# 02 — GEO için güncel pratikler (Eylül 2026) ve KolayTercih'e uyarlama > Tarih: 24 Eylül 2026. Yöntem: web araması + birincil kaynakların (OpenAI, Anthropic, Perplexity, Google, Cloudflare, Bing, IndexNow belgeleri; Ahrefs, Semrush, Zyppy, Vercel çalışmaları) doğrudan okunması; sitenin canlı durumu `curl` ile, kendi trafiğimiz Rybbit'ten yalnızca okuma amacıyla kontrol edildi. Kod değiştirilmedi, git komutu çalıştırılmadı. Perplexity'nin arama sayfası (`perplexity.ai/search?q=…`) otomatik erişime kapalı (HTTP 403); Türkçe sorgularda hangi sitelerin alıntılandığı bu yüzden doğrudan ölçülemedi, yerine arama motoru sonuçları vekil olarak kullanıldı ve öyle işaretlendi. Kaynaklar sondaki dipnotlarda. --- ## Özet Yapay zekâ cevap motorlarında kaynak gösterilmenin 2026'daki en güçlü belirleyicileri sihirli bir dosya ya da özel etiket değil; sayfanın botlara açık ve sunucuda hazır HTML olarak sunulması, klasik aramada zaten iyi sıralanması, sorunun cevabını bölümün ilk cümlesinde vermesi ve içeriğin taze olmasıdır [8][7]. `llms.txt` dosyası zararsızdır ama etkisi kanıtlanmamıştır: Google "gerek yok" diyor, Ahrefs'in 137 bin siteyi kapsayan log analizinde dosyaların %97'si hiç okunmamış, 54 çalışmayı tarayan meta-analizde 23 faktörün en düşük puanlısı [3][6][8]. Yapılandırılmış veri de benzer: Google AI Overviews için özel şema istemiyor, ChatGPT ve Perplexity JSON-LD'yi düz metin gibi okuyor, 1.885 sayfalık kontrollü çalışmada şema eklemek alıntıyı kıpırdatmamış; yine de Article/Breadcrumb gibi temel türler klasik SEO için değerini koruyor [7][35][36]. Marka bahsi (Reddit, Wikipedia, YouTube, forum ve haber siteleri) backlink'ten yaklaşık üç kat daha güçlü bir sinyal; ChatGPT alıntılarının yarısından fazlası Reddit ve Wikipedia'dan geliyor, Türkiye'de bunun karşılığı Ekşi Sözlük, YouTube tercih kanalları ve tercih dönemi haber siteleridir [27][30][8]. KolayTercih'in teknik zemini büyük ölçüde hazır (sunucu HTML'i, tüm AI botlarına açık robots.txt, Article/Breadcrumb JSON-LD); eksikler ölçüm (Rybbit'te AI kanalı yok, Bing Webmaster AI raporu kurulmamış), IndexNow (Bing + Yandex, Türkiye'de aramanın %16'sı Yandex) ve rehber yazılarında görünür yazar/güncelleme tarihi ile "cevap önce" yapısıdır [41][46][48]. --- ## 1. `llms.txt` standardı ### Ne biliyoruz - **Kim önerdi:** Jeremy Howard (fast.ai / Answer.AI), 3 Eylül 2024. Spesifikasyonun v2'si 10 Ağustos 2026'da yayımlandı [1]. - **Biçim (llmstxt.org):** Tek zorunlu öğe H1 başlık. Sonra kısa bir özet (blockquote), isteğe bağlı açıklama paragrafları ve H2 başlıklarıyla ayrılmış "dosya listeleri": her satır `- [ad](url): kısa not` biçiminde. "Optional" adlı bölüm, bağlam kısıtlıysa atlanabilecek ikincil bağlantıları tutar. `llms-full.txt` spesifikasyonda tanımlı değil; topluluk pratiği olarak tüm içeriğin tek Markdown dosyasında birleştirilmiş hâlidir [1]. - **Kim benimsedi:** OpenAI, Anthropic ve Google Gemini kendi geliştirici belgeleri için llms.txt yayımlıyor; Mintlify ve GitBook otomatik üretiyor; Yoast/AIOSEO eklentileri ve Wix tüm sitelere ekliyor [1]. Dikkat: bunlar "biz de dosya yayımlıyoruz" demek, "biz bu dosyayı okuyoruz" demek değil. - **Okuyan var mı:** Google'dan John Mueller, 17 Haziran 2025, Bluesky: "FWIW no AI system currently uses llms.txt" (bildiğim kadarıyla hiçbir yapay zekâ sistemi şu an llms.txt kullanmıyor); dosyayı eski `keywords` meta etiketine benzetti [2]. Google Search Central'ın 15 Mayıs 2026 tarihli AI arama rehberi, "efsaneler" bölümünde llms.txt'i, içerik parçalama (chunking) ve AI'ya özel şemayla birlikte "gerekmez" listesine koydu [6]; resmî belge de "AI metin dosyası, özel dosya ya da işaretleme oluşturmanız gerekmez" diyor [7]. Aynı ay Chrome'un Lighthouse 13.3 sürümü "Agentic Browsing" deneysel kategorisine llms.txt denetimi ekledi — tarayıcı ajanları için, arama için değil [6]. - **Sunucu logları:** Ahrefs, Mayıs 2026'da trafik alan 137.210 alan adını inceledi: %28'i llms.txt yayımlamış, yaklaşık 38 bin geçerli dosyanın yalnızca ~1.100'ü herhangi bir istek almış, gelen isteklerin %96'sı bot ve bunların da önemli kısmı denetim/tarama araçları; sonuç "%97'si hiç okunmuyor" [3][4]. OpenAI'nin GPTBot'u bazı sitelerde dosyayı ara sıra çekiyor, ChatGPT aramasını besleyen OAI-SearchBot ise neredeyse hiç istemiyor; botlar dosya yoksa da sormuyor (yani yokluğu fark edilmiyor) [5]. - **Meta-analiz:** Cyrus Shepard'ın Mayıs 2026'da 54 deney/patent/vaka çalışmasını puanladığı analizde llms.txt 23 faktör arasında 2,0/10 ile sonuncu; "alıntıyı etkilediğine dair güvenilir tek kanıt bulamadık" [8]. - **Teknik not (zayıf kanıt):** Dosya `text/markdown` yerine `text/plain; charset=utf-8` ile sunulduğunda bazı araçların daha sorunsuz okuduğu bildiriliyor [9]. **Hüküm:** "Zararsız ama etkisi kanıtlanmamış." Kimseyi kaybettirmiyor; bir öğleden sonrayı hak ediyor, bir sprint'i hak etmiyor. ### KolayTercih için anlamı - Bugün `kolaytercih.com/llms.txt` **404** dönüyor (24 Eyl 2026 kontrolü). Düşük maliyetli olduğu için eklenebilir: H1 "KolayTercih", iki cümle özet, H2 "Rehber" altında 46 rehber yazısının bağlantısı, H2 "Katalog" altında bölüm/üniversite/il giriş sayfaları, H2 "Optional" altında gizlilik/koşullar. Dosya `src/app/sitemap.ts` ile aynı kaynaktan (content/rehber + katalog) üretilirse eskimez. - `llms-full.txt` üretmek için 46 yazının Markdown'ı zaten elimizde; ama bu, içeriğin toplu kopyalanmasını kolaylaştırır (bkz. §8). Şimdilik yalnızca `llms.txt` (bağlantı listesi) öneriyorum. - Beklenti sıfıra yakın tutulmalı; "AI'da görünürlük" bunun üzerinden gelmeyecek. Asıl etki §3'teki içerik yapısından gelir. --- ## 2. AI tarayıcıları: kim, ne