kolaytercih/docs/arastirma/2026-09-24-ogrenci-senaryolari/03-lise-12-zeynep.md

Zeynep: 12. sınıf, 2027 YKS'ye hazırlanıyor; netleri inip çıkıyor, dershaneye parası yok

Tek cümlelik özet: Zeynep'in asıl derdi, "bu netlerle nereye girerim?" sorusunun cevabını bilmeden 9 ay çalışmak. Ona deneme netini bir sıralama aralığına, o aralığı da gerçek bölüm listesine çeviren, ücretsiz ve dürüst bir "neredeyim" ekranı verebiliriz.

Araştırma tarihi: 24 Eylül 2026. Bu dosyadaki "2026" rakamları 2026 YKS'nin ve 2026 yerleştirmesinin gerçekleşmiş sonuçlarıdır. 2027 için yazılan her tarih ya "açıklandı" (kaynaklı) ya da "beklenti" diye işaretlidir.

---

1. Ben kimim

Ben Zeynep, 17 yaşındayım. Orta büyüklükte bir Anadolu şehrinde, devlet Anadolu lisesinde 12. sınıftayım. Babam küçük bir işyerinde çalışıyor, annem ev hanımı, bir de ortaokula giden kardeşim var. Geçen yaz bir dershaneye fiyat sordum; rakamı duyunca annemle birbirimize baktık, konu kapandı. Sınıftakilerin yarısı dershaneye ya da etüt merkezine gidiyor. Ben okuldan sonra YouTube'dan konu anlatımı izliyorum, kitapçıdan aldığım iki soru bankasıyla çalışıyorum. Eşit ağırlıkçıyım; aklımda hukuk ya da psikoloji var ama bunu yüksek sesle söylemeye utanıyorum, çünkü netlerim bir yukarı bir aşağı.

Kafamdaki ses şöyle: "Geçen hafta TYT'de 68 yaptım, bu hafta 57. Matematikte hep 10-12 arası. Hangisi benim gerçek netim? 57'yse hukuk hayal, 68'se belki. Herkes 'çalış, olur' diyor, kimse 'bu netle şuraya girersin' demiyor." Bir de sınava 9 ay kaldığı hâlde "YKS ne zaman" diye arattığımda net bir tarih çıkmıyor. Ailem "ilk seferde kazan, mezuna kalma" diyor; kazanamazsam ne olacağını düşünmek istemiyorum.

2. Kafamdaki sorular

Sorular Google'ın otomatik tamamlama önerilerinden (24 Eylül 2026, Türkçe/Türkiye ayarı; editör tarafından aynı gün yeniden çekildi), Ekşi Sözlük, Kızlar Soruyor ve Technopat Sosyal başlık adlarından derlendi [18][19][20][24]. Reddit'e erişilemedi (site otomatik isteği engelledi), o yüzden oradan örüntü yok.

1. "yks kaç net kaç sıralama", "tyt kaç net kaç bin": en güçlü örüntü. Öğrenci neti değil, sıralamayı merak ediyor.
2. "yks kaç netle nereye gidilir", "yks kaç net hangi bölüm".
3. "tyt kaç net iyi", "tyt kaç net olmalı".
4. "netlerim düşüyor ne yapmalıyım", "çalıştıkça netlerim düşüyor", "deneme netlerim düşüyor". Technopat'ta da "TYT netleri artmıyor" gibi başlıklar var.
5. "dershanesiz yks kazanılır mı". Ekşi Sözlük'te "youtube varken dershaneye binlerce lira vermek" başlığı.
6. "ücretsiz yks kursları", "ücretsiz yks koçluğu".
7. "2027 yks ne zaman", "2027 yks kaç gün kaldı", "2027 yks ne zaman açıklanacak".
8. "2027 yks değişecek mi", "2027 yks nasıl olacak".
9. "2027 yks kaç kişi girecek".
10. "sıfırdan yks kaç ayda biter".
11. "mezuna kalmak mantıklı mı".
12. "yks de boş bırakmak mı sallamak mı".
13. "12. sınıfın başında TYT netleri nasıl olmalı?" (Technopat başlığı).
14. "Evde ders çalışmak mı dershaneye gitmek mi?" (Kızlar Soruyor başlığı).
15. "yks parası ne kadar" (başvuru ücretini soruyor).

Örüntü şu: soruların neredeyse yarısı "net → sıralama → bölüm" zincirinin bir halkası. İkinci büyük küme "param yokken nasıl hazırlanırım", üçüncüsü "takvim ve sınav değişecek mi korkusu".

3. Gerçek durum: kurallar ve sayılar (2026)

Kaç kişi Zeynep'in durumunda? 2026 YKS'de TYT'ye 2.425.627 kişi başvurdu, 2.255.076 kişi sınava girdi. TYT'de sınavı geçerli sayılan lise son sınıf öğrencisi sayısı 788.804 [1]. 2027 aday sayısı henüz açıklanmadı.

Son sınıflar sınavda ortalama kaç net yaptı? ÖSYM'nin 2026 tablosuna göre (ortalamalar net cinsinden) [1]:

Test (soru sayısı)	Lise son sınıf ortalaması	Tüm adaylar
TYT Türkçe (40)	20,5	20,1
TYT Sosyal Bilimler (20)	10,2	10,0
TYT Temel Matematik (40)	6,8	6,4
TYT Fen Bilimleri (20)	4,3	3,9
AYT Matematik (39)	7,0	7,1
AYT Edebiyat (23)	6,1	6,5
AYT Tarih-1 (10)	2,6	2,9
AYT Coğrafya-1 (6)	1,7	1,9

Yani ortalama bir son sınıf öğrencisi TYT'de toplam 42 net civarında kalıyor, matematikte 40 sorunun 7'sini bile netleştiremiyor. Bir uyarı: bu ortalama, sınava pek hazırlanmadan girenleri de içerir; matematikte sapma çok büyük (8 net). Yani "ortalamanın üstündeyim" demek "istediğim yere girerim" demek değildir. Ayrıca yayınevi denemesindeki 57 net ile ÖSYM sınavındaki 57 net aynı şey değildir.

