Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>
35 KiB
Sayılarla Türkiye'de öğrenci, 2026
Tek cümlelik özet: 2026 YKS'de 2,19 milyon kişinin puanı hesaplandı, 731 bini bir programa yerleşti; tercih yapan her 10 kişiden 4'ü ilk turda açıkta kaldı, puanı olan lise son sınıfların yarısından fazlası tercih bile yapmadı. Yerleşenlerin yarısı, önceki yıllarda yerleşememiş mezunlardı.
Hazırlayan notu (24 Eylül 2026): Sayıların çoğu ÖSYM'nin kendi PDF'lerinden, metin olarak çıkarılıp tek tek okundu (2026 YKS sayısal bilgiler, 2026 ve 2025 yerleştirme sayısal bilgiler, 2026 DGS yerleştirme sayısal bilgiler, 2025 ek yerleştirme sayısal bilgiler). Üniversite öğrenci sayıları, depomuzdaki YÖK İstatistik 2025-2026 Excel dosyasından toplandı. "Bizim hesabımız" yazan her oran, iki resmî sayının bölümü ya da farkıdır; kurum bu oranı ayrıca yayımlamadı. Haber sitesinden gelen sayılar "(ikincil)" diye işaretlendi. Doğrulayamadığımız her şey "(doğrulanamadı)" diye yazıldı. Bazı bilgiler aynı klasördeki 01-11 numaralı dosyalardan geliyor; hangisi olduğu yanında yazıyor.
Özet
- 2026 YKS'de TYT'ye 2.425.627 kişi başvurdu, 2.255.076 kişi girdi. 2.187.747 kişinin yerleştirme puanı hesaplandı; bunların 1.279.439'u tercih yaptı ve 730.854'ü bir programa yerleşti [1][2].
- Tercih yapanların 548.585'i (yüzde 43) ilk turda hiçbir yere yerleşemedi. Puanı hesaplanan lise son sınıf öğrencilerinin yüzde 54'ü ise tercih bile yapmadı (bizim hesabımız) [2].
- Devlet üniversitelerinde 100 koltuktan 99,5'i doldu. Vakıf üniversitelerinin lisans programlarında ise her 5 koltuktan 1'i boş kaldı (99.638 koltuğun 21.811'i) [2].
- Yerleşenlerin yarısı (yüzde 52) önceki yıllarda yerleşememiş adaylardı; lise son sınıfın payı yüzde 30'du. Yerleşenlerin yarıya yakını (yüzde 48,5) önlisansa ya da açıköğretim önlisansa girdi [2].
- 2025-2026 öğretim yılında üniversitelerde 6,3 milyon öğrenci var, üçte biri açıköğretimde [3]. TÜİK'in 2025 göstergelerine göre lisans mezunlarının yüzde 73,9'u kayıtlı bir işte; ilk işi bulmak ortalama 14,2 ay sürüyor; çalışanların yarıdan biraz fazlası (yüzde 56,7) kendi alanında [4].
Yaş dilimine göre kaç kişi
Aşağıdaki tablo, KolayTercih'in ulaşabileceği her grubun büyüklüğünü gösteriyor. Yaşlar yaklaşık; kurumlar yaşa göre değil, sınıfa ve öğrenim durumuna göre sayıyor.
| Yaş (yaklaşık) | Kim? | Kaç kişi | Yıl | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| 13-14 | 8. sınıf, LGS'ye giren (bu Eylül'de 9. sınıfa başladı) | 994.358 girdi (1.022.658 başvurdu) | Haziran 2026 | MEB [5] |
| 14-18 | Ortaöğretimdeki toplam öğrenci | 5.328.812: genel lise 3.160.449, mesleki ve teknik 1.681.100, imam hatip 487.263. Açık öğretimin bu sayıya dahil olup olmadığı duyuruda açıkça yazmıyor (doğrulanamadı). | 2024-2025 (2025-2026 istatistiği henüz yayımlanmadı) | MEB [6] |
| 14-18 | Ortaöğretimde net okullaşma oranı | yüzde 82,85 | 2024-2025 | MEB [6] |
| 15-17 | 10. ve 11. sınıf, tek sınıf büyüklüğü | Sınıf düzeyinde resmî sayıya ulaşamadık (doğrulanamadı). Kaba ölçek olarak bir kuşak 800 bin-1 milyon arası (LGS ve YKS son sınıf sayılarından). | — | — |
| 17-18 | Lise son sınıf, YKS'ye başvuran | 793.414 (ikincil); TYT'de sınavı geçerli olan son sınıf 788.804; AYT'de 605.631 | 2026 | ÖSYM [1], haber [7] |
| 17-18 | Lise son sınıf: puanı hesaplanan / tercih yapan / yerleşen | 766.971 / 350.354 / 218.441 | 2026 | ÖSYM [2] |
| 18-20 | Önceki yıllarda hiç yerleşmemiş lise mezunu ("mezuna kalan") | Başvuran 1.056.764 (ikincil); puanı hesaplanan 954.596; tercih yapan 672.226; yerleşen 378.664 | 2026 | ÖSYM [2], haber [7] |
| 18-20 | Tercih yapıp ilk turda açıkta kalan (tüm gruplar) | 548.585 (1.279.439 − 730.854; bizim hesabımız) | 2026 | ÖSYM [2] |
| 18-20 | Ek yerleştirmede sunulan koltuk | Örgünde 95.717, açıköğretimde 13.902 (ÖSYM Excel tablolarından bizim topladığımız; ayrıntı 06 numaralı dosyada). Sonuçlar 24 Eylül itibarıyla açıklanmadı. | Eylül 2026 | ÖSYM [8][9] |
| 18-24 | Üniversitede okuyan (önlisans, lisans, yüksek lisans, doktora) | 6.301.434: önlisans 2.532.769, lisans 3.348.536, yüksek lisans 330.464, doktora 89.665 | 2025-2026 | YÖK İstatistik [3] |