için, nasıl davranıyor (2026) ### Ne biliyoruz **Resmî belgelerden bot listesi** (amaç → robots.txt'e uyar mı): | Sahip | Bot | Amaç | robots.txt | Kaynak | |---|---|---|---|---| | OpenAI | `GPTBot` | Model eğitimi | Evet | [10] | | OpenAI | `OAI-SearchBot` | ChatGPT aramasının dizini; engellenirse ChatGPT arama cevaplarında çıkmazsınız | Evet | [10] | | OpenAI | `ChatGPT-User` | Kullanıcı sorusu üzerine anlık sayfa çekme | **Uygulanmayabilir** (OpenAI'nin kendi ifadesi) | [10][21] | | Anthropic | `ClaudeBot` | Eğitim; `Crawl-delay` destekler | Evet | [11] | | Anthropic | `Claude-SearchBot` | Arama kalitesi dizini | Evet | [11] | | Anthropic | `Claude-User` | Kullanıcı tetiklemeli çekme | Evet (Anthropic beyanı) | [11] | | Perplexity | `PerplexityBot` | Arama/alıntı dizini; eğitimde kullanılmıyor | Evet | [12] | | Perplexity | `Perplexity-User` | Kullanıcı tetiklemeli çekme | Genelde uymaz | [12] | | Google | `Googlebot` | Arama **ve AI Overviews/AI Mode** | Evet | [7][13] | | Google | `Google-Extended` | Ayrı bot değil, robots.txt'te **kontrol anahtarı**: Gemini eğitimi ve Gemini uygulamalarında "grounding". "Google Search'e dahil olmayı etkilemez, sıralama sinyali değildir" | — | [13] | | Microsoft | `Bingbot` | Bing dizini; Copilot cevapları bu dizine dayanır | Evet | [22] | | Apple | `Applebot` / `Applebot-Extended` | Arama ve Siri/Apple Intelligence; Extended yalnızca eğitim opt-out anahtarı | Evet / — | [24] | | Meta | `meta-externalagent` / `meta-webindexer` / `meta-externalfetcher` | Eğitim / Meta AI arama dizini / kullanıcı çekme | Evet / Evet / genelde uymaz | [24] | | Amazon | `Amazonbot` / `Amzn-SearchBot` | Eğitim ve ürün geliştirme / Alexa cevapları | Evet-ish / Evet | [24] | | Common Crawl | `CCBot` | Açık veri seti; birçok modelin başlangıç verisi (GPT-3'ün ağırlıkça ~%60'ı) | Evet | [20] | | ByteDance | `Bytespider` | Belgesiz; Doubao eğitimi olduğu düşünülüyor | **Uymaz** (TollBit H1 2026: adını yazan Avrupa sitelerinin yarısına yakınında yasak sayfalara girdi) | [19][20] | | DuckDuckGo | `DuckAssistBot` | DuckAssist cevapları | Evet | [24] | | Mistral / Cohere / You.com | `MistralAI-User` / `cohere-ai` / `YouBot` | Kullanıcı çekme / eğitim / arama; YouBot da TollBit raporunda yasak sayfalara giren üç bottan biri | Karışık | [19] | **AI Overviews ve Google-Extended — doğrulandı:** Google'ın belgesi açık: AI Overviews ve AI Mode, Googlebot'un Arama dizininden beslenir; "bu özelliklerde görünmek için ek bir gereklilik yoktur". Görünmemek istiyorsanız klasik `nosnippet` / `max-snippet` / `noindex` kontrolleri geçerlidir; `Google-Extended`'ı kapatmak AI Overviews'ı **etkilemez** [7][13]. **JavaScript:** Vercel + MERJ'in Aralık 2024 analizi (aylık GPTBot 569 M, Claude 370 M, Applebot 314 M, PerplexityBot 24,4 M istek): GPTBot, ClaudeBot ve PerplexityBot JS dosyalarını indiriyor (isteklerin %11,5'i ve %23,8'i) ama **çalıştırmıyor**; yalnızca Googlebot ve Applebot tarayıcı tabanlı render yapıyor. 2026 takip analizleri aynı durumu doğruluyor. AI botlarının 404 oranı %34-35 (Googlebot %8): sitemap ve tutarlı URL'ler önemli [14]. **Hız/hacim:** Cloudflare'ın Ağustos 2025 verisi: AI bot trafiğinin ~%80'i eğitim amaçlı; "tarama başına geri gönderilen ziyaret" oranı Anthropic 50.000:1, OpenAI 887:1, Perplexity 118:1 [17]. 2026'da ClaudeBot ile GPTBot aylık olarak yer değiştiriyor (Temmuz 2026: ClaudeBot AI-bot trafiğinin %16,3'ü, GPTBot %9,7); `Claude-User` tek başına webin en yoğun ikinci botu (%8,3) [18]. Bytespider bazı sitelerde günde 1,4 milyon istek bildirilmiş [20]. **Cloudflare:** 1 Temmuz 2025'ten itibaren yeni Cloudflare alan adlarında bilinen AI tarayıcılar **varsayılan olarak engelli**; arama botları (Googlebot, Bingbot) bu engelin dışında [15]. 15 Eylül 2026'da "Block AI Bots" tek anahtarı kaldırılıp üç ayrı kontrol geldi: **Search / Training / Agent**. Reklamsız siteler için yeni varsayılan üçüne de izin; reklamlı sitelerde Search açık, Training "Disallow AI Training", Agent reklamlı sayfalarda engelli. OpenAI, Anthropic ve Perplexity'nin eğitim botları "Training"i açmadıkça engellenir; arama botları (OAI-SearchBot, PerplexityBot, Claude-SearchBot) "Search" kategorisindedir. Kontroller ücretsiz plan dahil herkese açık; panel: Security → Bots / AI Crawl Control [16]. **ChatGPT'nin dizini:** Ağustos 2026 Resoneo çalışması (1.249 cevap, 534 alıntılanan sayfa): OpenAI kendi dizinini ("labrador") üçüncü taraf Google-kazıma sağlayıcılarıyla birlikte kullanıyor; sayfa başına yaklaşık **200 karakter** saklıyor (H1 + ilk metin). İçerik anlaşması olmayan küçük siteler anlaşmalı sitelerle aynı biçimde sunulmuş [23]. ### KolayTercih için anlamı - **robots.txt zaten doğru:** `src/app/robots.ts` 17 botu adıyla açıkça `Allow: /` yapıyor, yalnızca `/api/` kapalı; canlıda doğrulandı. Listede Bytespider, cohere-ai, YouBot, Bingbot yok; Bingbot `*` kuralıyla zaten açık. Bytespider'ı eklemenin anlamı yok (zaten uymuyor), engellemek isteniyorsa sunucu seviyesinde yapılır — ama Türkiye'de Doubao kullanıcısı yok denecek kadar az, emek harcamaya değmez. - **Cloudflare arkasında değiliz** (yanıt başlıklarında `cf-ray` yok; deploy VPS + Docker). Dolayısıyla "varsayılan engel" bizi etkilemiyor. İleride Cloudflare'a geçilirse ilk iş Search ve Training'i "Allow" yapmak. - **Sunucu HTML'i hazır:** rehber, bölüm ve ana sayfa `curl` ile alındığında başlıklar ve JSON-LD ham HTML'de var; Next.js SSR bu sorunu çözmüş. Tek uyarı: `/bolum/bilgisayar-muhendisligi` ham HTML'i **573 KB**. Botların ilk 200 karakteri sakladığı düşünülürse H1 ve hemen altındaki ilk paragraf sayfanın "vitrini"dir; o ilk paragraf sıralama, kontenjan