Son sınıflar tercihte ne yaptı? ÖSYM 2026 yerleştirme tablosu [2]:

• Yerleştirme puanı hesaplanan son sınıf öğrencisi: 766.971.
• Bunlardan tercih yapan: 350.354 (yaklaşık %46; yani yarıdan fazlası hiç tercih yapmadı).
• Yerleşen: 218.441 (tercih yapanların yaklaşık %62'si). Bunların 122.323'ü örgün lisansa, 84.308'i örgün önlisansa, kalan 11.810'u açıköğretime yerleşti.
• Toplam 730.854 yerleşenin yaklaşık %30'u son sınıf, %52'si ise daha önce hiç yerleşmemiş mezun adaydı (378.664 kişi).

Kontenjanlar (2026): Devlet üniversitelerinde 481.684 kontenjanın 479.392'si doldu. Vakıf üniversitelerinde 176.080 kontenjanın 140.374'ü doldu, 35.706 yer boş kaldı [2][3]. Yerleşenlerin yaklaşık %40'ı ilk üç tercihinden birine, %19,36'sı birinci tercihine yerleşti [2][3].

Baraj var mı? (2026 kuralı) 150 ya da 180 puan barajı yok. Puanın hesaplanması için TYT'de Türkçe ya da Temel Matematik testlerinden en az birinde 0,5 ham puan (net) gerekiyor. AYT puanları için de o puan türünün testlerinden birinde en az 0,5 ham puan ve hesaplanmış bir TYT puanı gerekiyor [4]. 2027 kılavuzu çıkınca yeniden bakılmalı.

Başarı sırası şartı (2026 kuralı): Bazı bölümleri listene yazabilmek için puanın yetmez, belli bir sıralamanın içinde olman gerekir: tıp ilk 50 bin, diş hekimliği ilk 80 bin, eczacılık ve hukuk ilk 100 bin, mimarlık ilk 250 bin, mühendislik ve öğretmenlik (rehberlik ve psikolojik danışmanlık dâhil) ilk 300 bin [5]. Zeynep için önemli olan: hukuku tercih edebilmek için EA'da ilk 100 bine girmesi gerekiyor, kontenjan boş kalsa bile. Vakıf üniversiteleri bu şartı daha da sıkı tutabilir [5]. Psikoloji için böyle bir şart yok.

Diploma notu (OBP) (2026 kuralı): Diploma notu 5 ile çarpılarak OBP'ye çevrilir (250-500 arası). OBP'nin 0,12 katı yerleştirme puanına eklenir, yani 30 ile 60 puan arası katkı yapar. Bir önceki yılın YKS'siyle bir programa yerleştirilen aday, kayıt yaptırmasa bile, ertesi yıl bu katsayının yarısıyla (0,06) değerlendirilir [4]. 12. sınıf notları da diploma notuna girer; okul notunu bırakmak bedava değildir.

Takvim (24 Eylül 2026 itibarıyla):

• ÖSYM 2027 takvimini henüz yayımlamadı. Sınav Takvimi sayfasında yalnızca 2026 var [7]. İnternette dolaşan kesin 2027 tarihleri resmî değildir [23].
• Son üç yılın sınav günleri: TYT 8 Haziran 2024, 21 Haziran 2025, 20 Haziran 2026. Başvurular her yıl Şubat başında açılıp Şubat sonu-Mart başında kapandı (2026'da 6 Şubat-2 Mart) [6][8]. Beklenti: başvuru Şubat 2027, sınav Haziran 2027'nin ikinci ya da üçüncü hafta sonu. Bugünden Haziran ortasına yaklaşık 265 gün var.
• 2026'da sınav ücreti her oturum için 700 TL'ydi (TYT ve AYT'ye girene 1.400 TL). Geç başvuru günlerinde (2026'da 10-12 Mart) ücret %50 fazlaydı [4]. 2027 ücreti açıklanmadı.
• 2027 kuşağı için açıklanmış tek takvim MEB'in MEBİ denemeleri. 2026-2027 öğretim yılında 12 ücretsiz YKS denemesi var, her biri TYT, AYT ve YDT oturumlarından oluşuyor. Tarihler: 21-27 Eylül, 12-18 Ekim, 9-15 Kasım, 14-20 Aralık 2026; 11-17 Ocak, 15-21 Şubat, 15-21 Mart, 12-18 Nisan, 10-16 Mayıs, 17-23 Mayıs, 31 Mayıs-6 Haziran, 7-13 Haziran 2027. Erişim mebi.eba.gov.tr ya da MEBİ uygulamasından [9].

Sınav değişiyor mu? MEB'in 15 Aralık 2025 açıklamasına göre yeni müfredata (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) uygun, beceri ölçen soru tipi YKS'de 2028'de başlayacak. Bakanlık bunun sınav modeli değişikliği olmadığını, sınavın yapısında şu an bir değişiklik olmadığını söylüyor [10]. Yani 2027 YKS'nin bugünkü TYT-AYT yapısında olması bekleniyor. "2027'de AYT yeni müfredattan gelecek" iddiası için resmî bir dayanak bulamadık (doğrulanamadı).