| 18-24 | Bunların açıköğretimdeki kısmı | 2.248.392 (yüzde 35,7; bizim hesabımız). Birinci ve ikinci öğretimde (kampüste) okuyan 3.981.095; uzaktan öğretimde 71.947 | 2025-2026 | YÖK İstatistik [3] |
| 18-24 | Devlet / vakıf üniversitesi öğrencisi | 5.445.808 / 855.626 (vakıf meslek yüksekokulları dahil) | 2025-2026 | YÖK İstatistik [3] |
| 18-24 | Bir üniversiteye kayıtlıyken yeniden YKS'ye başvuran | 244.744 başvurdu (ikincil). "Daha önce yerleşmiş" olup puanı hesaplanan 245.447; tercih yapan 124.204; yeniden yerleşen 64.865 (örgün lisansa 18.383) | 2026 | ÖSYM [2], haber [7] |
| 18-24 | Üniversiteden kaydı silinmiş olup yeniden deneyen | 69.850 başvurdu (ikincil); 56.879'unun puanı hesaplandı; 19.989'u yeniden yerleşti | 2026 | ÖSYM [2], haber [7] |
| 19-21 | Önlisanstan lisansa (DGS) tercih yapan | 103.600; yerleşen 56.820 (örgün 15.336, açıköğretim 40.860, uzaktan 624); boş kalan 15.873 koltuk | 2026 | ÖSYM [10] |
| 19-22 | YKS puanıyla (Ek Madde-1) ya da not ortalamasıyla yatay geçiş yapan | Türkiye toplamı yayımlanmıyor (doğrulanamadı). Kural: her sınıf için, ÖSYM kılavuzundaki kontenjanın yüzde 30'u kadar yer ayrılır, en fazla 90; Ek Madde-1 hakkı bir kez kullanılır. | YÖK ilkeleri (yürürlükte) | YÖK [11] |
| 18-24 | Üniversiteyi bırakan (Türkiye geneli bırakma oranı) | Resmî bir oran bulamadık (doğrulanamadı). Dolaylı iz: yukarıdaki 56.879 "kaydı silinmiş" aday; 2025'te bir yere yerleşip kayıt yaptırmayan 79.560 kişi (ikincil; bir rehberlik uzmanının ÖSYM verisinden hesabı). | 2025-2026 | ÖSYM [2], haber [12] |
| 22+ | Bir yükseköğretim programını bitirip yeniden YKS'ye giren | Başvuran 206.664 (ikincil); puanı hesaplanan 163.854; yerleşen 48.895 | 2026 | ÖSYM [2], haber [7] |
| 22-30 | Lisans mezunu, kayıtlı işte çalışan | Lisansta yüzde 73,9, önlisansta yüzde 65,7; ilk işe kadar lisansta 14,2 ay, önlisansta 15,8 ay; lisansta alanında çalışan yüzde 56,7 (önlisans için ikincil kaynaklarda net sayı bulamadık, doğrulanamadı) | TÜİK, 2025 göstergeleri (23 Temmuz 2026) | TÜİK, haber özetleri (ikincil) [4] |
| 22-36 | ÜNİ-VERİ'de izlenen lisans mezunu | Yaklaşık 4 milyon (2010-2022 mezunları, 15 gösterge) | Temmuz 2024 güncellemesi | Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi, AA haberi [13] |
| 15-24 | Genç nüfus | Yaklaşık 12,7 milyon (nüfusun yüzde 14,8'i) | 2025 | TÜİK "İstatistiklerle Gençlik" (ikincil) [14] |
| 15-24 | Ne eğitimde ne işte olan genç | yüzde 23,3 (genç kadınlarda yüzde 30,9) | 2025 | TÜİK (ikincil) [14] |
| 15-24 | Genç işsizlik | yüzde 15,3 (2025 yılı); Temmuz 2026'da yüzde 14,5 | 2025 / 2026 | TÜİK (ikincil) [14][15] |
| 18-22 | Yükseköğretimde okullaşma oranı | yüzde 46,3 (kadınlarda yüzde 53, erkeklerde yüzde 39,9). Hangi öğretim yılına ait olduğunu haberden kesinleştiremedik (doğrulanamadı). | 2025 bülteni | TÜİK (ikincil) [14] |
Tablo ne söylüyor
Kitle yaşa göre değil, "yeniden deneyen" kalabalığa göre büyük. Bir kuşak kabaca 800 bin-1 milyon kişi (LGS'de 994 bin, YKS'de 793 bin son sınıf başvurusu). Ama YKS'ye başvuranların yalnızca üçte biri son sınıf. Geri kalan 1,6 milyonun içinde önceki yıllarda yerleşememiş mezunlar (1,06 milyon), bölüm değiştirmek isteyen üniversiteliler (245 bin) ve üniversiteyi bitirip yeniden girenler (207 bin) var [7]. ÖSYM'ye göre başvuranların 921.225'i ilk kez başvuruyordu; yani her 5 başvurandan yaklaşık 3'ü daha önce en az bir kez YKS'ye başvurmuştu (bizim hesabımız, ikincil sayıdan) [7].
Aday da kontenjan da küçülüyor. 2025'ten 2026'ya puanı hesaplanan aday 2.310.599'dan 2.187.747'ye, devlet ve vakıf örgün kontenjanı da 694.811'den 657.764'e indi. İki taraf da yaklaşık yüzde 5,3 küçüldü (bizim hesabımız) [2][16]. YÖK Başkanı'nın açıklamasına göre toplam kontenjan (açıköğretim dahil) 2023-2025 arasında yaklaşık 1,09 milyondan 843.547'ye indi; 2026'da kesinti ilk kez vakıf üniversitelerinde de (hukuk, psikoloji, eczacılık, diş hekimliği, mimarlık) uygulandı [17]. Yani "kontenjan azaldı, girmek zorlaştı" düşüncesi tek taraflı; aday sayısı da aynı oranda azaldı.