ve yıl bilgisini cümle olarak vermeli. - **Eğitim botlarına açık olmak bilinçli karar** (robots.ts yorumunda yazıyor: "aramasız yanıtlarda markanın bilinmesi buradan geçer"). Bedeli §8'de. - `ClaudeBot` için `Crawl-delay: 1` eklemek sunucuyu korur; Anthropic bunu resmî destekliyor [11]. Diğerleri desteklemiyor. --- ## 3. Alıntılanma faktörleri ### Ne biliyoruz **Princeton GEO makalesi (Aggarwal vd., 2023; KDD 2024):** 10.000 sorguluk GEO-bench'te 9 taktik denendi. İstatistik ekleme (+41 %), alıntı/tırnak ekleme (+28 %), kaynak gösterme, akıcılık ve otoriter ton görünürlüğü %30-41 artırdı; anahtar kelime doldurma işe yaramadı. En iyi kombinasyon "akıcılık + istatistik". Sınır: deney Bing Chat benzeri bir sistemde yapıldı, Perplexity'de doğrulandı; Google AI Overviews'ta değil [25]. **2026 meta-analiz (Zyppy / Cyrus Shepard, 54 çalışma, 23 faktör, 10 üzerinden kanıt puanı) [8]:** | Sıra | Faktör | Puan | Türkçesi | |---|---|---|---| | 1 | URL erişilebilirliği | 9,5 | Bot sayfayı çekebiliyor mu, HTML'de içerik var mı | | 2 | Arama sıralaması | 9,4 | Klasik Google/Bing sıralaması | | 3 | Fan-out sıralaması | 9,3 | Motorun ürettiği alt-sorgularda sıralama | | 4 | Önizleme kontrolü | 9,2 | `nosnippet`/`max-snippet` ile kendini kısıtlamamak | | 5 | Soru-cevap eşleşmesi | 9,2 | Sorunun cevabı sayfada açıkça var | | 8 | Cevap üstte | 8,8 | Bölümün ilk 100 kelimesinde net cevap | | 9 | AI'ya hazır yapı | 8,6 | Başlık, liste, tablo, kısa paragraf | | 10 | Olgusal ve spesifik | 8,3 | Sayı, tarih, isim | | 12 | Kaynak gösterme | 8,0 | | | 13 | Kendi başına anlamlı pasajlar | 8,0 | Her bölüm bağlamsız okunabilir | | 15 | Tazelik | 7,0 | | | 16 | Marka/varlık güveni | 6,8 | | | 20 | Yapılandırılmış veri | 5,6 | | | 22 | Domain otoritesi | 5,0 | | | 23 | llms.txt | 2,0 | | Shepard'ın özeti: "SEO'yu kazan, AI alıntısını (çoğunlukla, birkaç ek adımla) kazan." **Sektör çalışmaları:** - **Ahrefs (Q1 2026 raporu, 13 çalışma):** AI araçlarının alıntıladığı URL'lerin yalnızca %12'si Google ilk 10'la örtüşüyor; ChatGPT'de örtüşme %6,8; AI'nın alıntıladığı içerik organik ilk 10'dan %25,7 daha taze; 75.000 markada **YouTube'da bahsedilme** AI görünürlüğünün en güçlü habercisi (korelasyon 0,737; backlink 0,218) [26][27]. Organik ilk 10'dan gelen alıntı payı 2025 ortasında %76'dan 2026'da %38'e düştü [8]. - **Semrush (Ocak-Nisan 2026, 126 milyon ABD prompt'u):** ChatGPT alıntılarının %28,9'u Reddit, %23,1'i Wikipedia; toplulukla referans kaynakları birlikte ~%59 [30]. **50.000 marka çalışması:** kategoriyi "sahiplenen" markaların yalnızca %52,5'i daha yüksek Authority Score'a sahip; yani domain gücü ChatGPT görünürlüğünü açıklamıyor, konu genelinde derin kapsama açıklıyor [28]. **"Hayalet alıntı" çalışması (Haziran 2026):** alıntıların %62'sinde marka adı cevabın metninde geçmiyor; karşılaştırmalı sorgular 2,4 kat daha çok marka bahsi üretiyor; kısa sorgularda bahsi oranı çok daha yüksek [29]. - **Profound (680 milyon alıntı, Ağu 2024-Eki 2025):** ChatGPT ile Perplexity'nin ortak alıntıladığı domain oranı yalnızca %11; Reddit, Ekim 2025'te Perplexity'ye açtığı davadan sonra Perplexity alıntılarında %86 düştü [31][39]. - **Kevin Indig:** AI'da en çok alıntılanan sayfaların ilk %10'u tipik SEO kazananlarından daha az trafik, daha az anahtar kelime, daha az backlink alıyor; marka bahsi backlink'ten ~3 kat güçlü [32]. - **Aleyda Solis (Eyl 2026 kontrol listesi):** 30-50 temsilî prompt tanımla, görünürlüğü ölç; "erişilebilir, çıkarılabilir, tutarlı, dış kaynaklarca doğrulanmış, taze" olmayı hedefle; alıntı kaynağı sayfa ile trafik alan sayfa genelde farklı URL'lerdir; dış alan adları alıntıların %70-93'ünü oluşturur [33]. - **iPullRank:** Google AI Mode soruyu onlarca alt-soruya böler (query fan-out), cevabı pasaj seviyesinde derler; her pasaj "varlık adı + doğrulanabilir birkaç olgu" ile tek başına anlamlı olmalı [34]. - **ChatGPT snippet'i:** ~200 karakter, H1 + ilk metin [23]. ### KolayTercih için anlamı Rehber yazıları zaten mermaid şeması, karşılaştırma tablosu ve resmî kaynak teyidiyle yazılıyor; bu, "olgusal ve spesifik" ile "kaynak gösterme" faktörlerini karşılıyor. Eksik olan, sayfanın **girişi**: örnek rehberin (`ais-tercih-nasil-yapilir-onaylama.md`) ilk paragrafı bağlam kuruyor, cevabı ikinci bölümde veriyor. Yapılacaklar: 1. **Her rehberin ilk 2-3 cümlesi doğrudan cevap olsun** (tarih, sayı, kural). Bağlam ve hikâye sonra. Bu tek değişiklik, meta-analizde 8,8 puanlı "cevap üstte" ve ChatGPT'nin 200 karakterlik snippet'ini birlikte karşılar. 2. **H2 başlıklar soru biçiminde ve her bölüm bağımsız okunabilir** ("2026'da tercih penceresi ne zaman?" → ilk cümlede 29 Temmuz-10 Ağustos). 3. **Katalog sayfalarında (bölüm/üniversite/il) ilk paragraf cümle hâlinde özet:** "Bilgisayar Mühendisliği 2026'da 164 üniversitede 220 programla öğrenci aldı; taban sıralaması 113 ile 298.425 arasında." Tablodan önce bu cümle olmalı — botun sakladığı 200 karakter bu. 4. **Orijinal veri = bizim en güçlü kartımız:** altı yıllık taban sıralama serisi, "hangi bölümlerin kontenjanı azaldı", "boş kontenjanlar" gibi yazılar başka yerde olmayan sayılar içeriyor. Princeton'ın +41 %'lik istatistik etkisi tam burada. Her rehberde en az bir "KolayTercih verisine göre…" cümlesi ve rakam. 5. **Tazelik görünür olsun:** frontmatter'da `tarih` var ama "son güncelleme" yok; sayfada görünür güncelleme tarihi + `dateModified` (Article JSON-LD'de zaten var, ama kaynağı `tarih`e eşit). 6. **Fan-out'a hazırlık:** "2026 YKS tercih nasıl yapılır" sorusu motorda "tercih tarihleri / kaç tercih hakkı / AİS ekranı / sıralama nasıl belirlenir" alt-sorularına bölünür; bu alt-soruların her biri için ayrı, kısa, cevap-önce bölüm ya da yazı olması gerekir. 