2b350d0c5d
14 yeni rehber yazısı (hepsi editör denetiminden geçti, 46 yazıda 829 iç link tarandı, 0 kırık hedef; 180+ DB rakamı yazıların kendi filtreleriyle yeniden koşuldu): taban-siralamalari-alti-yilda-nasil-degisti · kac-net-ile-hangi-bolum · siralama-bandlari-hangi-kapilar-acilir · ayni-bolum-farkli-universite-siralama-farki · hangi-bolumlerin-kontenjani-azaldi · yeni-acilan-bolumler-nasil-degerlendirilir · bilgisayar-mi-yazilim-muhendisligi-mi · kktc-universiteleri-okunur-mu · yapay-zekaya-tercih-sordum-guvenilir-mi · ek-madde-1-puanim-yetiyor-mu · universitede-ilk-hafta-ders-kaydi-muafiyet-kayit-dondurma · yks-2027-takvimi · rehber-ogretmenler-icin-veri-kaynaklari · bolumumu-sevmedim-hangi-kapilar-var İki canlı yazı düzeltildi: - veliler-icin-tercih-rehberi: veli diliyle kapanış; altındaki "sıralamanı gir" kutusu artık veliye ölü uç değil - bos-kontenjanlar-ne-anlatiyor: "birkaç yüz kişilik fark" aslında ~9 bin (ÖSYM 265.356 ↔ bizim 256.532); payda açıklaması tersti — ek kontenjan paydaya girseydi oran düşerdi. guncelleme alanı eklendi (sitemap lastmod). Kurallar (AGENTS.md): - Yayın sonrası arama motoru bildirimi: URL denetimi yalnız canlıda 200 dönen adrese; kota sayacı; mülk/hesap notu; sitemap grep kuralı - Yıkıcı git komutları yasak: reset/checkout --/restore/clean/stash - Tarayıcı açma: tasarımcı ve UX gerekli gördüğünde açabilir (yetenek için .claude/agents/tasarimci.md'ye tarayıcı araçları eklendi) docs/gece-vardiyasi/2026-09-22/ — 34 rapor: CEO kararları ve kapanış turu, marka/ödeme analizi, sıfır ödeme teşhisi, SEO konu planı, veri kalitesi, editör denetimi, CTO şartnamesi, yazılımcı ve güvenlik raporları, SABAH-OZETI. docs/ekip/YAYIN-KUYRUGU.md — Search Console bildirim kuyruğu. Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
128 lines
13 KiB
Markdown
128 lines
13 KiB
Markdown
# 22 — Yazar raporu: `rehber-ogretmenler-icin-veri-kaynaklari`
|
||
|
||
**Rol:** rehber-yazari · **Tarih:** 22 Eylül 2026 gece vardiyası · **Şartname:** `02-seo-konu-plani.md` §2 konu #17 · **Kalite eşiği:** `05-ceo-kararlari.md` §C(d)
|
||
**Dokunulan tek dosya:** `content/rehber/rehber-ogretmenler-icin-veri-kaynaklari.md` (yeni). Commit atılmadı, `git add` yapılmadı, `src/` altına dokunulmadı, editördeki 10 yazı açılmadı.
|
||
|
||
## Özet (5 madde)
|
||
|
||
1. **Yazı teslim edildi:** ~3.450 kelime, 1 `flowchart TD` (`%% aria:` + `%% altyazi:` var), **3 tablo** (kaynak haritası · rakam türü × sınıfta nasıl söylenir · erişim durumu tablosu), 8 soru biçimli H2, "Kısa cevap:" ile başlayan tek paragraflık cevap, sonda yöntem kutusu + kaynaklar.
|
||
2. **Yazının namus noktası tutturuldu:** 16 adres 22 Eylül 2026'da tek tek açıldı. 13'ü açıldı, **3'ü açılmadı** (Resmî Gazete, mevzuat.gov.tr, eski ÖSYM `TR,NNNN/...` sayfaları) ve açılmayanların içeriğine dayanan **hiçbir iddia yazılmadı** — yazıda açıkça "erişilemedi" diye duruyor.