2026 yerleştirmesinin iskeleti (ÖSYM Tablo 1)
| Kontenjan | Yerleşen | Boş | Boş oranı (bizim hesabımız) | |
|---|---|---|---|---|
| Devlet lisans | 265.356 | 263.101 | 2.255 | yüzde 0,8 |
| Devlet önlisans | 216.328 | 216.291 | 37 | yüzde 0,02 |
| Vakıf lisans | 99.638 | 77.827 | 21.811 | yüzde 21,9 |
| Vakıf önlisans | 76.442 | 62.547 | 13.895 | yüzde 18,2 |
| KKTC (lisans + önlisans) | 18.013 | 11.555 | 6.458 | yüzde 35,9 |
| Diğer ülkeler | 1.222 | 645 | 577 | yüzde 47,2 |
| Genel toplam | 676.999 | 631.966 | 45.033 | yüzde 6,7 |
Kaynak: ÖSYM, 2026-YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler, Tablo 1 [2]. Tabloya açıköğretim ve KKTC uyruklulara ayrılan kontenjanlar dahil değil; genel kontenjan ve okul birinciliği kontenjanı dahil.
Kendi veritabanımızla sağlama yaptık: vakıf lisans kontenjanı programs tablosunda da 99.638. Her programda boş kalan koltuğu ayrı ayrı toplayınca (yerleşenin kontenjanı aştığı programları sıfır sayarak) 21.811 çıkıyor, ÖSYM'yle aynı. Toplam yerleşen ise bizde 78.475; fark, bizim yerlesen2026 sütunumuzun ek kontenjanlarla yerleşenleri de saymasından geliyor olabilir (doğrulanamadı). Aynı sorgu, 4.775 vakıf lisans programının 1.336'sında boş koltuk kaldığını, 130'una hiç öğrenci yerleşmediğini gösteriyor [DB].
Yerleşenlerin türe göre dağılımı: örgün lisans 353.324, örgün önlisans 288.134, açıköğretim lisans 22.903, açıköğretim önlisans 66.493 [2]. Lisans toplamı 376.227 (yüzde 51,5), önlisans toplamı 354.627 (yüzde 48,5) (bizim hesabımız).
Lise türüne göre fark büyük ve öğrenciye anlatılırken dikkat ister. Puanı hesaplanan fen lisesi öğrencilerinin yüzde 42'si örgün lisansa yerleşti; Anadolu lisesinde bu oran yüzde 18,5; ÖSYM'nin "diğer meslek liseleri" grubunda yüzde 3,3 (bizim hesabımız, ÖSYM Tablo 3) [2]. Aynı meslek lisesi grubundan örgün önlisansa 62.587 kişi yerleşti; yani bu öğrencilerin yolu daha çok önlisanstan geçiyor. Bu bir yargı değil; ürün, meslek lisesi öğrencisine "önlisans ve sonra DGS" yolunu ayrıca göstermeli.
2025 ile yan yana
| 2025 | 2026 | |
|---|---|---|
| Puanı hesaplanan | 2.310.599 | 2.187.747 |
| Tercih yapan | 1.412.734 | 1.279.439 |
| Yerleşen (açıköğretim dahil) | 778.298 | 730.854 |
| Tercih yapıp açıkta kalan (bizim hesabımız) | 634.436 | 548.585 |
| Devlet + vakıf örgün boş koltuk | 47.477 | 37.998 |
| Vakıf lisans boş koltuk | 27.131 | 21.811 |
| Puanı olup tercih yapmayan son sınıf (bizim hesabımız) | 417.760 (yüzde 51,4) | 416.617 (yüzde 54,3) |
Kaynak: ÖSYM 2025 ve 2026 yerleştirme sayısal bilgiler, Tablo 1-2 [2][16].
İki uyumsuzluk var. Bir haber ajansı 2025 yerleşen sayısını 785.186 diye verdi [18]; ÖSYM'nin kendi tablosunda 778.298 yazıyor, biz ÖSYM'yi esas aldık. YÖK'ün 2026 duyurusu devlette boş kalan koltuğun bu yıl 2.292, bir önceki yıl 5.503 olduğunu söylüyor [19]; 2026 sayısı ÖSYM'yle aynı, ama ÖSYM'nin 2025 tablosunda devlette boş koltuk 3.065. Farkın nereden geldiğini bulamadık (doğrulanamadı); öğrenciye gösterirken yalnızca ÖSYM sayısını kullanmayı öneriyoruz.
Yılın takvimi: kim ne zaman karar veriyor
Tarihler 2026'da gerçekleşen tarihlerdir. 2027 YKS takvimi 24 Eylül 2026 itibarıyla ÖSYM tarafından açıklanmadı; ÖSYM'nin sınav takvimi sayfasında yalnızca 2026 sınavları var [20]. Aşağıdaki tablo bir tahmin değil, bu yılın kaydıdır.
