---
baslik: Hazırlık Sınıfı ve Öğretim Dili — (İngilizce), (%30 İngilizce) Ne Demek?
aciklama: Program adının yanındaki dil etiketi ne anlatıyor, hazırlık zorunlu mu, atlanabilir mi, bir yıl uzar mı? Dil kararının tamamı tek şemada.
tarih: 2026-07-31
---

Tercih tablosunda aynı bölümü üç farklı etiketle görürsün: *Bilgisayar Mühendisliği*, *Bilgisayar Mühendisliği (İngilizce)*, *Bilgisayar Mühendisliği (%30 İngilizce)*. Bu etiket **öğretim dilini** anlatır; burs ya da kalite bilgisi değildir. Ama okuma sürene, hazırlık yılına ve mezuniyetteki dil seviyene doğrudan etki eder — yani listede yerini bilerek belirlemen gerekir.

## Etiketten hazırlığa: karar akışı

```mermaid
%% aria: Öğretim dili ve hazırlık sınıfı akış şeması. Program adının yanındaki etiket önce okunur. Tamamen İngilizce programlarda derslerin tamamı İngilizcedir ve hazırlık sınıfı genellikle zorunludur. Yüzde otuz İngilizce programlarda derslerin bir kısmı İngilizcedir ve hazırlık üniversiteye göre zorunlu veya isteğe bağlı olabilir. Türkçe programlarda hazırlık genelde isteğe bağlıdır. Hazırlık zorunluysa yıl başında yapılan yeterlik yani muafiyet sınavına girilir. Sınav geçilirse doğrudan birinci sınıftan başlanır. Geçilemezse bir yıl hazırlık okunur ve bu yıl normal öğrenim süresine dahil değildir. Hazırlık sonunda yine başarısız olunursa üniversitenin yönetmeliğine göre ek süre veya Türkçe eşdeğer programa geçiş gündeme gelir; bu koşullar okuldan okula değiştiği için kılavuzdan ve üniversitenin yönetmeliğinden doğrulanmalıdır.
%% altyazi: Dil etiketi süreyi değiştirir: hazırlık yılı normal öğrenim süresine dahil değildir.
flowchart TD
  E{"Program adının<br/>yanındaki etiket"}
  E -- "İngilizce" --> I("Dersler tamamen İngilizce<br/>hazırlık genelde ZORUNLU")
  E -- "%30 İngilizce" --> O("Derslerin bir kısmı İngilizce<br/>hazırlık okula göre değişir")
  E -- "etiket yok" --> T("Türkçe program<br/>hazırlık genelde İSTEĞE BAĞLI")
  I --> M{"Yıl başındaki yeterlik<br/>muafiyet sınavı"}
  O --> M
  M -- "geçtin" --> B("Doğrudan 1. sınıf<br/>süre uzamaz")
  M -- "geçemedin" --> H("1 yıl hazırlık<br/>normal süreye dahil DEĞİL")
  H --> S{"Hazırlık sonu<br/>başarı"}
  S -- "başardın" --> B
  S -- "başaramadın" --> U("Üniversitenin yönetmeliğine göre:<br/>ek süre veya Türkçe<br/>eşdeğer programa geçiş")

  classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
  classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
  classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
  class B,T garanti
  class M,S,H,O uyari
  class U hayal
```

## Etiketler ne anlatıyor?

- **(İngilizce):** Programdaki derslerin tamamına yakını İngilizce işlenir. Bu programlarda hazırlık sınıfı çoğunlukla zorunludur; yeterlik sınavını geçemezsen bir yıl hazırlık okursun.
- **(%30 İngilizce):** Derslerin belirli bir bölümü İngilizce, geri kalanı Türkçedir. Hazırlığın zorunlu mu isteğe bağlı mı olduğu üniversiteden üniversiteye değişir — bunu ÖSYM kılavuzundaki program koşullarından ve üniversitenin kendi yönetmeliğinden doğrulaman gerekir.
- **Etiketsiz program:** Türkçe öğretim yapılır. Çoğu üniversitede isteğe bağlı hazırlık imkânı yine de vardır.
- **UOLP / ortak program:** Yurt dışındaki bir üniversiteyle yürütülen ortak programdır. Dil etiketinden ayrı bir şeydir; kendi koşulları, kendi ücretlendirmesi ve genelde yurt dışında geçirilecek dönemleri vardır. Kılavuzdaki açıklama maddelerini satır satır okumadan bu satırları listeye yazma.