Devletin ücretsiz destekleri (2026-2027):

• MEBİ: konu anlatım videoları, soru, deneme ve sonuç raporu; ücretsiz [9].
• OGM Materyal (EBA): MEB'in ücretsiz materyal sitesi; YKS hazırlık bölümü var [11]. İçindeki kaynakların listesini (soru bankası, puan hesaplama vb.) sayfa otomatik okunamadığı için tek tek doğrulayamadık (doğrulanamadı).
• Destekleme ve Yetiştirme Kursları (DYK): okulda ve ücretsiz. 12. sınıf için en fazla 8 ders ve haftada en fazla 24 saat; lise mezunları da 12. sınıflarla aynı sınırlarla katılabiliyor. 2026-2027 takviminde başvurular 20-31 Temmuz 2026'da alındı, kurslar 1 Eylül 2026'da başladı ve 13 Haziran 2027'ye kadar sürüyor [12] (ikincil kaynak; bazı okullarda başvuru süresinin uzatıldığı duyuruldu ama o duyuruya artık erişilemiyor, doğrulanamadı). Sonradan katılım mümkün mü, okul idaresine sorulmalı.

Paranın boyutu: Bir özel kariyer sitesi (Ocak 2026) YKS dershane ücretlerini kuruma göre yaklaşık 40.000-90.000 TL, şehir bazında Ankara'da 65.000-100.000 TL, İstanbul'da 75.000-125.000 TL olarak veriyor [13]. Tek tip fiyat yok, ikincil kaynak. Bir hizmet sitesine göre online öğrenci koçluğu 500-5.000 TL arasında değişiyor; bunun aylık mı seans başı mı olduğu belirtilmemiş [14]. TÜİK verisini aktaran habere göre 2025'te Türkiye'deki hanelerin toplam harcamasında eğitimin payı %1,8 [15]; bu, öğrencisi olan-olmayan bütün hanelerin ortalamasıdır, bir dershane ücretinin aile bütçesindeki ağırlığını göstermez.

4. Nerede takılıyorum

Bilgi boşlukları

• Deneme netinin sıralamada neye denk geldiğini bilmiyor. Yayınevi denemelerindeki "Türkiye sıralaması", o denemeyi çözenler arasındaki sıradır; ÖSYM sıralaması değildir. Hangi denemenin ÖSYM'ye yakın olduğu konusunda forumlarda herkes farklı şey söylüyor [16].
• Puan ile sıralama farkını bilmiyor. Aynı puan her yıl başka bir sıraya denk gelir. Bir rehberlik sitesinin analizine göre SAY'da 400 puan 2021'de yaklaşık 9,7 bininci, 2023'te yaklaşık 53,8 bininci sıraya karşılık gelmiş [17] (ikincil kaynak; site ÖSYM tablosunu açıkça göstermiyor).
• Hukuk için 100 bin şartını bilmiyor olabilir; "puanım yeterse girerim" sanıyor.
• MEBİ, OGM Materyal ve DYK'yı ya duymamış ya da "devletin şeyi, işe yaramaz" diye önemsemiyor.

Yaygın yanlış inanışlar ve doğrusu

Yanlış inanış	Doğrusu
"Dershanesiz kazanılmaz."	Yerleşenlerin nasıl hazırlandığına dair resmî veri yok. Ama 2026'da 766.971 son sınıftan 218.441'i yerleşti ve devletin ücretsiz kaynakları var [2][9][12]. Ekşi Sözlük'teki ilgili başlıkta ağır basan görüş: disiplin ve iyi internet kaynağı dershanenin yerini tutabilir [18].
"Denemedeki netim benim gerçek netim."	Deneme netleri yayına ve haftaya göre oynar. Tek denemeye değil, son 4-6 denemenin ortalamasına ve yönüne bakmak daha anlamlı (forum örüntüsü; bilimsel bir eşik doğrulanamadı) [16].
"2027'de sınav değişiyor."	MEB, yeni soru tipini 2028 için açıkladı ve sınavın yapısında şu an değişiklik olmadığını söyledi [10].
"150 puan barajı var, geçemezsem biter."	Baraj yok; yalnızca Türkçe ya da matematikte en az 0,5 net kuralı var [4].
"Mezuna kalırsam daha rahat kazanırım."	2026'da yerleşenlerin %52'si daha önce yerleşmemiş mezunlardı [2]. Bu, mezunların sayıca çok olduğunu gösterir, "mezun olunca kolaylaşır" demek değildir. Ayrıca bir yere yerleşip ertesi yıl tekrar girersen, kayıt yaptırmamış olsan bile OBP katkın yarıya düşer [4].
"Taban puanını geçersem girerim."	Taban her yıl kayar; asıl belirleyici sıralamadır ve bazı bölümlerde ayrıca sıralama şartı vardır [5][17].

Duygular

Forum başlıklarının dili yorgunluk ve kıyaslama üzerine kurulu: "çalıştıkça netlerim düşüyor", "netlerim düşüyor ne yapmalıyım" [20][24]. Google'da motivasyon sözü ve duvar kâğıdı aramalarının öne çıkması, öğrencinin somut plan kadar duygusal destek de aradığını düşündürüyor. Akademik çalışmalar lise son sınıflarda sınav kaygısının yaygın olduğunu gösteriyor [21]. Türkiye için güncel tek bir yüzde bulamadık; haberlerde geçen "%70" rakamının birincil kaynağı yok (doğrulanamadı).

Aile baskısı

"İlk seferde kazan" beklentisi, kazanamama korkusunu büyütüyor. Kızlar Soruyor'da ailenin istemediği dershaneye göndermesi de ayrı bir başlık [19]. Zeynep'te baskı tersinden geliyor: para yok, ama beklenti yüksek. Evde ortak bir dil yok: "Kaçıncı olursam nereye girerim?" sorusunu kimse cevaplayamıyor.

5. Bana gerçekten işe yarayacak basit veri

Kart 1: "Ortalamanın neresindesin?"

