kolaytercih/content/rehber/mezuna-kalmak-mi-kayit-olmak-mi.md

baslik, aciklama, tarih

baslik	aciklama	tarih
Mezuna Kalmak mı, Yerleştiğim Bölüme Gitmek mi? Karar Ağacı	İstemediğin bölüme kayıt olup seneye tekrar denemek mi, kaydı dondurmak mı, hiç kayıt olmadan mezuna kalmak mı? OBP bedeli, Ek Madde-1 kapısı ve her seçeneğin kazancı ile bedeli — tek şemada.	2026-09-21

Kısa cevap: 2026-YKS ile bir programa yerleştirildiysen, kayıt olsan da olmasan da 2027-YKS'de OBP katsayın 0,12 yerine 0,06 uygulanır; bu, diploma notuna göre 15 ile 30 puan arasında bir katkının baştan gitmesi demektir. Bedel iki durumda da aynı olduğu için asıl fark şudur: kayıt olursan elinde bir bölüm ve — puanın yetiyorsa — Ek Madde-1 yatay geçiş kapısı kalır; kayıt olmazsan ikisi de kalmaz. Hiçbir programa yerleşmediysen OBP katsayın tam kalır; mezuna kalmanın puan tarafında bir bedeli yoktur.

Hangisinin senin için doğru olduğuna biz karar veremeyiz. Bu yazı seçenekleri, her birinin kazancını ve bedelini yan yana koyuyor. Kurallar ÖSYM kılavuzlarından ve YÖK'ün yatay geçiş ilkelerinden alındı; hepsi sondaki kaynaklarda.

Hangi durumdasın?

Bu karar şu an iki grup için canlı. Ana yerleştirmenin kayıt dönemi 24–28 Ağustos 2026'da bitti; o turda yerleşip kayıt olduysan sorun artık "devam mı edeyim, kaydı mı dondurayım, bırakayım mı". Ek yerleştirme sonucunu bekliyorsan sorun "yerleşirsem kayıt olacak mıyım". Şema ikisini de kapsıyor.

%% aria: Mezuna kalmak mı kayıt olmak mı karar şeması. İlk soru 2026'da ek yerleştirme dahil bir programa yerleştirilip yerleştirilmediğindir. Yerleşemediysen OBP katsayın tam yani 0,12 kalır ve mezuna kalmanın puan tarafında bedeli yoktur. Yerleştiysen ama için rahat değilse önce bedeli bilirsin: seneye sınava girersen kayıt olsan da olmasan da OBP katsayın 0,06 uygulanır. Sonraki soru 2026 puanının istediğin programın 2026 taban puanına yetip yetmediğidir. Yetiyorsa kayıt olup Ek Madde 1 ile yatay geçişe başvurabilirsin, yeniden sınava girmen gerekmeyebilir; kontenjan sınırlıdır. Yetmiyorsa üç seçenek kalır. Birincisi kayıt olup okurken yeniden hazırlanmaktır: bölüm elinde kalır ama iki işi birlikte yürütürsün. İkincisi kayıt olup kaydı dondurmaktır: tam zaman hazırlanırsın ama şartları kendi üniversiten belirler. Üçüncüsü kayıt olmadan mezuna kalmaktır: tam zaman hazırlanırsın ama geri dönecek bir bölümün ve Ek Madde 1 hakkın olmaz.
%% altyazi: OBP bedelini doğuran şey kayıt değil yerleştirilmiş olmaktır; kayıt, elinde bir bölüm kalıp kalmayacağını belirler.
flowchart TD
  S{"2026'da bir programa<br/>yerleştirildin mi?<br/>ek yerleştirme dahil"}
  S -- "hayır, yerleşemedim" --> T("Bedel yok: OBP katsayın tam kalır,<br/>mezuna kalmak puanını düşürmez")
  S -- "evet, ama içime sinmedi" --> O("Bedel: seneye girersen OBP katsayın 0,06<br/>kayıt olsan da olmasan da")
  O --> P{"2026 puanın, istediğin programın<br/>2026 taban puanına yetiyor mu?"}
  P -- "evet" --> E("Kayıt ol, Ek Madde-1 ile<br/>yatay geçişe başvur:<br/>yeniden sınav gerekmeyebilir")
  P -- "hayır" --> K{"Yerleştiğin programa<br/>kayıt olacak mısın?"}
  K -- "evet, okurken hazırlanırım" --> A("Kayıt ol + tekrar gir:<br/>bölüm elinde kalır,<br/>iki işi birlikte yürütürsün")
  K -- "evet, ama tam zaman çalışacağım" --> D("Kayıt ol + kayıt dondur:<br/>şartları kendi üniversiten belirler")
  K -- "hayır" --> M("Kayıt olmadan mezuna kal:<br/>tam zaman hazırlık,<br/>geri dönecek bölüm yok")

  classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
  classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
  classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
  class T,E garanti
  class O hayal
  class A,D,M uyari

Yerleştiysen seneye ne kaybedersin?

