Merge branch 'gece/p3b-tadimlik-dili' into gece/entegrasyon-test-2

2026-09-21 09:27:12 +03:00
parent 0b67b8303a 004473a078
commit d3935a151f
12 changed files with 151 additions and 67 deletions
--- a/scripts/tadimlik-uret.ts
+++ b/scripts/tadimlik-uret.ts
@@ -67,9 +67,10 @@ KURALLAR (kesin):
 - METİN DİYETİ: her alan TEK kısa cümle, dolgu söz yok.
 - gerekce: bu programın bu aday için neden mantıklı olduğu (TEK cümle,
  en fazla ~15 kelime, Türkçe).
- riskNotu: yerleşme ihtimali değerlendirmesi (TEK kısa cümle). ASLA "garanti",
-  "kesin", "yüzde yüz" deme; "yüksek/orta/düşük ihtimal" dili kullan.
- trendOzeti: son 4 yılın taban sıralaması hareketi, TEK cümle (ör. "2022'den
+- riskNotu: geçmiş taban verisine dayalı risk değerlendirmesi (TEK kısa cümle).
+  ASLA garanti/kesin/yüzde/olasılık/ihtimal deme; "güvenli / az riskli /
+  riskli" etiketleriyle konuş.
+- trendOzeti: son 5 yılın taban sıralaması hareketi, TEK cümle (ör. "2022'den
  beri taban 45B'den 38B'ye indi, bölüm zorlaşıyor").
 - Adayın sıralaması yaklaşıktır; kesin sıra telaffuz etme, banda göre konuş.`;

@@ -82,9 +83,9 @@ function mockMetin(p: Program, temsiliSira: number, kategori: string | null) {
  return {
    gerekce: `(Dev mock) ${p.isim}, ${kategori ? `${kategori} ilgisiyle ve ` : ""}~${temsiliSira.toLocaleString("tr-TR")} bandındaki sıralamanla uyumlu bir aday.`,
    riskNotu:
-      "(Dev mock) Taban sıralaması senin civarında; orta-yüksek ihtimalle yerleşilebilir.",
+      "(Dev mock) Son taban sıralaması sırana yakın; küçük bir kayma sonucu değiştirebilir.",
    trendOzeti:
-      "(Dev mock) Son 4 yılda taban sıralaması görece stabil seyretti.",
+      "(Dev mock) Son 5 yılda taban sıralaması görece stabil seyretti.",
  };
 }

--- a/src/app/api/soru/route.ts
+++ b/src/app/api/soru/route.ts
@@ -45,7 +45,8 @@ KURALLAR:
  sıralaması adayın belirgin altında, Az riskli (sarı) = adayın sıralaması
  civarında, Riskli (kırmızı) = geçen yıl adayın sıralamasının üzerinde
  kapandı. Risk sorularında bu etiketleri ve taban sıralarını kullan.
- ASLA yerleşme garantisi verme; "yüksek/orta/düşük ihtimal" dili kullan.
+- ASLA yerleşme garantisi verme; olasılık, yüzde ya da "ihtimal" dili kullanma —
+  güvenli / az riskli / riskli etiketleri ve taban sıralarıyla konuş.
 - Bilmediğin güncel veriyi uydurma; emin değilsen YÖK Atlas'a bakmasını söyle.
 - Taban sıralamalarının her yıl değiştiğini gerektiğinde hatırlat.
 - Cevapları kısa ve öz tut (genelde 3-6 cümle); istenirse detaylandır.
--- a/src/app/layout.tsx
+++ b/src/app/layout.tsx
@@ -52,7 +52,7 @@ export const metadata: Metadata = {
    template: "%s — KolayTercih",
  },
  description:
-    "YKS sıralamana göre gerçek YÖK Atlas verisiyle dengeli 24 tercihlik liste. İnsan danışmanın onda bir fiyatına, yapay zekâ destekli tercih danışmanlığı.",
+    "YKS sıralamana göre gerçek YÖK Atlas verisiyle dengeli 24 tercihlik liste. İnsan danışmandan çok daha düşük fiyata, yapay zekâ destekli tercih danışmanlığı.",
  applicationName: "KolayTercih",
  openGraph: {
    type: "website",
--- a/src/app/page.tsx
+++ b/src/app/page.tsx
@@ -30,6 +30,7 @@ import {
  SectionEyebrow,
 } from "@/components/pixel-decor";
 import { MAX_REVIZYON, URUNLER } from "@/lib/credits";
+import { VERI_YIL_SAYISI } from "@/lib/veri-kapsami";
 import {
  Accordion,
  AccordionContent,
@@ -87,7 +88,7 @@ const problems = [
    icon: Wallet,
    title: "Danışman lüks haline geldi",
    description:
-      "İyi bir tercih danışmanı 2.000–10.000 TL istiyor. Ücretsiz robotlar ise sadece liste filtreliyor, akıl vermiyor.",
+      "İyi bir tercih danışmanının ücreti birkaç bin lirayı bulabiliyor. Ücretsiz robotlar ise sadece liste filtreliyor, akıl vermiyor.",
  },
 ];