46 yazılık küme bunu büyük ölçüde karşılıyor; eksik alt-sorular §5'teki sorgu vekillerinden çıkarılabilir. 7. **Karşılaştırmalı içerik marka bahsi getirir** (Semrush: 2,4 kat): "tercih robotu mu, danışman mı, KolayTercih mi" tarzı dürüst karşılaştırma yazısı; §5'teki `21-rakipler-ve-kanallar.md` verisi hazır malzeme. --- ## 4. Yapılandırılmış veri ### Ne biliyoruz - **Google:** "AI Overviews ya da AI Mode'da görünmek için eklemeniz gereken özel bir schema.org yapılandırılmış verisi yoktur" [7]. Klasik zengin sonuçlar için şema hâlâ geçerli. - **ChatGPT / Perplexity:** Mark Williams-Cook'un Şubat 2026 deneyi: yalnızca JSON-LD içine konan (görünür metinde olmayan, hatta geçersiz) bir adresi iki motor da cevaba aldı; sonuç: JSON-LD'yi **düz metin olarak** okuyorlar, şema geçerliliği fark etmiyor [36]. - **Kontrollü çalışma (Ahrefs, 11 Mayıs 2026):** Ağustos 2025-Mart 2026 arasında JSON-LD ekleyen 1.885 sayfa, 4.000 kontrol sayfasıyla karşılaştırıldı: AI Mode +2,4 %, ChatGPT +2,2 % (istatistiksel olarak sıfırdan ayırt edilemez), AI Overviews −4,6 % (küçük ama anlamlı düşüş). Article, FAQ, Product, HowTo, Organization birlikte ölçüldü; "SEO'nun geri kalanını iyi yapıyorsanız JSON-LD kilit değil" [35]. - **FAQPage:** Ağustos 2023'te yalnızca "tanınmış devlet ve sağlık siteleri"ne daraltıldı; **7 Mayıs 2026**'da Google FAQ zengin sonuçlarını tamamen kaldırdı (Search Console raporu Haziran, API Ağustos 2026'da bitti). İşaretleme sayfada kalabilir, zarar vermez, ama Google'da görünür karşılığı yok [37]. Bing/Perplexity için "metin olarak" okunuyor, o kadar. - **Diğer türler:** Meta-analizde "yapılandırılmış veri" 5,6/10 [8]. Article (yazar/tarih), BreadcrumbList (site yapısı), Organization (varlık tutarlılığı) klasik SEO ve varlık tanıma için değerli; Dataset "birincil veri" sinyali için mantıklı ama AI motorlarında ölçülmüş etkisi yok; Speakable niş (sesli asistan), AI motorları kullanmıyor; ItemList liste sayfaları için uygun [38-b]. ### KolayTercih için anlamı - `src/lib/seo.tsx`'te Organization, WebSite, SoftwareApplication, FAQPage, BreadcrumbList, Article ve CollegeOrUniversity var. **Bu yeterli; yeni şema eklemek AI görünürlüğü getirmez.** Küçük düzeltmeler: - **Article `author` şu an Organization.** E-E-A-T ve Article için gerçek kişi (`Person`, ad + kısa biyografi sayfası) daha inandırıcı; rehberlerde görünür "Yazan / Son güncelleme" satırıyla eşleşmeli. - **FAQPage'i kaldırmaya gerek yok**, ama yeni yatırım da yapılmasın; soru-cevap içeriği görünür metin olarak sayfada olsun (AI motorları zaten metni okuyor). - Katalog sayfalarındaki altı yıllık taban sıralama tabloları için `Dataset` eklenebilir; etkisi kanıtsız, eforu düşük — "olursa iyi" sınıfı. - JSON-LD içindeki her bilgi görünür metinde de olsun (Williams-Cook deneyi tersini gösterdi ama bu bir "tuhaflık", strateji değil; Google için de gizli-içerik riski). --- ## 5. Marka bahsi ve dış varlık ### Ne biliyoruz - **Modeller markayı nereden öğreniyor:** Eğitim verisinde Common Crawl, Wikipedia ve Wikidata; cevap anında ise arama dizinleri + Reddit/Wikipedia/YouTube/LinkedIn/haber siteleri. ChatGPT alıntılarının ~%52'si Reddit + Wikipedia [30]; YouTube bahsi 75 bin markada en güçlü sinyal [27]; Perplexity'de Reddit payı davadan sonra %86 düştü ama YouTube, LinkedIn, Forbes, Yelp tarzı kaynaklar sürüyor [31][39]. - **Wikidata:** Wikipedia'dan çok daha esnek; "ciddi, herkese açık, kendi sitesi dışında kaynaklarla tanımlanabilir varlık" yeterli (haber yazısı, dizin kaydı). Wikipedia için "bağımsız, önemli kapsam" şartı çoğu küçük markayı eler [38]. - **Türkiye bağlamı (kanıt: kendi ölçümlerimiz + arama sonuçları; Perplexity doğrudan ölçülemedi):** - Arama pazarı, Ağustos 2026 Statcounter: Google %82,3, **Yandex %16,0**, Bing %0,9 [41]. Yandex Türkiye'nin AI aramasi Yazeka, sorguların %40'ından fazlasına yapay zekâ cevabı veriyor ve 2025'te kullanıcı tabanı %75 büyüdü [40]. Yani Türkiye'de "AI cevap motoru" denince Google AI Overviews'tan sonra ikinci sırada Yazeka var; ChatGPT ve Gemini'nin Türkiye'ye özel payı bulunamadı (küresel gen-AI site trafiği, Ağustos 2026: ChatGPT %56,7, Gemini %25,4, Claude %6,0 [50]). - **"2026 YKS tercih nasıl yapılır"** aramasında ilk sonuçlar: gzt.com, ntv.com.tr, halic.edu.tr, **osym.gov.tr**, milliyet, hürriyet, **meb.gov.tr (PDF kılavuz)**, haberturk [42]. Haber siteleri + resmî kaynak. Cevap motorlarının aynı havuzdan beslendiği makul varsayım. - **"bilgisayar mühendisliği taban sıralaması 2026":** haberturk, kariyer.net, boenstitu, yksprogram.com.tr, kazanabilirsin, tabanpuanlari.tr, derecekampusu, dogrutercihler, inekle [43]. Reklamlı tablo siteleri; kolaytercih.com yok. - **"yks tercih danışmanı":** Instagram hesabı, MEB RAM sayfaları, tercih.ibb.istanbul, armut.com (1.095 danışman), koçluk siteleri [44]. Kurumsal/pazar yeri sayfaları. - Ekşi Sözlük'te tercih dönemi yardımlaşma başlıkları var (24 May-23 Tem 2026 arası birkaç düzine girdi; `21-rakipler-ve-kanallar.md`); Reddit r/Turkey ve r/YKS otomatik erişime kapalıydı (doğrulanamadı). Ekşi'nin ChatGPT'de Türkçe kaynak olarak kullanıldığı topluluk gözlemi var, ölçülmüş veri yok [45-b]. - Kendi Rybbit verimiz (2 Ağu-24 Eyl 2026, tüm zaman): AI kaynaklı toplam **8 ziyaret** — gemini.google.com 5, chatgpt.com 1, duckduckgo 1, yandex.com.tr 1. Sosyal medyadan sıfır. ### KolayTercih için anlamı - **Ölçülebilir ilk adım:** 30-50 Türkçe prompt (Aleyda yöntemi) — "2026 tercih nasıl yapılır", "X bölümü Y sıralamayla gelir mi", "tercih listesi nasıl kurulur", "tercih danışmanı gerekli mi" — her ay