsün. İkincisi kayıt olup kaydı dondurmaktır: tam zaman hazırlanırsın ama şartları kendi üniversiten belirler. Üçüncüsü kayıt olmadan mezuna kalmaktır: tam zaman hazırlanırsın ama geri dönecek bir bölümün ve Ek Madde 1 hakkın olmaz.
|
||||
%% altyazi: OBP bedelini doğuran şey kayıt değil yerleştirilmiş olmaktır; kayıt, elinde bir bölüm kalıp kalmayacağını belirler.
|
||||
flowchart TD
|
||||
S{"2026'da bir programa<br/>yerleştirildin mi?<br/>ek yerleştirme dahil"}
|
||||
S -- "hayır, yerleşemedim" --> T("Bedel yok: OBP katsayın tam kalır,<br/>mezuna kalmak puanını düşürmez")
|
||||
S -- "evet, ama içime sinmedi" --> O("Bedel: seneye girersen OBP katsayın 0,06<br/>kayıt olsan da olmasan da")
|
||||
O --> P{"2026 puanın, istediğin programın<br/>2026 taban puanına yetiyor mu?"}
|
||||
P -- "evet" --> E("Kayıt ol, Ek Madde-1 ile<br/>yatay geçişe başvur:<br/>yeniden sınav gerekmeyebilir")
|
||||
P -- "hayır" --> K{"Yerleştiğin programa<br/>kayıt olacak mısın?"}
|
||||
K -- "evet, okurken hazırlanırım" --> A("Kayıt ol + tekrar gir:<br/>bölüm elinde kalır,<br/>iki işi birlikte yürütürsün")
|
||||
K -- "evet, ama tam zaman çalışacağım" --> D("Kayıt ol + kayıt dondur:<br/>şartları kendi üniversiten belirler")
|
||||
K -- "hayır" --> M("Kayıt olmadan mezuna kal:<br/>tam zaman hazırlık,<br/>geri dönecek bölüm yok")
|
||||
|
||||
classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
|
||||
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
|
||||
classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
|
||||
class T,E garanti
|
||||
class O hayal
|
||||
class A,D,M uyari
|
||||
```
|
||||
|
||||
## Yerleştiysen seneye ne kaybedersin?
|
||||
|
||||
Kural 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nda (bölüm 1.3) yazıyor: 2026-YKS sonucuyla bir programa merkezî yerleştirmeyle yerleşen adaylar — ek yerleştirme dâhil — 2027-YKS'ye girerlerse OBP katsayıları yarıya düşürülür. ÖSYM'nin sıkça sorulan sorular belgesi aynı kuralı yerleşip kayıt yaptıran ve yaptırmayan aday için ayrı ayrı sorup ikisine de "evet" cevabı veriyor; ifadesi "kayıt olsun veya olmasın".
|
||||
|
||||
Bundan üç sonuç çıkıyor:
|
||||
|
||||
- **Kayıt yaptırmamak bedeli silmez.** Katsayıyı düşüren şey kayıt değil, yerleştirilmiş olmak.
|
||||
- **Kaydı sonradan sildirmek ya da dondurmak da silmez.** Kural kaydının durumuna bakmıyor; yerleştirme gerçekleştiyse gerçekleşmiştir.
|
||||
- **Ek yerleştirme de sayılır.** Ek tercihle yerleşirsen aynı kural seni de kapsar.
|
||||
|
||||
Sayıya dökersek kayıp, diploma notu × 5 × 0,06 kadardır: diploma notu 70 olan aday 21, 85 olan 25,5, 95 olan 28,5 puanlık katkıyı kaybeder. Bunun sıralamada ne kadar yer tuttuğu puan türüne ve bulunduğun dilime göre değişir; formülün tamamı [OBP yazısında](/rehber/obp-nedir-nasil-hesaplanir).
|
||||
|
||||
Bir not: kılavuzlar bu kuralı hep bir önceki yılın yerleştirmesi üzerinden tanımlıyor (2026 kılavuzu 2025-YKS ile yerleşenleri sayıyor). Daha sonraki yıllar için o yılın kılavuzu belirleyicidir.
|
||||
|
||||
## Puanın istediğin bölüme zaten yetiyor muydu?
|
||||
|
||||
Yeniden sınava girmeyi düşünmeden önce bakılacak ilk yer burası. Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş (Ek Madde-1), puanı hedefine yettiği hâlde listeyi farklı kurduğu için başka programa yerleşenlere açık bir kapıdır. YÖK'ün uygulama ilkelerine göre:
|
||||
|
||||
- Başvurabilmek için bir programa **kayıt yaptırmış** olman gerekir. Yerleşip kayıt olmayan aday için bu kapı yoktur.
