fix(icerik+metin): 24 Eyl raporunun "bu hafta" işleri — yanlış sayı, vaat cümleleri, üç kural hatası, meslek lisesi ek puanı, sohbette kriz kuralı
All checks were successful
Deploy / deploy (push) Successful in 4m41s
All checks were successful
Deploy / deploy (push) Successful in 4m41s
Site metni (rapor 31 §4.3): - "23.000+ lisans programı" → DB sayımıyla "21.000+ lisans ve önlisans" (12.239 + 9.254); sayı tek kaynaktan (veri-kapsami.ts). - Hero "48 saatlik panikle seçme" → "Tercih listeni gerçek veriyle kur, panikle değil"; "Yapay zekâ veriyi tarasın" → resmî veri taransın, YZ yalnızca havuzdan seçer; "boşta kalmanın en yaygın sebebi" ve "ihtimalini en aza indiririz" iddiaları kaldırıldı; paket sayfasında "insan danışmanın işini / aynı işi" dili bırakıldı. Rehber (rapor 32 §4, 06, 07, 12): - yerlesemedim: "ekte tabanlar gevşer" hatası düzeltildi (dolu programda eşik ilk turun en küçük puanı, Ek Yerleştirme Kılavuzu 1.2); ek listeye yerleşince OBP'nin yarıya indiği uyarısı ve kaynaklar eklendi. - kyk-burs-mu-kredi-mi: "bir öğretim yılı kaybı" maddesi yorumsuz, "KYGM'ye sor"; kısmi zamanlı çalışma (2547 md.46), kamu/özel burs ayrımı ve TEV'in 2026 duyurusu eklendi. - yatay-gecis-cap-yandal: şemada Ek Madde-1 ve ÇAP kutuları yeşilden sarıya (hak ≠ kabul); ÇAP 70 + ilk %20, yandal 65 eşikleri; kontenjan %30/90; 28 Şubat 2026 "baraj 90" yalnızca açık/uzaktan → örgün; kaynaklar eklendi. - obp: meslek lisesi ek puanı bölümü (OBP × 0,06, Tablo 6C, lisansta yok, yarıya inme, sınavsız geçiş yok). ozel-kosullu: "sınavsız" ifadesi M.T.O.K. ve ek puanla düzeltildi. Danışman sohbeti (rapor 06, 40 §3.2): umutsuzluk / kendine zarar dilinde tercih konusunu bırakıp yardım almaya yönlendiren güvenlik kuralı; bu dil artık "tercih dışı" diye reddedilmiyor. Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>
This commit is contained in:
@@ -2,7 +2,7 @@
|
||||
baslik: İstemediğim Bölüme Yerleşirsem? Yatay Geçiş, ÇAP ve Yandal Gerçekte Nasıl İşler?
|
||||
aciklama: Sonra yatay geçerim cümlesinin arkasında ne var? Üniversiteye başladıktan sonraki dört yol ve gerçek koşulları — tek şemada.
|
||||
tarih: 2026-07-30
|
||||
guncelleme: 2026-09-21
|
||||
guncelleme: 2026-09-24
|
||||
---
|
||||
|
||||
Tercih döneminde en çok kurulan cümlelerden biri: "Şimdilik buraya yazayım, sonra yatay geçerim." Bu cümle tamamen yanlış değil — üniversiteye başladıktan sonra gerçekten birkaç çıkış yolu var. Ama her birinin koşulu, takvimi ve kontenjanı var. Bu yazı, o yolları **planlanabilir** hâle getiriyor: hangisi neye bağlı, hangisi ne zaman açılıyor.
|
||||
@@ -10,21 +10,19 @@ Tercih döneminde en çok kurulan cümlelerden biri: "Şimdilik buraya yazayım,
|
||||
## Başladıktan sonraki dört yol
|
||||
|
||||
```mermaid
|
||||
%% aria: Üniversiteye başladıktan sonraki geçiş yolları şeması. Kayıtlı olduğun bölümden memnun değilsen dört yol vardır. Birincisi merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş, kısaca Ek Madde 1: kayıt olduğun yıldaki YKS puanın hedef programın aynı yıldaki taban puanına eşit veya ondan yüksekse başvurabilirsin, not ortalaması şartı aranmaz ve bu haktan yalnızca bir kez yararlanılır. İkincisi not ortalamasıyla yatay geçiş: genellikle lisansta üçüncü ve beşinci yarıyıl başında, eşdeğer programlara, kontenjan dahilinde yapılır ve not ortalaması şartı vardır. Üçüncüsü çift anadal ve yandal: mevcut bölümü bırakmadan ikinci bir programın derslerini almaktır, not ortalaması ve sınıf başarı sırası şartı aranır. Dördüncüsü yeniden sınava girmektir; bu her zaman açık olan yoldur ama bir yıl maliyeti vardır. Hiçbir yolun garanti olmadığı için tercih listesi bu yollara güvenilerek kurulmamalıdır.
