Update package.json scripts, enhance layout with new components, and improve API error handling
Some checks failed
Deploy / deploy (push) Failing after 1h28m6s
Some checks failed
Deploy / deploy (push) Failing after 1h28m6s
- Added new scripts for database operations and temporary production in package.json. - Integrated KaydetBannerLazy component into the layout for improved user notifications. - Enhanced API error handling in the soru route to mark credit exhaustion. - Updated the IletisimPage for better button styling and user experience. - Refactored ListemPage to streamline user flow and improve session handling. - Removed unused ListePaneli component to clean up the codebase.
This commit is contained in:
73
content/rehber/bolumun-is-imkanini-nasil-arastirirsin.md
Normal file
73
content/rehber/bolumun-is-imkanini-nasil-arastirirsin.md
Normal file
@@ -0,0 +1,73 @@
|
||||
---
|
||||
baslik: Bir Bölümün İş İmkânını Nasıl Araştırırsın? (Duyduklarına Değil, Kaynağa Bakma Rehberi)
|
||||
aciklama: Bu bölüm iş bulur mu sorusunun cevabı forumda değil. Bir bölümün mezuniyet sonrasını beş adımda kendin araştırma yöntemi — tek şemada.
|
||||
tarih: 2026-07-28
|
||||
---
|
||||
|
||||
"Bu bölüm iş bulur mu?" tercih döneminin en çok sorulan, en kötü cevaplanan sorusu. Forumlarda gördüğün cevaplar birkaç kişinin kendi hikâyesidir; akrabaların söyledikleri on yıl öncesinin piyasasıdır. İyi haber şu: bu soruyu **kendin araştırabilirsin** ve gereken kaynakların hepsi açık. Bu yazı yöntemi veriyor — hangi bölüm olursa olsun işleyen bir yöntem.
|
||||
|
||||
## Beş adımlı araştırma
|
||||
|
||||
```mermaid
|
||||
%% aria: Bölüm araştırma yöntemi şeması, beş adım. Birinci adım mesleğin kapısının nasıl açıldığını anlamaktır: diploma tek başına yetiyor mu, üstüne bir sınav mı gerekiyor, yoksa serbest bir alan mı. İkinci adım o kapının darlığını ölçmektir: sınav varsa kaç kişi giriyor kaç kişi geçiyor, kontenjan ne kadar. Üçüncü adım bölümün müfredatını okumaktır: üniversitenin ders kataloğunda dört yıl boyunca alacağın dersler satır satır yazar. Dördüncü adım arz tarafına bakmaktır: bu bölümden Türkiye genelinde yılda kaç kişi mezun oluyor ve kontenjan artıyor mu azalıyor mu. Beşinci adım gerçek insanlarla konuşmaktır: mezunların gittiği yerleri incelemek ve iki üç mezunla konuşmak. Bu beş adımın sonunda karar duyduklarına değil kaynağa dayanır.
|
||||
%% altyazi: Sıra önemli: önce mesleğin kapısı, en son insan hikâyeleri.
|
||||
flowchart TD
|
||||
A1("1. Kapı nasıl açılıyor?<br/>diploma tek başına mı,<br/>üstüne sınav mı,<br/>serbest alan mı") --> A2("2. Kapı ne kadar dar?<br/>kaç kişi giriyor,<br/>kaç kişi geçiyor")
|
||||
A2 --> A3("3. Müfredatı oku<br/>üniversitenin ders katalogu<br/>4 yılda ne öğreneceksin")
|
||||
A3 --> A4("4. Arz tarafı<br/>yılda kaç mezun veriliyor,<br/>kontenjan artıyor mu")
|
||||
A4 --> A5("5. İnsanla konuş<br/>mezunlar nereye gitmiş,<br/>2-3 kişiyle görüş")
|
||||
A5 --> S{"Beş adımın sonunda"}
|
||||
S -- "cevaplar tutarlı" --> K("Karar kaynağa dayanıyor")
|
||||
S -- "hâlâ belirsiz" --> B("Belirsizlik gerçek:<br/>listeye alternatif de koy")
|
||||
|
||||
classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
|
||||
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
|
||||
class K garanti
|
||||
class S,B uyari
|
||||
```
|
||||
|
||||
## Adım 1: Mesleğin kapısı nasıl açılıyor?
|
||||
|
||||
Bölümler mezuniyet sonrası açısından üçe ayrılır ve bu ayrım her şeyden önemlidir:
|
||||
|
||||
- **Diploma doğrudan yetki verir.** [Tıp](/bolum/tip), [Diş Hekimliği](/bolum/dis-hekimligi), [Eczacılık](/bolum/eczacilik), [Hemşirelik](/bolum/hemsirelik), [Veteriner](/bolum/veteriner), [Fizyoterapi ve Rehabilitasyon](/bolum/fizyoterapi-ve-rehabilitasyon) gibi. Mesleği yapmak için diploma gereklidir; uzmanlaşma veya kamuda çalışma için ayrıca sınav olabilir.
|
||||
- **Diplomanın üstüne bir kapı sınavı var.** [Hukuk](/bolum/hukuk) mezunu için staj ve baro süreci, öğretmenlik programları için atama sınavı, kamuda çalışmak isteyen [Kamu Yönetimi](/bolum/kamu-yonetimi) veya [İktisat](/bolum/iktisat) mezunu için merkezi sınavlar gibi. Burada kritik soru bölümün kendisi değil, **o kapının genişliğidir.**
|
||||
- **Kapı serbest, ölçü senin portföyün.** [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi), [Yazılım Mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi), [İşletme](/bolum/isletme), [Radyo, Televizyon ve Sinema](/bolum/radyo-televizyon-ve-sinema) gibi alanlarda diploma bir başlangıçtır; işveren staja, projeye, portföye bakar.