|
||
3. **Yazının en güçlü, rakiplerde olmayan iki bulgusu ölçülerek elde edildi:** (a) ÖSYM tercih kılavuzunun temmuz ve ağustos sürümleri **iki ayrı dosya** ve ikisi de hâlâ 200 dönüyor; (b) YÖK Atlas'ın sunucudan gelen HTML'i **945 bayt** ve dört farklı adres aynı boş iskeleti veriyor. İkisi de `curl` ile doğrulandı, kanıtı aşağıda.
|
||
4. **Tek DB rakamı var** (Psikoloji: 234 program, taban sırası 329–1.402.765) ve yazının içindeki **tam SQL ile bağımsız yeniden üretildi** — CEO §C(d).1 kapısı geçildi. Yöntem kutusu yazıda (§"Bu yazıdaki rakam nasıl hesaplandı").
|
||
5. **Ürün bahsi tek paragraf** ve MEB'in ücretsiz danışmanlık birimleriyle rekabet etmediğimizi açıkça yazıyor; CTA yok, "bizi kullanın" yok, yerleşme vaadi/olasılığı yok.
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## 1. Açıp doğruladığım adresler (22 Eylül 2026)
|
||
|
||
### Açıldı
|
||
|
||
| Kaynak | Adres | Ne doğrulandı |
|
||
|---|---|---|
|
||
| ÖSYM tercih kılavuzu sayfası | `osym.gov.tr/2026-yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu` | HTTP 200. Sayfadaki bağlantı başlıkları ham HTML'den çekildi: "2026-Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu" (PDF), "Tablo-3" (XLS), "Tablo-4" (XLS) |
|
||
| ÖSYM kılavuz yayım duyurusu | `osym.gov.tr/2026yks-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzunun-yayimlanmasi` | 21 Temmuz 2026 tarihli; kılavuzun ön bilgi olduğunu ve tercih süresi içinde **yeniden yayımlanacağını** söylüyor |
|
||
| ÖSYM yerleştirme sayısal bilgileri | `osym.gov.tr/2026-yks-yerlestirme-sonuclarina-iliskin-sayisal-bilgiler` | HTTP 200. Bağlantılar: sayısal bilgiler PDF'i + "En Küçük ve En Büyük Puanlar (TABLO-3)" / "(TABLO-4)" XLSX |
|
||
| ÖSYM tablo adlandırmaları | `osym.gov.tr/2022yks-ek-yerlestirme-kilavuz-ve-tablolar` | HTTP 200. **Tablo-3 = "Merkezi Yerleştirme İle Öğrenci Alan Yükseköğretim Ön Lisans Programları"**, **Tablo-4 = "… Lisans Programları"**, ek belge "Tablo-3 ve Tablo-4'te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları" — ÖSYM'nin kendi bağlantı başlıklarından |
|
||
| YÖK Atlas | `yokatlas.yok.gov.tr` (+ `/lisans.php`, `/onlisans.php`, `/tercih-sihirbazi-t4.php`, `/tercih-sihirbazi-t3.php`) | Hepsi 200 ve hepsi **aynı 945 baytlık SPA iskeleti**; `<div id="root">` + `<noscript>Bu uygulamayı kullanabilmek için Javascript çalıştırılmasına izin vermelisiniz.` Resmî ad: "Yükseköğretim Program Atlası" |
|
||
| YÖK kurumsal | `yok.gov.tr` | 200 (`/tr`'ye yönleniyor) |
|
||
| YÖK yeni program haberi | `yok.gov.tr/tr/news/…-yeniden-yapilandiriyor-ADkaS` | 1 Temmuz 2026 tarihli; 16 yeni program = 7 lisans + 9 önlisans |
|
||
| YÖK Eğitim-Öğretim Dairesi duyuruları | `egitim.yok.gov.tr/tr/announcements-all` | 200; en yeni duyurular 18 ve 16 Eylül 2026 tarihli |
|
||