|
||||
%% altyazi: Dört yol da gerçek, hiçbiri garanti değil — liste bu yolların üstüne kurulmaz.
|
||||
%% aria: Üniversiteye başladıktan sonraki geçiş yolları şeması. Kayıtlı olduğun bölümden memnun değilsen dört yol vardır. Birincisi merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş, kısaca Ek Madde 1: kayıt olduğun yıldaki YKS puanın hedef programın aynı yıldaki taban puanına eşit veya ondan yüksekse başvurabilirsin, not ortalaması şartı aranmaz ve bu haktan yalnızca bir kez yararlanılır; bu bir başvuru hakkıdır, kabul değil, çünkü kontenjan sınırlıdır. İkincisi not ortalamasıyla yatay geçiş: genellikle lisansta üçüncü ve beşinci yarıyıl başında, eşdeğer programlara, kontenjan dahilinde yapılır ve not ortalaması şartı vardır. Üçüncüsü çift anadal ve yandal: mevcut bölümü bırakmadan ikinci bir programın derslerini almaktır; çift anadal için not ortalaması yüz üzerinden en az yetmiş ve sınıfın ilk yüzde yirmisinde olmak, yandal için ortalama en az altmış beş aranır. Dördüncüsü yeniden sınava girmektir; bu her zaman açık olan yoldur ama bir yıl maliyeti vardır. Hiçbir yolun garanti olmadığı için tercih listesi bu yollara güvenilerek kurulmamalıdır. Şemadaki renkler tek başına anlam taşımaz: sarı kutular şartlı ve kontenjanlı yollar, kırmızı kutu bedeli en yüksek yoldur.
|
||||
%% altyazi: Dört yol da gerçek, hiçbiri garanti değil — sarı kutular şartlı ve kontenjanlı, kırmızı kutu en pahalı yol. Liste bu yolların üstüne kurulmaz.
|
||||
flowchart TD
|
||||
A("Bölümden memnun değilim") --> Y1{"Kayıt yılındaki YKS puanın<br/>hedef programın o yılki<br/>tabanına yetiyor mu?"}
|
||||
Y1 -- "evet" --> E1("Ek Madde 1<br/>merkezi puanla yatay geçiş<br/>not şartı yok, 1 kez")
|
||||
Y1 -- "evet" --> E1("Ek Madde 1: başvuru hakkı<br/>merkezi puanla yatay geçiş<br/>not şartı yok, 1 kez, kontenjan sınırlı")
|
||||
Y1 -- "hayır" --> Y2{"Not ortalaman<br/>yüksek mi?"}
|
||||
Y2 -- "evet, bölümü bırakacağım" --> E2("Not ortalamasıyla yatay geçiş<br/>3. ve 5. yarıyıl<br/>kontenjan sınırlı")
|
||||
Y2 -- "evet, bölümü bırakmayacağım" --> E3("Çift anadal / yandal<br/>ikinci diploma veya sertifika")
|
||||
Y2 -- "evet, bölümü bırakmayacağım" --> E3("Çift anadal / yandal<br/>ÇAP: ortalama 70 ve ilk yüzde 20<br/>yandal: ortalama 65")
|
||||
Y2 -- "hayır" --> E4("Yeniden YKS<br/>her zaman açık,<br/>1 yıl maliyeti var")
|
||||
|
||||
classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
|
||||
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
|
||||
classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
|
||||
class E1,E3 garanti
|
||||
class Y1,Y2,E2 uyari
|
||||
class Y1,Y2,E1,E2,E3 uyari
|
||||
class E4 hayal
|
||||
```
|
||||
|
||||
@@ -37,6 +35,8 @@ Bilmen gereken çerçeve:
|
||||
- **Not ortalaması şartı aranmaz.** Değerlendirmede yalnızca yerleştiğin yıldaki merkezi yerleştirme puanların dikkate alınır.
