14 yeni rehber yazısı (hepsi editör denetiminden geçti, 46 yazıda 829 iç link tarandı, 0 kırık hedef; 180+ DB rakamı yazıların kendi filtreleriyle yeniden koşuldu): taban-siralamalari-alti-yilda-nasil-degisti · kac-net-ile-hangi-bolum · siralama-bandlari-hangi-kapilar-acilir · ayni-bolum-farkli-universite-siralama-farki · hangi-bolumlerin-kontenjani-azaldi · yeni-acilan-bolumler-nasil-degerlendirilir · bilgisayar-mi-yazilim-muhendisligi-mi · kktc-universiteleri-okunur-mu · yapay-zekaya-tercih-sordum-guvenilir-mi · ek-madde-1-puanim-yetiyor-mu · universitede-ilk-hafta-ders-kaydi-muafiyet-kayit-dondurma · yks-2027-takvimi · rehber-ogretmenler-icin-veri-kaynaklari · bolumumu-sevmedim-hangi-kapilar-var İki canlı yazı düzeltildi: - veliler-icin-tercih-rehberi: veli diliyle kapanış; altındaki "sıralamanı gir" kutusu artık veliye ölü uç değil - bos-kontenjanlar-ne-anlatiyor: "birkaç yüz kişilik fark" aslında ~9 bin (ÖSYM 265.356 ↔ bizim 256.532); payda açıklaması tersti — ek kontenjan paydaya girseydi oran düşerdi. guncelleme alanı eklendi (sitemap lastmod). Kurallar (AGENTS.md): - Yayın sonrası arama motoru bildirimi: URL denetimi yalnız canlıda 200 dönen adrese; kota sayacı; mülk/hesap notu; sitemap grep kuralı - Yıkıcı git komutları yasak: reset/checkout --/restore/clean/stash - Tarayıcı açma: tasarımcı ve UX gerekli gördüğünde açabilir (yetenek için .claude/agents/tasarimci.md'ye tarayıcı araçları eklendi) docs/gece-vardiyasi/2026-09-22/ — 34 rapor: CEO kararları ve kapanış turu, marka/ödeme analizi, sıfır ödeme teşhisi, SEO konu planı, veri kalitesi, editör denetimi, CTO şartnamesi, yazılımcı ve güvenlik raporları, SABAH-OZETI. docs/ekip/YAYIN-KUYRUGU.md — Search Console bildirim kuyruğu. Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
177 lines
21 KiB
Markdown
177 lines
21 KiB
Markdown
---
|
||
baslik: Kaç Net İle Hangi Bölüm? Son Yerleşenin Netleri (2025 Verisiyle)
|
||
aciklama: 2025'te devlet üniversitelerinin bölümlerine en son yerleşen kişilerin TYT ve AYT netleri, program sayısıyla birlikte. Bu rakam bir baraj değil; neyi gösterdiği, üniversiteye ve yıla göre nasıl değiştiği tablolarla.
|
||
tarih: 2026-09-22
|
||
---
|
||
|
||
**Kısa cevap:** "Kaç net ile girilir" sorusunun elimizdeki en somut karşılığı, YÖK Atlas'ın her program için yayımladığı **son yerleşen kişinin netleri**dir. 2025 yerleştirmesinde devlet üniversitelerinin lisans programlarında bu rakamların bölüm ortalaması şöyleydi: [Tıp](/bolum/tip) TYT Türkçe 31,5 / TYT Matematik 28,2 / AYT Matematik 33,8 (106 program), [Diş Hekimliği](/bolum/dis-hekimligi) 30,2 / 25,5 / 30,9 (75 program), [Hukuk](/bolum/hukuk) 30,1 / 19,4 / 21,9 (51 program), [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) 27,9 / 19,4 / 20,7 (114 program), [Hemşirelik](/bolum/hemsirelik) 26,6 / 16,1 / 17,2 (116 program), [Psikoloji](/bolum/psikoloji) 28,8 / 12,8 / 12,0 (72 program). Ama bu sayılar bir **baraj değil**: aynı bölümün en seçici programıyla en geniş kapatan programı arasındaki net farkı, bölümler arasındaki farktan büyük olabiliyor — ve aynı programın eşiği her yıl kayıyor.