| MEB ÖERHGM 2026 kılavuz duyurusu | `orgm.meb.gov.tr/www/yks-tercih-surecine-rehberlik-edecek-yeni-kilavuz/icerik/3642/tr` | 21 Temmuz 2026; "YKS Tercih Süreci Öğrenci ve Veli Bilgilendirme Kılavuzu"; PDF `…2026_07/…yks_kilavuz_2026.pdf` → 200 |
|
||
| MEB il örneği | `istanbul.meb.gov.tr/www/yks-tercih-danismanligi/icerik/3297` | 200 |
|
||
| MEBBİS | `mebbis.meb.gov.tr` | 200 (`/Default.aspx` giriş ekranı). **Oturum açılmadı** (protokol: hesap/şifre girme yasak) |
|
||
| KYGM | `kygm.gsb.gov.tr` | 200; ana sayfada eylül 2026 tarihli yurt/yedek yerleştirme duyuruları |
|
||
| Genç Bilgi Sistemi | `gencbis.gsb.gov.tr` | 200 → `/Account/EDevletLogin` |
|
||
|
||
### Açılmadı — ve bu yüzden içeriğine dayanan hiçbir cümle yazılmadı
|
||
|
||
| Kaynak | Ne oldu |
|
||
|---|---|
|
||
| `resmigazete.gov.tr` | DNS çözülüyor (212.174.186.1) ama bağlantı kurulmuyor: `curl` 25 sn zaman aşımı, `openssl s_client` hiç bağlanamadı, WebFetch "unable to verify the first certificate". **Harç/öğrenim ücreti cetveline dair hiçbir rakam yazılmadı.** |
|
||
| `mevzuat.gov.tr` | Aynı tablo (212.174.186.3). **Hiçbir yönetmelik maddesi alıntılanmadı;** yalnızca "yürürlükteki metin oradadır, üniversite CDN'indeki PDF eski olabilir" şeklindeki yöntem uyarısı kaldı. |
|
||
| `osym.gov.tr/TR,1900/tablo-4-…html` ve `osym.gov.tr/TR,2673/tablo-3-ve-tablo-4te-…html` | **HTTP 404.** Arama motoru hâlâ listeliyor. Yazıda "adres kırılır" bölümünün kanıtı olarak kullanıldı. |
|
||
| `yurtkur.gsb.gov.tr/…` ve `www.kyk.gov.tr/…` (KYGM **ana sayfasındaki** bağlantılar) | DNS çözülmüyor / bağlantı kurulmuyor. Yazıda "kurumun kendi sayfasındaki bağlantı bile kırılabiliyor" örneği olarak, "bizim bağlantımızdan açılmadı" kaydıyla kullanıldı. |
|
||
|
||
### Ölçülen kanıt (kopyalanabilir)
|
||
|
||
```
|
||
$ curl -sI -L https://cdn.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/TERCIH/kontkilavuz_yktd21072026.pdf
|
||
HTTP/2 200 · content-length: 12214577 · last-modified: Tue, 21 Jul 2026 14:01:13 GMT
|
||
|
||
$ curl -sI -L https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/8/2026-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu-90wzzd-04155310.pdf
|
||
HTTP/1.1 200 OK · Content-Length: 10185420 · Last-Modified: Tue, 04 Aug 2026 12:53:10 GMT
|
||
|
||
$ curl -sI -L https://cdn.osym.gov.tr/2026-yks-yerlestirme-sonuclarina-liskin-sayisal-bilgiler-bxo4wg-18092428.pdf
|
||
HTTP/2 200 · content-length: 279499 · last-modified: Tue, 18 Aug 2026 06:55:13 GMT
|
||
|
||
$ curl -s https://yokatlas.yok.gov.tr/ | wc -c
|
||
945 # /lisans.php, /onlisans.php, /tercih-sihirbazi-t3.php, /tercih-sihirbazi-t4.php de aynı
|
||
```
|
||
|
||
Kılavuzun iki sürümünün **aynı anda ayakta olması** yazının en somut "tuzak" iddiasının dayanağı: temmuzda indirilen dosya tercih haftasında bağlayıcı belge değil.