|
||||
- **Puan türü tutmalı.** Hedef programın puan türünde bir puanın olmalı ve o puan hedefin tabanını geçmeli.
|
||||
- **Bu haktan bir kez yararlanılır.**
|
||||
- **Başvuru hakkı, kabul değil.** Her program için ayrılan Ek Madde 1 kontenjanı, o sınıf düzeyindeki ÖSYM kontenjanının **yüzde 30'u ve en fazla 90 kişi** (YÖK uygulama ilkeleri); başvuru bundan fazlaysa merkezi yerleştirme puanına göre sıralanır. Hedef programa senin kayıt yılında ÖSYM ile öğrenci alınmamışsa o yıl taban oluşmadığı için başvuramazsın.
|
||||
- **Takvim.** Güz dönemi başvuruları YÖK ilkelerine göre **1–15 Ağustos** arasında alınır; bahar dönemi başvurusu üniversitenin kendi duyurusuna bağlıdır, her üniversite açmaz. Hedef üniversitenin öğrenci işlerine sor.
|
||||
- **Her üniversite kendi duyurusunu yayımlar.** Başvuru takvimi, istenen belgeler ve varsa ek koşullar okulun öğrenci işleri sayfasında ilan edilir. "Ek Madde 1" veya "merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş" başlığıyla ararsın.
|
||||
|
||||
Pratik sonuç: bu yol, **puanı yettiği hâlde listeyi yanlış kurduğu için aşağı bir programa düşenler** için gerçek bir ikinci şanstır. Puanı zaten yetmeyenler için bir şey değiştirmez. Yani "sonra yatay geçerim" cümlesi, ancak puanın hedefe zaten yetiyorsa anlamlıdır — ki o durumda en baştan doğru listeyi kurmak çok daha kolaydı. [Tercih listesi nasıl yapılır](/rehber/tercih-listesi-nasil-yapilir) yazısı bu hatayı baştan önlemek için var.
|
||||
@@ -50,16 +50,17 @@ Kritik farklar:
|
||||
- **Kurum içi geçiş genelde daha kolaydır.** Üniversiteden memnunsan ama bölümden değilsen, aynı okul içinde geçiş şartları çoğunlukla daha esnektir.
|
||||
- **Kontenjan azdır.** Popüler programlara yatay geçiş kontenjanı bazen tek hanelidir; başvuranlar arasında en yüksek ortalamalar kazanır.
|
||||
- **Ders intibakı sürprizli olabilir.** Geçtiğin bölümdeki derslerin hangilerinden muaf sayılacağına ilgili fakültenin muafiyet ve intibak komisyonu karar verir. Muaf sayılmayan dersler mezuniyetini uzatabilir.
|
||||
- **"Baraj 90 oldu" haberi seni ilgilendirmeyebilir.** Yönetmelik 28 Şubat 2026'da değişti; 100 üzerinden **90** ortalama şartı yalnızca **açık ve uzaktan öğretimden örgün programa** geçiş için geldi. Örgün programlar arasındaki kurumlar arası geçişte genel eşik 100 üzerinden **60** olarak kaldı (yönetmelik md. 6 ve 11). Haberler ve YÖK duyurusu bunu genel kural gibi yazdı; ölçü yönetmelik metnidir.
|
||||
- **Hazırlık sınıfı yarıyıl sayılmaz.** Hazırlıkta yatay geçiş yapılmaz; en az bir yarıyıl lisans eğitimi tamamlaman gerekir. [Hazırlık sınıfı ve öğretim dili](/rehber/hazirlik-sinifi-ve-ogretim-dili) yazısında hazırlığın süreye etkisi anlatılıyor.
|
||||
|
||||
## 3) Çift anadal (ÇAP) ve yandal
|
||||
|
||||
Bunlar "kaçış" değil, **ekleme** yollarıdır: mevcut bölümünü bırakmadan ikinci bir programın derslerini alırsın.
|
||||
|
||||
- **Çift anadal:** İki ayrı diplomayla mezun olursun. Genellikle belirli bir genel not ortalaması ve kendi sınıfında belirli bir başarı dilimi şartı aranır; iki programın toplam ders yükü ciddi bir tempodur.