Kritik nokta: **etiket bir kalite göstergesi değildir.** Aynı üniversitenin Türkçe ve İngilizce programı arasındaki taban farkı, çoğu zaman eğitim kalitesi farkını değil, adayların dil tercihini yansıtır.

## Hazırlık yılı süreyi uzatır mı?

Hazırlık sınıfı **normal öğrenim süresine dahil değildir.** Yani dört yıllık bir lisans programında hazırlık okursan toplam beş yıl kampüste olursun, ama azami öğrenim süren dört yıl üzerinden işlemeye hazırlıktan sonra başlar. Pratik sonuç: hazırlık, mezuniyetini bir yıl öteler.

Bu bir yıl kayıp mı? Cevap tamamen sana bağlı:

- **Dilin zaten iyiyse** yeterlik sınavını geçip doğrudan birinci sınıftan başlarsın; hiçbir şey uzamaz. Bu sınav yıl başında yapılır ve girmek ücretsizdir — kaybedecek bir şeyin yok.
- **Dilin zayıfsa ve hedefin dilin ağır bastığı bir alansa** ([Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi), [Yazılım Mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi), [Uluslararası İlişkiler](/bolum/uluslararasi-iliskiler), [Endüstri Mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi)) hazırlık yılı büyük ihtimalle hayatındaki en verimli yatırımlardan biridir. Bu alanlarda kaynakların, dokümantasyonun ve iş ilanlarının çoğu İngilizcedir.
- **Dilin zayıfsa ve alanın ağırlıklı olarak Türkçe yürüyorsa** ([Hukuk](/bolum/hukuk), [Sınıf Öğretmenliği](/bolum/sinif-ogretmenligi), [Türkçe Öğretmenliği](/bolum/turkce-ogretmenligi), sağlık meslek programlarının çoğu) hazırlığı zorunlu kılan bir programı sırf etiket için tercih etmenin getirisi sınırlıdır.

## Hazırlıkta başarısız olursam?

Bu, tercih öncesinde en az konuşulan ama en çok korkulan konu. Genel çerçeve şu: hazırlık sonunda yeterlik sağlanamazsa üniversitenin yönetmeliği devreye girer. Bazı üniversiteler ek süre veya yaz okulu tanır; bazılarında ise Türkçe eşdeğer bir programa geçiş imkânı gündeme gelir. **Bu koşullar okuldan okula ciddi biçimde değişir** — tercih etmeyi düşündüğün üniversitenin "Yabancı Diller Yüksekokulu" veya "Hazırlık Sınıfı Yönetmeliği" sayfasını açıp okumak on dakika sürer ve seni yıllarca ilgilendirir.

## Listede nasıl konumlanır?

- İngilizce ve Türkçe programı **ayrı satır** olarak düşün: ayrı kontenjan, ayrı taban, ayrı program kodu.
- İkisini de istiyorsan ikisini de yaz; hangisini daha çok istiyorsan üste koy. Aralarındaki taban farkı sıralamana bağlı olarak ikisini de erişilebilir kılabilir.
- İngilizce programı **yalnızca hazırlık yılını göze alıyorsan** yaz. "Nasıl olsa muafiyet sınavını geçerim" varsayımıyla yazıp geçemezsen, yine de o yılı okursun.
- %30 İngilizce programlarda hazırlığın zorunlu olup olmadığını **program bazında** kontrol et; aynı üniversitenin iki bölümünde bile farklı olabilir.

Sıralamanla hangi dil varyantlarının açık olduğunu yan yana görmek için [tercih robotuna](/tercih-robotu) sıralamanı gir; aynı bölümün Türkçe ve İngilizce satırlarını tek listede karşılaştırabilirsin.