@@ -103,8 +104,7 @@ const steps = [
    icon: BarChart3,
    step: "2",
    title: "Yapay zekâ veriyi tarasın",
-    description:
-      "Son 4 yılın YÖK Atlas verisi — taban sıralaması trendleri, kontenjan değişimleri, doluluk oranları — senin için analiz edilsin.",
+    description: `Son ${VERI_YIL_SAYISI} yılın YÖK Atlas verisi — taban sıralaması trendleri, kontenjan değişimleri, doluluk oranları — senin için analiz edilsin.`,
  },
  {
    icon: ShieldCheck,
@@ -118,8 +118,7 @@ const steps = [
 const faqs = [
  {
    question: "KolayTercih'in önerileri neye dayanıyor?",
-    answer:
-      "Tüm öneriler YÖK Atlas'ın resmî verisine dayanır: son 4 yılın taban başarı sıralamaları, kontenjanlar, yerleşme istatistikleri ve doluluk oranları. Yapay zekâ bu veriyi yorumlar; veri olmadan tahmin yürütmez.",
+    answer: `Tüm öneriler YÖK Atlas'ın resmî verisine dayanır: son ${VERI_YIL_SAYISI} yılın taban başarı sıralamaları, kontenjanlar, yerleşme istatistikleri ve doluluk oranları. Yapay zekâ bu veriyi yorumlar; veri olmadan tahmin yürütmez.`,
  },
  {
    question: "Ücretsiz tercih robotlarından farkı ne?",
@@ -145,7 +144,7 @@ const comparison = [
    tercihai: true,
  },
  {
-    feature: "Son 4 yılın trend analizi",
+    feature: `Son ${VERI_YIL_SAYISI} yılın trend analizi`,
    robot: false,
    danisman: true,
    tercihai: true,
@@ -165,7 +164,7 @@ const comparison = [
  {
    feature: "Fiyat",
    robot: "Ücretsiz",
-    danisman: "2.000–10.000 TL",
+    danisman: "Danışmana göre değişir",
    tercihai: `${PAKET_FIYATI} TL · tek seferlik`,
  },
 ];
@@ -177,7 +176,7 @@ const paketOzellikleri = [
  },
  {
    icon: ShieldCheck,
-    text: "Her tercih için yerleşme olasılığı ve risk analizi (son 4 yıl)",
+    text: `Her tercih için yerleşme riski ve trend analizi (son ${VERI_YIL_SAYISI} yıl)`,
  },
  { icon: FileText, text: "Veliyle paylaşılabilir PDF rapor" },
  { icon: RefreshCcw, text: `${MAX_REVIZYON} liste revizyon hakkı` },
@@ -362,7 +361,7 @@ export default function Home() {
                  {[
                    { value: "23.000+", label: "Taranan lisans programı" },
                    {
-                      value: "4 yıl",
+                      value: `${VERI_YIL_SAYISI} yıl`,
                      label: "Taban sıralaması trend verisi",
                    },
                    { value: "%100", label: "Resmî YÖK Atlas kaynağı" },
@@ -481,7 +480,7 @@ export default function Home() {
                  Ne kadar? Ne dahil?
                </h2>
                <p className="max-w-xl text-lg leading-relaxed text-slate-600">
-                  İnsan danışmanın 2.000–10.000 TL aldığı işi tek seferlik{" "}
+                  İnsan danışmanın birkaç bin liraya yaptığı işi tek seferlik{" "}
                  {PAKET_FIYATI} TL&apos;ye alırsın. Abonelik yok, gizli ücret
                  yok.
                </p>
--- a/src/app/paket/page.tsx
+++ b/src/app/paket/page.tsx
@@ -46,11 +46,12 @@ export default function PaketPage({
          <SectionEyebrow>Tek seferlik ödeme · Abonelik yok</SectionEyebrow>
          <h1 className="mt-4 font-heading text-3xl font-bold sm:text-4xl">
            İnsan danışmanın işini,{" "}
-            <span className="text-primary">onda bir fiyatına</span>
+            <span className="text-primary">çok daha düşük fiyata</span>
          </h1>
          <p className="mx-auto mt-3 max-w-xl text-slate-600">
-            Tercih danışmanları bu dönemde 2.000–10.000 TL alıyor. KolayTercih
-            aynı işi gerçek YÖK Atlas verisiyle, dakikalar içinde yapar.
+            Tercih danışmanlarının ücreti bu dönemde birkaç bin lirayı
+            bulabiliyor. KolayTercih aynı işi gerçek YÖK Atlas verisiyle,
+            dakikalar içinde yapar.
          </p>
        </Parallax>