|
||||
- Kayıt olduğun yıldaki yerleştirme puanın, geçmek istediğin programın **aynı yıldaki taban puanına** eşit ya da ondan yüksek olmalıdır; hedef programın puan türünde puanın bulunmalıdır.
|
||||
- Not ortalaması şartı aranmaz, hazırlık sınıfı öğrencileri de başvurabilir, hak **bir kez** kullanılır.
|
||||
- Kayıt olduğun yılın güz döneminde başvuramazsın. Hedef üniversite bahar dönemi için öğrenci alıyorsa bahar başvurusu yapabilirsin; almıyorsa sıra bir sonraki güz başvurularına kalır.
|
||||
- Kontenjan sınırlıdır: her sınıf için programın kılavuz kontenjanının yüzde 30'u, en fazla 90 kişi. Başvuran fazlaysa YKS puanı yüksek olandan başlanır; yani tabanı geçmek başvuru hakkı verir, yer ayırmaz.
|
||||
|
||||
2026 taban puanlarını ÖSYM'nin en küçük ve en büyük puanlar yayınında bulursun. Puanın yetmiyorsa Ek Madde-1 senin için bir şey değiştirmez. Bu yolun ayrıntısı [yatay geçiş, ÇAP ve yandal yazısında](/rehber/yatay-gecis-cap-yandal), sonuç sonrası bütün yollar [yerleşemedim yazısında](/rehber/yerlesemedim-ne-yapmaliyim).
|
||||
|
||||
## Seçeneklerin kazancı ve bedeli ne?
|
||||
|
||||
| Seçenek | Kazanç | Bedel | Kime uygun |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Kayıt ol, okurken tekrar gir | Bölüm elinde kalır; seneki sonuç ne olursa olsun bir yıl okumuş olursun; puanın yetiyorsa Ek Madde-1 hakkın olur | OBP katsayısı 0,06; dersler ve sınav hazırlığı aynı anda; vakıfsa ücret, başka şehirdeyse yaşam masrafı | Yerleştiği bölüme olursa okurum diyebilenler |
|
||||
| Kayıt ol, kaydı dondur | Kayıt durur; hazırlığa tam zaman ayırırsın | OBP katsayısı 0,06; izin şartları ve son başvuru günü üniversiteye bağlı, talebin kabul edilmeyebilir | Dönme ihtimalini açık tutmak isteyip önce okulunun yönetmeliğini okuyanlar |
|
||||
| Kayıt olmadan mezuna kal (yerleşmiştin) | Hazırlığa tam zaman; okul masrafı yok | OBP katsayısı yine 0,06; kayıt hakkın yanar, geri dönecek bölüm ve Ek Madde-1 yok | O bölümü hiçbir koşulda okumayacağından emin olanlar |
|
||||
| Mezuna kal (hiç yerleşmedin) | OBP katsayısı tam; hazırlığa tam zaman | Bir yıl; seneye tabanlar aynı yerde durmayabilir | Hedefi net olup bu yıl neyi farklı yapacağını bilenler |
|
||||
|
||||
## Üniversitede kayıtlıyken YKS'ye girebilir misin?
|
||||
|
||||
Evet. 2026-YKS Kılavuzu'na göre bir programa kayıtlı olman, YKS'de tercih yapmana ve yerleştirilmene engel değil. Sınır şu: aynı anda iki örgün lisans (ya da iki örgün ön lisans) programına kayıtlı olunamıyor. Seneye yeni bir programa yerleşirsen, ona kayıt olabilmek için eskisinden ilişiğini kesmen gerekir.
|
||||
|
||||
Kayıt dondurma ise ülke çapında tek bir kurala bağlı değil; her üniversitenin kendi eğitim-öğretim yönetmeliğinde yazıyor. Örnek olsun: Karabük Üniversitesi'nin yönetmeliğinde başvuru için akademik takvime bağlı bir son gün var, dondurulan yarıyılda derse kaydolunamıyor ve bu süre öğrenim süresinden sayılmıyor. Senin okulunda süreler ve kabul edilen gerekçeler farklı olabilir; karar vermeden önce öğrenci işlerine sor ve yönetmeliğin ilgili maddesini oku.
|
||||
|
||||
## Karar verirken kendine ne sormalısın?
|
||||
|
||||
1. **"Seneye de olmazsa bu bölümde okur muyum?"** Cevabın evetse kayıtlı kalmanın sana bıraktığı şey büyük. Cevabın "asla" ise kaydın sana kazandırdığı pek bir şey yok.