ChatGPT, Gemini, Perplexity, Yazeka ve Google AI Overviews'ta elle sorulur; hangi sitelerin çıktığı tabloya işlenir. Elle yapılır, ücretsizdir; bu belgede yapılamadı çünkü arama sayfaları bot erişimine kapalı. - **Kaynak havuzuna girmenin yolu:** tercih döneminde haber siteleri (NTV, Habertürk, Hürriyet, Milliyet eğitim editörleri) "tercih uzmanı görüşü" arıyor; KolayTercih'in altı yıllık veri serisinden çıkan bir sayı ("2026'da X programın kontenjanı boş kaldı") bir haberde geçtiğinde hem Google'a hem cevap motorlarına aynı anda girer. Bu, backlink'ten değerli "marka bahsi"dir. - **YouTube:** Ahrefs'in en güçlü sinyali. Tercih videoları küçük izlenmeli (3-43 bin) ama rakip azlığı fırsat (`21-rakipler-ve-kanallar.md`). Kısa, veriye dayalı videolar ("altı yılda taban sıralaması en çok değişen 10 bölüm") + açıklamada kolaytercih.com bağlantısı. - **Wikidata kaydı:** düşük efor, orta değer. Şart: kendi sitemiz dışında en az bir-iki güvenilir kaynak (haber, dizin). Wikipedia şimdilik gerçekçi değil. - **Ekşi Sözlük:** başlık açmak/yönlendirmek marka için riskli; doğal bahsi beklenir. Ama "kolaytercih" başlığının doğru bilgi taşıması izlenmeli. - **Tutarlı varlık kartı:** ad "KolayTercih" (tek yazım), kuruluş, ne yaptığı, iletişim — sitede, Organization JSON-LD'de, sosyal profillerde, Google İşletme Profili'nde birebir aynı. Semrush'ın "entity consistency" faktörü [28]. - **Yazeka için özel bir şey yapmaya gerek yok**: Yandex dizinine girmek yeterli; §7'deki IndexNow + Yandex Webmaster bunu sağlar. --- ## 6. Ölçüm ### Ne biliyoruz - **Yönlendiren (referrer) alan adları:** `chatgpt.com` (bazen `utm_source=chatgpt.com` ekler, her tıklamada değil), `perplexity.ai`, `gemini.google.com`, `claude.ai`, `copilot.microsoft.com` (çoğu zaman `bing.com` içinde kaybolur), `you.com`, `meta.ai`, Türkiye için `yandex.com.tr` / `yazeka`. GA4'te özel kanal grubu regex'i: `chatgpt\.com|chat\.openai\.com|perplexity\.ai|gemini\.google\.com|claude\.ai|copilot\.microsoft\.com|you\.com|meta\.ai` [45]. Kullanıcı adresi görüp elle yazarsa hiç referrer gelmez; AI etkisi "direkt" trafikte saklanır. - **Search Console:** 3 Haziran 2026'da duyurulan "Generative AI performance" raporu, 31 Ağustos 2026'dan beri tüm sitelerde. AI Overviews + AI Mode toplam **gösterim**; sayfa/ülke/cihaz/tarih kırılımı var; **tıklama, sorgu, konum yok**, AI Overviews ile AI Mode ayrılamıyor. AI Overviews'ta bir bağlantı ancak kaydırılıp görünür olunca gösterim sayılıyor [46][47]. - **Bing Webmaster Tools:** 10-11 Şubat 2026'da "AI Performance" raporu: Copilot + Bing AI özetlerinde **alıntı sayısı**, alıntılanan sayfalar, "grounding queries" (motorun içeride ürettiği sorgular); Haziran 2026'da Intents, Topics, Citation Share, Compare eklendi. Tıklama/trafik yok, yalnızca alıntı sıklığı [48][49]. - **Ücretsiz görünürlük araçları:** yukarıdaki iki panel + elle prompt seti. Ücretli araçlar (Profound, Peec, Otterly, Semrush AI Toolkit) bu ölçekte gereksiz. - **Küresel ölçek:** AI yönlendirmeleri Haziran 2025'te 1,13 milyar ziyaret, yıllık +%357; %80'i ChatGPT [45]. Bizim ölçeğimizde: 8 ziyaret. ### KolayTercih için anlamı - **Rybbit'te "AI" kanalı yok**; `channel` kırılımı bu siteleri "referral"a atıyor. Yapılacak: Rybbit'te referrer regex'iyle kaydedilmiş bir görünüm/filtre (yukarıdaki regex + `yandex\.com\.tr` ayrı tutulmalı çünkü Yandex hem klasik arama hem Yazeka). Kodda `chatgpt|perplexity|utm_source` geçmiyor; UTM işleme gerekmez, referrer yeter. - **Bing Webmaster Tools'a site eklenmeli** (sitemap zaten Bing'e gönderildi, AGENTS.md notu) ve AI Performance raporu aylık okunmalı; Copilot'un Türkiye'deki payı küçük ama bu, alıntı davranışını **ücretsiz görebildiğimiz tek yer**. - **Search Console gen-AI raporu** aylık not: hangi rehberler AI Overviews'ta gösteriliyor. Bu rapor `docs/ekip/YAYIN-KUYRUGU.md`'deki Search Console rutinine tek satır olarak eklenebilir. - **Elle prompt paneli** (§5) — aylık 30 dakika, tablo `docs/arastirma/` altında. --- ## 7. IndexNow, Bing ve Yandex ### Ne biliyoruz - IndexNow: Ekim 2021'de Microsoft Bing + Yandex ortak protokolü. Destekleyenler: **Bing, Yandex, Naver, Seznam, Yep**; **Google desteklemiyor** ("izliyoruz" demenin ötesine geçmedi) [51][52]. - Kurulum: 8-128 karakterlik anahtar üret, `https://kolaytercih.com/.txt` olarak kökte yayımla; tek URL için `GET https://api.indexnow.org/indexnow?url=…&key=…`, toplu için `POST` JSON (`host`, `key`, `urlList`, istek başına en çok 10.000 URL). Bir motora gönderilen tüm katılımcılara dağıtılır. Aşırı gönderim spam sayılır [52]. - Türkiye'de Yandex payı Ağustos 2026'da %16 (2024'te %42'den düşmüş ama hâlâ Bing'in 18 katı) [41]; Yazeka'nın AI cevapları bu dizinden besleniyor [40]. Bing dizini ise Copilot'u besliyor [22]; ChatGPT artık kendi dizini + Google kazıması kullanıyor, Bing'e eski bağımlılığı yok [23]. ### KolayTercih için anlamı - **Değer: orta, efor: düşük.