---
baslik: TYT ile Önlisans Tercihi — Önlisans mı, Lisans mı?
aciklama: 2 yıllıklar "yedek plan" değil, başlı başına bir rota. Önlisans mı lisans mı kararını tek şemada netleştir.
tarih: 2026-07-17
---

AYT'si istediği gibi gitmeyen ya da hedefi zaten uygulamalı bir meslek olan aday için önlisans (2 yıllık) programlar güçlü bir rotadır. Türkiye'deki yükseköğretim kontenjanının büyük bölümü TYT puan türüyle öğrenci alan önlisans programlarındadır — yani seçenek evreni geniştir.

## Önlisans ne zaman doğru tercih?

```mermaid
%% aria: Önlisans mı lisans mı karar şeması: hedef meslek lisans diploması şart koşuyorsa lisans yoluna bakarsın. Sıralaman gitmekten mutlu olacağın bir lisansa yetiyorsa o yolu seçersin. Hedef meslek uygulamalıysa, TYT güçlü AYT zayıfsa ve DGS köprüsü planlıyorsan ya da bir yıl daha sınav istemiyorsan önlisans rotası güçlenir. İstemediğin lisansa sırf kazanmış olmak için gitmek de gereksiz yere önlisansa razı olmak da hatadır.
%% altyazi: Doğru rota hedef mesleğe ve sıralama bandına göre değişir; ikisi de aynı 24'lük listede yan yana yazılabilir.
flowchart TD
  S{"Hedefin ve sıralaman<br/>nereye işaret ediyor?"}
  S -- "meslek lisans diploması ister<br/>ya da sıralaman mutlu olacağın lisansa yeter" --> L("Lisans rotası:<br/>kendi puan türünün sıralamasıyla kur")
  S -- "uygulamalı meslek, DGS köprüsü<br/>ya da bir yıl daha sınav istemiyorsun" --> O("Önlisans rotası:<br/>TYT sıralamasıyla kur")
  L --> UYARI("İstemediğin lisansa<br/>sırf kazanmış olmak için gitme")
  O --> DGS("DGS planın varsa önce hedef lisansı,<br/>sonra ona köprü önlisansı seç")

  classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
  classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
  class L,O garanti
  class UYARI,DGS uyari
```

- **Hedef meslek uygulamalıysa.** [Bilgisayar Programcılığı](/bolum/bilgisayar-programciligi), [Anestezi](/bolum/anestezi), [İlk ve Acil Yardım](/bolum/ilk-ve-acil-yardim) gibi programlar 2 yılda alana özgü istihdama bağlanır.
- **Lisansa köprü olarak.** DGS (Dikey Geçiş Sınavı) ile önlisans mezunları ilgili lisans bölümlerine geçebilir. "TYT'm iyi, AYT'm zayıf" profili için 2+ yıl planı — önlisans + DGS — düşük sıralamayla doğrudan zayıf bir lisansa gitmekten daha iyi sonuç verebilir.
- **Bir yıl daha sınav istemiyorsan.** Tekrar hazırlanmak yerine alanda ilerlemek isteyene zaman kazandırır.

## Lisans lehine düşünmen gereken durumlar

- Hedef meslek lisans diploması şart koşuyorsa (mühendislik, hukuk, tıp, öğretmenlik...).
- Sıralaman, gitmekten mutlu olacağın bir lisans programına yetiyorsa — sırf "üniversite kazandı" demek için istemediğin lisansa gitmek de, gereksiz yere önlisansa razı olmak da hatadır. Bandını görmek için [kaç sıralama ile hangi bölüme girebilirim](/rehber/kac-siralama-ile-hangi-bolume-girebilirim) rehberine bak.

## TYT tablosunu doğru okumak

Önlisans tercihinde üç ayrıntı belirleyicidir:

1. **Sıralama TYT sıralamasıdır.** SAY/EA sıralamanla önlisans tablosu okuma; sonuç belgende TYT satırı ayrı yazar.
2. **Aynı programın tabanı okula göre uçurum yapar.** Büyükşehirdeki köklü bir MYO'nun programı ile küçük ilçe MYO'sunun aynı adlı programı arasında yüz binlerce sıra fark olabilir — [Bilgisayar Programcılığı tablosunda](/bolum/bilgisayar-programciligi) bunu net görürsün (395 program!).
3. **DGS planın varsa bölüm adına dikkat.** DGS'de hangi önlisanstan hangi lisansa geçilebildiği tablolarla sınırlıdır; hedef lisansı önce belirle, ona köprü olan önlisansı sonra seç.

## Tercih listesi taktiği

24 tercih hakkı lisans ve önlisansta **ortaktır** — aynı listeye ikisini de yazabilirsin. Ama farklı puan türlerinin sıralamaları karışacağı için düzeni şöyle kur: önce gitmeye razı olduğun lisans programları (kendi türünün sıralamasıyla), sonra önlisans bloğu (TYT sıralamasıyla). Her iki blokta da [ölü tercih](/rehber/olu-tercih-nedir) kuralları aynen geçerli.

TYT sıralamanı [tercih robotuna](/tercih-robotu) girip türü "TYT" seçersen önlisans evrenini hayal/dengeli/garanti dilimleriyle görürsün; lisans sıralamanla da ayrı bir tarama yapıp iki listeyi yan yana koyman en sağlıklısı.