• Sayı: 6,8. 2026'da lise son sınıfların TYT Temel Matematik ortalaması (40 soruda) [1].
• Tek cümle: Son sınıfların matematik ortalaması 7 netin altında; denemelerdeki 10-12 netin bunun belirgin üstünde, ama hedef bölüm için ne gerektiğini ayrıca Kart 2 ve 4 söyler.
• Neden anlamlı: "Ben kötüyüm" diyen öğrenciye gerçek bir kıyas noktası verir; övgüyle değil, resmî veriyle.
• Bizde var mı: Yok. src/lib/ altında ÖSYM test ortalamalarını tutan bir dosya yok. Kaynak ÖSYM "2026 YKS Sayısal Bilgiler" PDF'indeki tek tablo; yılda bir kez elle girilecek 10-15 sayı.

Kart 2: "Senin aralığındaki son kişi kaç net yapmıştı?"

• Görsel: iki çubuk. Örnek (EA lisans, 2025 verisi): taban sırası 100-200 bin arasında kapanan 557 programda son yerleşen kişinin netlerinin ortalaması TYT yaklaşık 57, AYT (matematik + edebiyat + tarih-1 + coğrafya-1) yaklaşık 33. Taban sırası 50-100 bin arasındaki 271 programda TYT yaklaşık 63, AYT yaklaşık 39 [bizim veri].
• Tek cümle: Senin hedef aralığında o yıl son giren kişi aşağı yukarı bu netlerle girdi.
• Neden anlamlı: "Kaç netle nereye girerim?" sorusuna yıl etiketli, dürüst bir cevap verir. Kesin eşik değil, pusula.
• Bizde var mı: Var. data/yokatlas.db içindeki netler tablosu (2023, 2024, 2025; yılda yaklaşık 21 bin satır; ders ders net ve obp kolonları), programs.sira2025 ile birleştirilince aralık ortalaması çıkıyor. Tek program için src/app/api/netler/route.ts bu veriyi zaten veriyor; aralık özeti yok. Dikkat: 2026 net verisi YÖK Atlas'ta henüz yok (bkz. content/rehber/kac-net-ile-hangi-bolum.md), bu kart 2025 etiketiyle gösterilmeli. Bu sayılar programların ortalamasıdır, aday sayısına göre ağırlıklı değildir; ayrıca bu aralıkta son yerleşenlerin OBP ortalaması yaklaşık 425, kendi OBP'n farklıysa gereken net de değişir.

Kart 3: "Bu sırayla kaç kapı açık?"

• Sayı: EA'da 200 bininci olsaydın, 2026'da taban sırası senden geride kalan 1.817 lisans programı vardı (1.137'si devlet, 542'si vakıf, kalanı KKTC ve yurt dışı). 100 bininci olsaydın bu sayı 2.467 (1.423'ü devlet) [bizim veri]. (40-elestiri düzeltmesi, 24.09.2026: ilk sürümdeki 1.836 / 1.156 ve 2.488 / 1.444, yalnızca KKTC vatandaşlarının başvurabildiği 19 ve 21 "KKTC Uyruklu" devlet satırını da sayıyordu; 02 numaralı dosyadaki Kart 2 ile eşitlendi.)
• Tek cümle: Her hedef sıra, önündeki gerçek program sayısını değiştirir; kapılar bir anda değil, adım adım açılır.
• Neden anlamlı: "Hukuk ya da hiç" düşüncesini kırar; orta bir sırada bile yüzlerce seçenek olduğunu gösterir. Sıralama şartlı bölümler (hukuk ilk 100 bin) ayrıca işaretlenmeli.
• Bizde var mı: Var. data/yokatlas.db → programs tablosu (tur, onlisans, unitur, sira2026). Not: kontenjanı dolmadığı için 2026 taban sırası olmayan 747 EA lisans programı bu sayıya dâhil değil, yani gerçek kapı sayısı biraz daha fazla. src/lib/veri-yillari.ts içindeki EFEKTIF_SIRA_SQL mantığıyla (2026 yoksa 2025) sayılırsa 200 binde 1.906, 100 binde 2.561 çıkıyor ("KKTC Uyruklu" satırları hariç); ekranda hangi yöntemin kullanıldığı yazılmalı. content/rehber/siralama-bandlari-hangi-kapilar-acilir.md benzer bir tabloyu zaten yazı olarak yayımlıyor.

Kart 4: "Hedefin ne kadar uzakta?"

• Görsel: tek çizgi üstünde iki nokta. Örnek (2026): devlet üniversitelerindeki 50 hukuk programının en geniş tabanı 82.987. Devlet üniversitelerindeki 73 psikoloji programının en geniş tabanı 240.655; bunların 6'sı 150 binin ötesinde kapandı [bizim veri]. (40-elestiri düzeltmesi, 24.09.2026: ilk sürümdeki "76 program, 382.062, 8 program" yalnızca KKTC vatandaşlarına açık 3 "KKTC Uyruklu" satırını da sayıyordu; 382.062 bu satırlardan birine ait. 02 ve 07 numaralı dosyalarla eşitlendi.)
• Tek cümle: Hukukta devlet kapısı 2026'da en geç 83 bin civarında kapandı; psikolojide kapılar çok daha geniş bir alana yayılıyor.
• Neden anlamlı: "Hukuk için kaçıncı olmalıyım?" sorusunu tek sayıya indirir, şartla tabanı birlikte gösterir.
• Bizde var mı: Var. programs.sira2026 ve unitur. Bölüm sayfası (src/app/bolum/[slug]) program listesini zaten gösteriyor ama "en geniş devlet tabanı" gibi tek bir özet sayı sunmuyor. Yıllara göre değişim için src/lib/trend.ts.

Kart 5: "Sınava kaç deneme kaldı?"