** 1.011 URL'lik sitemap Bing ve Yandex'e zaten gönderildi; IndexNow, yeni rehber ya da güncellenen katalog sayfasının saatler içinde Yandex/Bing dizinine girmesini sağlar. Tercih döneminde (Temmuz-Ağustos) bir yazının aynı gün dizine girmesi anlamlı; Yazeka'da görünmek için tek somut kaldıraç bu. - Uygulama: `content/rehber`'e yeni dosya eklendiğinde ya da katalog verisi yenilendiğinde (`KATALOG_VERI_TARIHI` değişince) değişen URL'leri IndexNow'a gönderen küçük bir betik (`scripts/` altında; deploy sonrası çalışır). Anahtar dosyası `public/` altına. - **Yandex Webmaster'a site eklenmeli** (bugün kodda/belgede Yandex izi yok): sitemap gönderimi, Türkçe bölge ayarı, IndexNow doğrulaması. AGENTS.md'deki yayın sonrası rutine "Yandex Webmaster" satırı eklenmeli (şimdilik yalnızca Search Console + Bing var). - Google için IndexNow çalışmaz; Search Console URL denetimi rutini (günde ~11 istek) sürer. --- ## 8. Riskler ### Ne biliyoruz - **`llms.txt`'e gizli bilgi:** dosya herkese açık, robots.txt gibi okunur; içine "yalnızca AI için" iç bilgi, fiyat notu, prompt talimatı koymak hem sızıntı hem de (talimat içerirse) prompt-injection sayılır; OWASP LLM01 sınıfı [53-b]. Ayrıca sayfada olmayan bilgiyi botlara vermek Google'ın "gizleme (cloaking)" tanımına yakın düşer. - **Eğitim botlarına açık olmanın bedeli:** eğitim amaçlı tarama AI bot trafiğinin ~%80'i; Anthropic 50.000 sayfa tarayıp 1 ziyaret gönderiyor [17]. İçerik modele girer, alıntısız yeniden üretilebilir; "hayalet alıntı" çalışması alıntılanan içeriğin %62'sinde marka adının geçmediğini gösteriyor [29]. Kapatmanın bedeli ise aramasız cevaplarda ("KolayTercih nedir?") markanın hiç bilinmemesi. Bu bir tercih; bugünkü karar "açık" ve gerekçesi robots.ts'te yazılı. - **Google spam politikası (son güncelleme 28 Ağu 2026):** "Ölçekli içerik istismarı" — kullanıcıya yardım değil sıralama amacıyla çok sayıda sayfa üretmek; AI ile yazılmış olmak tek başına ihlal değil, "değer katmadan çok sayfa" ihlal. 15 Mayıs 2026'da politikanın giriş cümlesine "**Google Search'teki üretken AI cevaplarını manipüle etmeye çalışmak**" da eklendi. Ağustos 2026 spam güncellemesi (18-21 Ağu) ölçekli içeriği hedefledi; editoryal denetimsiz yüzlerce AI sayfası yayımlayan siteler %50-80 trafik kaybetti [53][55]. Google'ın AI içerik belgesi: doğruluk, kalite, alaka; "içeriğin nasıl üretildiğini paylaşmak okuyucuya bağlam verir" [54]. - **"AI yazdı" izlenimi:** okuyucu ve editör güvenini düşürür; Google'ın kalite değerlendirmesinde "az emek, özgünlük yok, katma değer yok" tanımına girer [54]. Kanıt gücü orta (doğrudan ölçüm yok, politika metni var). - **Site itibarı istismarı:** üçüncü taraf içeriği ana sitenin sıralama gücünden yararlanmak için barındırmak [53]. Bizde yok; ileride "sponsorlu üniversite yazısı" teklifi gelirse hatırlanmalı (Univerlist örneği, `21-rakipler-ve-kanallar.md`). ### KolayTercih için anlamı - **Katalog sayfaları (1.011 URL) "ölçekli içerik" tanımına yaklaşabilir** — eğer sayfalar yalnızca tablo şablonuysa. Her bölüm/üniversite/il sayfasında **o sayfaya özgü, veriden türeyen** en az bir-iki cümle olması (sıralama trendi, kontenjan değişimi, o ilin kaç programı) hem AI alıntısı için (§3) hem spam politikasına karşı savunmadır. `il-izgara-verisi.ts` ve altı yıllık seri bunu üretebilir. - **Rehberler:** insan editör, görünür yazar, kaynak listesi, güncelleme tarihi — hepsi zaten iş akışında (rehber-yazari / rehber-editoru); sayfada görünür hâle gelmesi yeter. "Bu yazı X tarafından yazıldı, Y tarihinde ÖSYM kılavuzuyla kontrol edildi" satırı. - **`llms.txt` yalnızca bağlantı listesi** olsun; site metninde olmayan hiçbir şey içermesin. - Eğitim botları kararı **yılda bir** gözden geçirilsin: Türkçe tercih sorularında ChatGPT/Gemini aramasız cevaplarda KolayTercih'i anıyorsa açık kalmanın karşılığı var demektir; anmıyorsa GPTBot/ClaudeBot/CCBot'u kapatıp yalnızca arama botlarını (OAI-SearchBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot, Googlebot, Bingbot) açık tutmak sunucu yükünü %80 azaltır ve görünürlüğü etkilemez [10][11][17]. --- ## Öneri tablosu Kanıt gücü: **güçlü** = birincil belge ya da büyük örneklemli/kontrollü çalışma; **orta** = tutarlı sektör verisi, mekanizma mantıklı; **zayıf** = anekdot ya da ölçülmemiş. | # | Öneri | Kanıt gücü | Beklenen etki | Efor | |---|---|---|---|---| | 1 | Rehber ve katalog sayfalarında **ilk paragraf = doğrudan cevap** (tarih, sayı, kural); H2'ler soru biçiminde, her bölüm bağımsız okunabilir [8][23][33] | Güçlü | Yüksek — AI alıntısı ve klasik snippet birlikte | Orta (46 yazı + 3 katalog şablonu) | | 2 | Katalog sayfalarına **veriden üretilen, sayfaya özgü özet cümleler** (H1 altına) — hem 200-karakter snippet hem "ölçekli içerik" savunması [23][53] | Güçlü | Yüksek | Orta (şablon + veri fonksiyonu) | | 3 | Her rehberde **KolayTercih verisinden en az bir orijinal istatistik** ve kaynak dipnotu [25][8] | Güçlü (Princeton +41 %, meta-analiz 8,3) | Orta-yüksek | Düşük (yazı akışına kural) | | 4 | Rehberlerde **görünür yazar (kişi) + son güncelleme tarihi**; Article JSON-LD `author` → `Person`, `dateModified` gerçek güncellemeden [54][8] | Orta | Orta (güven + tazelik) | Düşük | | 5 | **Rybbit'te AI kanalı** (referrer regex; Yandex ayrı) ve aylık not [45] | Güçlü (mekanizma kesin) | Ölçüm — etki değil, görüş | Düşük | | 6 | **Bing Webmaster AI Performance** + **Search Console gen-AI raporu** aylık okuma; YAYIN-KUYRUGU rutinine satır [46][48] | Güçlü | Ölçüm | Düşük | | 7 | **Aylık 30-50 Türkçe prompt paneli** (ChatGPT, Gemini, Perplexity, Yazeka, AI Overviews) — elle [33] | Orta | Ölçüm + içerik boşluğu tespiti | Düşük (aylık 30 dk) | | 8 | **IndexNow** betiği (yeni rehber / katalog yenilemesi) + **Yandex Webmaster** kaydı [51][52][41] | Güçlü (protokol resmî; Yandex %16) | Orta — Yandex/Yazeka ve Bing'de hızlı dizin | Düşük | | 9 | **Tercih dönemi basın notu**: altı yıllık seriden çıkan 1-2 çarpıcı sayı, eğitim editörlerine [27][32] | Orta | Yüksek (marka bahsi backlink'ten 3× güçlü) | Orta (yılda 2-3 kez) | | 10 | **YouTube**: veriye dayalı kısa videolar, açıklamada bağlantı [27] | Orta (korelasyon 0,74; nedensellik kanıtsız) | Orta-yüksek, yavaş | Yüksek | | 11 | **Wikidata kaydı** (dış kaynak şartıyla) + tutarlı varlık kartı (ad, kuruluş, iletişim her yerde aynı) [38][28] | Orta | Düşük-orta | Düşük | | 12 | **`llms.txt`** (yalnızca