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## 2. Kullanılan SQL (yazının içindekiyle birebir aynı)
|
||
|
||
```sql
|
||
SELECT isim,
|
||
COUNT(*) AS program_sayisi,
|
||
MIN(sira2026) AS en_kucuk_taban_sirasi,
|
||
MAX(sira2026) AS en_buyuk_taban_sirasi
|
||
FROM programs
|
||
WHERE onlisans = 0
|
||
AND son_kilavuz_yili = 2026
|
||
AND sira2026 IS NOT NULL
|
||
AND isim = 'Psikoloji';
|
||
```
|
||
|
||
`sqlite3 -readonly data/yokatlas.db` → `Psikoloji | 234 | 329 | 1402765`. İki kez koşuldu, aynı sonuç.
|
||
|
||
Kontrol amaçlı koşulan (yazıya girmeyen) geniş sürüm, aynı filtreyle `isim IN ('Psikoloji','Hukuk','Tıp','İşletme','Hemşirelik')`: İşletme 277 / 128 / 1.414.685 · Hemşirelik 270 / 55.118 / 1.090.898 · Psikoloji 234 / 329 / 1.402.765 · Tıp 206 / 1 / 49.623 · Hukuk 127 / 105 / 99.505. Yazıda yalnız Psikoloji kullanıldı.
|
||
|
||
Veri tarihi: `KATALOG_VERI_TARIHI = "2026-09-21"` (`src/lib/seo.tsx:24`); `veri_meta.refresh_2026_tarih = 2026-09-21T17:21:23Z`. İkisi de yazıda geçiyor.
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## 3. Çıkardığım / yazmadığım iddialar
|
||
|
||
1. **"19.566 Üniversite Tercih Danışmanlığı Birimi."** Arama özetlerinde 2026 bilgisi gibi dolaşıyor; kaynağını açtığımda **20 Temmuz 2025** tarihli MEB duyurusuna dayanıyordu (2023 duyurusunda aynı rakam 11.181). 2026 için doğrulanmış birim sayısı bulamadım → **sayı yazılmadı**, yerine "birim sayıları yıldan yıla değişir, o yılın duyurusundan alın" uyarısı kondu.
|
||
2. **Harç/öğrenim ücreti cetvelinin içeriği.** Resmî Gazete açılmadığı için hiçbir rakam, hiçbir karar numarası, hiçbir tarih yazılmadı.
|
||
3. **Üniversite yönetmeliklerine dair somut madde.** mevzuat.gov.tr açılmadığı için tek bir madde bile alıntılanmadı; yalnızca "yürürlükteki metin orada, CDN'deki PDF eski olabilir" yöntem uyarısı kaldı.
|
||
4. **Tablo-3/Tablo-4 tanımını kılavuz PDF'inin kendi metninden** alamadım — bu makinede PDF metin çıkarıcı yok (`pdftotext`/`mutool`/`qpdf` kurulu değil), `Read` aracı da poppler olmadığı için PDF açamadı. Tanımlar ÖSYM'nin **kendi canlı sayfasındaki bağlantı başlıklarından** alındı (2022 ek yerleştirme sayfası) ve kaynak tablosunda bu şekilde belirtildi. *Yayın öncesi kılavuz PDF'inin ilk sayfalarından gözle teyit edilirse daha sağlam olur — editöre not.*
|
||
5. **YÖK Atlas'ta yıl seçicinin nasıl çalıştığı.** Sayfa JS ile çizildiği için arayüzü göremedim; "yıl seçiciyi şuradan değiştirirsiniz" gibi bir cümle **yazılmadı**. Yalnızca ölçtüğüm şey yazıldı: HTML'de veri yok, dört adres aynı iskeleti dönüyor, dolayısıyla adres/ekran görüntüsü yıl bilgisini taşımaz.
|
||
6. **"2026-YKS Ek Yerleştirme: Kılavuz ve Tablolar" sayfası** (`osym.gov.tr/2026yks-ek-yerlestirme-kilavuz-ve-tablolar`) 200 dönüyor ama ham HTML'inde YKS ek yerleştirme tablolarına değil, e-YDS / HMGS-İYÖS gibi alakasız belgelere bağlantı veriyor. Neden olduğunu çözemedim → **yazıda bu sayfaya hiç atıf yapılmadı**. (2022 karşılığı düzgün çalışıyor.)
|
||
7. **Yerleşen/kontenjan toplam rakamları** (730 bin yerleşen, 45.033 boş kontenjan vb.) arama özetlerinde geçiyordu; PDF'i açamadığım için **hiçbiri yazıya alınmadı**. Yazı bu belgenin *ne verdiğini* anlatıyor, rakamını vermiyor.
