diff --git a/src/lib/ai/araclar.ts b/src/lib/ai/araclar.ts
index 94ff573..032a837 100644
--- a/src/lib/ai/araclar.ts
+++ b/src/lib/ai/araclar.ts
@@ -90,7 +90,7 @@ export const ARACLAR: AracTanimi[] = [
           universite: { type: "string", description: "Üniversite adı parçası" },
           il: { type: "string", description: "İl adı, ör. 'İzmir'" },
           tur: { type: "string", enum: ["devlet", "vakif"], description: "Yalnız devlet ya da yalnız vakıf üniversiteleri" },
-          dil: { type: "string", enum: ["Türkçe", "İngilizce"], description: "Öğretim dili" },
+          dil: { type: "string", enum: ["Türkçe", "İngilizce", "Almanca", "Fransızca", "Arapça", "Rusça"], description: "Öğretim dili" },
           ogretim_turu: {
             type: "string",
             enum: ["Örgün Öğretim", "Uzaktan Öğretim", "Açık Öğretim"],
@@ -318,23 +318,38 @@ function programOzeti(p: Program, sira: number, o?: ProgramOzellik) {
   };
 }
 
-/** SQLite LIKE Türkçe büyük/küçük harfi bilmez: hem yazıldığı gibi hem başlık düzeni denenir. */
-function likeVaryantlari(q: string): string[] {
-  const t = q.trim();
-  const baslik = t
-    .toLocaleLowerCase("tr-TR")
-    .split(" ")
-    .map((w) => (w ? w[0].toLocaleUpperCase("tr-TR") + w.slice(1) : w))
-    .join(" ");
-  return Array.from(new Set([t, baslik, t.toLocaleUpperCase("tr-TR")]));
+/** Arama metninin katlanmış hâli en az bu kadar harf olmalı; daha kısası her kayıtla eşleşir. */
+const ARAMA_ALT_HARF = 3;
+
+/** Yaygın üniversite kısaltmaları → adın katlanmış (slug) parçası. */
+const UNI_KISALTMA: Record<string, string> = {
+  odtu: "orta-dogu-teknik",
+  itu: "istanbul-teknik",
+  ytu: "yildiz-teknik",
+  ktu: "karadeniz-teknik",
+  deu: "dokuz-eylul",
+};
+
+const ayrikDegerler = new Map<string, { ham: string; katli: string }[]>();
+
+/**
+ * Kolonun, katlanmış hâli `katliSorgu`yu içeren değerleri. SQLite LIKE Türkçe
+ * harf katlamayı bilmez ("isletme" İşletme'yi, "bogazici" Boğaziçi'ni bulmaz);
+ * ayrık değerler (birkaç bin) bir kez okunur, eşleşme JS'te yapılır.
+ */
+function katliEslesenler(kolon: "isim" | "universite", katliSorgu: string): string[] {
+  let liste = ayrikDegerler.get(kolon);
+  if (!liste) {
+    liste = (getDb().prepare(`SELECT DISTINCT ${kolon} AS v FROM programs`).all() as { v: string | null }[])
+      .filter((x): x is { v: string } => x.v != null)
+      .map((x) => ({ ham: x.v, katli: turkishSlugify(x.v) }));
+    ayrikDegerler.set(kolon, liste);
+  }
+  return liste.filter((x) => x.katli.includes(katliSorgu)).map((x) => x.ham);
 }
 
-function likeKosulu(kolon: string, q: string): { sql: string; args: string[] } {
-  const v = likeVaryantlari(q);
-  return {
-    sql: `(${v.map(() => `${kolon} LIKE ?`).join(" OR ")})`,
-    args: v.map((x) => `%${x}%`),
-  };
+function inKosulu(kolon: string, degerler: string[]): string {
+  return degerler.length ? `${kolon} IN (${degerler.map(() => "?").join(",")})` : "0 = 1";
 }
 
 // ── Araç gövdeleri ───────────────────────────────────────────────────────
@@ -363,24 +378,28 @@ function programAra(b: AracBaglami, a: ProgramAraArg, profilUygula = true): Prog
   const args: (string | number)[] = [PUAN_TURLERI[b.tur], b.tur === "tyt" ? 1 : 0];
   const uygulanan: string[] = [];
 
