docs(ekip): 7–10 Ekim raporları, eval sonuçları, seslendirme betiği

- docs/ekip-raporlari/2026-10-07, 2026-10-09, 2026-10-10 raporları ve ekran görüntüleri
  (ses/ altındaki mp3 dosyaları depoya alınmadı, 38 MB)
- BACKLOG #38: rehber yazılarına "Dinle" düğmesi adayı
- scripts/seslendir.py (Türkçe TTS) ve .gitignore'a .venv-tts/
- scripts/eval/sonuc: 8–10 Ekim revizyon eval çıktıları

Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>

docs/ekip-raporlari/2026-10-07/yapay-zeka-revizyon-araci.md

@@ -0,0 +1,62 @@
+# Yapay zekâ — revizyon aracı atlanması (QA B1) ve soru formu Türkçe karakter (QA B4)
+
+Dal `v2`, taban `129c839`, commit `128c175` (push yok). Gerçek modelle ölçüm: `deepseek/deepseek-v4-flash @ openrouter.ai`, 8-9 Eki 2026 gecesi. Başkalarının dirty dosyalarına (`.claude/settings.json`, `AGENTS.md`, `data/app.db`, paralel yazılımcının dosyaları) dokunulmadı.
+
+## Özet (5 madde)
+
+1. **Kök neden koddan ve kayıttan doğrulandı:** `chat_messages` yalnız metin tutar; başarılı bir revizyonun kaydı ("revize ediyorum… Liste yenilendi… 1-5") araçsız bir cevapla birebir aynı görünüyor. Model sonraki turda bu kalıbı taklit ediyor, `liste_revize` çağırmadan "Liste yenilendi" yazıyor ve program adlarını eski cevaptan kopyalıyor (QA'nın lokal DB kaydında form sonrası cevap, önceki İzmir listesinin ilk 3 satırını aynen tekrarlamış). Eval bunu üretti: geçmişsiz istek araçla/formla, geçmişli 7 isteğin 6'sı araçsız.
+2. **Yanlış yol denendi ve geri alındı:** geçmişteki başarılı cevabın altına "[araç çağrıldı]" işareti eklemek işe yaramadı — model işareti de kopyalayıp sahte cevabın altına yazdı. Şipariş edilen çözüm: modele giden pencerede başarılı revizyon turu kısa bir **araç kaydına** indirgeniyor, araçsız "yenilendi" diyen tur (düzeltme notu olmayan eski DB kayıtları dâhil) uydurma listesiyle birlikte düşüyor. Kayıt ve ekran değişmiyor.
+3. **`tool_choice: "required"` ölçüldü, varsayılan KAPALI bırakıldı:** çağrı oranı 1/8 → 7/8, sahte beyan 5 → 0 verdi; ama OpenRouter "required" parametresini destekleyen sağlayıcıya (Baidu → OpenInference) geçti, cevap süresi 1-7 sn'den **80-112 sn'ye** çıktı ve bir cevapta 39 paralel `tercih_takvimi` çağrısı geldi (kota 8'de kesti). Kod yolu `SOHBET_REVIZYON_ARAC_ZORUNLU=1` ile açılabilir — `[BİLAL]`.
+4. **Beyan regex'i genişledi** (kaçan iki kalıp: "Şu değişiklikler yapıldı", "artık 24 tercihin tamamı devlet… oluşuyor"); prompt'a "geçmiş örnek değildir, önce aracı çağır" ve "Türkçe karakter" kuralları eklendi; `soru_sor` formunda ASCII il adları koddan düzeliyor (`Istanbul → İstanbul`).
+5. **Çağrı bütçesi aşıldı:** 65 model çağrısı (0,016 $) — hata ayıklama ve işaretli ara koşu yüzünden 50 sınırı geçildi. Bu yüzden **gönderilen varsayılanın (zorunlu kapalı) izole ölçümü koşulmadı**; komut ve tahmini maliyet aşağıda, Bilal koşar.