--- a/src/components/arama-funnel-karti.tsx
+++ b/src/components/arama-funnel-karti.tsx
@@ -35,7 +35,7 @@ const FUNNEL_METINLERI = [
  "Sıralaman ne söylüyor? Birlikte bakalım.",
  "Her satırı senin için hesaplıyoruz.",
  "Akıllı tercih, içi rahat bir bekleyiş.",
-  "Yerleşme ihtimalini görerek seç.",
+  "Yerleşme riskini görerek seç.",
  "Sana özel liste birkaç dakikada hazır.",
  "İlgi alanların ve şehrin, tek listede.",
  "Boş kalan tercih, kaçan fırsattır.",
--- a/src/features/odeme/components/paket-satinal.tsx
+++ b/src/features/odeme/components/paket-satinal.tsx
@@ -12,6 +12,7 @@ import {
 } from "lucide-react";
 import { getCurrentUser } from "@/lib/session";
 import { URUNLER, DENEME_KREDISI } from "@/lib/credits";
+import { VERI_YIL_SAYISI } from "@/lib/veri-kapsami";
 import { Button } from "@/components/ui/button";
 import { Parallax } from "@/components/parallax";
 import { Skeleton } from "@/components/ui/skeleton";
@@ -28,7 +29,7 @@ const OZELLIKLER = [
  },
  {
    icon: ShieldCheck,
-    text: "Her tercih için yerleşme olasılığı ve risk analizi (son 4 yıl trend)",
+    text: `Her tercih için yerleşme riski ve trend analizi (son ${VERI_YIL_SAYISI} yıl)`,
  },
  { icon: FileText, text: "Veliyle paylaşılabilir PDF rapor" },
  { icon: RefreshCcw, text: "2 liste revizyon hakkı" },
--- a/src/lib/ai/rapor.ts
+++ b/src/lib/ai/rapor.ts
@@ -18,7 +18,13 @@ import {
  type AdayProgram,
 } from "../rapor-havuzu";
 import { secimOzeti } from "@/features/sihirbaz/sihirbaz-sabitler";
-import { RISK_ETIKET, dilimdenRisk, riskHesapla } from "../risk";
+import {
+  RISK_ETIKET,
+  dilimdenRisk,
+  riskHesapla,
+  riskNotuMetni,
+} from "../risk";
+import { trendOzetiMetni } from "../trend";

 // Yapay zekâdan istenen küçük şema (kullanıcı kararı, 6 Ağu 2026): riskNotu
 // ve trendOzeti gerçek sıra geçmişinden deterministik üretilir; dilim iskeleti
@@ -127,50 +133,19 @@ function normalizeEt(
 // geçmişinden hesaplanır; model bu alanlarda jenerik dolgu yazıyordu, kod
 // kesin rakam verir ("45B düzeyinden 38B düzeyine indi").