+  const bos = (not: string): ProgramAraSonuc => ({ toplamEslesen: 0, gosterilen: 0, uygulananFiltreler: [], sonuclar: [], not });
   if (a.arama) {
-    const k = likeKosulu("isim", a.arama);
-    kosullar.push(k.sql);
-    args.push(...k.args);
+    const katli = turkishSlugify(a.arama);
+    if (katli.length < ARAMA_ALT_HARF) return bos(`Bölüm araması için en az ${ARAMA_ALT_HARF} harf yaz: ${a.arama}`);
+    const adlar = katliEslesenler("isim", katli);
+    kosullar.push(inKosulu("isim", adlar));
+    args.push(...adlar);
     uygulanan.push(`bölüm ~ "${a.arama}"`);
   }
   if (a.universite) {
-    const k = likeKosulu("universite", a.universite);
-    kosullar.push(k.sql);
-    args.push(...k.args);
+    const slug = turkishSlugify(a.universite);
+    const katli = UNI_KISALTMA[slug] ?? slug;
+    if (katli.length < ARAMA_ALT_HARF) return bos(`Üniversite araması için en az ${ARAMA_ALT_HARF} harf yaz: ${a.universite}`);
+    const adlar = katliEslesenler("universite", katli);
+    kosullar.push(inKosulu("universite", adlar));
+    args.push(...adlar);
     uygulanan.push(`üniversite ~ "${a.universite}"`);
   }
   // İl: parametre > profildeki km sınırı
   if (a.il) {
     const il = ilAdiNormalize(a.il);
-    if (!il) {
-      return { toplamEslesen: 0, gosterilen: 0, uygulananFiltreler: [], sonuclar: [], not: `İl tanınmadı: ${a.il}` };
-    }
+    if (!il) return bos(`İl tanınmadı: ${a.il}`);
     kosullar.push("il = ?");
     args.push(il);
     uygulanan.push(`il = ${il}`);
@@ -594,6 +613,7 @@ function bolumIstihdam(b: AracBaglami, a: { bolumler?: unknown }) {
     ulkeOrtalamasi: ISTIHDAM_ORTALAMA[duzey],
     bolumler: adlar.map((ad) => {
       const slug = bolumSayfaSlug(ad);
+      if (slug.length < ARAMA_ALT_HARF) return { aranan: ad, hata: `Bölüm adı çok kısa; en az ${ARAMA_ALT_HARF} harf yaz.` };
       // Birebir > başı tutan > içinde geçen ("bilgisayar müh" → bilgisayar-muhendisligi)
       const anahtar =
         (slug in tablo ? slug : undefined) ??
@@ -619,6 +639,8 @@ function bolumOzeti(_b: AracBaglami, a: { bolum?: string }) {
   const q = String(a.bolum ?? "").trim();
   if (!q) return { hata: "Bölüm adı gerekli." };
   const slug = bolumSayfaSlug(q);
+  // Boş/tek harfli slug her bölümle "başlıyor" sayılır ve ilk kayıt (Abaza Dili) dönerdi
+  if (slug.length < ARAMA_ALT_HARF) return { hata: `Bölüm adı çok kısa; en az ${ARAMA_ALT_HARF} harf yaz: ${q}` };
   const hepsi = getAllBolumler();
   const aday =
     hepsi.find((x) => x.slug === slug) ??
@@ -645,7 +667,8 @@ const IL_UNI_UST = 30;
 function ilOzeti(_b: AracBaglami, a: { il?: string }) {
   const q = String(a.il ?? "").trim();
   if (!q) return { hata: "İl adı gerekli." };
-  const il = getIlBySlug(turkishSlugify(q));
+  // "Afyon" → AFYONKARAHİSAR: program_ara ile aynı il eşleşmesi
+  const il = getIlBySlug(turkishSlugify(ilAdiNormalize(q) ?? q));
   if (!il) return { hata: `İl bulunamadı: ${q}` };
   return {
     il: il.ad,
@@ -724,14 +747,8 @@ function universiteProfili(_b: AracBaglami, a: { universite?: string }) {
   if (!q) return { hata: "Üniversite adı gerekli." };
   const slugQ = turkishSlugify(q);
   const hepsi = getAllUniversiteler();
-  const kisaltma: Record<string, string> = {
-    odtu: "orta-dogu-teknik",
-    itu: "istanbul-teknik",
-    ytu: "yildiz-teknik",
-    ktu: "karadeniz-teknik",
-    dtu: "deu",
-  };
-  const arananSlug = kisaltma[slugQ] ?? slugQ;
+  const arananSlug = UNI_KISALTMA[slugQ] ?? slugQ;
+  if (arananSlug.length < ARAMA_ALT_HARF) return { hata: `Üniversite adı çok kısa; en az ${ARAMA_ALT_HARF} harf yaz: ${q}` };
   const aday =
     hepsi.find((u) => u.slug === arananSlug || u.slug === `${arananSlug}-universitesi`) ??
     hepsi.find((u) => u.slug.startsWith(arananSlug)) ??
diff --git a/src/lib/ai/cagri.ts b/src/lib/ai/cagri.ts
index f7a7c62..b1a3682 100644
--- a/src/lib/ai/cagri.ts
+++ b/src/lib/ai/cagri.ts
@@ -1,4 +1,3 @@
-import type OpenAI from "openai";
 import { z } from "zod";
 import { getOpenRouter, raporModeli } from "./client";
 