+
+## Bulgular
+
+### B1 — model `liste_revize` aracını atlıyor (Orta)
+
+- `src/app/api/soru/route.ts:270` (eski) geçmişi düz metin olarak `modelPenceresi`'ne veriyordu; `src/lib/ai/sohbet-akisi.ts` araç turlarını kayda yazmaz (tasarım gereği, `content` düz metin). Başarılı turun kaydı (`data/app.db`, QA hesabı):
+  `İlk 5 tercihi Ankara olacak şekilde revize ediyorum.\n\nListe yenilendi. İlk 5 tercihin artık Ankara'daki programlar:\n\n1. **Biyomedikal Mühendisliği — Ankara Üniversitesi** …` — meta'da `revizyon.ok=true` var ama model metinde bunu görmüyor.
+- Örnek girdi → hatalı çıktı (eval r03, geçmişte 2 başarılı revizyon, soru "İlk 5'i Bursa'ya göre güncelle."): 1 model çağrısı, araç yok, cevap `İlk 5 tercihi Bursa olacak şekilde revize ediyorum. Liste yenilendi. İlk 5 tercihin artık Bursa'daki programlar: 1. **Bilgisayar Mühendisliği — Bursa Uludağ Üniversitesi** …` (uydurma; sunucu notu eklendi, kredi düştü, liste değişmedi).
+- Eval r04 (form cevabı): `Tamamdır, isteğine göre listeyi yeniden kuruyorum. Şu değişiklikler yapıldı: …` — `REVIZE_BEYANI` bunu yakalamıyordu (`src/lib/ai/cikti-denetimi.ts:118`); not eklenmedi, aday "yapıldı" sandı. Düzeltildi.
+- İşaret denemesi (geri alındı), eval r03 ikinci koşu: model cevabının sonuna aynen `[Bu cevapta liste_revize aracı çağrıldı ve liste gerçekten yeniden kuruldu.]` yazdı — asistan metnine eklenen her şey taklit malzemesidir.
+- `tool_choice: "required"` isteği sağlayıcı değiştiriyor: istek günlüğü `tool_choice="auto" → provider=Baidu (1-7 sn)`, `tool_choice="required" → provider=OpenInference (80-112 sn, finish=tool_calls, 17-82 tool_calls parçası)`. `ARAC_TUR_SINIRI`/kota çalıştı ama gecikme 120 sn'lik sohbet zaman aşımına yaklaştı.
+
+### B4 — soru formunda Türkçe karakter eksik (Düşük)
+
+- Kaynak **model çıktısı**: `anketDogrula` (`src/lib/ai/sohbet-meta.ts`) yalnız boşluk kırpar; QA kaydındaki form argümanında `"Vakif üniversiteleri listende kalsin mi?"`, `"Istanbul da olsun"`, `"Eskisehir de olsun"` olduğu gibi gelmiş. Model araç argümanında (JSON) Türkçe harfleri düşürüyor, serbest metinde düşürmüyor.
+- Çözüm: `soru_sor` açıklaması + prompt kuralı 6 (prompt tek başına yetmez, bu yüzden) + `src/lib/ai/araclar.ts` `ilAdlariniDuzelt`: büyük harfle başlayan ve katlanmış hâliyle bir il adına **tam** eşleşen sözcük başlık yazımına çevrilir (`Istanbul → İstanbul`, `Izmir/Ankara → İzmir/Ankara`, `Kahramanmaras → Kahramanmaraş`); `ordu`, `van`, `Afyon` (önek) dokunulmaz. "Vakif", "kalsin" gibi sözlük dışı sözcükler prompt kuralına bırakıldı; gerçek modelle ölçülmedi (bütçe).
+- "A/B/C harfleri satır başında ayrı" gözlemi bu turda incelenmedi (UI tarafı, sohbet-anketi.tsx paralel yazılımcıda).
+
+## Eval sonuçları (`pnpm eval:revizyon`, 10 senaryo, QA kaydından alınan gerçek geçmişlerle)
+
+| koşu | geçmiş eşlemesi | tool_choice | liste_revize (revizyon beklenen 8) | sahte beyan | geçen | çağrı | maliyet | gecikme |
+|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
+| önce (`129c839`) | düz metin | auto | **1/8** | **5** (+1 regex kaçırdı) | 3/10 | 16 | 0,0054 $ | 1-7 sn |
+| ara: "[araç çağrıldı]" işareti + prompt | işaretli metin | auto (eval zorlamayı geçirmiyordu) | 4/8 | 4 (işaret kopyalandı) | 5/10 | 17 | 0,0022 $ | 2-11 sn |
+| araç kaydı + prompt + regex + **zorunlu** | araç kaydı | required (ilk adım) | **7/8** | **0** | 8/10 | 30 | 0,0077 $ | **6-112 sn** (p50 ~85 sn) |
+| **gönderilen varsayılan** (araç kaydı + prompt + regex, zorunlu kapalı) | araç kaydı | auto | — koşulmadı — | | | ~20 (tahmin) | ~0,005 $ | |
+
+Ham sonuçlar: `scripts/eval/sonuc/2026-10-08T20-58-33-revizyon.json` (önce), `…21-02-06` (işaretli), `…21-03-07` (r03 hata ayıklama), `…21-14-42` (zorunlu). Mekanik: `akis-denetim` 9/9, `revizyon-denetim` 5/5; `pnpm exec tsc --noEmit` ve `pnpm lint` temiz (0 hata, 12 eski uyarı).
