feat(veri): Program.varyant — burs/dil/öğretim türü etiketi tek kaynaktan (program_ozellik)

programs.isim burs/dil varyantını taşımıyor (Başkent Tıp 6 satırda da
"Tıp"); ayırt edici alanlar program_ozellik.burs_orani / ogrenim_dili /
ogrenim_turu. SELECT_COLS üç ilişkili alt sorgu kazanır, programSatiri
varyantEtiketi ile "Burslu · İngilizce" gibi tek etiket üretir; devlet /
Türkçe / örgün programda null. Havuz JSON'una da girer: model aynı adlı
satırları ayırt edebilsin.

Tablo yokluğu koruması bilinçli yok: data/yokatlas.db depoda ve Docker
seed'inde (Dockerfile) program_ozellik tablosuyla geliyor. programs_arsiv
sorguları dokunulmadı (arşivde özellik yok).

Test: pnpm tsx scripts/eval/varyant-denetim.ts (salt okur, çıkış 0).

Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>

scripts/eval/varyant-denetim.ts

@@ -0,0 +1,79 @@
+/**
+ * Program varyant etiketinin MEKANİK testi — parasız, anahtarsız, salt okur.
+ *
+ *   pnpm tsx scripts/eval/varyant-denetim.ts
+ *
+ * react-server koşulu gerekmez: db.ts ve program-varyant.ts saf/sqlite.
+ * Doğrulananlar: (1) varyantEtiketi birim kuralları, (2) Başkent Tıp'ın 6
+ * satırının etiketleri birbirinden farklı ve hiçbiri null, (3) dilimAra'nın
+ * döndürdüğü her satırda `varyant` tanımlı (SELECT_COLS tüm yolu kapsıyor),
+ * (4) devlet/Türkçe/örgün programda null. data/yokatlas.db'ye yazılmaz.
+ * Beklenti tutmazsa çıkış kodu 1.
+ */
+import { dilimAra, programGetir } from "../../src/lib/db";
+import { varyantEtiketi, type VaryantGirdisi } from "../../src/lib/program-varyant";
+
+let hata = 0;
+function bekle(ad: string, kosul: boolean, detay = ""): void {
+  console.log(`${kosul ? "✔" : "✘"} ${ad}${detay ? ` — ${detay}` : ""}`);
+  if (!kosul) hata++;
+}
+
+// 1. Birim: etiket kuralları
+const birim: [VaryantGirdisi, string | null][] = [
+  [{ bursOrani: "Burslu", ogrenimDili: "İngilizce", ogrenimTuru: "Örgün Öğretim" }, "Burslu · İngilizce"],
+  [{ bursOrani: null, ogrenimDili: "Türkçe", ogrenimTuru: "Örgün Öğretim" }, null],
+  [{ bursOrani: "Ücretli", ogrenimDili: "Türkçe", ogrenimTuru: "İkinci Öğretim" }, "Ücretli · İkinci Öğretim"],
+  [{ bursOrani: "%50 İndirimli", ogrenimDili: null, ogrenimTuru: null }, "%50 İndirimli"],
+  // DB'de burs_orani boş string de geliyor (devlet); null gibi davranır
+  [{ bursOrani: "", ogrenimDili: "Türkçe", ogrenimTuru: "Uzaktan Öğretim" }, "Uzaktan Öğretim"],
+];
+for (const [girdi, beklenen] of birim) {
+  const sonuc = varyantEtiketi(girdi);
+  bekle(
+    `birim ${JSON.stringify(girdi)}`,
+    sonuc === beklenen,
+    `beklenen ${JSON.stringify(beklenen)}, gelen ${JSON.stringify(sonuc)}`,
+  );
+}
+
+// 2. Başkent Tıp ×6: isim hepsinde "Tıp", varyant hepsinde farklı
+const BASKENT_TIP = ["200610657", "200610666", "200611488", "200690357", "200690358", "200690359"];
+const baskent = BASKENT_TIP.map((id) => ({ id, p: programGetir(id) }));
+for (const { id, p } of baskent) {
+  bekle(
+    `programGetir(${id}) varyant dolu`,
+    p != null && p.varyant != null,
+    p ? `${p.universite} / ${p.isim} → ${p.varyant}` : "bulunamadı",
+  );
+}
+const etiketler = baskent.map(({ p }) => p?.varyant ?? null);
+bekle(
+  "Başkent Tıp 6 varyant birbirinden farklı",
+  new Set(etiketler).size === BASKENT_TIP.length,
+  etiketler.join(" | "),
+);
+
+// 3. dilimAra yolu: her satırda varyant tanımlı (string ya da null)
+const { programlar } = dilimAra(100000, "say", "dengeli", { limit: 50 });
+const tanimsiz = programlar.filter(
+  (p) => !("varyant" in p) || (p.varyant !== null && typeof p.varyant !== "string"),
+);
+bekle(
+  `dilimAra 50 satırda varyant tanımlı (${programlar.length} satır)`,
+  programlar.length > 0 && tanimsiz.length === 0,
+  tanimsiz.map((p) => p.id).join(","),
+);
+const etiketli = programlar.filter((p) => p.varyant).length;
+console.log(`  (bilgi) dilimAra örneğinde etiketli satır: ${etiketli}/${programlar.length}`);
+
+// 4. Devlet / Türkçe / örgün → null (Marmara Hukuk)
+const marmara = programGetir("107210332");
+bekle(
+  "107210332 Marmara Hukuk varyant null",
+  marmara != null && marmara.varyant === null,
+  marmara ? `${marmara.universite} / ${marmara.isim} → ${JSON.stringify(marmara.varyant)}` : "bulunamadı",
+);
+
+console.log(hata === 0 ? "\nVaryant denetimi: TEMİZ" : `\nVaryant denetimi: ${hata} hata`);
+process.exit(hata === 0 ? 0 : 1);

