kolaytercih/docs/gece-vardiyasi/2026-09-22/09-p2-unitur.md

09 · P2 — Sihirbaz havuzundaki sessiz sızıntı kapatıldı

Dal: gece/0922-unitur-kacagi · Şartname: 06-ceo-kararlari.md §3 P2 · Teşhis: 05-urap.md §6 Commit düzeni: (1) kod + bu rapor, (2) data/yokatlas.db binary'si.

Özet (5 madde)

1. Sızıntı kapandı. "Devlet üniversitesi istiyorum" diyen öğrencinin aday havuzuna giren 27 KKTC/yurt dışı programı artık devlet filtresinde 0, vakıf filtresinde 27. Ölçüldü, çıkarım değil.
2. 126 satır düzeldi, tam şartnamedeki sayı: 100 unitur + 26 il. Değişen kolon yalnız bu ikisi; programs tablosunun 45 kolonu tek tek karşılaştırıldı.
3. 2021–2026 puan/sıra/kontenjan/yerleşen kolonlarında değişen satır: 0. 34 yıl kolonu, 21.493 satır, öncesi/sonrası birebir. programs_arsiv, netler, veri_meta de dokunulmadı.
4. Kök neden kapandı, tekrarı denetleniyor. unitur-onar.ts'e NULL koşulundan bağımsız Aşama D (KURUM_DUZELT) eklendi; veri-kalite.ts'e iki yeni ZORUNLU kontrol geldi. Kontroller düzeltme öncesi DB'de KALDI, sonrasında GEÇTİ verdi; ayrıca tek satır bilerek bozulduğunda ikisi de yakaladı.
5. Bir kapsam genişletmesi var, bilerek: şartnamedeki "baz ad başına tek unitur" kontrolü Kıbrıs Amerikan'ı (100 satırın 42'si) yakalayamıyor — o kurumun iki yazımı da yanlış etiketli olduğu için ortada çelişki yok. Bu yüzden ikinci bir 6 satırlık kontrol eklendi (§4). Onaysız bırakılırsa "kök neden kapandı" cümlesi yalan olurdu.

1. Ne değişti

Dosya	Değişiklik
scripts/unitur-onar.ts	KURUM_DUZELT haritası + Aşama D (Aşama A'dan önce koşar). KKTC_ILLERI dışa aktarıldı (tek kaynak). Başlık yorumu "yalnızca NULL satırlara dokunur" → A/B/C NULL, D koşulsuz.
scripts/veri-kalite.ts	Kontrol 13 (baz ad başına tek unitur) + kontrol 14 (DEVLET etiketi Türkiye ili ile destekli). Dosyanın en sonuna eklendi; mevcut satırlar yeniden düzenlenmedi (P3 ile çakışmayı küçültmek için).
data/yokatlas.db	126 satır (ayrı commit).

KURUM_DUZELT içeriği ve her satırın kanıtı — kurumun YÖK Atlas'taki kendi parantezli ikinci yazımı:

Ad (DB'de)	unitur önce → sonra	il
KIBRIS AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ	DEVLET → KKTC (36)	değişmedi
KIBRIS AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ (KKTC-LEFKOŞA)	DEVLET → KKTC (6)	değişmedi
ULUSLARARASI BALKAN ÜNİVERSİTESİ	DEVLET → YURTDISI KAMU (34)	SARAYBOSNA - BOSNA - HERSEK → ÜSKÜP-MAKEDONYA (26)
ULUSLARARASI SARAYBOSNA ÜNİVERSİTESİ	DEVLET → YURTDISI KAMU (24)	değişmedi (kurum gerçekten Saraybosna'da)

ÜSKÜP-MAKEDONYA yazımı uydurma değil: kurumun kendi adındaki parantezli ek, DB'deki diğer yurt dışı illerin biçimiyle (BİŞKEK-KIRGIZİSTAN, TÜRKİSTAN-KAZAKİSTAN, BAKÜ-AZERBAYCAN) aynı.

unitur dağılımı: DEVLET 12142→12042, KKTC 1145→1187, YURTDISI KAMU 99→157. Toplam sabit.