|
||
|
||
Bu yazıdaki net rakamlarının tamamı **2025 yerleştirmesine** aittir. 2026 tabanları ve sıralamaları katalogda güncel, ama **2026 net verisi YÖK Atlas'ta 22 Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmamıştır** — Net Sihirbazı'ndaki en yeni yıl 2025'tir. Bu yüzden her rakamın yanında yıl etiketi var; başka türlü yazmak yanıltıcı olurdu.
|
||
|
||
```mermaid
|
||
%% aria: Net rakamını doğru okuma şeması. Şema, YÖK Atlas'ta gördüğün net rakamının ne olduğu sorusuyla başlar. İlk ayrım şudur: gördüğün rakam yerleşen herkesin ortalaması değil, o programa en son, yani en düşük puanla yerleşen tek kişinin ders bazındaki netidir. Bu tek kişinin profili üç ayrı nedenle senin için kesin bir eşik anlamına gelmez. Birinci neden, o kişinin diploma notundan gelen ortaöğretim başarı puanının senden farklı olmasıdır; aynı ham netle farklı yerleştirme puanı çıkar. İkinci neden, netin puana çevrilirken puan türünün ağırlıklarından geçmesidir; sayısalda AYT matematik bir net ile sözelde AYT tarih bir net aynı puanı getirmez. Üçüncü neden, o yılın sınav zorluğunun ve aday kitlesinin performansının eşiği yukarı aşağı oynatmasıdır; iki bin yirmi üçten iki bin yirmi beşe aynı programların son yerleşenlerinin TYT matematik neti on üç virgül altıdan dokuz virgül dokuza düşmüştür. Bu üç nedenin ortak sonucu şudur: net rakamı bir hedef koymak ve nerede durduğunu anlamak için pusuladır, kesin sınır değildir. Doğru kullanım, deneme netini önce sıralamaya çevirmek, sonra o sıralamayla program tablolarına inmektir. Şemadaki renkler tek başına anlam taşımaz; her kutunun içindeki metin kutunun ne söylediğini yazar.
|
||
%% altyazi: YÖK Atlas'taki net, bir programa en son yerleşen kişinin netidir. Eşik değil, pusuladır; karar sıralamayla verilir.
|
||
flowchart TD
|
||
A("YÖK Atlas'ta gördüğün<br/>net rakamı nedir?") --> B("YANLIŞ OKUMA<br/>yerleşen herkesin ortalaması")
|
||
A --> C("DOĞRU OKUMA<br/>o programa EN SON yerleşen<br/>tek kişinin ders netleri")
|
||
C --> D{"Neden senin için<br/>kesin eşik değil?"}
|
||
D -- "diploma notu" --> D1("O kişinin OBP'si<br/>seninkinden farklı:<br/>aynı netle farklı<br/>yerleştirme puanı çıkar")
|
||
D -- "puan türü" --> D2("Her testin ağırlığı ayrı:<br/>SAY'da 1 AYT matematik neti ile<br/>SÖZ'de 1 AYT tarih neti<br/>aynı puanı getirmez")
|
||
D -- "o yılın sınavı" --> D3("Eşik her yıl kayar:<br/>aynı programlarda TYT matematik<br/>2023'te 13,6 → 2025'te 9,9")
|
||
D1 --> S("SONUÇ<br/>net bir pusuladır,<br/>kesin sınır değildir")
|
||
D2 --> S
|
||
D3 --> S
|
||
S --> Y("DOĞRU KULLANIM<br/>deneme netini önce sıralamaya çevir,<br/>sonra o sıralamayla<br/>program tablolarına in")
|
||
|
||
classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
|
||
classDef uyari fill:#fef3c7,stroke:#f59e0b,color:#92400e
|
||
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
|
||
class B hayal
|
||
class D1,D2,D3,S uyari
|
||
class C,Y garanti
|
||
```
|
||
|
||
## Bu tablodaki rakam tam olarak neyi gösteriyor?
|
||
|
||
YÖK Atlas'ın "Net Sihirbazı" bölümü her lisans ve önlisans programı için tek bir satır yayımlar: **o programa en son yerleşen kişinin** TYT, AYT ve YDT netleri. "En son yerleşen" demek, o programın taban puanını yapan kişi demek — yani kontenjanın son sırasına oturan aday.