| Ne zaman | Olay (2026 tarihiyle) | Kim neye karar veriyor? |
|---|---|---|
| Eylül | Ek tercih 17-21 Eylül, sonuç bekleniyor (2025'te sonuç 6 Ekim'de açıklanmıştı) [8][22]; MEB'in ücretsiz MEBİ platformunda ilk YKS denemesi 21-27 Eylül (ikincil, rehber yazımız üzerinden) [21]; yeni 9. sınıflar liseye başladı | Açıkta kalan: "Ekte bir yere girip gitmeli miyim, yoksa bir yıl daha mı?" Yeni üniversiteli: "Bu bölüm bana göre mi?" Lise 12: "Dershane mi, evde mi?" |
| Ekim-Aralık | KPSS önlisans sınavı 4 Ekim, sonuç 30 Ekim [20]; üniversitelerde ilk dönem | Üniversiteli: ilk sınavlarda "yanlış yerdeyim" hissi; bahar dönemi yatay geçiş ve yeniden sınav fikri burada doğar. Veli: mezun için dershane ücreti kararı. |
| Ocak | MSÜ başvurusu 5-29 Ocak, sınav 1 Mart [20] | Lise 12 ve mezun: askerî okul düşünen erken karar verir. |
| Ocak-Şubat | Ek Madde-1 bahar dönemi başvuruları: üniversite bahar alımı yapıp yapmayacağına kendisi karar verir, başvuru dönem başlamadan alınır; tarih üniversiteden üniversiteye değişir [11] | Üniversiteli: güzde başvuramayan yeni öğrenci için ilk fırsat. |
| Şubat-Mart | YKS başvurusu 6 Şubat-2 Mart, geç başvuru 10-12 Mart [20] | Herkes: "Bu yıl giriyor muyum?" Üniversiteli için bu, kaydını tutup yeniden girme kararıdır. Lise 10 (Aralık-Ocak'ta, bu satırdan önce): liselerde bir üst sınıfın seçmeli dersleri Aralık'ta okulca duyurulur, Aralık-Ocak'ta seçilir (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 11; 40-elestiri düzeltmesi, eski metin "Şubat-Mart, doğrulanamadı" diyordu); seçtiği dersler, hangi puan türüne hazırlanacağını ve dolayısıyla hangi bölümlere yöneleceğini etkiler. |
| Mayıs-Haziran | DGS başvurusu 15 Mayıs-2 Haziran [20]; LGS 13 Haziran [5]; TYT 20 Haziran, AYT ve YDT 21 Haziran [20] | Önlisans 2. sınıf: DGS'ye girip girmemek. 8. sınıf ve veli: lise tercihi. |
| Temmuz | DGS sınavı 19 Temmuz; YKS sonucu 21 Temmuz [20]; TÜİK'in yükseköğretim istihdam göstergeleri 23 Temmuz [4] | Aday ve veli: sıralama gelince hedef belirlenir. Bölümlerin iş bulma verisi de tam bu hafta yayımlanıyor. |
| 29 Temmuz-10 Ağustos | YKS tercih dönemi [23]; MEB'in ücretsiz tercih danışmanlığı 11.573 birimde (MEB'in kendi 13 Temmuz 2026 haberi; ikincil kaynak [24] 11.576 yazıyor, 40-elestiri düzeltmesi) | En büyük karar anı. Liste en fazla 24 tercihle kurulur. 2026'da yerleşenlerin yüzde 40'ı ilk üç tercihine, yüzde 17,6'sı 13. ile 24. tercihleri arasına yerleşti [2]. |
| 1-15 Ağustos | Ek Madde-1 güz başvuruları (YÖK ilkesi 1-15 Ağustos der; üniversiteler kendi tarihini ilan eder, örneğin ODTÜ 3-14 Ağustos 2026) [11] | Üniversiteli: yerleştiği yılın puanıyla bölüm değiştirmek. O yıl yeni yerleşip kayıt olan öğrenci aynı güz başvuramaz, bir sonraki dönemi bekler [11]. |
| 13 Ağustos-18 Eylül | DGS sonucu 13 Ağustos, tercih 27 Ağustos-3 Eylül, yerleştirme sonucu 8 Eylül, kayıt 14-18 Eylül [10][20]; YKS yerleştirme sonucu 18 Ağustos, kayıt 24-28 Ağustos (e-Devlet'ten kayıt 24-26 Ağustos) [25] | Yerleşen: kayıt olmak ya da olmamak. Kayıt olmasa bile, yerleştiği için ertesi yıl diploma notunun puana katkısı yarıya iner (2026 YKS Kılavuzu, 2025'te yerleşenler için aynı kural) [26]. |
Bu takvimin ürün için söylediği şey basit: karar anı yılda bir kez değil, en az beş kez geliyor (Eylül ek tercih, Şubat başvuru, Temmuz sonuç, Ağustos tercih, Ağustos-Eylül kayıt ve yatay geçiş). Yalnızca Temmuz-Ağustos'ta konuşan bir marka, yılın geri kalanında sessiz kalır.
Öğrenciye gösterilebilecek en çarpıcı 10 basit sayı
Her sayı tek cümle, kaynaklı ve "bizde var mı" notuyla. Hiçbiri "kazanırsın" ya da "kazanamazsın" demiyor; hepsi kararı çerçeveliyor.
1. Tercih yapan her 10 kişiden 4'ü ilk turda açıkta kaldı. 2026'da 1.279.439 kişi tercih yaptı, 548.585'i yerleşemedi (yüzde 43, bizim hesabımız) [2]. Açıkta kalan öğrenciye "yalnız değilsin" demenin en sade yolu. Bizde yok; ÖSYM Tablo 2'den yılda bir elle girilir.
2. Puanı olan her 2 son sınıftan 1'i tercih bile yapmadı.
Puanı hesaplanan 766.971 son sınıf öğrencisinden 350.354'ü tercih yaptı; 416.617 kişi (yüzde 54) liste yazmadı (bizim hesabımız) [2]. 2025'te bu oran yüzde 51,4'tü [16]. Bunların bir kısmı bilerek bir yıl bekliyor, bir kısmı "zaten bir yere girmem" diye vazgeçiyor olabilir; neden tercih yapmadıklarını gösteren resmî veri yok (doğrulanamadı). Vazgeçenlere kendi sıralamasıyla dolan devlet programlarını göstermek ürünün en değerli işlerinden biri olabilir. Bizde oran yok; program tarafı (programs.sira2026) var.