|
||||
2. **Hedefinle aran ne kadar?** Tek yıla değil, hedef programın son 5 yıllık taban sıralamasına bak: [bölüm sayfalarında](/bolumler) hepsi var, yöntemi [hedef sıralama nasıl belirlenir](/rehber/hedef-siralama-nasil-belirlenir) yazısında. Tabanlar da yerinde durmuyor: [tabanlar nasıl değişir](/rehber/taban-siralamalar-nasil-degisir).
|
||||
3. **Bu yıl neyi farklı yapacaksın?** İkinci yılın daha iyi geçeceğinin bir güvencesi yok. Planını, bu soruya somut bir cevap verebiliyorsan kur.
|
||||
4. **Bir yılın masrafı ne?** Vakıf ücreti, başka şehirde yaşam, kurs ya da yayın gideri — hangi seçenekte hangisi var, alt alta yaz. Kalemler için [yurt, burs ve yıllık maliyet](/rehber/yurt-burs-ve-yillik-maliyet) yazısı işini görür.
|
||||
|
||||
## 2027'de liste zamanı gelince
|
||||
|
||||
Hangi yolu seçersen seç, 2027'de sıralaman belli olduğunda iş yine 24 satırlık listeye gelecek. Bu yılın dersi belli: yerleşsen bile gitmeyeceğin programı listeye yazma ve [ölü tercihleri](/rehber/olu-tercih-nedir) temizle. O gün sıralamanı [tercih robotuna](/tercih-robotu) girip hangi programların son 5 yılın verisine göre hayal, dengeli ya da güvenli (halk arasında "garanti tercih") aralıkta kaldığını tek ekranda görebilirsin.
|
||||
|
||||
## Sık sorulan sorular
|
||||
|
||||
**Yerleştim ama kayıt yaptırmadım. OBP'm yine de düşer mi?**
|
||||
Evet. ÖSYM kuralı yerleştirilmiş olmaya bağlıyor; 2027-YKS'ye girersen katsayın 0,06 uygulanır.
|
||||
|
||||
**Kaydımı sildirirsem ya da dondurursam OBP katsayım düzelir mi?**
|
||||
Hayır. Kural kaydın durumuna değil, 2026'da bir programa yerleştirilmiş olmana bakıyor.
|
||||
|
||||
**Ek yerleştirmeyle yerleşirsem de aynı kural geçerli mi?**
|
||||
Evet. Kontenjan kılavuzunun 1.3 bölümü ek yerleştirmeyi açıkça sayıyor.
|
||||
|
||||
**Ek Madde-1'e ne zaman başvurabilirim?**
|
||||
Kayıt olduğun yılın güz döneminde başvuramazsın. Hedef üniversite bahar için öğrenci alıyorsa bahar döneminde, almıyorsa sonraki güz başvurularında. Takvimi her üniversite kendi sayfasında duyurur.
|
||||
|
||||
**Hiç yerleşmedim; mezuna kalırsam puan kaybım olur mu?**
|
||||
OBP yönünden hayır: katsayı yalnızca yerleştirilen (ya da özel yetenek sınavıyla bir programa kayıt olan) adaylar için düşürülüyor.
|
||||
|
||||
## Kaynaklar
|
||||
|
||||
Tüm kaynaklara 21 Eylül 2026'da erişildi.
|
||||
|
||||
- ÖSYM, [2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu](https://www.osym.gov.tr/2026-yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu) (bölüm 1.3 ve 4)
|
||||
- ÖSYM, [2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular](https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/sss_yksd19022026.pdf) (soru 49–52)
|
||||
- ÖSYM, [2026-YKS Kılavuzu](https://www.osym.gov.tr/2026yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-kilavuzu) (bölüm 4.2 ve 10)
|
||||
- ÖSYM, [2026-YKS Yükseköğretim Programlarına Ek Yerleştirme Kılavuzu](https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/9/2026-yuksekogretim-programlarina-ek-yerlestirme-kilavuzu-f2ttjv-17130413.pdf) (bölüm 1.2)
|
||||
- YÖK, [Öğrencilerle İlgili İş ve İşlemler](https://egitim.yok.gov.tr/tr/page/492) sayfası ve [Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri](https://egitim.yok.gov.tr/tr/document/2853)
|
||||
- Mevzuat Bilgi Sistemi, [Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13948&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) (Ek Madde 1)
|
||||
- Mevzuat Bilgi Sistemi, [Karabük Üniversitesi Ön Lisans, Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği](https://www.mevzuat.gov.tr/anasayfa/MevzuatFihristDetayIframe?MevzuatTur=8&MevzuatNo=38896&MevzuatTertip=5) (madde 27; kayıt dondurma örneği)
|
||||
Reference in New Issue
Block a user