• Sayı: 11. Bu hafta süren ilk MEBİ denemesinden (21-27 Eylül 2026) sonra kalan ücretsiz YKS denemesi sayısı [9]. Yanında: "YKS tarihi: ÖSYM henüz açıklamadı, beklenti Haziran 2027."
• Tek cümle: Önünde 11 ücretsiz, Türkiye geneli deneme var; her birini bir ölçüm noktası olarak kullan.
• Neden anlamlı: Belirsiz "9 ay"ı takvimli 11 adıma böler; dershanesi olmayan öğrenciye düzenli ölçüm verir.
• Bizde var mı: Kısmen. src/lib/sezon.ts tercih takvimini tutuyor ve 2027 açıklanmadığı için tarih uydurmuyor (2027: null). MEBİ deneme tarihleri kodda yok; content/rehber/yks-2027-takvimi.md yalnızca ilk denemeyi ve "Haziran 2027'ye kadar 12 deneme" bilgisini veriyor. MEB'in takvim PDF'inden elle girilecek 12 satırlık bir liste yeter.

6. KolayTercih bunu nasıl sunar

Ekran fikri: "Neredeyim?" (ücretsiz, girişsiz)

Öğrenci üç şey girer: puan türü (EA), son 3-5 denemenin TYT ve AYT netleri, istersen diploma notu. Ekran ona dört şey gösterir:

1. Netlerin ortalaması ve yönü (yükseliyor, sabit, düşüyor): tek satır, küçük bir çizgi.
2. "2025'te bu netler civarında son yerleşenlerin programları şu sıra aralığında kapandı." Tek sayı değil, geniş bir aralık (Kart 2), yıl etiketiyle: "yaklaşık 100-200 bin (2025 verisi, kesin değil)".
3. Bu aralıkta 2026'da açık olan program sayısı (Kart 3) ve seçtiği iki bölüm için mesafe (Kart 4).
4. "Bir sonraki MEBİ denemesi: 12-18 Ekim" hatırlatması (Kart 5).

Bu ekran liste üretmez, hayal/dengeli/güvenli dağılımı yapmaz; yalnızca yön gösterir. Tercih zamanı geldiğinde "listeni kur" akışına köprü olur. 299 TL'lik Tercih Dönemi Paketi (src/lib/credits.ts) tercih döneminin ürünü; 12. sınıf öğrencisine sonbaharda satmaya çalışmamalıyız. Bu öğrenciyle ilişki Eylül'de ücretsiz başlar, Temmuz'da ücretliye dönebilir.

Neden tek sayı değil de aralık: deneme ile ÖSYM sınavı arasındaki zorluk farkı, OBP farkı ve yıldan yıla puan-sıra kayması tek sayılık tahmini yanıltıcı yapar. "Kaç net kaç sıralama" hesaplayıcılarının çoğu tek sayı veriyor; bizim farkımız aralık ve kaynak göstermek.

Rehber yazısı fikirleri

• "Dershanesiz YKS: devletin ücretsiz verdiği her şey tek sayfada (2026-2027)". MEBİ, OGM Materyal, DYK; tarihler ve bağlantılar. "ücretsiz yks kursları", "dershanesiz yks kazanılır mı" aramalarına doğrudan cevap.
• "Deneme netlerin neden inip çıkıyor? Tek denemeye değil ortalamaya bak". Yayın farkı, ortalama alma; "netlerim düşüyor" aramalarına sakin bir cevap.
• "Lise son sınıflar YKS'de ortalama kaç net yaptı? (2026 ÖSYM verisi)". Kart 1'in yazısı; "tyt kaç net iyi" aramasına resmî veriyle cevap.
• "2027 YKS değişiyor mu? 2028'deki yeni soru tipi ne demek". MEB açıklamasına dayalı, yanlış inanış düzeltme.

Zaten işe yarayan mevcut yazılar (slug)

• yks-2027-takvimi: takvimin dürüst kaynağı; bu kitlenin ana giriş kapısı olabilir.
• kac-net-ile-hangi-bolum: "kaç net" sorusunun doğrudan cevabı (2025 verisi).
• kac-siralama-ile-hangi-bolume-girebilirim, siralama-bandlari-hangi-kapilar-acilir: aralık düşüncesini öğretiyor.
• hedef-siralama-nasil-belirlenir: hedef bölümden geriye doğru yöntem. (MEBİ'den söz etmiyor; eklenebilir.)
• taban-puan-mi-siralama-mi, taban-siralamalar-nasil-degisir: puan-sıra farkı.
• siralama-sartlari-2026: hukuk 100 bin şartı.
• obp-nedir-nasil-hesaplanir: 12. sınıf notunun önemi.
• mezuna-kalmak-mi-kayit-olmak-mi: "mezuna kalma" korkusu için.
• veliler-icin-tercih-rehberi: aileyle ortak dil.

Boşluklar

1. Netten sıralama aralığına giden bir araç yok. Site şu an kullanıcının sıralamasını bildiğini varsayıyor (src/features/sihirbaz/components/sira-gerekli.tsx, cta-sira-form.tsx). 12. sınıf öğrencisinin elinde sıralama değil, deneme neti var.
2. Hazırlık dönemine ait içerik (ücretsiz kaynaklar, deneme okuma) yok denecek kadar az; 46 yazının neredeyse tamamı tercih ve sonrası üzerine.
3. ÖSYM'nin test ortalamaları gibi resmî "neredeyim" verisi sitede hiç kullanılmıyor.
4. MEBİ deneme takvimi kodda yok; bir hatırlatma kartı kolayca eklenebilir.

7. Marka gözüyle

Ton: Abla/ağabey tonu ama gerçekçi. "Sen yaparsın!" değil; "ortalamanın şurasındasın, önünde 11 deneme var, bu bölüm için şu kadar yol var." Övgü değil ölçü. Parası olmayan öğrenciye önce devletin ücretsiz kaynaklarını göstermek güven kazandırır: MEBİ'yi ve DYK'yı kendi ürünümüzden önce söylersek "bunlar bana bir şey satmaya çalışmıyor" hissi oluşur.