Kural 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nda (bölüm 1.3) yazıyor: 2026-YKS sonucuyla bir programa merkezî yerleştirmeyle yerleşen adaylar — ek yerleştirme dâhil — 2027-YKS'ye girerlerse OBP katsayıları yarıya düşürülür. ÖSYM'nin sıkça sorulan sorular belgesi aynı kuralı yerleşip kayıt yaptıran ve yaptırmayan aday için ayrı ayrı sorup ikisine de "evet" cevabı veriyor; ifadesi "kayıt olsun veya olmasın".

Bundan üç sonuç çıkıyor:

• Kayıt yaptırmamak bedeli silmez. Katsayıyı düşüren şey kayıt değil, yerleştirilmiş olmak.
• Kaydı sonradan sildirmek ya da dondurmak da silmez. Kural kaydının durumuna bakmıyor; yerleştirme gerçekleştiyse gerçekleşmiştir.
• Ek yerleştirme de sayılır. Ek tercihle yerleşirsen aynı kural seni de kapsar.

Sayıya dökersek kayıp, diploma notu × 5 × 0,06 kadardır: diploma notu 70 olan aday 21, 85 olan 25,5, 95 olan 28,5 puanlık katkıyı kaybeder. Bunun sıralamada ne kadar yer tuttuğu puan türüne ve bulunduğun dilime göre değişir; formülün tamamı OBP yazısında.

Bir not: kılavuzlar bu kuralı hep bir önceki yılın yerleştirmesi üzerinden tanımlıyor (2026 kılavuzu 2025-YKS ile yerleşenleri sayıyor). Daha sonraki yıllar için o yılın kılavuzu belirleyicidir.

Puanın istediğin bölüme zaten yetiyor muydu?

Yeniden sınava girmeyi düşünmeden önce bakılacak ilk yer burası. Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş (Ek Madde-1), puanı hedefine yettiği hâlde listeyi farklı kurduğu için başka programa yerleşenlere açık bir kapıdır. YÖK'ün uygulama ilkelerine göre:

• Başvurabilmek için bir programa kayıt yaptırmış olman gerekir. Yerleşip kayıt olmayan aday için bu kapı yoktur.
• Kayıt olduğun yıldaki yerleştirme puanın, geçmek istediğin programın aynı yıldaki taban puanına eşit ya da ondan yüksek olmalıdır; hedef programın puan türünde puanın bulunmalıdır.
• Not ortalaması şartı aranmaz, hazırlık sınıfı öğrencileri de başvurabilir, hak bir kez kullanılır.
• Kayıt olduğun yılın güz döneminde başvuramazsın. Hedef üniversite bahar dönemi için öğrenci alıyorsa bahar başvurusu yapabilirsin; almıyorsa sıra bir sonraki güz başvurularına kalır.
• Kontenjan sınırlıdır: her sınıf için programın kılavuz kontenjanının yüzde 30'u, en fazla 90 kişi. Başvuran fazlaysa YKS puanı yüksek olandan başlanır; yani tabanı geçmek başvuru hakkı verir, yer ayırmaz.

2026 taban puanlarını ÖSYM'nin en küçük ve en büyük puanlar yayınında bulursun. Puanın yetmiyorsa Ek Madde-1 senin için bir şey değiştirmez. Bu yolun ayrıntısı yatay geçiş, ÇAP ve yandal yazısında, sonuç sonrası bütün yollar yerleşemedim yazısında.

Seçeneklerin kazancı ve bedeli ne?

Seçenek	Kazanç	Bedel	Kime uygun
Kayıt ol, okurken tekrar gir	Bölüm elinde kalır; seneki sonuç ne olursa olsun bir yıl okumuş olursun; puanın yetiyorsa Ek Madde-1 hakkın olur	OBP katsayısı 0,06; dersler ve sınav hazırlığı aynı anda; vakıfsa ücret, başka şehirdeyse yaşam masrafı	Yerleştiği bölüme olursa okurum diyebilenler
Kayıt ol, kaydı dondur	Kayıt durur; hazırlığa tam zaman ayırırsın	OBP katsayısı 0,06; izin şartları ve son başvuru günü üniversiteye bağlı, talebin kabul edilmeyebilir	Dönme ihtimalini açık tutmak isteyip önce okulunun yönetmeliğini okuyanlar
Kayıt olmadan mezuna kal (yerleşmiştin)	Hazırlığa tam zaman; okul masrafı yok	OBP katsayısı yine 0,06; kayıt hakkın yanar, geri dönecek bölüm ve Ek Madde-1 yok	O bölümü hiçbir koşulda okumayacağından emin olanlar
Mezuna kal (hiç yerleşmedin)	OBP katsayısı tam; hazırlığa tam zaman	Bir yıl; seneye tabanlar aynı yerde durmayabilir	Hedefi net olup bu yıl neyi farklı yapacağını bilenler

Üniversitede kayıtlıyken YKS'ye girebilir misin?