2. Fark raporu (öncesi/sonrası)

Yöntem: düzeltme öncesi DB sqlite3 .backup ile scratchpad'e alındı, sonra ATTACH ile kolon kolon karşılaştırıldı.

programs:        önce 21493 → sonra 21493   (satır kaybı/ekleme yok)
programs_arsiv:  önce  3735 → sonra  3735   (unitur/il değişen satır: 0)
netler:          önce 62975 → sonra 62975
veri_meta:       önce    37 → sonra    37

programs, 45 kolon tarandı — DEĞİŞEN: unitur=100, il=26
yıl kolonları (34 kolon: sıra/puan/kontenjan/yerleşen + 2025 ek kontenjanları,
2021-2026) değişen satır: 0

pnpm veri-kalite --onceki kendi bağımsız kontrolüyle aynı sonucu verdi:

GEÇTİ  önceki DB: satır kaybı — 0
GEÇTİ  önceki DB: geçmiş yıllar korunmuş — 20 kolonda dolu değeri değişen/silinen satır: 0
       2025 sağlaması (count | Σsira | Σpuan | Σkontenjan | Σyerlesen)
         önceki DB                         : 21493 | 11099796362 | 5433214.11872 | 756453 | 740586
         şimdi, önceki DB'deki aynı id'ler : 21493 | 11099796362 | 5433214.11872 | 756453 | 740586

3. Kabul kriterleri — tek tek

(1) pnpm veri-kalite temiz ve yeni kontrol çelişkiyi gerçekten yakalıyor. ✅

pnpm veri-kalite --yil 2026 --db data/yokatlas.db --onceki <öncesi>
…
GEÇTİ  baz ad başına tek unitur — aynı kurumun iki yazımı devlet/vakıf filtresini bölmüyor
bilgi  baz ad unitur farkı (devlet/vakıf ayrımını bölmeyen) — HOCA AHMET YESEVİ …/YURTDISI KAMU,YURTDISI VAKIF/17 ; KIRGIZİSTAN-TÜRKİYE MANAS …/29
GEÇTİ  DEVLET etiketi Türkiye ili ile destekli — DEVLET etiketli her kurumun en az bir programı Türkiye ilinde
Sonuç: 0 ZORUNLU kontrol kaldı, 3 uyarı.   (çıkış kodu 0)

3 uyarı düzeltme öncesiyle birebir aynı, hiçbiri bu işten doğmadı: il boş 110 satır (kapsam dışı), kimlik ATLANDI (data/ham repoda yok), yetim netler 2066.

Yakalama iki yoldan kanıtlandı:

• Düzeltme öncesi DB'de (gerçek kusur): KALDI baz ad başına tek unitur — … ULUSLARARASI BALKAN ÜNİVERSİTESİ/DEVLET,YURTDISI KAMU/48 ; ULUSLARARASI SARAYBOSNA ÜNİVERSİTESİ/DEVLET,YURTDISI KAMU/38 ve KALDI DEVLET etiketi Türkiye ili ile destekli — KIBRIS AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ/LEFKOŞA/36 ; … (KKTC-LEFKOŞA)/KIBRIS/6 ; ULUSLARARASI BALKAN …/34 ; ULUSLARARASI SARAYBOSNA …/24 → Sonuç: 2 ZORUNLU kontrol kaldı, çıkış kodu 1.
• Bilerek bozma (düzeltilmiş DB'nin atılabilir kopyasında tek satır DEVLET'e döndürüldü): ikisi de yakaladı → Sonuç: 2 ZORUNLU kontrol kaldı. Kopya silindi; gerçek DB'ye dokunulmadı.