|
||
|
||
Bunun "yerleşenlerin ortalaması" olmadığını verinin kendisinden görebilirsin: 2025 yılına ait 20.821 satırın 20.820'sinde TYT matematik neti tam olarak 0,25'in katı. Net = doğru − yanlış/4 olduğu için **tek bir kişinin** neti her zaman çeyrek katıdır; yüzlerce öğrencinin ortalaması ise neredeyse hiçbir zaman tam çeyreğe oturmaz. Aynı şekilde bu satırlardaki taban puan değeri, programın kılavuzdaki taban puanına virgülüne kadar eşit (2025'te 17.301 karşılaştırılabilir satırın 17.265'i, yani %99,8).
|
||
|
||
Pratikte bu senin için iyi haber: ortalama, "girenlerin çoğu bu kadar yapmış" der; son yerleşenin neti ise **o yıl o programa en düşük hangi profille girilebildiğini** gösterir. Ama iyi haber, garanti demek değil:
|
||
|
||
| | Son yerleşenin neti (elimizdeki veri) | Yerleşenlerin ortalaması (bu veride yok) | "Baraj net" (böyle bir şey yok) |
|
||
| --- | --- | --- | --- |
|
||
| Neyi ölçer | Programın o yılki en alt profili | Yerleşen kitlenin tipik profili | — |
|
||
| Kaç kişiden gelir | 1 kişi | Tüm yerleşenler | — |
|
||
| Yıldan yıla oynar mı | Evet, çok | Evet, daha az | — |
|
||
| Tercih kararında rolü | Nerede durduğunu gösterir | Bölümü tanıtır | ÖSYM böyle bir eşik yayımlamaz |
|
||
|
||
ÖSYM hiçbir program için "şu kadar net yapan girer" diye bir eşik açıklamaz. Yerleştirme, netlerden hesaplanan yerleştirme puanına ve o puandan çıkan **başarı sıralamasına** göre yapılır; nedenini [taban puan mı, sıralama mı?](/rehber/taban-puan-mi-siralama-mi) yazısında adım adım anlattık.
|
||
|
||
## Sayısalda 2025'te kaç netle hangi bölüme yerleşilmiş?
|
||
|
||
Aşağıdaki tablo, **2025 yerleştirmesinde** devlet üniversitelerinin sayısal puanlı lisans programlarında son yerleşen kişilerin netlerinin bölüm ortalamasıdır. "n" kolonu, ortalamanın kaç programın verisinden geldiğini gösterir; 10 programın altında kalan bölümleri tabloya koymadık.
