kolaytercih/scripts/kimlik.ts

/**
 * Program KİMLİĞİ tutarlılığı: kılavuz kodu (programs.id) yıllar içinde BAŞKA
 * bir programa devredilebiliyor (ör. 209210292: 2024'te "Diş Hekimliği, SAY
 * lisans" → 2025'ten beri "İlk ve Acil Yardım, TYT önlisans"). refresh yalnız
 * koda bakıp yıl kolonlarını yazarsa satır ESKİ adıyla YENİ programın sırasını
 * gösterir. Bu modül refresh / veri-kalite / gecmis-doldur'un ortak kurallarıdır.
 *
 * Kimlik = puan türü + önlisans bayrağı + baz ad slug'ı
 * (`turkishSlugify(bolumBazAdi(isim))`; burs/dil ekleri kimlik DEĞİLDİR —
 * DB'deki eski satırlar eksiz, API ekli yazıyor).
 *
 * DEVİR YILI (kanıt zinciri; tahmin yok): SON yıl kesin olarak yeni programındır
 * (API kaydı o kılavuzdan). Geriye doğru her yıl için API'nin `…1/…2/…3` sıra/
 * puanı DB'deki değerle EŞLEŞİYORSA o yıl da yeni programındır; eşleşmeyen ya
 * da API'nin sıra/puanla sahiplenmediği İLK yılda zincir kopar — o yıl ve
 * öncesi eski programa aittir. Zincir ŞART, çünkü API geçmişi kod bazlıdır ve
 * kirlidir: `gk2` hep eski programın kontenjanıdır, `basariSirasi3` bazı
 * kayıtlarda eski programın sırasıdır (ör. 205590251: TYT Mekatronik'e 2023 için
 * DİL sırası 108.099). Sıra eşitliği yerine puan eşitliği de kabul edilir:
 * 2024 sırası iki kaynakta farklı tanımlı (bkz. gecmis-doldur), puan aynıdır.
 * İkinci bağımsız kaynak `netler.puanTuru`'dur (YÖK Atlas net API'si, yıl bazlı).
 */
import { ILK_YIL } from "../src/lib/veri-yillari";
import { bolumBazAdi, turkishSlugify } from "../src/lib/slug";
import { kolonAdlari, metaTablosunuGarantiEt, tabloVar, type Db } from "./yokatlas-goc";

/** refresh.ts ile döngüsel import olmasın diye kimliğin gerektirdiği alanlar. */
export type KimlikKaydi = {
  kilavuzKodu: number;
  birimAdi: string;
  fymkAdi?: string | null;
  puanTuru: string;
  ogrenimSuresi?: number | null;
  birimTuruId: number;
};

export type GecmisAlani = { fark: number; sira: number | null; puan: number | null };

export type DbKimlik = {
  id: string;
  isim: string;
  tur: string;
  onlisans: number;
  fakulte: string | null;
  sure: number | null;
};

export type KimlikFarki = "tur" | "onlisans" | "ad";

const PUAN_TOLERANS = 0.01;
const META_ONEK = "kimlik_onar:";

export const bazAdSlug = (isim: string): string => turkishSlugify(bolumBazAdi(isim));

/** ÖSYM birim türü 47 = önlisans (refresh INSERT dalıyla aynı kural). */
export const apiOnlisans = (r: KimlikKaydi): number => (r.birimTuruId === 47 ? 1 : 0);

/**
 * DB satırı ile API kaydının kimlik farkları. `apiTur` çözülemediyse (kaynak
 * puan türünü vermiyor) tür KIYASLANMAZ — bilinmeyen, fark sayılmaz.
 */
export function kimlikFarklari(
  satir: DbKimlik,
  r: KimlikKaydi,
  apiTur: string | undefined
): KimlikFarki[] {
  const farklar: KimlikFarki[] = [];
  if (apiTur && apiTur !== satir.tur) farklar.push("tur");
  if (apiOnlisans(r) !== satir.onlisans) farklar.push("onlisans");
  if (bazAdSlug(satir.isim) !== bazAdSlug(r.birimAdi)) farklar.push("ad");
  return farklar;
}

export type DevirKaniti = {
  /** API `…1/…2/…3` alanları. */
  gecmis: GecmisAlani[];
  /** `netler.puanTuru` (yıl → DB tür sözlüğüne çevrilmiş); bağımsız ikinci kaynak. */
  netTurleri?: Map<number, string>;
  eskiTur: string;
  yeniTur: string;
  farklar: KimlikFarki[];
};