src/lib/db.ts

@@ -5,6 +5,7 @@ import Database from "better-sqlite3";
 import { KATEGORILER, kategoriBul } from "./kategoriler";
 import { EFEKTIF_SIRA_SQL, ILK_YIL, SON_YIL, YILLAR } from "./veri-yillari";
 import { turkishSlugify } from "./slug";
+import { varyantEtiketi } from "./program-varyant";
 import {
   PUAN_TURLERI,
   type ArsivProgram,
@@ -37,20 +38,33 @@ export function getDb(): Database.Database {
 // Yıl ekli kolonlar yalnız burada, `YILLAR`'dan üretilerek adlandırılır; DB
 // dışına yılsız `Program` çıkar. SELECT_COLS ile okunan her satır
 // `programSatiri` eşleyicisinden geçmelidir (ham satır `Program` değildir).
+// Burs/dil/öğretim türü `program_ozellik`'ten ilişkili alt sorguyla gelir
+// (id PRIMARY KEY). Bütün SELECT_COLS kullanımları takma adsız `FROM programs`
+// olduğu için `programs.id` çözümlenir; `programs_arsiv` (ARSIV_SELECT) bu
+// kolonları almaz (arşivde özellik yok). Tablo yokluğu koruması gerekmez:
+// data/yokatlas.db depoda ve Docker seed'inde tabloyla gelir.
 export const SELECT_COLS = `id, isim, universite, unitur, il, fakulte, tur, sure,
   ${YILLAR.map((yil) => `sira${yil} AS s${yil}`).join(", ")},
-  puan${SON_YIL} AS puanSon, kontenjan${SON_YIL} AS kontenjanSon, yerlesen${SON_YIL} AS yerlesenSon`;
+  puan${SON_YIL} AS puanSon, kontenjan${SON_YIL} AS kontenjanSon, yerlesen${SON_YIL} AS yerlesenSon,
+  (SELECT burs_orani FROM program_ozellik o WHERE o.id = programs.id) AS bursOrani,
+  (SELECT ogrenim_dili FROM program_ozellik o WHERE o.id = programs.id) AS ogrenimDili,
+  (SELECT ogrenim_turu FROM program_ozellik o WHERE o.id = programs.id) AS ogrenimTuru`;
 
 // Son yılın sıralaması yoksa (az yerleşen/yeni program) bir önceki yıla düşer.
 // İfade indeks sözleşmesidir; tek kaynağı lib/veri-yillari.ts.
 export const EFEKTIF_SIRA = EFEKTIF_SIRA_SQL;
 
-/** SELECT_COLS ile okunan ham satır: sıra kolonları `s<yıl>` takma adıyla gelir. */
+/** SELECT_COLS ile okunan ham satır: sıra kolonları `s<yıl>` takma adıyla,
+ *  varyant ise üç ham özellik alanı olarak gelir. */
 export type ProgramHamSatiri = Omit<
   Program,
-  "siraGecmisi" | "efektifSira" | "siraSon"
+  "siraGecmisi" | "efektifSira" | "siraSon" | "varyant"
 > &
-  Record<`s${number}`, number | null>;
+  Record<`s${number}`, number | null> & {
+    bursOrani: string | null;
+    ogrenimDili: string | null;
+    ogrenimTuru: string | null;
+  };
 