(2) db.ts devlet filtresi 27 programı artık döndürmüyor, vakıf filtresi döndürüyor. ✅ Ölçüldü.

src/lib/db.ts:79-82 filtreleri + EFEKTIF_SIRA = COALESCE(sira2026, sira2025) (havuza ancak efektif sırası olan satır girer):

-- devlet:  AND unitur = 'DEVLET'
-- vakıf :  AND unitur IS NOT NULL AND unitur <> 'DEVLET'
SELECT COUNT(*) FROM programs
 WHERE universite IN ('KIBRIS AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ',
                      'KIBRIS AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ (KKTC-LEFKOŞA)',
                      'ULUSLARARASI BALKAN ÜNİVERSİTESİ',
                      'ULUSLARARASI SARAYBOSNA ÜNİVERSİTESİ')
   AND <filtre> AND COALESCE(sira2026, sira2025) IS NOT NULL;

	önce	sonra
devlet havuzu	27	0
vakıf havuzu	0	27

(3) /universiteler hub'ında üç kurum "Devlet" listesinden çıkıyor. ✅ (kısmen koddan çıkarım — tarayıcı açılmadı)

getAllUniversiteler (src/lib/katalog.ts:268-271) MAX(unitur) GROUP BY universite okur; universite-listesi.tsx:44-47 u.unitur === "DEVLET" olanı devlet listesine, VAKIF/VAKIF MYO olanı vakfa, kalanı digerUniler'e koyar. Aynı SQL DB'de koşturuldu:

önce : KIBRIS AMERİKAN …|DEVLET   … (KKTC-LEFKOŞA)|DEVLET   ULUSLARARASI BALKAN …|DEVLET   ULUSLARARASI SARAYBOSNA …|DEVLET
sonra: KIBRIS AMERİKAN …|KKTC     … (KKTC-LEFKOŞA)|KKTC     ULUSLARARASI BALKAN …|YURTDISI KAMU   ULUSLARARASI SARAYBOSNA …|YURTDISI KAMU
Devlet listesindeki kurum sayısı: 170 → 166

166 = 170 − 4 yazım (3 kurum; Kıbrıs Amerikan'ın iki yazımı bugün iki ayrı slug — kategoriBul baz ad birleştirmesi kapsam dışı, BACKLOG #10). Dördü de KKTC/YURTDISI KAMU olduğu için vakıf listesine girmiyor, "Diğer" grubuna düşüyor — hub'da sayı dengesi bozulmuyor.

(4) 2021–2026 puan/sıra kolonlarında hiçbir değişiklik yok. ✅ §2.

Ayrıca: npx next typegen && npx tsc --noEmit temiz, npx eslint scripts/unitur-onar.ts scripts/veri-kalite.ts temiz. Betik idempotent: ikinci koşu unitur 0 satır, il 0 satır.

4. Kapsam genişletmesi ve gerekçesi (şeffaflık)

Şartname veri-kalite.ts'e tek kontrol istiyordu: "baz ad başına tek unitur" (~8 satır). Uygulandı — ama düzeltme öncesi DB'de koşturunca Kıbrıs Amerikan'ı hiç görmüyor: o kurumun her iki yazımı da DEVLET etiketli, yani baz ad içinde çelişki yok. Bu kontrol tek başına 100 satırın yalnız 58'ini koruyor; 42'si (öğrenciye sızan 27 programın 12'si) denetimsiz kalıyordu.

Bu yüzden kontrol 14 eklendi (6 satır): DEVLET etiketli bir kurumun en az bir programı Türkiye ilinde olmalı. Türkiye illerinde tire geçmiyor, yurt dışı iller tireli, KKTC illeri KKTC_ILLERI'nde; hiç ili olmayan kurumlar (MSB/İçişleri) hariç tutuldu. Düzeltme öncesi DB'de yanlış 4 yazımın dördünü birden, sıfır yanlış pozitifle yakalıyor.

Kapsam dışında bırakılanlara dokunulmadı: il boş 19 satır, burs/dil ekli adlar (B4), kategoriBul düzeltmesi.