|
||
|
||
| Bölüm (SAY) | n | TYT Türkçe /40 | TYT Mat /40 | AYT Mat /40 | AYT Fen /40 | 2025 ort. taban sırası |
|
||
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
||
| [Tıp](/bolum/tip) | 106 | 31,5 | 28,2 | 33,8 | 34,5 | 17.237 |
|
||
| [Diş Hekimliği](/bolum/dis-hekimligi) | 75 | 30,2 | 25,5 | 30,9 | 31,9 | 31.607 |
|
||
| [Eczacılık](/bolum/eczacilik) | 36 | 29,1 | 24,4 | 29,2 | 29,6 | 44.463 |
|
||
| [Endüstri Mühendisliği](/bolum/endustri-muhendisligi) | 64 | 28,6 | 21,0 | 22,0 | 23,8 | 111.114 |
|
||
| [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) | 114 | 27,9 | 19,4 | 20,7 | 23,2 | 120.182 |
|
||
| [Hemşirelik](/bolum/hemsirelik) | 116 | 26,6 | 16,1 | 17,2 | 19,9 | 143.896 |
|
||
| [Elektrik-Elektronik Mühendisliği](/bolum/elektrik-elektronik-muhendisligi) | 110 | 27,0 | 18,3 | 17,9 | 21,4 | 147.235 |
|
||
| [Yazılım Mühendisliği](/bolum/yazilim-muhendisligi) | 37 | 26,3 | 17,6 | 17,1 | 20,1 | 152.171 |
|
||
| [Makine Mühendisliği](/bolum/makine-muhendisligi) | 101 | 26,0 | 16,9 | 18,1 | 19,4 | 163.481 |
|
||
| [Veteriner](/bolum/veteriner) | 34 | 26,7 | 16,0 | 17,1 | 21,4 | 164.612 |
|
||
| [Mimarlık](/bolum/mimarlik) | 57 | 27,3 | 16,3 | 15,9 | 18,2 | 165.879 |
|
||
| [İnşaat Mühendisliği](/bolum/insaat-muhendisligi) | 95 | 25,8 | 14,9 | 14,3 | 16,1 | 206.016 |
|
||
| [Fizyoterapi ve Rehabilitasyon](/bolum/fizyoterapi-ve-rehabilitasyon) | 63 | 24,8 | 11,3 | 11,0 | 13,1 | 260.335 |
|
||
| [Beslenme ve Diyetetik](/bolum/beslenme-ve-diyetetik) | 65 | 25,5 | 12,8 | 10,5 | 11,3 | 271.607 |
|
||
| [Moleküler Biyoloji ve Genetik](/bolum/molekuler-biyoloji-ve-genetik) | 43 | 25,0 | 12,2 | 9,6 | 13,3 | 327.838 |
|
||
|
||
*AYT Fen kolonu, AYT Fizik (14 soru), Kimya (13) ve Biyoloji (13) netlerinin toplamıdır.*
|
||
|
||
Tablonun en çok gözden kaçan kolonu **TYT Türkçe**. Tıp'a en son yerleşenlerin TYT Türkçe ortalaması 40 soruda 31,5 — yani sayısal tarafın en tepesinde bile Türkçe neredeyse dolu. "Sayısalcıyım, Türkçe'yi bırakıyorum" cümlesinin bedeli burada görünür: TYT Türkçe tek başına 40 soruluk bir blok ve puan türünün hepsine giriyor.
|
||
|
||
## Eşit ağırlık, sözel ve dilde tablo nasıl?
|
||
|
||
Aynı yöntem, aynı yıl (2025), aynı kapsam (devlet üniversiteleri, lisans):
|
||
|
||
| Bölüm | Puan türü | n | TYT Türkçe /40 | TYT Mat /40 | AYT Mat /40 | AYT Edebiyat /24 | AYT Tarih-1 + Coğrafya-1 /16 | YDT /80 | 2025 ort. taban sırası |
|
||
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
||
| [Özel Eğitim Öğretmenliği](/bolum/ozel-egitim-ogretmenligi) | SÖZ | 54 | 29,4 | 5,3 | — | 18,4 | 12,4 | — | 9.538 |
|
||
| [Okul Öncesi Öğretmenliği](/bolum/okul-oncesi-ogretmenligi) | SÖZ | 69 | 26,6 | 5,2 | — | 16,5 | 11,4 | — | 18.849 |
|
||
| [İngilizce Öğretmenliği](/bolum/ingilizce-ogretmenligi) | DİL | 66 | 29,3 | 8,2 | — | — | — | 64,5 | 20.078 |