 /** Ham DB satırını yılsız `Program`'a çevirir. */
 export function programSatiri(row: ProgramHamSatiri): Program {
@@ -72,6 +86,7 @@ export function programSatiri(row: ProgramHamSatiri): Program {
     puanSon: row.puanSon,
     kontenjanSon: row.kontenjanSon,
     yerlesenSon: row.yerlesenSon,
+    varyant: varyantEtiketi(row),
   };
 }
 

src/lib/program-varyant.ts

@@ -0,0 +1,40 @@
+// Program varyant etiketi — saf, DB'siz. `programs.isim` burs/dil/öğretim
+// türünü taşımaz (Başkent Tıp 6 satırda da "Tıp"); ayırt edici alanlar
+// `program_ozellik.burs_orani / ogrenim_dili / ogrenim_turu`. Bu modül o üç
+// alanı satır altında gösterilecek tek etikete çevirir; db.ts `programSatiri`
+// ve rapor-queries (kayıtlı rapor) aynı fonksiyonu kullanır.
+
+export type VaryantGirdisi = {
+  /** "Burslu" | "%50 İndirimli" | "%25 İndirimli" | "Ücretli"; devlette null/boş */
+  bursOrani: string | null;
+  /** "Türkçe" | "İngilizce" | "İngilizce (%30)" | "Almanca" … */
+  ogrenimDili: string | null;
+  /** "Örgün Öğretim" | "Uzaktan Öğretim" | "Açık Öğretim" | "UOLP" … */
+  ogrenimTuru: string | null;
+};
+
+const VARSAYILAN_DIL = "Türkçe";
+const VARSAYILAN_OGRETIM = "Örgün Öğretim";
+const AYRAC = " · ";
+
+function dolu(deger: string | null | undefined): string | null {
+  const metin = deger?.trim();
+  return metin ? metin : null;
+}
+
+/**
+ * Satır altı etiketi: "Burslu · İngilizce", "%50 İndirimli", "İkinci Öğretim",
+ * "Ücretli · Uzaktan Öğretim". Sıra: burs (varsa, DB'deki hâliyle), dil
+ * (yalnız Türkçe değilse), öğretim türü (yalnız örgün değilse). Üçü de
+ * varsayılansa (devlet / Türkçe / örgün) null — satırda hiçbir şey çizilmez.
+ */
+export function varyantEtiketi(g: VaryantGirdisi): string | null {
+  const parcalar: string[] = [];
+  const burs = dolu(g.bursOrani);
+  if (burs) parcalar.push(burs);
+  const dil = dolu(g.ogrenimDili);
+  if (dil && dil !== VARSAYILAN_DIL) parcalar.push(dil);
+  const ogretim = dolu(g.ogrenimTuru);
+  if (ogretim && ogretim !== VARSAYILAN_OGRETIM) parcalar.push(ogretim);
+  return parcalar.length > 0 ? parcalar.join(AYRAC) : null;
+}

src/lib/rapor-havuzu.ts

@@ -433,6 +433,9 @@ export function havuzuKompaktJson(havuz: AdayProgram[]): string {
       unitur: p.unitur,
       il: p.il,
       dilim: p.dilim,
+      // Burs/dil/öğretim türü: model aynı adlı satırları (Başkent Tıp
+      // burslu / %50 / ücretli) ayırt etsin, gerekçede "burslu" diyebilsin
+      ...(p.varyant ? { varyant: p.varyant } : {}),
       // Anahtarlar yıl taşır (y<yıl>, kontenjan<yıl>): model rakamın hangi
       // yıla ait olduğunu anahtardan okur.
       sira: Object.fromEntries(

src/types/yokatlas.ts

@@ -21,6 +21,13 @@ export type Program = {
   puanSon: number | null;
   kontenjanSon: number | null;
   yerlesenSon: number | null;
+  /**
+   * Burs / dil / öğretim türü etiketi ("Burslu · İngilizce", "%50 İndirimli",
+   * "Uzaktan Öğretim"); `program_ozellik`'ten `varyantEtiketi` ile üretilir
+   * (lib/program-varyant). Devlet/Türkçe/örgün programda null. `isim` aynı
+   * olan satırları (Başkent Tıp ×6) listede ayırt eden tek alan.
+   */
+  varyant: string | null;
 };
 
 export const PUAN_TURLERI = {