|
||||
- **Yandal:** Diploma değil, sertifika alırsın. Şartları çift anadaldan hafiftir, ders yükü daha azdır.
|
||||
- **Çift anadal:** İki ayrı diplomayla mezun olursun. Yönetmeliğe göre başvuru en erken üçüncü, en geç beşinci yarıyıl başında yapılır; genel not ortalaması 100 üzerinden en az **70** ve sınıfında başarı sırasıyla **ilk yüzde 20** gerekir (ilk yüzde 20'de olmayan ama ortalaması 70 olan öğrenci, puanı ÇAP yapacağı programın o yılki tabanını geçiyorsa yine başvurabilir). Çift anadal yalnızca aynı üniversite içinde yapılır; mezun olmak için anadal ortalamasının 70'in altına düşmemesi gerekir. İki programın toplam ders yükü ciddi bir tempodur.
|
||||
- **Yandal:** Diploma değil, sertifika alırsın. Başvuru üçüncü–altıncı yarıyıl başında, ortalama en az **65**; ders yükü çift anadaldan azdır.
|
||||
|
||||
Eşik değerler ve hangi bölümler arası açıldığı **üniversitenin kendi yönetmeliğinde** yazar ve okuldan okula değişir. Kararı verirken şuna bak: [İşletme](/bolum/isletme) okuyup [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) ÇAP'ı yapmak gibi kombinasyonlar ancak o üniversitede açıksa mümkündür. Tercih aşamasında merak ediyorsan üniversitenin "çift anadal programları" listesine bak — bu, geniş üniversitelerin sessiz avantajıdır.
|
||||
Bu sayılar yönetmelikteki alt sınırlar; üniversite daha yüksek şart koyabilir, hangi bölümler arasında açıldığı ise **üniversitenin kendi yönergesinde** yazar ve okuldan okula değişir. Kararı verirken şuna bak: [İşletme](/bolum/isletme) okuyup [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) ÇAP'ı yapmak gibi kombinasyonlar ancak o üniversitede açıksa mümkündür. Tercih aşamasında merak ediyorsan üniversitenin "çift anadal programları" listesine bak — bu, geniş üniversitelerin sessiz avantajıdır.
|
||||
|
||||
## 4) Yeniden sınava girmek
|
||||
|
||||
@@ -78,3 +79,11 @@ Tek cümleyle: **hesaba katılmaz.** Listeyi, "buraya yerleşirsem burada okurum
|
||||
Somut kural: kayıt yaptırmayacağın bir programı "nasıl olsa geçerim" diye listeye yazma — bu tam olarak [ölü tercih](/rehber/olu-tercih-nedir) mantığındaki hatadır ve yerleşirsen ek yerleştirme hakkın da yanar.
|
||||
|
||||
Sıralamanın gerçekten nereye yettiğini görüp listeyi baştan doğru kurmak için [tercih robotuna](/tercih-robotu) sıralamanı gir; hayal, dengeli ve güvenli (halk arasında "garanti tercih") bloklarını tek ekranda görürsün.
|
||||
|
||||
## Kaynaklar
|
||||
|
||||
Kaynaklara 24 Eylül 2026'da erişildi.
|
||||
|
||||
- [Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13948&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) (RG 24.04.2010/27561; son değişiklik RG 28.02.2026/33182) — md. 6 (açık ve uzaktan öğretimden geçişte 90), md. 11 (kurumlar arası geçişte 60), md. 16–17 (çift anadal), md. 18–19 (yandal), Ek Madde 1
|
||||
- YÖK, [Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri](https://egitim.yok.gov.tr/tr/document/2853) — kontenjan (yüzde 30, en fazla 90), başvuru takvimi, kayıt yılında öğrenci alınmamış programlar
|
||||
- YÖK, [Yükseköğretim Kurulundan "denklik" ve "yatay geçişlerde" yeni düzenleme](https://www.yok.gov.tr/index.php/tr/news/yuksekogretim-kurulundan-denklik-ve-yatay-gecislerde-yeni-duzenleme-Im0Eb) (28 Şubat 2026) — duyuru "baraj 80'den 90'a" değişikliğini genel kural gibi anlatıyor; kapsamı için yönetmelik metni esas alındı
|
||||
|
||||
Reference in New Issue
Block a user