bağlantı listesi, sitemap'le aynı kaynaktan, `text/plain`) [1][3] | Zayıf (etki kanıtsız, zararsız) | Düşük | Düşük (yarım gün) | | 13 | `ClaudeBot` için `Crawl-delay: 1` [11] | Güçlü (resmî destek) | Sunucu yükü | Çok düşük | | 14 | **Karşılaştırmalı rehber** ("tercih robotu / danışman / KolayTercih") [29] | Orta | Orta (marka bahsi 2,4×) | Düşük | | 15 | **Yeni şema eklememek** (Dataset isteğe bağlı); FAQPage'e yatırım yok [7][35][37] | Güçlü | — (efor tasarrufu) | — | | 16 | Eğitim botları kararını **yılda bir** prompt paneline göre gözden geçirmek [17][29] | Orta | Risk yönetimi | Çok düşük | | 17 | `llms-full.txt` **yapılmasın** (kopyalama kolaylığı, kanıtsız etki) | Zayıf/orta | — | — | **Sıra önerisi:** 5-6-8-13 (bir gün, ölçüm + altyapı) → 1-2-3-4 (içerik yapısı, asıl etki) → 7-9-14 → 10-11-12. --- ## Kaynaklar 1. llms.txt spesifikasyonu (Jeremy Howard, 3 Eyl 2024; v2 10 Ağu 2026) — https://llmstxt.org/ 2. Search Engine Roundtable, "Google Says No AI System Currently Uses LLMs.txt" (Mueller, Bluesky, 17 Haz 2025) — https://www.seroundtable.com/google-ai-llms-txt-39607.html 3. Ahrefs, "We Analyzed 137K Sites: 97% of llms.txt Files Never Get Read" (Mayıs 2026 verisi) — https://ahrefs.com/blog/llmstxt-study/ 4. Search Engine Journal, "97% Of llms.txt Files Got No Requests, Ahrefs Data Shows" — https://www.searchenginejournal.com/97-of-llms-txt-files-got-no-requests-ahrefs-data-shows/579478/ 5. 1ClickReport, "llms.txt in 2026: The Evidence Says It Does Nothing" (SE Ranking korelasyon bulgusu ve bot log özetleri, ikincil) — https://www.1clickreport.com/blog/llms-txt-evidence-2026 6. Search Engine Journal, "Google's llms.txt Guidance Depends On Which Product You Ask" (15 May 2026 rehberi + Lighthouse 13.3) — https://www.searchenginejournal.com/googles-llms-txt-guidance-depends-on-which-product-you-ask/575431/ 7. Google Search Central, "AI Features and Your Website" — https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features 8. Cyrus Shepard / Zyppy, "AI Citation Ranking Factors Analysis" (54 çalışma, 23 faktör, May 2026) — https://signal.zyppy.com/p/ai-citation-ranking-factors 9. DEV Community, "Why is my llms.txt not working in ChatGPT or Gemini" (Content-Type gözlemi, anekdot) — https://dev.to/sip/why-is-my-llmstxt-not-working-in-chatgpt-or-gemini-41dp 10. OpenAI, "Overview of OpenAI crawlers" — https://developers.openai.com/api/docs/bots 11. Anthropic, "Does Anthropic crawl data from the web, and how can site owners block the crawler?" — https://support.claude.com/en/articles/8896518-does-anthropic-crawl-data-from-the-web-and-how-can-site-owners-block-the-crawler 12. Perplexity, "Perplexity crawlers" — https://docs.perplexity.ai/guides/bots 13. Google Search Central, "Google's common crawlers" (Google-Extended) — https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/google-common-crawlers 14. Vercel + MERJ, "The rise of the AI crawler" (Aralık 2024) — https://vercel.com/blog/the-rise-of-the-ai-crawler 15. Cloudflare Blog, "Your site, your rules: new AI traffic options for all customers" (1 Tem 2025) — https://blog.cloudflare.com/content-independence-day-ai-options/ 16. Cloudflare Blog, "Have it both ways: stay discoverable in search while disallowing AI training" (15 Eyl 2026) — https://blog.cloudflare.com/accountable-mixed-use-ai-crawlers/ 17. Cloudflare Blog, "A deeper look at AI crawlers: breaking down traffic by purpose and industry" (Ağu 2025) — https://blog.cloudflare.com/ai-crawler-traffic-by-purpose-and-industry/ 18. websearchapi.ai, "Monthly AI Crawler Report: July 2026" (Cloudflare Radar verisinin ikincil özeti) — https://websearchapi.ai/blog/monthly-ai-crawler-report 19. PPC Land, "15% of AI page fetchers in Europe reached disallowed URLs, TollBit finds" (Ağu 2026) — https://ppc.land/15-of-ai-page-fetchers-in-europe-reached-disallowed-urls-tollbit-finds/ 20. Open Shadow, "Blocking Bytespider: Why robots.txt Isn't Enough (2026)" ve Common Crawl Wikipedia maddesi — https://www.openshadow.io/guides/blocking-bytespider ; https://en.wikipedia.org/wiki/Common_Crawl 21. Search Engine Journal, "OpenAI Says Robots.txt May Not Apply To ChatGPT's Fetch Bot" — https://www.searchenginejournal.com/openai-says-robots-txt-may-not-apply-to-chatgpts-fetch-bot/585864/ 22. Bing Search Blog, "Introducing Copilot Search in Bing" (Nis 2025) — https://blogs.bing.com/search/April-2025/Introducing-Copilot-Search-in-Bing 23. Search Engine Journal, "ChatGPT's Search Index Serves Small Sites Too, Data Shows" (Resoneo, 11 Ağu 2026) — https://www.searchenginejournal.com/chatgpts-search-index-serves-small-sites-too-data-shows/585388/ 24. Anagram, "AI crawler user-agent list 2026" ve ContextBolt, "AI Crawlers List" — https://www.anagram.ai/blog/ai-crawler-user-agent-list-2026-14-bots-and-robotstxt-tokens-to-know ; https://contextbolt.com/blog/ai-crawlers-list/ 25. Aggarwal vd., "GEO: Generative Engine Optimization" (KDD 2024) — https://collaborate.princeton.edu/en/publications/geo-generative-engine-optimization/ ; özet: https://blckalpaca.at/en/knowledge-base/seo-geo/geo-generative-engine-optimization/the-princeton-geo-study-methodology-results-and-critique 26. Ahrefs, "AI SEO statistics" ve "AI search overlap" — https://ahrefs.com/blog/ai-seo-statistics ; https://ahrefs.com/blog/ai-search-overlap/ 27. Business Wire, "Across 75,000 Brands, YouTube Mentions Are the Strongest Signal of AI Visibility, New Ahrefs Report Reveals" (26 May 2026) — https://www.businesswire.com/news/home/20260526119691/en/ 28. Semrush, "AI visibility is a topic-level game: A study of 50,000 brands in ChatGPT" (Oca-Haz 