Kanal:

• Google araması (en önemlisi): "kaç net kaç sıralama", "tyt kaç net iyi", "2027 yks ne zaman", "dershanesiz yks" gibi aramalar yıl boyu sürüyor; rehber yazıları bunlara cevap vermeli.
• TikTok ve YouTube: "yks vlog", "benimle ders çalış" içerikleri 12. sınıflar arasında yaygın [22]. Vlog yapmayız; ama "bu netle 2026'da hangi kapılar açıktı?" gibi kısa veri kartları bu akışta paylaşılabilir.
• Rehber öğretmen: MEBİ sonuçlarını zaten takip ediyor. Sınıfça kullanılabilecek ücretsiz bir "neredeyiz" sayfası, rakiplerin pek kullanmadığı bir dağıtım yolu (bkz. docs/ekip-raporlari/2026-09-21/04-rakip-analizi.md).

Yılın hangi ayı:

• Eylül-Ekim: ilk MEBİ denemeleri, "2027 yks ne zaman" aramaları. İlk temas zamanı.
• Kasım-Ocak: "netlerim artmıyor" dönemi, yarıyıl tatili; deneme okuma içerikleri.
• Şubat-Mart: YKS başvurusu (beklenti); başvuru ve ücret rehberi.
• Nisan-Haziran: son denemeler; hedef sıralamayı netleştirme.
• Temmuz-Ağustos: sonuç ve tercih; ücretli paketin anı. Eylül'de tanıştığımız öğrenci Temmuz'da bizi zaten tanıyor olmalı.

Güveni ne kazandırır: Her sayının yanında yıl ve kaynak (ÖSYM, YÖK Atlas); tahmin yerine aralık; ücretsiz resmî kaynakları önce söylemek; "bilmiyoruz, ÖSYM açıklamadı" diyebilmek.

Güveni ne kaybettirir: "Bu netle kesin girersin", "%87 ihtimalle" gibi sözler; uydurma sınav tarihi; sonbaharda 12. sınıfa ödeme duvarı; motivasyon klişeleri.

Parayı kim verir, ne kadar: Zeynep'in ailesi on binlerce liralık bir dershane ücretini veremiyor [13]. Bu öğrenciye hazırlık döneminde bir şey satmak doğru değil. Tercih döneminde 299 TL'lik tek seferlik paket, dershane ve özel danışman fiyatlarının çok altında; ailenin "son adımda bir kere harcarız" diyebileceği bir tutar. Ödeyen büyük ihtimalle veli, kararı öğrenciyle birlikte veriyor.

Ağızdan ağıza: Sınıf WhatsApp grupları ve rehber öğretmen. MEBİ denemesinin ertesi günü "neredeyim" sayfasını paylaşmak doğal bir an. Paylaşılan şey öğrencinin kişisel verisi değil, "EA 150 binde kaç kapı açık" gibi herkese uyan bir kart olmalı.

8. Dikkat edilecekler

• Yanlış vaat: Netten sıralamaya çeviri tek sayı olarak verilmemeli; her zaman aralık, yıl etiketi ve "kesin değil" notu olmalı. "Garanti", "kesin kazanırsın", "%X ihtimal" gibi dil kullanılmamalı. Risk dili hayal / dengeli / güvenli dilimleriyle ve her zaman metin etiketiyle kullanılmalı; renk tek başına anlam taşımamalı.
• Yıl karışıklığı: Net verisi 2025'e, taban ve kontenjan verisi 2026'ya ait. Aynı ekranda yan yana gösterilecekse her ikisinin yılı ayrı yazılmalı. 2027 takvimi ÖSYM açıklayana kadar "beklenti" etiketi kalkmamalı.
• Yaş ve kişisel veri: Bu kitle 17 yaşında, reşit değil. Net girilen araç kayıt istemeden çalışmalı; e-posta ya da isim toplamak için kullanılmamalı. 18 yaş altına pazarlama e-postası ya da bildirim konusu hukuken ayrıca değerlendirilmeli (KVKK; bu dosya hukuki görüş vermiyor).
• Ruh sağlığı: "Netlerim düşüyor" diyen öğrenciye motivasyon sözü değil ölçü verilmeli. Kaygı konuşulacaksa okul rehberlik servisine ve Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne (RAM) yönlendirilmeli. Kişisel başarısızlık hikâyeleri pazarlama malzemesi yapılmamalı.
• Aile dinamiği: "Mezuna kalmak" ya da "dershanesiz olmaz" gibi konularda taraf tutmak yerine iki seçeneğin bedelini (OBP kuralı, zaman) sayıyla göstermek.
• Kamu kaynağını sahiplenmemek: MEBİ, OGM Materyal ve DYK devletin hizmetleri; önerirken kurum adı ve bağlantısı açıkça verilmeli, kendi ürünümüz gibi gösterilmemeli.
• Kurum adları: Dershane ya da koçluk firmalarını kötülememek; fiyat aralığı verirken "özel kaynak, tek tip fiyat yok" demek.
• Kaynak güveni: "Deneme ÖSYM'den zordur" gibi forum sözleri kesin bilgi değildir; ürün metinlerinde öyle yazılmamalı.