/**
 * Yeni programa ait olduğu KANITLANAN ilk yıl. `yil` (son yıl) her zaman
 * yenidir; geriye doğru zincir ilk kanıtsız yılda kopar (bkz. dosya başı).
 *
 * Bir yılın kanıtı: API sıra/puanı DB ile eşleşir. DB'de o yılın sıra/puanı HİÇ
 * yoksa (dolmayan program; API'nin doğrulayacağı/sahiplenmeyeceği taban yok) ve
 * tür değiştiyse, o yılın `netler` kaydının YENİ türde olması da yeter — böylece
 * yalnız kontenjan/yerleşen/net korunur, yanlış etiketlenebilecek sıra kalmaz.
 * DB'de sıra VARKEN API o yılı boş veriyorsa net türü yetmez: aynı türde başka
 * bir program olabilir (dolu programda API'nin 2024'ü boş verme oranı uyumlu
 * satırlarda %0,3; kimliği kaymışlarda 22/23 — API o yılı bilerek sahiplenmiyor).
 * Karşı kanıt: tür değiştiyse ve o yılın neti ESKİ türdeyse yıl kesin eskidir.
 *
 * AD DEĞİŞİMİ: fark yalnız addaysa ve zincir API penceresinin TAMAMINDA (3 yıl)
 * sağlamsa, API eski adın geçerli olduğu yılları da bu programa sayıyor demektir
 * → program aynı, adı değişmiş; geçmiş korunur (ILK_YIL döner).
 */
export function devirYiliBul(
  satir: Record<string, unknown>,
  kanit: DevirKaniti,
  yil: number
): number {
  const turDegisti = kanit.eskiTur !== kanit.yeniTur;
  const gecmis = [...kanit.gecmis].sort((a, b) => a.fark - b.fark);
  let devir = yil;
  for (const g of gecmis) {
    const y = yil - g.fark;
    if (y < ILK_YIL || y !== devir - 1) break;
    const netTur = kanit.netTurleri?.get(y);
    if (turDegisti && netTur === kanit.eskiTur) break;
    const dbSira = satir[`sira${y}`] as number | null;
    const dbPuan = satir[`puan${y}`] as number | null;
    const siraAyni = g.sira != null && dbSira != null && g.sira === dbSira;
    const puanAyni =
      g.puan != null && dbPuan != null && Math.abs(g.puan - dbPuan) <= PUAN_TOLERANS;
    const netYeni =
      dbSira == null && dbPuan == null && turDegisti && netTur === kanit.yeniTur;
    if (!siraAyni && !puanAyni && !netYeni) break;
    devir = y;
  }
  const pencereSonu = Math.max(ILK_YIL, yil - gecmis.length);
  const yalnizAd = kanit.farklar.length === 1 && kanit.farklar[0] === "ad";
  if (yalnizAd && gecmis.length > 0 && devir === pencereSonu) return ILK_YIL;
  return devir;
}

/** `netler.puanTuru` yıl haritası (tablo yoksa boş). Değerler API kısa kodudur (SAY, TYT…). */
export function netTurleriGetir(db: Db, id: string, turSozlugu: Record<string, string>): Map<number, string> {
  const sonuc = new Map<number, string>();
  if (!tabloVar(db, "netler")) return sonuc;
  const satirlar = db
    .prepare("SELECT yil, puanTuru FROM netler WHERE program_id = ? AND puanTuru IS NOT NULL")
    .all(id) as { yil: number; puanTuru: string }[];
  for (const n of satirlar) {
    const tur = turSozlugu[n.puanTuru.trim()];
    if (tur) sonuc.set(n.yil, tur);
  }
  return sonuc;
}

/** programs'ın yıla bağlı TÜM kolonları (sira2024, gk2025, obkY2025…) → yıl. */
export function yilKolonlari(db: Db, tablo = "programs"): { kolon: string; yil: number }[] {
  const sonuc: { kolon: string; yil: number }[] = [];
  for (const kolon of kolonAdlari(db, tablo)) {
    const m = /^[A-Za-z0-9]*?[A-Za-z](\d{4})$/.exec(kolon);
    if (!m) continue;
    const y = Number(m[1]);
    if (y >= ILK_YIL && y <= 2100) sonuc.push({ kolon, yil: y });
  }
  return sonuc;
}

export type OnarimKaydi = {
  devirYili: number;
  yil: number;
  eski: { isim: string; tur: string; onlisans: number; fakulte: string | null; sure: number | null };
  yeni: { isim: string; tur: string; onlisans: number; fakulte: string | null; sure: number | null };
  silinenYillar: number[];
  arsivId: string | null;
  tasinanNetYillari: number[];
};

export type OnarimGirdisi = {
  id: string;
  yil: number;
  devirYili: number;
  yeni: OnarimKaydi["yeni"];
};