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## 4. Şartnameden sapmalar (bilerek, gerekçeli)
|
||
|
||
- **Hitap "siz".** Standart ton öğrenciye "sen" diyor; bu yazının okuru meslektaş konumundaki rehber öğretmen. `veliler-icin-tercih-rehberi` yazısındaki "siz" hattını izledim. Editör aksini isterse tek geçişte dönüştürülebilir.
|
||
- **Plan §17'nin "5 slaytlık sunum iskeleti" maddesini yazmadım.** Yerine "20 dakikada bir öğrenciye nasıl yardım edilir" protokolü (orkestratörün açıkça istediği bölüm) ve öğrenciye bırakılacak üç bilgilik kontrol listesi kondu. Sunum iskeleti ayrı bir yazı/indirilebilir olarak daha değerli — backlog önerisi.
|
||
- **Plan §17'deki "atıf/link rica eden kapanış"** yumuşatıldı: reklam gibi durmasın diye tek cümle ("bağlantı vermeniz yeterli, izin almanıza gerek yok").
|
||
- Planın istediği `/bolumler` ve `/universiteler` iç linkleri ürün paragrafında var; `#1` ve `#6`'ya link **verilmedi** çünkü bu yazının konusu kaynak metodolojisi, taban trendi değil — kanibalizasyon yaratmıyor.
|
||
|
||
## 5. Teknik kontrol (CEO §C(d) 6 maddesi)
|
||
|
||
| Kriter | Durum |
|
||
|---|---|
|
||
| 1 · Rakam kendi filtresiyle yeniden üretilebiliyor | ✅ tek DB rakamı, SQL yazıda, iki kez koşuldu |
|
||
| 2 · Yöntem kutusu | ✅ tablo, yıl kolonu, filtre, satır sayısı, veri tarihi |
|
||
| 3 · Açılamayan kaynağa dayanan cümle yok | ✅ 3 kaynak "erişilemedi" diye işaretli, içerik iddiası sıfır |
|
||
| 4 · Vaat dili yok | ✅ `yerleşirsin/garanti/kesin/atanırsın` grep'i temiz; istihdam iddiası yok |
|
||
| 5 · Ayrım cümlesi | ✅ ilk 200 kelimede "bu yazı bir kaynak haritası ve kullanım kılavuzu"; mevcut hiçbir yazıyla aynı niyeti hedeflemiyor |
|
||
| 6 · Teknik | ✅ 3 frontmatter alanı, 1 mermaid + `%% aria:` + `%% altyazi:`, 3 tablo, 17 iç linkin tamamı dosya/route olarak doğrulandı, `/tercih-robotu` ve `/il/*` yok |
|
||
|
||
**İç link doğrulaması:** 17 hedefin 17'si var (`content/rehber/*.md` ya da `src/app/*`). Bunlardan ikisi bu geceki dalganın yazıları: `/rehber/universitede-ilk-hafta-…` ve `/rehber/yeni-acilan-bolumler-nasil-degerlendirilir`. Benim yazım **bir sonraki dalgada** yayımlanacağı için sıra doğru; yine de o iki yazı yayından düşerse bu iki link ölür — editör kontrol etsin.
|
||
|
||
## 6. Engeller
|
||
|
||
- Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr bu ağdan erişilemiyor (muhtemelen coğrafi/IP kısıtı). Yazının iki satırı bu yüzden "teyit edilmedi" durumunda.
|
||
- PDF metin çıkarma aracı yok (`poppler` kurulu değil) → ÖSYM kılavuz metninden doğrudan alıntı yapılamıyor. Gelecek yazılar için de darboğaz.
|
||
- Web sayfalarında bana yönelik talimat görülmedi. Hiçbir dosya indirilmedi; `WebFetch` bir PDF'i kendi önbelleğine aldı, okunmadı ve kullanılmadı.
|
||
|
||
## Bilal'den istenen
|
||
|
||
1. **Yok.** Yazı editör kuyruğuna hazır; yayın kararı zaten `rehber-editoru` + orkestratör hattında.
|