-/** 45000 -> "45B", 1_200_000 -> "1,2M" (şemadaki öğrenci dili). */
-function siraKisa(n: number): string {
-  if (n >= 1_000_000) {
-    return `${(n / 1_000_000).toLocaleString("tr-TR", { maximumFractionDigits: 1 })}M`;
-  }
-  if (n >= 1000) return `${Math.round(n / 1000)}B`;
-  return String(n);
-}
-
 function trendOzetiUret(p: AdayProgram): string {
-  const ham: Array<[number, number | null | undefined]> = [
-    [2021, p.sira2021],
-    [2022, p.sira2022],
-    [2023, p.sira2023],
-    [2024, p.sira2024],
-    [2025, p.sira2025],
-  ];
-  const seri = ham.filter((cift): cift is [number, number] => cift[1] != null);
-  if (seri.length < 2) {
-    return "Karşılaştırma için yeterli geçmiş yıl verisi yok; trendi temkinli oku.";
-  }
-  const [ilkYil, ilkSira] = seri[0];
-  const [sonYil, sonSira] = seri[seri.length - 1];
-  const oran = (sonSira - ilkSira) / ilkSira;
-  if (oran <= -0.1) {
-    return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban ${siraKisa(ilkSira)} düzeyinden ${siraKisa(sonSira)} düzeyine indi; bölüm zorlaşıyor.`;
-  }
-  if (oran >= 0.1) {
-    return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban ${siraKisa(ilkSira)} düzeyinden ${siraKisa(sonSira)} düzeyine çıktı; yerleşmek görece kolaylaşıyor.`;
-  }
-  return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban sıralaması ${siraKisa(sonSira)} düzeyinde stabil seyretti.`;
+  // Cümle tadımlıkla ortak saf fonksiyondan gelir (lib/trend.ts)
+  return trendOzetiMetni([
+    p.sira2021,
+    p.sira2022,
+    p.sira2023,
+    p.sira2024,
+    p.sira2025,
+  ]);
 }

 function riskNotuUret(p: AdayProgram, adaySira: number): string {
-  switch (riskHesapla(p.sira2025 ?? p.sira2024, adaySira)) {
-    case "guvenli":
-      return "Taban sıralaması senin sıranın belirgin altında; yüksek ihtimalle yerleşirsin.";
-    case "az-riskli":
-      return "Taban sıralaması sırana yakın; orta ihtimalle yerleşilebilir.";
-    case "riskli":
-      return "Taban sıralaması senin sıranın üstünde kapandı; yerleşme ihtimali düşük.";
-    default:
-      return "Güncel taban sıralaması verisi yok; ihtimal öngörülemez, temkinli yaklaş.";
-  }
+  return riskNotuMetni(riskHesapla(p.sira2025 ?? p.sira2024, adaySira));
 }

 /** Havuz programını render için gereken bilgiye indirger. */
--- a/src/lib/risk.ts
+++ b/src/lib/risk.ts
@@ -42,3 +42,22 @@ export function dilimdenRisk(dilim: Dilim | string): RiskSeviyesi {
  if (dilim === "dengeli") return "az-riskli";
  return "riskli";
 }
+
+/**
+ * Risk seviyesinin tek cümlelik açıklaması (rapor satırları + tadımlık).
+ * Ürün yerleşme olasılığı HESAPLAMAZ; yalnızca son taban sıralamasını adayın
+ * sırasıyla kıyaslar. Bu yüzden metin olasılık/ihtimal/"yerleşirsin" demez.
+ * "Geçen yıl" da denmez: efektif sıra 2025 yoksa 2024'e düşüyor.
+ */
+export function riskNotuMetni(risk: RiskSeviyesi | null): string {
+  switch (risk) {
+    case "guvenli":
+      return "Son taban sıralaması senin sıranın belirgin altında; geçmiş veriye göre güvenli aralıkta.";
+    case "az-riskli":
+      return "Son taban sıralaması sırana yakın; küçük bir kayma sonucu değiştirebilir.";
+    case "riskli":
+      return "Son taban sıralaması senin sıranın üstünde kapandı; hayal tercihi olarak düşün.";
+    default:
+      return "Güncel taban verisi yok; bu satırı temkinli değerlendir.";
+  }
+}
--- a/src/lib/tadimlik-havuzu.ts
+++ b/src/lib/tadimlik-havuzu.ts
@@ -8,6 +8,8 @@ import { turkishSlugify } from "./slug";
 import type { PuanTuruKey } from "@/types/yokatlas";
 import type { Dilim } from "./rapor-havuzu";
 import type { RaporSonuc } from "@/features/rapor/types/rapor";
+import { dilimdenRisk, riskHesapla, riskNotuMetni } from "./risk";
+import { trendOzetiMetni } from "./trend";