3. Yerleşenlerin yarısı önceki yıllarda yerleşememiş adaydı. 730.854 yerleşenin 378.664'ü (yüzde 52) önceki yıllarda yerleşememiş, 218.441'i (yüzde 30) son sınıftı (bizim hesabımız) [2]. Bu sayı iki yanılgıyı birden düzeltir: "mezuna kalınca biter" korkusunu da, "bir yıl daha çalışırsam olur" rahatlığını da. Bu gruptan tercih yapanların yüzde 56'sı bir yere yerleşti, ama örgün lisansa yerleşen yüzde 28'de kaldı (bizim hesabımız) [2]. Bizde yok.
4. Yerleşen 5 kişiden 1'i birinci tercihine yerleşti.
Yerleşenlerin yüzde 19,36'sı birinci, yüzde 40'ı ilk üç tercihine yerleşti; yüzde 17,6'sı ise 13. ile 24. tercihleri arasından bir yere girdi (ÖSYM Şekil 1; toplamlar bizim hesabımız) [2]. Listenin sonundaki "güvenli" satırların boşuna olmadığını gösteren en güçlü sayı. Bizde yok; 24'lük liste iskeletimizin (hayal / dengeli / güvenli) gerekçesi olarak /meraklisina sayfasında kullanılabilir.
5. Devlette 100 koltuktan 99,5'i doldu; vakıf lisansta 5 koltuktan 1'i boş kaldı.
Devlet üniversiteleri 481.684 örgün kontenjanın 479.392'sini doldurdu; vakıf lisansta 99.638 koltuğun 21.811'i boş kaldı [2]. Öğrenciye söylediği: "Devlette boş yer neredeyse kalmıyor; vakıfta var." Boş yerlerin ne kadarının ücretli ya da indirimli satırlarda olduğunu verimiz tam gösteremiyor, çünkü ücret bilgisi program adlarının çoğunda yazmıyor. Adında "Burslu" geçen 339 vakıf lisans programında boş koltuk kalmadı [DB]. Bizde var: programs.kontenjan2026 ve yerlesen2026 ile program program gösterilebilir.
6. Yerleşen her 2 kişiden 1'i önlisansa girdi.
2026'da örgün ve açıköğretim birlikte 354.627 kişi önlisansa, 376.227 kişi lisansa yerleşti (bizim hesabımız) [2]. Önlisans "ikinci sınıf yol" değil, ana yollardan biri. DGS ile 2026'da 56.820 kişi önlisanstan lisansa geçti; bunların 40.860'ı açıköğretim lisansına [10]. Bizde var: programs.onlisans.
7. TYT Temel Matematik ortalaması 40 soruda 6,4 net.
Sınavı geçerli olan tüm adaylarda matematik ortalaması 6,4, fen ortalaması 20 soruda 3,9, Türkçe ortalaması 40 soruda 20,1 [1]. Lise son sınıfta matematik ortalaması 6,8 [1]. Lise 11 ve 12'deki öğrencinin "herkes matematikte çok iyi" korkusunu indirir; birkaç netin sıralamada ne kadar fark ettiğini anlatmak için iyi bir başlangıç. Bizde kısmen var: netler tablosu program bazında net tutuyor; Türkiye ortalaması yok, ÖSYM belgesinden elle girilir.
8. Lisans mezunlarının 4'te 3'ü kayıtlı işte; ilk işe kadar ortalama 14 ay. TÜİK'in 2025 göstergelerine göre lisans mezunlarında kayıtlı istihdam yüzde 73,9 (2024'te yüzde 75,0), ilk işe başlama ortalama 14,2 ay; çalışanların yüzde 56,7'si kendi alanında [4]. En yüksek istihdam tıpta (yüzde 95,5) [4]. Bölüm sayfasında "bu bölümün mezunları ne yapıyor?" sorusunun cevabı. Göstergenin hangi mezuniyet yıllarını kapsadığını TÜİK'in kendi sayfasında doğrulayamadık (doğrulanamadı). Bizde yok; TÜİK bölüm tablosu ve ÜNİ-VERİ'den eklenebilir (bölüm adlarını eşleştirmek gerekir).
9. Üniversitedeki her 3 öğrenciden 1'i açıköğretimde.
2025-2026'da 6.301.434 yükseköğretim öğrencisinin 2.248.392'si açıköğretimde (yüzde 35,7, bizim hesabımız) [3]. "Herkes kampüste okuyor" düşüncesini düzeltir; açıköğretimi utanılacak bir yol olmaktan çıkarır. Bizde kısmen var: src/lib/yok-istatistik.ts yalnızca üniversite başına örgün (birinci ve ikinci öğretim) sayısını tutuyor; açıköğretim sayısı depodaki kaynak Excel'de var ama sitede kullanılmıyor.
10. Her yıl yaklaşık 245 bin üniversiteli yeniden YKS'ye giriyor; yarısı tercih bile yapmıyor. Daha önce bir programa yerleşmiş 245.447 adayın puanı hesaplandı; 124.204'ü tercih yaptı, 64.865'i yeni bir programa yerleşti. Bunların yalnızca 18.383'ü örgün lisansa [2]. Tercih yapmayanların ya da yerleşemeyenlerin eski programına devam edip etmediğini gösteren resmî veri yok (doğrulanamadı). Bu sayı "yanlış bölüm"ün maliyetini gösteriyor ve tercih ekranında "bu bölümü neden istiyorsun?" diye sormanın gerekçesi. Bizde yok.
Bu sayıları gösterirken
- Her sayının yanında yıl ve kurum adı yazmalı ("ÖSYM, 2026"). Sayı yıl geçtikçe değişir; yılsız bir sayı yanıltır.
- Oran bizim hesabımızsa bunu söylemeli: "ÖSYM'nin iki sayısından biz hesapladık."
- Hiçbir sayı kişisel olasılık gibi sunulmamalı. "Yüzde 43 açıkta kaldı" bir kalabalığın fotoğrafıdır; "senin yerleşme şansın yüzde 57" demek değildir.