Kaynaklar

Resmî kaynaklar:

1. ÖSYM, 2026 YKS Sayısal Bilgiler (aday sayıları, test ortalamaları) — https://cdn.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/SB/sayisal_ykdd21072026.pdf — erişim ve editör kontrolü 24 Eylül 2026
2. ÖSYM, 2026 YKS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (Tablo 1-3, Şekil 1) — https://cdn.osym.gov.tr/2026-yks-yerlestirme-sonuclarina-liskin-sayisal-bilgiler-bxo4wg-18092428.pdf — editör kontrolü 24 Eylül 2026
3. YÖK, "2026-YKS yerleştirme sonuçları açıklandı" (18 Ağustos 2026) — https://www.yok.gov.tr/tr/news/2026-yks-yerlestirme-sonuclari-aciklandi-Dv5H0 — editör kontrolü 24 Eylül 2026
4. ÖSYM, 2026 YKS Kılavuzu (0,5 ham puan kuralı, OBP ve 0,06 katsayısı, sınav ücreti, geç başvuru) — https://www.osym.gov.tr/2026yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-kilavuzu — erişim 24 Eylül 2026
5. ÖSYM, 2026 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu, Tablo 1B (başarı sırası şartları) — https://cdn.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/TERCIH/kontkilavuz_yktd21072026.pdf — erişim 24 Eylül 2026
6. ÖSYM, "2026-YKS başvurularının alınması" (sınav 20-21 Haziran, başvuru 6 Şubat-2 Mart 2026) — https://www.osym.gov.tr/2026yks-basvurularin-alinmasi — editör kontrolü 24 Eylül 2026
7. ÖSYM, Sınav Takvimi (2027 henüz yok) — https://www.osym.gov.tr/Sayfa/SinavTakvimi — editör kontrolü 24 Eylül 2026
8. KolayTercih rehberi, "2027 YKS Ne Zaman?" (2024-2026 ÖSYM tarihleri, ÖSYM duyuru bağlantılarıyla) — https://kolaytercih.com/rehber/yks-2027-takvimi
9. MEB, "MEBİ 2026-2027 YKS ve LGS deneme takvimi belli oldu" (17 Eylül 2026) — https://www.meb.gov.tr/mebi-2026-2027-yks-ve-lgs-deneme-takvimi-belli-oldu/haber/41943/tr ; tarih listesi MEB takvim PDF'inde: https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_09/6aab8cfeebf1c673999604_YKS-deneme-takvim.pdf — editör kontrolü 24 Eylül 2026
10. MEB, "YKS ve LGS'de yeni müfredata uyumlu soru modeli 2028'de hayata geçecek" (15 Aralık 2025) — https://www.meb.gov.tr/yks-ve-lgsde-yeni-mufredata-uyumlu-soru-modeli-2028de-hayata-gececek/haber/39265/tr — editör kontrolü 24 Eylül 2026
11. MEB OGM Materyal, YKS Hazırlık — https://ogmmateryal.eba.gov.tr/yks-hazirlik — erişim 24 Eylül 2026 (sayfa içeriği otomatik okunamadı)

İkincil kaynaklar:

12. Güncel Eğitim, "Destekleme ve Yetiştirme Kursları Takvimi 2026-2027" (23 Eylül 2026) — https://www.guncel-egitim.org/destekleme-ve-yetistirme-kurslari-takvimi/ — editör kontrolü 24 Eylül 2026
13. Eleman.net, "Dershane Ücretleri" (güncelleme 12 Ocak 2026) — https://www.eleman.net/is-rehberi/guncel/dershane-ucretleri-h7344 — editör kontrolü 24 Eylül 2026
14. Armut, "Online Öğrenci Koçu Fiyatları 2026" — https://armut.com/fiyatlari/online-ogrenci-kocu_45810 — editör kontrolü 24 Eylül 2026
15. Haberler.com, TÜİK Hanehalkı Tüketim Harcaması 2025 haberi (2 Haziran 2026) — https://www.haberler.com/ekonomi/2025-te-hanehalki-harcamalarinda-konut-ve-kira-birinci-sirada-19902087-haberi/ — editör kontrolü 24 Eylül 2026
16. Technopat Sosyal, "Denemeler mi zor YKS mi?" (forum) — https://www.technopat.net/sosyal/konu/denemeler-mi-zor-yks-mi.3773569/
17. Rehberlik Servisi, "YKS'de Puanların Aldatıcılığı ve Sıralamanın Gerçeği: 2020-2025" — https://www.rehberlikservisi.net/yksde-puanlarin-aldaticiligi-ve-siralamanin-gercegi-2020-2025-yigilmal-analizi/ — editör kontrolü 24 Eylül 2026
18. Ekşi Sözlük, "youtube varken dershaneye binlerce lira vermek" ve "dersaneye gitmeden üniversite kazanmak" — https://eksisozluk.com/youtube-varken-dershaneye-binlerce-lira-vermek--5713797 ; https://eksisozluk.com/dersaneye-gitmeden-universite-kazanmak--3246537
19. Kızlar Soruyor, "Evde ders çalışmak mı dershaneye gitmek mi?" ve "Ailem beni zorla dershaneye göndermek istiyor" (başlık düzeyinde) — https://www.kizlarsoruyor.com/egitim-kariyer/q19253857-evde-ders-calismak-mi-dershaneye-gitmek-mi ; https://www.kizlarsoruyor.com/universite-tercih/q21070407-ailem-beni-zorla-dershaneye-gondermek-istiyor-ne-yapmaliyim
20. Technopat Sosyal, "TYT netleri artmıyor", "Paragraf netleri artmıyor ve düşüyor", "12. sınıf başı için TYT netleri nasıl?" (başlık düzeyinde) — https://www.technopat.net/sosyal/konu/tyt-netleri-artmiyor.3917103/ ; https://www.technopat.net/sosyal/konu/paragraf-netleri-artmiyor-ve-dusuyor.4177702/ ; https://www.technopat.net/sosyal/konu/12-sinif-basi-icin-tyt-netleri-nasil.2863789/
21. DergiPark, "Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Sınav Kaygısı ve Etkileyen Faktörler" — https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/209782
22. TikTok keşfet sayfaları "yks vlog", "benimle ders çalış" — https://www.tiktok.com/discover/yks-vlog ; https://www.tiktok.com/discover/benimle-ders-calis
23. İstanbul Kent Üniversitesi KÜYEM, "YKS 2027 Başvuruları Ne Zaman Başlayacak?" (2027 tarihinin açıklanmadığını, önceki yılın tarihlerinin kesin sayılmaması gerektiğini yazıyor) — https://sertifika.kent.edu.tr/yks-2027-basvurulari-ne-zaman-baslayacak-osym-takvimi — editör kontrolü 24 Eylül 2026
24. Google otomatik tamamlama (suggestqueries.google.com, hl=tr, gl=tr) — "tyt kaç net", "yks kaç net", "2027 yks", "netlerim düşüyor", "dershanesiz yks" vb. — editör tarafından 24 Eylül 2026'da yeniden çekildi