2026) — https://www.semrush.com/blog/chatgpt-topic-authority-study/ 29. Semrush, "Why 62% of AI citations don't lead to brand mentions" (9 Haz 2026) — https://www.semrush.com/blog/the-ghost-citations-study/ 30. Semrush, "2026 AI Visibility Index" (126 M prompt) — https://www.semrush.com/news/463141-semrush-releases-expanded-2026-ai-visibility-index-analyzing-126-million-ai-search-prompts/ 31. Profound, "AI Platform Citation Patterns" (680 M alıntı) — https://www.tryprofound.com/blog/ai-platform-citation-patterns 32. Kevin Indig, Growth Memo, "How AI Really Weighs Your Links" — https://www.growth-memo.com/p/how-ai-really-weighs-your-links-analysis 33. Aleyda Solis, "The AI Search Optimization Checklist" (Eyl 2026) — https://www.aleydasolis.com/en/ai-search/ai-search-optimization-checklist/ 34. iPullRank, "Query Fan-Out, Latent Intent, and Source Aggregation" ve "Relevance Engineering in Practice" — https://ipullrank.com/ai-search-manual/query-fan-out ; https://ipullrank.com/ai-search-manual/relevance-engineering 35. Ahrefs, "We Tracked 1,885 Pages Adding Schema. AI Citations Barely Moved." (11 May 2026) — https://ahrefs.com/blog/schema-ai-citations/ 36. Search Engine Roundtable, "ChatGPT & Perplexity Treat Structured Data As Text On A Page" (Williams-Cook deneyi, 6 Şub 2026) — https://www.seroundtable.com/chatgpt-perplexity-structured-data-text-40862.html 37. Search Engine Journal, "Google Drops FAQ Rich Results From Search" (7 May 2026) — https://www.searchenginejournal.com/google-drops-faq-rich-results-from-search/574429/ 38. Wikidata, "Notability" ve MLforSEO, "Wikidata for Brands" — https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Notability ; https://www.mlforseo.com/knowledge-graph-strategy/wikidata-for-brands-notability-criteria-and-a-realistic-path/ 38-b. DEV Community, "Schema markup for AI search: the complete 2026 reference" (Speakable/Dataset/ItemList değerlendirmesi, ikincil) — https://dev.to/brandswarm/schema-markup-for-ai-search-the-complete-2026-reference-53ba 39. Search Engine Land, "Reddit sues Perplexity, SerpApi over scraping Google Search data" (22 Eki 2025) — https://searchengineland.com/reddit-sues-perplexity-serpapi-scraping-google-463681 40. Anadolu Ajansı, "Yandex Search Türkiye grows user base by over 75% with AI-powered search" — https://www.aa.com.tr/en/artificial-intelligence/yandex-search-turkiye-grows-user-base-by-over-75-with-ai-powered-search/3725346 41. Statcounter, "Search Engine Market Share Turkey" (Ağu 2026: Google 82,32 / Yandex 15,98 / Bing 0,88) — https://gs.statcounter.com/search-engine-market-share/all/turkey 42. Arama sonuçları, "2026 YKS tercih nasıl yapılır" (24 Eyl 2026) — gzt.com, ntv.com.tr, halic.edu.tr, osym.gov.tr, milliyet.com.tr, hurriyet.com.tr, meb.gov.tr, haberturk.com 43. Arama sonuçları, "bilgisayar mühendisliği taban sıralaması 2026" (24 Eyl 2026) — haberturk.com, kariyer.net, boenstitu.com, yksprogram.com.tr, kazanabilirsin.com, tabanpuanlari.tr, derecekampusu.com, dogrutercihler.com, inekle.com 44. Arama sonuçları, "yks tercih danışmanı" (24 Eyl 2026) — instagram.com/yks.rehberiniz, duzceram.meb.k12.tr, tercih.ibb.istanbul, armut.com, ogrencikoclugu.org, ilhankocakademi.com 45. Swydo, "The Agency Guide to Tracking AI Traffic in GA4" ve Trakkr, "AI Search Traffic: Live Index" (Similarweb 1,13 milyar ziyaret verisi) — https://www.swydo.com/blog/track-ai-traffic-in-ga4/ ; https://trakkr.ai/ai-search-traffic 45-b. Ekşi Sözlük, "perplexity.ai" ve ChatGPT başlıkları (topluluk gözlemi, ölçüm değil) — https://eksisozluk.com/perplexity-ai--7492963 46. Google Search Central Blog, "Introducing Search Generative AI performance reports in Search Console" (3 Haz 2026) — https://developers.google.com/search/blog/2026/06/gen-ai-performance-reports 47. Search Engine Journal, "Google Now Reports AI Search Impressions. Here's How To Read Them" — https://www.searchenginejournal.com/google-reports-ai-search-impressions-how-to-read-them/582824/ 48. Bing Webmaster Blog, "Introducing AI Performance in Bing Webmaster Tools Public Preview" (10 Şub 2026) — https://blogs.bing.com/webmaster/February-2026/Introducing-AI-Performance-in-Bing-Webmaster-Tools-Public-Preview 49. Bing Search Blog, "New AI Visibility Insights in Bing Webmaster Tools: Intents, Topics, Citation Share, Compare" (Haz 2026) — https://blogs.bing.com/search/June-2026/New-AI-Visibility-Insights-in-Bing-Webmaster-Tools-Intents-Topics-Citation-Share-Compare 50. Similarweb, "Gen AI website traffic share update — August 2026" — https://x.com/Similarweb/status/2096878021378466096 51. IndexNow — https://www.indexnow.org/ ; Wikipedia, "IndexNow" — https://en.wikipedia.org/wiki/IndexNow 52. IndexNow, "Documentation" — https://www.indexnow.org/documentation 53. Google Search Central, "Spam policies for Google web search" (son güncelleme 28 Ağu 2026) — https://developers.google.com/search/docs/essentials/spam-policies 53-b. OWASP, "LLM01:2025 Prompt Injection" — https://genai.owasp.org/llmrisk/llm01-prompt-injection/ 54. Google Search Central, "Google Search's guidance about AI-generated content" — https://developers.google.com/search/docs/fundamentals/using-gen-ai-content 55. GSQi, "Google's August 2026 Spam Update – Scaled Content Abuse, AI Content…" — https://www.gsqi.com/marketing-blog/august-2026-google-spam-update-case-studies/ Sitenin kendi durumu (24 Eyl 2026): `https://kolaytercih.com/robots.txt` (17 AI botu açık), `/llms.txt` → 404, `/sitemap.xml` → 1.011 URL, `src/lib/seo.tsx` JSON-LD türleri, Rybbit referrer kırılımı (AI kaynaklı 8 ziyaret), `docs/arastirma/2026-09-24-ogrenci-senaryolari/21-rakipler-ve-kanallar.md`.