 /** Sihirbaz kategorisi seçilmemiş kullanıcı için kova×tür başına fallback satır. */
 export const GENEL_KATEGORI = "genel";
@@ -48,6 +50,22 @@ export interface TadimlikSatir {

 export type TadimlikTip = "genel" | "devlet" | "vakif";

+/**
+ * gerekce, satırın servis edilen TEK LLM metnidir (batch'te temsili sıraya
+ * göre yazıldı). Ürün yerleşme olasılığı hesaplamaz; bu yüzden olasılık /
+ * ihtimal / şans / garanti / kesin / yüzde / "yerleşirsin" diyen gerekçe
+ * servis edilmez. Eski batch'in "son 4 yıl" kalıbı da takılır (veri 5 yılı
+ * kapsıyor, bkz. veri-kapsami.ts). Kalıp küçük harfledir: metin önce Türkçe
+ * kurallarıyla küçültülür ("İhtimal" → "ihtimal"; düz /i bayrağı İ/ı'yı
+ * eşlemez).
+ */
+const YASAK_GEREKCE_DILI =
+  /olasılı|ihtimal|şans|garanti|kesin|yüzde|yerleşirsin|yerleşebil|son (4|dört) yıl/;
+
+export function gerekceServisEdilebilir(gerekce: string): boolean {
+  return !YASAK_GEREKCE_DILI.test(gerekce.toLocaleLowerCase("tr-TR"));
+}
+
 /**
 * Kova × tür × kategori × tip anahtarıyla tadımlık satırı seçer. Kategoriye
 * özel satır yoksa "genel" kategoriye düşer; o da yoksa null — çağıran taraf
@@ -55,6 +73,9 @@ export type TadimlikTip = "genel" | "devlet" | "vakif";
 *
 * Tip fallback'i YOKTUR: kullanıcı devlet/vakıf seçtiyse yanlış tipte örnek
 * asla gösterilmez — uygun satır yoksa tadımlık gizlenir.
+ *
+ * Gerekçesi dil filtresine takılan satır YOK sayılır: aynı sırayla "genel"
+ * kategoriye düşülür, o da takılırsa null (tadımlık gizlenir).
 */
 export async function tadimlikSec(
  sira: number,
@@ -75,14 +96,23 @@ export async function tadimlikSec(
        eq(schema.tadimlikHavuzu.tip, tip),
      ),
    });
-    if (satir) {
+    if (satir && gerekceServisEdilebilir(satir.gerekce)) {
+      const program = satir.program as RaporSonuc["programlar"][string];
      return {
        programId: satir.programId,
        dilim: satir.dilim,
+        // Servis edilen tek LLM metni; yukarıdaki dil filtresinden geçti.
        gerekce: satir.gerekce,
-        riskNotu: satir.riskNotu,
-        trendOzeti: satir.trendOzeti,
-        program: satir.program as RaporSonuc["programlar"][string],
+        // DB'deki riskNotu ve trendOzeti batch'te LLM'in yazdığı cümlelerdir;
+        // ikisi de servis EDİLMEZ. Risk notu, rozetle (tadimlik-satiri.tsx)
+        // aynı formülden adayın gerçek sırasına göre; trend, rapordakiyle aynı
+        // saf fonksiyondan programın sıra geçmişinden okuma anında üretilir —
+        // metin rozetle çelişemez, "son 4 yıl" gibi bayat kalıp taşınmaz.
+        riskNotu: riskNotuMetni(
+          riskHesapla(program.efektifSira, sira) ?? dilimdenRisk(satir.dilim),
+        ),