Bizim veri (repo): data/yokatlas.db → programs (sira2026, sira2025, unitur, tur, onlisans) ve netler (2023-2025) tabloları, 24 Eylül 2026'da salt okunur sorgulandı; Kart 2, 3 ve 4'teki sayılar editör tarafından yeniden hesaplandı ve tuttu.

Editör notu

Neyi kontrol ettim: Dosyadaki ÖSYM sayılarının tamamını ÖSYM'nin kendi PDF'lerinden yeniden okudum: 2026 aday sayıları ve test ortalamaları [1], yerleştirme tabloları ve tercih sırası oranları [2]. Hepsi doğru çıktı. Baraj (0,5 ham puan), OBP (×5, ×0,12, yarıya düşme), sınav ücreti (700 TL, geç başvuruda %50 fazlası) ve başarı sırası şartlarını 2026 ÖSYM kılavuzlarının metninden doğruladım [4][5]. MEBİ'nin 12 deneme tarihini MEB'in kendi takvim PDF'inden, 2028 açıklamasını MEB haberinden teyit ettim [9][10]. Açıp içeriğini kontrol ettiğim bağlantılar: [1], [2], [3], [6], [7], [9], [10], [12], [13], [14], [15], [17], [18], [23]. Kart 2, 3 ve 4'ün sayılarını veritabanından kendim yeniden hesapladım; hepsi tuttu.

Neyi düzelttim:

• Dershane fiyatı yanlıştı. Kaynak gösterilen sitede "12. sınıf 90.000-220.000 TL" ya da "Ankara 18.000-24.000 TL" yok; sitede kuruma göre 40.000-90.000 TL, Ankara'da 65.000-100.000 TL yazıyor. Düzelttim.
• Koçluk ücreti için "ayda" ifadesi kaynakta yok (dönem belirtilmemiş); unikazan sayfasında fiyat hiç yok. Kaynağı Armut'a indirip dönemin belirsiz olduğunu yazdım.
• "İnternette dolaşan 19-20 Haziran 2027" tarihi, kaynak gösterilen Kent Üniversitesi sayfasında yok; o sayfa tam tersine tarihin açıklanmadığını yazıyor. Tarih iddiasını çıkardım.
• MEBİ tarih listesi için gösterilen iki kaynak (MEB haberi ve Yeni Şafak) tam listeyi içermiyordu; listeyi MEB'in takvim PDF'iyle doğrulayıp kaynağı değiştirdim.
• DYK başvurusunun "7 Ağustos 2026'da kapandığı" bilgisinin kaynağı olan okul sayfası artık açılmıyor (404). Resmî takvimdeki 20-31 Temmuz tarihini ve kursların 1 Eylül-13 Haziran aralığını yazdım, uzatma bilgisini "doğrulanamadı" diye işaretledim.
• OBP'nin yarıya düşmesi yalnızca "yerleşip bırakanlar" için değil, kayıt yaptırmasa bile yerleştirilen herkes için geçerli; metni kılavuza göre düzelttim.
• TÜİK'in %1,8'lik eğitim payı, Zeynep'in ailesinin durumunu gösteren bir sayı gibi kullanılmıştı; bu tüm hanelerin ortalaması. Yorumu düzelttim, pazarlama bölümündeki yanlış kullanımı çıkardım.
• hedef-siralama-nasil-belirlenir yazısının MEBİ'ye atıf yaptığı iddiası yanlıştı (yazıda MEB/MEBİ geçmiyor); düzelttim.
• Kart 3'e kontenjanı dolmadığı için 2026 tabanı olmayan 747 programın sayıya girmediği notunu ve EFEKTIF_SIRA_SQL ile hesaplanınca çıkan farklı sonucu ekledim.
• Kart 1'deki "12 netin" Zeynep'in hikâyesinde hiç geçmiyordu; hikâyeye ekledim, "neredeyse iki katı" abartısını kaldırdım ve ortalamanın neyi göstermediğine dair uyarı koydum.
• Haber ya da reklam amaçlı sitelere dayanan kural kaynaklarını (Unikazan, Denemecoz, Sanayi Gazetesi, CNN Türk) ÖSYM kılavuzlarıyla değiştirdim; metinde kullanılmayan Eğitim Sen kaynağını çıkardım. AYT'deki EA testlerinin ortalamalarını tabloya ekledim.
• SAY 400 puan örneğinin (9,7 bin / 53,8 bin) sayıları kaynakta var ama site ÖSYM tablosunu göstermiyor; "ikincil" diye işaretledim.

Doğrulayamadıklarım: OGM Materyal sayfasındaki kaynakların tek tek listesi (sayfa otomatik okunamadı); DYK başvuru uzatması; sınav kaygısı için Türkiye geneli bir yüzde; forum başlıklarının bir kısmı (Technopat otomatik isteği engelledi, Ekşi Sözlük başlığı açıldı ve özet doğru çıktı). Google önerilerini aynı gün yeniden çektim; ana örüntüler aynen çıkıyor.

Güven düzeyi: ÖSYM, MEB ve veritabanı sayılarında yüksek. Fiyatlar ve forum örüntülerinde orta (ikincil kaynak). Genel olarak dosyaya yüksek-orta güvenle dayanılabilir.