5. Yeni bulgular (bu geceye alınmadı — backlog önerisi)

#	Bulgu	Sorgu / kanıt	Önem
A	programs_arsiv'de aynı yanlış etiket sürüyor: 31 satır ULUSLARARASI BALKAN + 30 satır ULUSLARARASI SARAYBOSNA unitur='DEVLET', 24 satırda il Saraybosna. CEO §6'nın veri mühendisine sorduğu soru buydu.	SELECT universite, unitur, il, COUNT(*) FROM programs_arsiv WHERE universite LIKE '%BALKAN%' OR universite LIKE '%SARAYBOSNA%' GROUP BY 1,2,3	Düşük — kullanıcıya yansımıyor. src/ tarafında programs_arsiv'i okuyan hiçbir SQL yok (tablo yalnızca src/lib/kapanan-sluglar.ts'te bir yorumda geçer); db.ts havuzu yalnız programs'tan besleniyor. Yine de bir sonraki denetimde yeniden "bulgu" olarak çıkacak; KURUM_DUZELT'i arşive de uygulamak tek satırlık iş.
B	data/yokatlas.db-shm ve -wal git'te izleniyor (32 KB + 0 bayt). Bunlar SQLite'ın geçici dosyaları: DB her açılıp kapandığında oluşup siliniyor, dolayısıyla git status kendiliğinden kirleniyor.	git ls-files data/	Düşük. Uygulamanın better-sqlite3 ile readonly açılışı eski -shm yanındayken de sorunsuz çalışıyor (ölçtüm); ama sqlite3 -readonly CLI'ı bu durumda "unable to open database file (14)" veriyor — denetim sorgusu koşarken yanıltır. Öneri: git rm --cached + .gitignore. Bu commit'e dahil etmedim: .gitignore'da Bilal'in commit'lenmemiş değişikliği var.
C	Baz ad çelişkisi kalan 2 kurum: Manas ve Hoca Ahmet Yesevi (YURTDISI KAMU ↔ YURTDISI VAKIF).	kontrol 13'ün bilgi satırı	Yok. İkisi de <> 'DEVLET' olduğu için devlet/vakıf filtresini bölmüyor; kurum gerçekten ortak. Bilerek ZORUNLU yapılmadı, bilgi olarak görünür duruyor.

6. Kullanıcıya yansıyan etki (düzelen)

Yüzey	Önce	Sonra
Sihirbaz → "Devlet üniversitesi"	Havuzda 27 KKTC/Bosna/Makedonya programı	0
Sihirbaz → "Vakıf"	Aynı 27 program eksik	27'si havuzda
/universiteler hub'ı	3 kurum (4 yazım) "Devlet üniversiteleri" listesinde	"Diğer" grubunda
/universite/uluslararasi-balkan-universitesi	"Tür: Devlet", şehir Saraybosna (Bosna)	Tür: Yurt dışı kamu, şehir Üsküp-Makedonya
Tadımlık satırı (tadimlik-satiri.tsx:37)	Aynı semantik, aynı sızıntı	Düzeldi (aynı unitur alanını okur)

Bilal'den istenen

1. Dalı incele ve merge kararını ver (gece/0922-unitur-kacagi, 2 commit: kod+rapor, veri). Fark raporu §2'de ve veri commit'inin mesajında; geri dönüş için veri-2025-son etiketi duruyor. ~10 dk.
2. Elindeki ham CSV'de tek grep — data/ham/ repoda yok: bu üç kurum kaynak dosyada gerçekten DEVLET mi yazıyor? Doğrularsa teşhis kapanır, ingest.ts'e aynı harita eklenir. ~5 dk.
3. Karar: §5-A (arşiv tablosundaki aynı yanlış etiket) ve §5-B (-shm/-wal git'ten çıkarılsın mı) backlog'a mı, yoksa bu dala ek commit mi? İkisi de kullanıcıya yansımıyor. ~2 dk.