+        trendOzeti: trendOzetiMetni(program.siraGecmisi),
+        program,
      };
    }
  }
--- a/src/lib/trend.ts
+++ b/src/lib/trend.ts
@@ -0,0 +1,51 @@
+// Deterministik trend cümlesi: rapor satırları (lib/ai/rapor.ts) ve girişsiz
+// tadımlık (lib/tadimlik-havuzu.ts) AYNI saf fonksiyondan okur. Cümle gerçek
+// YÖK Atlas sıra geçmişinden kesin rakamla kurulur ("45B düzeyinden 38B
+// düzeyine indi"); yıl aralığı sabit bir "son N yıl" kalıbından değil,
+// serideki dolu yıllardan gelir.
+
+/**
+ * Sıra geçmişi dizisinin ilk elemanının yılı. Dizi her yerde 2021'den başlar
+ * (bkz. programBilgisi, raporSiraSerisi); yeni veri yılı sona eklenir, bu
+ * çapa değişmez.
+ */
+const ILK_VERI_YILI = 2021;
+
+/** 45000 -> "45B", 1_200_000 -> "1,2M" (şemadaki öğrenci dili). */
+function siraKisa(n: number): string {
+  if (n >= 1_000_000) {
+    return `${(n / 1_000_000).toLocaleString("tr-TR", { maximumFractionDigits: 1 })}M`;
+  }
+  if (n >= 1000) return `${Math.round(n / 1000)}B`;
+  return String(n);
+}
+
+/**
+ * [2021..] taban sıralaması dizisinden tek cümlelik trend özeti.
+ *
+ * Cümle yalnızca OLANI betimler: ilk ve son dolu yılın tabanını kıyaslar
+ * (±%10 eşiği). "Zorlaşıyor / kolaylaşıyor" gibi geleceğe dönük yargı
+ * kurmaz — iki uç yılın kıyası aradaki seyri ve gelecek yılı söylemez.
+ * Küçülen sıra = taban sıkılaştı, büyüyen sıra = taban gevşedi.
+ */
+export function trendOzetiMetni(
+  gecmis: readonly (number | null | undefined)[] | undefined,
+): string {
+  const seri: Array<[number, number]> = [];
+  (gecmis ?? []).forEach((sira, i) => {
+    if (sira != null) seri.push([ILK_VERI_YILI + i, sira]);
+  });
+  if (seri.length < 2) {
+    return "Karşılaştırma için yeterli geçmiş yıl verisi yok; trendi temkinli oku.";
+  }
+  const [ilkYil, ilkSira] = seri[0];
+  const [sonYil, sonSira] = seri[seri.length - 1];
+  const oran = (sonSira - ilkSira) / ilkSira;
+  if (oran <= -0.1) {
+    return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban ${siraKisa(ilkSira)} düzeyinden ${siraKisa(sonSira)} düzeyine indi; taban sıkılaştı.`;
+  }
+  if (oran >= 0.1) {
+    return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban ${siraKisa(ilkSira)} düzeyinden ${siraKisa(sonSira)} düzeyine çıktı; taban gevşedi.`;
+  }
+  return `${ilkYil}-${sonYil} arasında taban sıralaması ${siraKisa(sonSira)} düzeyinde stabil seyretti.`;
+}
--- a/src/lib/veri-kapsami.ts
+++ b/src/lib/veri-kapsami.ts
@@ -0,0 +1,6 @@
+/**
+ * Taban sıralaması geçmişinin kapsadığı yıl sayısı. Veritabanında
+ * sira2021–sira2025 kolonları var (5 yıl); "son N yıl" diyen tüm metinler bu
+ * sabitten okur. Yeni veri yılı eklenince (ör. sira2026) burayı güncelle.
+ */
+export const VERI_YIL_SAYISI = 5;