- Öğrencinin aradığı sorular bu sayılara çok yakın. Google otomatik tamamlamada "yks kaç kişi girdi 2026", "kaç kişi yerleşti 2026", "boş kalan kontenjanlar hangi bölümler", "üniversite mezunu işsizlik oranı", "üniversiteyi bırakmak istiyorum" ve velilerden "oğlum üniversiteyi bırakmak istiyor" önerileri çıkıyor [27]. Bu aramaların her birine tek sayılık, kaynaklı bir sayfa yazılabilir.
Ürün ve marka için ne çıkıyor
Kitle, "son sınıf" sanıldığından iki kat büyük. TYT'ye giren 2,26 milyon kişinin yaklaşık 789 bini son sınıf [1]. Mezunlar, bölüm değiştirmek isteyen üniversiteliler ve önlisanstan lisansa geçmek isteyenler ayrı ayrı konuşulması gereken gruplar.
Marka dili "kaynağıyla sayı" olabilir. Bazı rakipler "yerleşme olasılığı" gösteriyor [28]; biz resmî sayıyı kaynağı ve yılıyla gösterebiliriz. "Kaç kişiydik, kaçımız yerleştik" diye yılda bir güncellenen sade bir "Sayılarla 2026" sayfası hem aramadan ziyaretçi getirir hem güven verir.
Bilmediğimizi açıkça söylemeliyiz. Türkiye geneli üniversite bırakma oranı, yatay geçiş sayısı ve ek tercih yapan aday sayısı resmî olarak yayımlanmıyor ya da bize ulaşmadı. Bunları "bilmiyoruz" diye yazmak, tahmin uydurmaktan daha güçlü bir güven işareti.
Kaynaklar
Kaynaklara 24 Eylül 2026'da erişildi. ÖSYM PDF'leri indirilip metin olarak okundu.
- ÖSYM, "2026 YKS Sayısal Bilgiler" (aday sayıları, test ortalamaları) — https://cdn.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/SB/sayisal_ykdd21072026.pdf
- ÖSYM, "2026 YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler" (Tablo 1, 2, 3, Şekil 1) — https://www.osym.gov.tr/2026-yks-yerlestirme-sonuclarina-iliskin-sayisal-bilgiler ; PDF: https://cdn.osym.gov.tr/2026-yks-yerlestirme-sonuclarina-liskin-sayisal-bilgiler-bxo4wg-18092428.pdf
- YÖK İstatistik, "Öğrenci Sayıları 2025-2026" (Excel; depoda
data/kaynak/yok-istatistik-ogrenci-sayilari-2025-2026.xls; toplamlar ve dağılımlar bizim hesabımız) — https://istatistik.yok.gov.tr/ - TÜİK, "Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri, 2025" (23 Temmuz 2026). TÜİK bülteni doğrudan açılmadı; iki haber özetinden okundu (ikincil): Alomaliye — https://www.alomaliye.com/2026/07/23/yuksekogretim-istihdam-gostergeleri-2025/ ; Cumhuriyet — https://www.cumhuriyet.com.tr/ekonomi/tuik-2025-yuksekogretim-istihdam-gostergelerini-acikladi-en-cok-kazandiran-ve-en-hizli-is-bulan-bolumler-belli-oldu-2523191
- MEB, "2026 LGS kapsamında merkezî sınav raporu yayımlandı" — https://www.meb.gov.tr/2026-lgs-kapsaminda-merkezi-sinav-raporu-yayimlandi/haber/41333/tr
- MEB, "2024-2025 örgün eğitim istatistikleri açıklandı" (30 Eylül 2025) — https://www.meb.gov.tr/2024-2025-orgun-egitim-istatistikleri-aciklandi/haber/38473/tr . 2025-2026 istatistiği 24 Eylül 2026'da henüz yayımlanmamıştı.
- Gazete Zaman (gzt.com), "2026 YKS'ye kaç kişi girdi? ÖSYM katılım ve başvuru sayısı açıklandı" (ÖSYM açıklamasının aktarımı; ikincil) — https://www.gzt.com/gundem/2026-yksye-kac-kisi-girdi-osym-katilim-ve-basvuru-sayisi-aciklandi-4243248
- ÖSYM, "2026-YKS Ek Yerleştirme: Tercihlerin Alınması" (17 Eylül 16.00 - 21 Eylül 23.59; sonuç tarihi duyuruda yok) — https://www.osym.gov.tr/2026-yks-ek-yerlestirme-tercihlerin-alinmasi
- ÖSYM, "2026-Yükseköğretim Programları Ek Yerleştirme Kılavuzu ve Tablolar" (Tablo-3 ve Tablo-4; koltuk toplamları 06 numaralı dosyada bizim tarafımızdan hesaplandı) — https://www.osym.gov.tr/2026-yuksekogretim-programlari-ek-yerlestirme-kilavuzu-ve-tablolar
- ÖSYM, "2026-DGS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler" — https://www.osym.gov.tr/2026-dgs-yerlestirme-sonuclarina-iliskin-sayisal-bilgiler ; PDF: https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/9/2026-dgs-yerlestirme-sonuclarina-liskin-sayisal-bilgiler-otlz89-08093247.pdf ; tercih tarihleri: https://www.osym.gov.tr/2026-dgs-tercihlerin-alinmasi ; sonuç ve kayıt tarihleri: https://www.osym.gov.tr/2026-dgs-yerlestirme-sonuclari-aciklandi . DGS başvuru sayısını bulamadık (doğrulanamadı).
