kolaytercih/content/rehber/yerlesemedim-ne-yapmaliyim.md

baslik: Yerleşemedim ya da İstemediğim Bölüme Yerleştim — Şimdi Ne Olacak? aciklama: Sonuç ekranı istediğin gibi çıkmadıysa önünde hâlâ üç yol var: ek yerleştirme, yatay geçiş ve yeniden deneme. Hangi durumda hangisi mantıklı, tek şemada. tarih: 2026-08-01 guncelleme: 2026-09-24

Sonuçlar açıklandığında iki tür hayal kırıklığı yaşanır: hiçbir tercihe yerleşememek ya da listenin sonlarındaki "keşke yazmasaydım" satırına yerleşmek. İkisi de yolun sonu değil — ama ikisinin kuralları birbirinden çok farklı ve yanlış hamle, doğru kapıyı kapatabiliyor.

Önce durumunu netleştir

%% aria: Yerleşememe durumunda karar şeması: sonuç ekranında hiçbir tercihe yerleşemediysen ek yerleştirmeye başvurabilirsin ve boş kontenjanlar için yeni bir 24 tercihlik liste yaparsın; istemediğin bir programa yerleştiysen iki yol vardır: kayıt yaptırırsan birinci sınıfta merkezi yerleştirme puanınla yatay geçiş kapısını araştırabilirsin, kayıt yaptırmazsan yerleşmiş sayıldığın için ek yerleştirmeye giremezsin ve kalan tek yol gelecek yıl yeniden sınava girmektir.
%% altyazi: Kritik ayrım: "yerleşemedim" ek yerleştirme kapısını açar; "yerleştim ama gitmedim" o kapıyı kapatır.
flowchart TD
  S{"Sonuç ekranında<br/>ne yazıyor?"}
  S -- "hiçbir tercihe yerleşemedin" --> E("Ek yerleştirme hakkın var:<br/>boş kontenjanlar için yeni bir liste")
  E --> E2("Eylülde ÖSYM kılavuzu yayımlar,<br/>yeniden 24 tercih yaparsın")
  S -- "istemediğin bir programa yerleştin" --> K{"Kayıt yaptıracak mısın?"}
  K -- "evet" --> Y("Kayıt ol; 1. sınıfta merkezi puanla<br/>yatay geçiş kapısını araştır")
  K -- "hayır" --> R("Yerleşmiş sayılırsın:<br/>ek yerleştirmeye giremezsin,<br/>kalan yol gelecek yıl yeniden YKS")

  classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
  classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
  classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
  class E,E2 uyari
  class Y garanti
  class R hayal

Yol 1: Ek yerleştirme — boşta kalanların ikinci şansı

İlk yerleştirmede hiçbir programa yerleşemediysen ek yerleştirmeye başvurabilirsin. Kayıt dönemi bitince boş kalan ve kayıt yaptırılmadığı için boşalan kontenjanlar ÖSYM'nin ek kılavuzunda ilan edilir; yeniden en fazla 24 tercih yaparsın. Ek tercihte tabanlar kendiliğinden gevşemez: ilk turda dolan ve en küçük puanı oluşan bir programı ek tercihte yalnızca o programın ilk turdaki en küçük puanına eşit ya da daha yüksek puanı olanlar yazabilir (2026 Ek Yerleştirme Kılavuzu, bölüm 1.2). Eşiği düşebilen yerler ilk turda zaten dolmamış programlardır; 2026'da bunların büyük kısmı ücretli vakıf programlarıydı. Kimin başvurabileceği, takvimi ve stratejisiyle tüm detaylar ek yerleştirme rehberinde. Ek tercihini yaptıysan sonuca nereden bakacağın ve kaydın nasıl işlediği ek yerleştirme sonuçları ve kayıt yazısında.

Kritik kural bir kez daha: bir programa yerleştirildiysen — kayıt yaptırmamış olsan bile — ek yerleştirme sana kapalıdır. "İstemediğim yere yerleştim, kayıt olmayayım, ek tercihte daha iyisini yazarım" planı çalışmaz.

Bir uyarı daha, ek listeyi "boş kalmasın" diye doldurmadan önce: ek yerleştirmeyle bir programa yerleştirilirsen, kayıt yaptırmasan bile 2027'de diploma notu katkın (OBP) yarıya iner. Bu 2026 kılavuzunun kuralı; 2027 kılavuzu çıkana kadar "kural sürerse" diye oku. Hesabı OBP yazısında.

Yol 2: Kayıt ol + yatay geçişi araştır

İstemediğin programa yerleştiysen çoğu durumda en az riskli hamle kayıt olmaktır. Çünkü kayıtlı öğrenciye açık bir kapı var: merkezi yerleştirme puanıyla (Ek Madde-1) yatay geçiş. Mantığı şu:

• YKS'de aldığın puan, yerleştiğin yıl için geçerliliğini korur.
• Puanın, geçmek istediğin programın senin yerleştiğin yıldaki taban puanına eşit ya da ondan yüksekse başvurabilirsin.
• Başvuru, yerleştiğin yıl içinde değil, öğrenimin başladıktan sonraki dönemlerde (üniversitelerin ilan ettiği kontenjan ve takvimle) yapılır ve bu hak bir kez kullanılır.

Yani "puanım aslında X bölümüne yetiyordu ama listeme yazmamıştım" durumundaysan, bir dönem/yıl sonra o bölüme sınavsız geçme ihtimalin var. Kontenjanlar sınırlı ve üniversiteden üniversiteye değişir; hedef üniversitenin yatay geçiş sayfasını şimdiden takibe al.

Yol 3: Yeniden denemek — bedelini bilerek

Gelecek yıl tekrar sınava girmek meşru bir plan. Kayıt olup denemek, kaydı dondurmak ve hiç kayıt olmamak arasındaki farkı mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı? karar ağacında ayrıca anlattık; kayıt olup okurken yeniden denemenin süreci üniversite okurken tekrar YKS'ye girmek yazısında. Burada iki bedelini baştan bil:

1. OBP çarpanı: bir programa yerleştirildiysen (kayıt yaptırmasan bile) gelecek yıl diploma notu katkın yarıya düşer — hesabı OBP yazısında.
2. Tabanlar sabit durmaz: bu yıl "az farkla kaçırdığın" bölümün tabanı seneye aynı yerde olmayabilir — tabanlar nasıl değişir yazısı bu oynaklığı verilerle gösteriyor.

Bir dahaki listeye ders

Bu durumların neredeyse tamamı, liste kurulurken önlenebilir: sonuna gerçekten razı olacağın güvenli tercihleri (halk arasında "garanti tercih") koymak, kayıt yaptırmayacağın satırı hiç yazmamak ve ölü tercihleri temizlemek. Ek yerleştirme listesi kuracaksan da aynı disiplin geçerli — sıralamana göre gerçekçi seçenekleri tercih robotunda saniyeler içinde görebilirsin.

Kaynaklar

Kaynaklara 24 Eylül 2026'da erişildi.

• ÖSYM, 2026-YKS Yükseköğretim Programlarına Ek Yerleştirme Kılavuzu (bölüm 1.1 ve 1.2: kimlerin başvurabileceği; ilk turda dolan programlarda ilk turun en küçük puanı şartı)
• ÖSYM, 2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular (soru 49–52: önceki yıl yerleşenlerde OBP katsayısının yarıya inmesi, "kayıt olsun veya olmasın")