|
||||
|
||||
Bu üç grubun "iş imkânı" sorusuna cevabı bambaşkadır. İkinci gruptaki bir bölümü değerlendirirken bölümün kalitesine değil, **atama/geçiş oranlarına** bakman gerekir.
|
||||
|
||||
## Adım 2: Kapı ne kadar dar?
|
||||
|
||||
Sınavla açılan bir kapı varsa sayıları ara: o alanda yılda kaç kişi sınava giriyor, kaç kişi geçiyor, kaç kadro açılıyor? Bu veriler ilgili kurumun (bakanlık, meslek odası, sınavı yapan kurum) kendi duyurularında yayımlanır ve genelde yıllara göre karşılaştırılabilir.
|
||||
|
||||
Burada dikkat: **rakamı bul, yorumu sonra yap.** "Atama yok" ile "geçen yıl şu kadar kadro açıldı, şu kadar mezun vardı" arasında dağlar kadar fark var. İkincisi karar verilebilir bir bilgidir.
|
||||
|
||||
## Adım 3: Müfredatı gerçekten oku
|
||||
|
||||
Neredeyse her üniversitenin ders kataloğu (Bologna bilgi paketi) açıktır. Bölüm sayfasından "ders planı" veya "müfredat" bağlantısını bul ve **sekiz yarıyılın dersini de oku.** Bu on beş dakika, bölüm hakkında forumlarda geçireceğin on saatten fazlasını anlatır.
|
||||
|
||||
Bakman gerekenler:
|
||||
|
||||
- Derslerin ağırlığı beklentine uyuyor mu? Adı aynı olan iki bölümden biri ağırlıklı matematik, diğeri ağırlıklı tasarım olabilir.
|
||||
- Zorunlu staj var mı, kaç gün?
|
||||
- Seçmeli ders havuzu ne kadar geniş? Geniş havuz, alan içinde yön değiştirme imkânı demektir.
|
||||
- Bölümün akreditasyonu var mı? Mühendislikte MÜDEK, eğitimde EPDAD gibi program akreditasyonları üniversitenin bölüm sayfasında ilan edilir.
|
||||
|
||||
## Adım 4: Arz tarafına bak
|
||||
|
||||
Bir alanın doygunluğunu anlamanın en sade yolu: **Türkiye genelinde o bölümden yılda kaç kişi mezun oluyor?** Kontenjan tarafı bunun iyi bir göstergesidir — aynı bölümün kaç üniversitede açık olduğuna ve toplam kontenjanına bakabilirsin. Kontenjanı hızla artan bir bölümde, bugünün mezun sayısıyla dört yıl sonrakinin aynı olmayacağını hesaba kat.
|
||||
|
||||
Tabanların yıllar içindeki seyri de bu tabloyu okur: bir bölümün tabanı birkaç yıl üst üste gevşiyorsa, talep tarafında bir şey değişiyor demektir. [Taban sıralamalar yıldan yıla ne kadar değişir](/rehber/taban-siralamalar-nasil-degisir) yazısı bu okumanın nasıl yapılacağını ve sınırlarını anlatıyor.
|
||||
|
||||
## Adım 5: İnsanla konuş — ama doğru soruyu sorarak
|
||||
|
||||
En son adım bu, çünkü ilk dördü olmadan sorduğun sorular yüzeysel kalır. İki kaynak:
|
||||
|
||||
- **Mezunların gittiği yerler.** Meslek ağlarında üniversite + bölüm araması yapıp mezunların bugün ne iş yaptığına bakmak, tek tek hikâyelerden çok daha sağlıklı bir dağılım verir.
|
||||
- **İki-üç mezunla konuşmak.** "Memnun musun?" diye sorma; şunları sor: *İlk işini nasıl buldun? Okuduğun derslerden hangisi işine yaradı? Bugün yeniden seçsen ne değiştirirdin?* Bu üç soru, on dakikada gerçek bilgi verir.
|
||||
|
||||
## Cevap belirsiz kaldıysa ne yapmalı?
|
||||
|
||||
Bazı alanlarda dört yıl sonrası dürüstçe belirsizdir — ve bu, o bölümü kötü yapmaz. Belirsizlikle baş etmenin tercih listesindeki karşılığı şu: **listeye alternatif de koy.** İstediğin bölümü üst bloğa yaz, ama alt bloğa da seni memnun edecek ikinci ve üçüncü seçenekleri diz. [Tercih listesi nasıl yapılır](/rehber/tercih-listesi-nasil-yapilir) yazısındaki hayal–dengeli–garanti dağılımı tam olarak bu belirsizliği yönetmek için var.
|
||||
|
||||
Bir de bölümlerin kendi sayfalarına bak: [bölüm kataloğunda](/bolumler) her bölümün hangi üniversitelerde açık olduğunu, taban sıralamalarını ve program sayısını görebilir, araştırmanın dördüncü adımını dakikalar içinde tamamlayabilirsin. Sıralamana hangi bölümlerin düştüğünü görmek içinse [tercih robotuna](/tercih-robotu) sıralamanı gir.
|
||||
Reference in New Issue
Block a user