- YÖK, "Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde-1 Uygulama İlkeleri" — https://egitim.yok.gov.tr/tr/document/2853 (güz: md. 5 bir kez hakkı, md. 6 aynı yıl yerleşenin güz başvurusu, md. 8 yüzde 30 / en fazla 90, md. 10 1-15 Ağustos; bahar: üniversitenin kendi kararı). Geçiş Yönetmeliği: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13948&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (bu çalışmada yeniden açılamadı). ODTÜ tarihi:
content/rehber/ek-madde-1-puanim-yetiyor-mu.mdiçindeki ODTÜ Öğrenci İşleri bağlantısı. - Pervin Kaplan, "Üniversiteden kaçış mı var? Yaklaşık 80 bin genç kayıt yaptırmadı" (rehberlik uzmanının ÖSYM verisinden hesabı; ikincil) — https://www.pervinkaplan.com/detay/universiteden-kacis-mi-var-yaklasik-80-bin-genc-kayit-yaptirmadi/32213
- Anadolu Ajansı, "ÜNİ-VERİ'nin kapsamı genişletildi" (27 Temmuz 2024) — https://www.aa.com.tr/tr/gundem/uni-verinin-kapsami-genisletildi/3286706
- Dünya Gazetesi, "Genç nüfusta düşüş eğilimi: gençlerin yüzde 23,3'ü ne eğitimde ne istihdamda" (TÜİK "İstatistiklerle Gençlik, 2025" bülteni; ikincil) — https://www.dunya.com/ekonomik-veriler/genc-nufusta-dusus-egilimi-genclerin-yuzde-233u-ne-egitimde-ne-istihdamda-haberi-825105
- Numedya24, TÜİK Temmuz 2026 işgücü istatistikleri haberi (21 Eylül 2026; ikincil; yalnızca genç işsizlik oranı alındı) — https://www.numedya24.tv/is-arayanlar-23-milyonu-asti-genclerde-issizlik-yuzde-14-5te/
- ÖSYM, "2025 YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler" (Tablo 1, 2) — https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2025/YKS/YERLESTİRME/sayisalbilgiler_ykd25082025.pdf
- Anadolu Ajansı, "Üniversite kontenjanlarının azaltılmasına bu yıl da devam edilecek" (YÖK Başkanı açıklaması) — https://www.aa.com.tr/tr/egitim/universite-kontenjanlarinin-azaltilmasina-bu-yil-da-devam-edilecek/3831690
- Anadolu Ajansı, "2025 YKS yerleştirme sonuçları istatistikleri açıklandı" (ikincil; bu çalışmada yeniden açılmadı) — https://www.aa.com.tr/tr/egitim/2025-yks-yerlestirme-sonuclari-istatistikleri-aciklandi/3668586
- YÖK, "2026 YKS yerleştirme sonuçları açıklandı" — https://www.yok.gov.tr/tr/news/2026-yks-yerlestirme-sonuclari-aciklandi-Dv5H0
- ÖSYM, Sınav Takvimi (2026: YKS, DGS, KPSS önlisans, MSÜ) — https://www.osym.gov.tr/Sayfa/SinavTakvimi
- KolayTercih, "2027 YKS Ne Zaman?" rehber yazısı (MEBİ deneme takvimi, MEB'in 17 Eylül 2026 duyurusuna dayanarak; MEB sayfası bu çalışmada yeniden açılmadı) — https://kolaytercih.com/rehber/yks-2027-takvimi
- ÖSYM, "2025-YKS Ek Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler" (dosya adında 06.10.2025 tarihi; 122.218 örgün koltuk, 55.021 yerleşen) — https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2025/YKS/YERLESTİRME/EK/sayisalbilgiler-yked06102025.pdf
- ÖSYM, "2026 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu" (21 Temmuz 2026 ön bilgi sürümü; kapakta "Tercih süresi 29 Temmuz-10 Ağustos 2026") — https://www.osym.gov.tr/2026-yks-tercihlerin-alinmasi
- MEB Personel, "MEB YKS için 11 bin 576 noktada ücretsiz tercih danışmanlığı veriyor" (29 Temmuz-10 Ağustos 2026; ikincil) — https://mebpersonel.com/meb-personel/meb-yks-icin-11-bin-576-noktada-ucretsiz-tercih-danismanligi-veriyor-h141693.html
- ÖSYM, "2026-YKS Yerleştirme Sonuçları Açıklandı" (18 Ağustos 2026; kayıt 24-28 Ağustos, e-kayıt 24-26 Ağustos) — https://www.osym.gov.tr/2026-yks-yerlestirme-sonuclari-aciklandi
- ÖSYM, "2026 YKS Kılavuzu" (bölüm 4: 2025-YKS ile yerleştirilen, kayıt olsun olmasın, adayların diploma notu katsayısı yarıya düşer) — https://www.osym.gov.tr/ (Kılavuz PDF'i; ayrıntı 06 numaralı dosyada)
- Google otomatik tamamlama önerileri (hl=tr, gl=tr; sorgular: "yks kaç kişi", "kaç kişi yerleşti", "boş kalan kontenjan", "üniversite mezunu işsiz", "üniversiteyi bırakmak"), 24 Eylül 2026 — https://suggestqueries.google.com/complete/search
- KolayTercih iç rakip analizi, 21 Eylül 2026 (TercihSepeti ve tercih-robotu.com "yerleşme olasılığı" dili) —
docs/ekip-raporlari/2026-09-21/04-rakip-analizi.md
[DB] KolayTercih, data/yokatlas.db, programs tablosu (unitur, onlisans, isim, kontenjan2026, yerlesen2026, sira2026) ve netler tablosu; yalnızca okunarak sorgulandı, 24 Eylül 2026.
Editör notu
24 Eylül 2026'da yapılan teyit turu. Belgedeki her sayı resmî kaynağına göre yeniden kontrol edildi; aşağıda ne değiştiği yazıyor.