/**
 * Tek satırın kimliğini onarır (çağıran transaction içinde olmalı):
 *  1. Devirden önce verisi/neti varsa eski kimliğiyle `programs_arsiv`'e kopya:
 *     id `<kod>~<son veri yılı>` (kod güncel satırda yaşamaya devam ettiği için
 *     arşivde aynı id kullanılamaz; ileride eski-arsivle ile PK çakışırdı).
 *     Kopyada devir yılı ve sonrası NULL (o yıllar yeni programın).
 *  2. Devirden önceki `netler` satırları arşiv id'sine taşınır (yeni programın
 *     sayfasında eski programın netleri görünmesin; veri silinmez).
 *  3. Güncel satırda devirden önceki TÜM yıl kolonları NULL; isim/tur/onlisans/
 *     fakulte/sure API'den yazılır.
 *  4. `veri_meta`'ya `kimlik_onar:<id>` kaydı — gecmis-doldur bu yılların
 *     API'nin kirli `…N` alanlarından yeniden dolmasını bununla engeller.
 */
export function kimlikOnar(db: Db, g: OnarimGirdisi): OnarimKaydi {
  const satir = db.prepare("SELECT * FROM programs WHERE id = ?").get(g.id) as
    | Record<string, string | number | null>
    | undefined;
  if (!satir) throw new Error(`kimlikOnar: satır yok ${g.id}`);
  const kolonlar = yilKolonlari(db);
  const onceki = kolonlar.filter((k) => k.yil < g.devirYili);
  const sonraki = kolonlar.filter((k) => k.yil >= g.devirYili);
  const silinenYillar = [
    ...new Set(onceki.filter((k) => satir[k.kolon] != null).map((k) => k.yil)),
  ].sort();
  const netYillari = tabloVar(db, "netler")
    ? (
        db
          .prepare("SELECT yil FROM netler WHERE program_id = ? AND yil < ? ORDER BY yil")
          .all(g.id, g.devirYili) as { yil: number }[]
      ).map((n) => n.yil)
    : [];

  let arsivId: string | null = null;
  const sonVeriYili = Math.max(-1, ...silinenYillar, ...netYillari);
  if (sonVeriYili > 0 && tabloVar(db, "programs_arsiv")) {
    arsivId = `${g.id}~${sonVeriYili}`;
    const arsivKolonlari = new Set(kolonAdlari(db, "programs_arsiv"));
    const tasinan = Object.keys(satir).filter((k) => arsivKolonlari.has(k));
    const degerler = tasinan.map((k) => {
      if (k === "id") return arsivId;
      // Eski programın bu kodla verisinin bulunduğu son yıl (olgu, tahmin değil)
      if (k === "son_kilavuz_yili") return sonVeriYili;
      if (sonraki.some((s) => s.kolon === k)) return null;
      return satir[k];
    });
    db.prepare(
      `INSERT INTO programs_arsiv (${tasinan.join(", ")}) VALUES (${tasinan.map(() => "?").join(", ")})`
    ).run(...degerler);
    if (netYillari.length) {
      db.prepare("UPDATE netler SET program_id = ? WHERE program_id = ? AND yil < ?").run(
        arsivId,
        g.id,
        g.devirYili
      );
    }
  }

  const atamalar = [
    ...onceki.map((k) => `${k.kolon} = NULL`),
    "isim = ?",
    "tur = ?",
    "onlisans = ?",
    "fakulte = ?",
    "sure = ?",
  ];
  db.prepare(`UPDATE programs SET ${atamalar.join(", ")} WHERE id = ?`).run(
    g.yeni.isim,
    g.yeni.tur,
    g.yeni.onlisans,
    g.yeni.fakulte,
    g.yeni.sure,
    g.id
  );

  const kayit: OnarimKaydi = {
    devirYili: g.devirYili,
    yil: g.yil,
    eski: {
      isim: String(satir.isim),
      tur: String(satir.tur),
      onlisans: Number(satir.onlisans),
      fakulte: satir.fakulte as string | null,
      sure: satir.sure as number | null,
    },
    yeni: g.yeni,
    silinenYillar,
    arsivId,
    tasinanNetYillari: arsivId ? netYillari : [],
  };
  metaTablosunuGarantiEt(db);
  db.prepare(
    "INSERT INTO veri_meta (anahtar, deger) VALUES (?, ?) " +
      "ON CONFLICT(anahtar) DO UPDATE SET deger = excluded.deger"
  ).run(`${META_ONEK}${g.id}`, JSON.stringify(kayit));
  return kayit;
}

/** Daha önce onarılmış satırlar: id → kayıt (gecmis-doldur ve veri-kalite okur). */
export function onarimKayitlari(db: Db): Map<string, OnarimKaydi> {
  const sonuc = new Map<string, OnarimKaydi>();
  if (!tabloVar(db, "veri_meta")) return sonuc;
  const satirlar = db
    .prepare("SELECT anahtar, deger FROM veri_meta WHERE anahtar LIKE ?")
    .all(`${META_ONEK}%`) as { anahtar: string; deger: string }[];
  for (const s of satirlar) {
    sonuc.set(s.anahtar.slice(META_ONEK.length), JSON.parse(s.deger) as OnarimKaydi);
  }
  return sonuc;
}