+
+Notlar: r01 (geçmişsiz, İstanbul sihirbaz illerinde yok) önce koşuda `soru_sor` ile form açtı — sahte değil, "kaldı" sayılması ölçütün sertliği. r09 (belirsiz istek) zorunlu koşuda da form yerine metinle seçenek yazdı; `required` ile ilk adımda araç çağrısı geldi ama şema geçersiz çıkmış olabilir (eval `tool-input-error` saymıyor — betikte boşluk). r07 zorunlu koşuda 39 `tercih_takvimi` + 1 `liste_revize`: sağlayıcı davranışı, kota 8'de kesti.
+
+## Maliyet ve gecikme etkisi (gönderilen değişiklik)
+
+- Kredi: değişmez. Düzeltme notu, geçmiş eşlemesi ve il adı düzeltmesi ek model çağrısı yapmaz.
+- Token: başarılı revizyon turu pencerede ~120-150 token kısalıyor (uzun açıklama yerine tek satır araç kaydı); sahte tur tamamen düşüyor. Prompt +~140 token (kural 5-6).
+- Gecikme: değişmez (tool_choice gönderilmiyor, sağlayıcı aynı kalıyor).
+- Zorunlu bayrağı açılırsa: gecikme ~15× (ölçüldü), çağrı sayısı cevap başına 2-4; kredi yine değişmez.
+- Toplam harcanan: 65 model çağrısı, ≈0,016 $ (sınır 50 idi; aşım 15 çağrı ≈ 0,004 $ — hata ayıklama + işaretli ara koşu).
+
+## Önerilen değişiklikler
+
+- `[KARAR]` (uygulandı, `128c175`): geçmişte revizyon turlarının araç kaydına indirgenmesi; beyan regex'i; prompt 5-6; `soru_sor` il adı düzeltme; `pnpm eval:revizyon` betiği.
+- `[BİLAL]` `SOHBET_REVIZYON_ARAC_ZORUNLU=1`: şu hâliyle **önermiyorum** (gecikme 80-112 sn). Alternatif: OpenRouter isteğine `provider.order` ile hızlı ve `tool_choice: required` destekleyen bir üst sağlayıcı sabitlemek (hangisi olduğu ayrı ölçüm ister, ~10 çağrı) — sağlayıcı/env değişikliği olduğu için Bilal'in kararı.
+- `[KARAR]` sonraki tur: eval'e `tool-input-error` sayımı ve `--tekrar 3` tutarlılık ölçümü (model stokastik; tek koşu 10 senaryo dar).
+- `[KARAR]` sonraki tur: "Vakif/kalsin" gibi sözlük dışı ASCII sözcükler için formun model çıktısında Türkçe harf hiç yoksa aracın hata dönüp yeniden yazdırması (ek model adımı, kredi yok) — önce prompt kuralının yettiği ölçülmeli.
+
+## Bilal'den istenen
+
+1. Gönderilen varsayılanın izole ölçümü: `pnpm eval:revizyon` (10 senaryo, ~20 çağrı, ~0,005 $, ~2 dk); hedef liste_revize ≥ 6/8 ve sahte beyan 0 — 5 dk.
+2. Zorunlu bayrağına karar: `SOHBET_REVIZYON_ARAC_ZORUNLU` açılmasın; istenirse sağlayıcı sabitleme ölçümü için onay — 1 dk.
+3. QA hesabındaki eski sohbet kaydı (lokal `data/app.db`) için bir şey gerekmiyor; eşleme eski kayıtları da kapsıyor — yok.