diff --git a/src/lib/ai/sohbet-akisi.ts b/src/lib/ai/sohbet-akisi.ts
index 3e3ed00..719111c 100644
--- a/src/lib/ai/sohbet-akisi.ts
+++ b/src/lib/ai/sohbet-akisi.ts
@@ -117,7 +117,8 @@ export function danismanAkisi(opts: {
         writer.write({ type: "finish" });
       } catch (err) {
         if (!tamamlandi) await opts.onYarim(metin).catch(() => {});
-        console.error("[soru] stream hatası:", err);
+        // Tam hata nesnesi istek gövdesini ve cevap başlıklarını taşır; yalnız mesaj
+        console.error("[soru] stream hatası:", err instanceof Error ? err.message : String(err));
         // Model hatası akışa zaten "error" parçası olarak yazıldı; yazılmadıysa
         // (boş cevap, kayıt hatası) istemci hatayı buradan görür.
         if (akisHatasi == null) throw err;
diff --git a/src/lib/mesafe.ts b/src/lib/mesafe.ts
index faf9620..017da83 100644
--- a/src/lib/mesafe.ts
+++ b/src/lib/mesafe.ts
@@ -1,5 +1,6 @@
 // İl merkezleri arası kuş uçuşu mesafe (km). Profildeki "evden en fazla N km"
 // filtresi il düzeyinde çalışır: adres/koordinat tutulmaz (KVKK, §8).
+import { turkishSlugify } from "./slug";
 import { IL_MERKEZ, type LatLng } from "./uni-koordinatlar";
 
 const DUNYA_YARICAP_KM = 6371;
@@ -14,13 +15,19 @@ export function kmMesafe(a: LatLng, b: LatLng): number {
   return Math.round(2 * DUNYA_YARICAP_KM * Math.asin(Math.sqrt(h)));
 }
 
-/** DB il adı biçimine (büyük harf, Türkçe) çevirir; bilinmiyorsa null. */
+/**
+ * DB il adı biçimine (büyük harf, Türkçe) çevirir; bilinmiyorsa null.
+ * Türkçe harfler katlanarak karşılaştırılır: "IZMIR", "izmir", "İzmir" → İZMİR.
+ */
 export function ilAdiNormalize(ham: string): string | null {
-  const aday = ham.trim().toLocaleUpperCase("tr-TR");
-  if (aday in IL_MERKEZ) return aday;
+  const aday = turkishSlugify(ham);
+  if (!aday) return null;
+  const iller = Object.keys(IL_MERKEZ).map((il) => ({ il, katli: turkishSlugify(il) }));
+  const tam = iller.find((x) => x.katli === aday);
+  if (tam) return tam.il;
   // "Afyon" → AFYONKARAHİSAR gibi öneki eşleşen tek il varsa onu al
-  const adaylar = Object.keys(IL_MERKEZ).filter((il) => il.startsWith(aday));
-  return adaylar.length === 1 ? adaylar[0] : null;
+  const adaylar = iller.filter((x) => x.katli.startsWith(aday));
+  return adaylar.length === 1 ? adaylar[0].il : null;
 }
 
 /** Ev iline en fazla `km` uzaktaki iller (evin kendisi dahil), yakından uzağa. */