Evet. 2026-YKS Kılavuzu'na göre bir programa kayıtlı olman, YKS'de tercih yapmana ve yerleştirilmene engel değil. Sınır şu: aynı anda iki örgün lisans (ya da iki örgün ön lisans) programına kayıtlı olunamıyor. Seneye yeni bir programa yerleşirsen, ona kayıt olabilmek için eskisinden ilişiğini kesmen gerekir. Zaten bir bölümde okuyorsan başvurudan ilişik kesmeye sürecin tamamı üniversite okurken tekrar YKS'ye girmek yazısında.

Kayıt dondurma ise ülke çapında tek bir kurala bağlı değil; her üniversitenin kendi eğitim-öğretim yönetmeliğinde yazıyor. Örnek olsun: Karabük Üniversitesi'nin yönetmeliğinde başvuru için akademik takvime bağlı bir son gün var, dondurulan yarıyılda derse kaydolunamıyor ve bu süre öğrenim süresinden sayılmıyor. Senin okulunda süreler ve kabul edilen gerekçeler farklı olabilir; karar vermeden önce öğrenci işlerine sor ve yönetmeliğin ilgili maddesini oku.

Karar verirken kendine ne sormalısın?

1. "Seneye de olmazsa bu bölümde okur muyum?" Cevabın evetse kayıtlı kalmanın sana bıraktığı şey büyük. Cevabın "asla" ise kaydın sana kazandırdığı pek bir şey yok.
2. Hedefinle aran ne kadar? Tek yıla değil, hedef programın son 5 yıllık taban sıralamasına bak: bölüm sayfalarında hepsi var, yöntemi hedef sıralama nasıl belirlenir yazısında. Tabanlar da yerinde durmuyor: tabanlar nasıl değişir.
3. Bu yıl neyi farklı yapacaksın? İkinci yılın daha iyi geçeceğinin bir güvencesi yok. Planını, bu soruya somut bir cevap verebiliyorsan kur.
4. Bir yılın masrafı ne? Vakıf ücreti, başka şehirde yaşam, kurs ya da yayın gideri — hangi seçenekte hangisi var, alt alta yaz. Kalemler için yurt, burs ve yıllık maliyet yazısı işini görür.

2027'de liste zamanı gelince

Hangi yolu seçersen seç, 2027'de sıralaman belli olduğunda iş yine 24 satırlık listeye gelecek. Bu yılın dersi belli: yerleşsen bile gitmeyeceğin programı listeye yazma ve ölü tercihleri temizle. O gün sıralamanı tercih robotuna girip hangi programların son 5 yılın verisine göre hayal, dengeli ya da güvenli (halk arasında "garanti tercih") aralıkta kaldığını tek ekranda görebilirsin.

Sık sorulan sorular

Yerleştim ama kayıt yaptırmadım. OBP'm yine de düşer mi? Evet. ÖSYM kuralı yerleştirilmiş olmaya bağlıyor; 2027-YKS'ye girersen katsayın 0,06 uygulanır.

Kaydımı sildirirsem ya da dondurursam OBP katsayım düzelir mi? Hayır. Kural kaydın durumuna değil, 2026'da bir programa yerleştirilmiş olmana bakıyor.

Ek yerleştirmeyle yerleşirsem de aynı kural geçerli mi? Evet. Kontenjan kılavuzunun 1.3 bölümü ek yerleştirmeyi açıkça sayıyor.

Ek Madde-1'e ne zaman başvurabilirim? Kayıt olduğun yılın güz döneminde başvuramazsın. Hedef üniversite bahar için öğrenci alıyorsa bahar döneminde, almıyorsa sonraki güz başvurularında. Takvimi her üniversite kendi sayfasında duyurur.

Hiç yerleşmedim; mezuna kalırsam puan kaybım olur mu? OBP yönünden hayır: katsayı yalnızca yerleştirilen (ya da özel yetenek sınavıyla bir programa kayıt olan) adaylar için düşürülüyor.

Kaynaklar

Tüm kaynaklara 21 Eylül 2026'da erişildi.

• ÖSYM, 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu (bölüm 1.3 ve 4)
• ÖSYM, 2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular (soru 49–52)
• ÖSYM, 2026-YKS Kılavuzu (bölüm 4.2 ve 10)
• ÖSYM, 2026-YKS Yükseköğretim Programlarına Ek Yerleştirme Kılavuzu (bölüm 1.2)
• YÖK, Öğrencilerle İlgili İş ve İşlemler sayfası ve Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri
• Mevzuat Bilgi Sistemi, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik (Ek Madde 1)
• Mevzuat Bilgi Sistemi, Karabük Üniversitesi Ön Lisans, Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (madde 27; kayıt dondurma örneği)