Resmî kaynaktan yeniden açılıp doğru çıkanlar. ÖSYM 2026 yerleştirme PDF'i yeniden indirildi: Tablo 1'deki bütün kontenjan, yerleşen ve boş sayıları; Tablo 2'deki beş grubun sayıları; Tablo 3'teki fen lisesi, Anadolu lisesi ve "diğer meslek liseleri" satırları; Şekil 1'deki tercih sırası oranları (ilk üç yüzde 40,24; 13-24 arası yüzde 17,60). ÖSYM 2026 YKS sayısal bilgiler (2.425.627 / 2.255.076 başvuran-giren, 788.804 ve 605.631 son sınıf, 6,4 / 6,8 / 3,9 / 20,1 ortalamalar). ÖSYM 2025 yerleştirme Tablo 1-2 ve 2025 ek yerleştirme PDF'i. ÖSYM DGS 2026 PDF'i (103.600 / 56.820 / 15.873). ÖSYM sınav takvimi (YKS, DGS, KPSS önlisans, MSÜ tarihleri), yerleştirme sonucu ve kayıt tarihleri, ek tercih tarihleri, DGS tercih ve kayıt tarihleri. YKS tercih dönemi 29 Temmuz-10 Ağustos, ÖSYM kılavuzunun kapağından. MEB LGS 2026 (994.358 / 1.022.658) ve MEB 2024-2025 ortaöğretim sayıları. YÖK 2026 duyurusu (2.292 ve 5.503). YÖK Ek Madde-1 ilkeleri (1-15 Ağustos, yüzde 30 / en fazla 90, bir kez hakkı, aynı yıl yerleşenin güz yasağı). 2026 YKS Kılavuzu'ndaki diploma katsayısının yarıya inmesi kuralı. YÖK İstatistik Excel'i yeniden toplandı: 6.301.434, açıköğretim 2.248.392, birinci + ikinci öğretim 3.981.095, devlet 5.445.808, vakıf ve vakıf MYO 855.626. Bütün "bizim hesabımız" oranları yeniden hesaplandı, hepsi tuttu. Google otomatik tamamlama önerileri yeniden çekildi, beşi de çıkıyor.
Düzeltilenler.
- 10 numaralı sayının başlığı ("çoğu yine aynı yere dönüyor") veriyle desteklenmiyordu; ÖSYM tablosu yeniden deneyenlerin eski programına dönüp dönmediğini göstermiyor. Başlık "yarısı tercih bile yapmıyor" olarak değiştirildi (124.204 / 245.447).
- 5 numaralı sayıdaki "vakıftaki boş yerlerin çoğu ücretli satırlarda" iddiası kontrol edilemedi (veritabanında ücret bilgisi çoğu program adında yok); yerine veritabanında gerçekten görülen tek şey yazıldı.
- Veritabanı sağlaması: "boş koltuk toplamı birebir tutuyor" doğru, ama yalnızca program başına boş koltuklar toplanınca; toplam yerleşen bizde 78.475, ÖSYM'de 77.827. Bu fark belgeye yazıldı.
- Ek Madde-1 bahar dönemi "Şubat-Mart" diye verilmişti; YÖK ilkesinde tarih yok, yalnızca "dönem başlamadan önce" ve "üniversite kendisi karar verir" deniyor. Takvimde ayrı satıra alındı. Yüzde 30 kuralı "program başına" değil "her sınıf için" diye düzeltildi.
- MSÜ tarihleri kendi rehberimiz yerine ÖSYM takviminden kaynaklandı. YKS tercih tarihi için ÖSYM kılavuzu kaynak olarak eklendi.
- 2025 ek yerleştirme sonuç tarihinin kaynağı (ÖSYM duyuru sayfası) 404 veriyordu; ÖSYM'nin 2025 ek yerleştirme PDF'iyle değiştirildi.
- Genç nüfus "12.708.348" diye verilmişti; ikincil kaynakta yalnızca "12,7 milyon" görülüyor, yuvarlandı.
- Önlisans mezunlarında "alanında çalışan yüzde 50,8" hiçbir açılan kaynakta görülmedi; doğrulanamadı diye işaretlendi. Önlisans istihdamı (yüzde 65,7) ve ilk iş süresi (15,8 ay) doğrulandı.
- YÖK'ün 2023 kontenjan sayısı "1.090.014" kesin haliyle görülmedi, "yaklaşık 1,09 milyon" yazıldı; bu sayının açıköğretimi de kapsadığı belirtildi.
- "Her 5 başvurandan 3'ü sınava daha önce girmişti" cümlesi "daha önce başvurmuştu" diye düzeltildi (kaynak başvuru sayar, sınava girişi saymaz).
- "Meslek lisesi öğrencilerinin yerleştiği yer daha çok önlisans (62.587)" cümlesi, sayının yalnızca "diğer meslek liseleri" grubunun örgün önlisans sayısı olduğu belirtilerek düzeltildi.
- Kaydı silinmiş adayların başvuru sayısı (69.850, ikincil) eklendi; 10. ve 11. sınıf satırına kaba bir ölçek notu kondu.
- Dil: "pazar", "kesin olur", "dürüst sayı" gibi abartılı ya da vaat içeren ifadeler çıkarıldı; "bugün" gibi zamanı belirsiz sözcükler yerine öğretim yılı yazıldı.
Açık kalanlar (doğrulanamadı). 10. ve 11. sınıf öğrenci sayısı; Türkiye geneli üniversite bırakma oranı ve yatay geçiş sayısı; ek tercih yapan aday sayısı; DGS başvuru sayısı; YÖK ile ÖSYM'nin 2025 devlet boş koltuk farkı; TÜİK istihdam göstergesinin kapsadığı mezuniyet yılları; yükseköğretim okullaşma oranının hangi öğretim yılına ait olduğu; MEB ortaöğretim sayısına açık öğretimin dahil olup olmadığı; 11. sınıf seçmeli ders tercih tarihleri. TÜİK ve MEBİ bilgileri resmî sayfadan değil, haber ve kendi rehberimiz üzerinden okundu.
Güven düzeyi: yüksek. ÖSYM, YÖK ve MEB'den gelen sayıların hepsi bu turda asıl belgeden yeniden okundu ve tuttu. TÜİK kaynaklı genç nüfus ve istihdam sayıları ikincil kaynaktan geldiği için orta güvenle kullanılmalı.