|
||
| [Hukuk](/bolum/hukuk) | EA | 51 | 30,1 | 19,4 | 21,9 | 17,6 | 11,5 | — | 22.999 |
|
||
| [İngiliz Dili ve Edebiyatı](/bolum/ingiliz-dili-ve-edebiyati) | DİL | 60 | 28,0 | 4,8 | — | — | — | 56,7 | 32.283 |
|
||
| [Türkçe Öğretmenliği](/bolum/turkce-ogretmenligi) | SÖZ | 71 | 25,3 | 4,6 | — | 13,4 | 9,0 | — | 73.366 |
|
||
| [Sınıf Öğretmenliği](/bolum/sinif-ogretmenligi) | EA | 75 | 28,0 | 13,8 | 12,8 | 16,3 | 9,1 | — | 94.565 |
|
||
| [Psikoloji](/bolum/psikoloji) | EA | 72 | 28,8 | 12,8 | 12,0 | 16,7 | 9,0 | — | 126.270 |
|
||
| [Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık](/bolum/rehberlik-ve-psikolojik-danismanlik) | EA | 72 | 27,4 | 12,1 | 10,0 | 15,8 | 8,8 | — | 133.579 |
|
||
| [Türk Dili ve Edebiyatı](/bolum/turk-dili-ve-edebiyati) | SÖZ | 100 | 21,0 | 2,3 | — | 9,8 | 5,0 | — | 330.169 |
|
||
| [Tarih](/bolum/tarih) | SÖZ | 107 | 20,1 | 2,6 | — | 8,2 | 6,4 | — | 365.385 |
|
||
| [Uluslararası İlişkiler](/bolum/uluslararasi-iliskiler) | EA | 61 | 23,9 | 7,6 | 7,1 | 11,8 | 6,8 | — | 425.022 |
|
||
| [İşletme](/bolum/isletme) | EA | 146 | 24,0 | 8,4 | 7,5 | 11,6 | 6,4 | — | 441.022 |
|
||
| [Sosyal Hizmet](/bolum/sosyal-hizmet) | EA | 61 | 24,4 | 4,3 | 3,0 | 12,9 | 5,9 | — | 449.096 |
|
||
| [İlahiyat](/bolum/ilahiyat) | SÖZ | 164 | 18,1 | 1,8 | — | 6,9 | 4,2 | — | 478.545 |
|
||
| [İktisat](/bolum/iktisat) | EA | 120 | 23,2 | 6,6 | 6,3 | 10,5 | 5,3 | — | 549.489 |
|
||
|
||
Öğretmenliklerde tablo yanıltıcı olabilir: birçok öğretmenlik programında ayrıca **başarı sıralaması şartı** var, yani netin ve puanın üstünde ayrı bir sıralama barajı işliyor. Hangi programlarda hangi şartın olduğunu [baraj ve başarı sıralaması şartları](/rehber/siralama-sartlari-2026) yazısında bulabilirsin.
|
||
|
||
## Aynı bölümün netleri üniversiteye göre ne kadar değişiyor?
|
||
|
||
Çok. "Kaç netle bilgisayar mühendisliği" sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü aynı isimle 100'den fazla program var ve aralarındaki fark, bölümler arası farktan büyük. Aşağıda 2025'te devlet üniversitelerindeki [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) programları taban sırasına göre bantlara ayrıldı:
|
||
|
||
| Bilgisayar Mühendisliği — 2025 taban sırası bandı | n | TYT Türkçe /40 | TYT Mat /40 | AYT Mat /40 | AYT Fizik /14 | AYT Kimya /13 | AYT Biyoloji /13 |
|
||
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
||
| İlk 10 bin | 5 | 33,3 | 31,8 | 39,5 | 12,5 | 12,0 | 12,0 |
|
||
| 10–50 bin | 18 | 31,9 | 25,4 | 31,1 | 10,6 | 11,3 | 10,0 |
|
||
| 50–150 bin | 52 | 28,2 | 20,2 | 21,3 | 8,3 | 8,3 | 7,6 |
|
||
| 150 bin üstü | 39 | 25,0 | 13,9 | 12,8 | 6,1 | 4,4 | 5,5 |
|
||
|
||
İlk 10 bin bandındaki programlara en son yerleşen kişiler AYT matematikte 40 soruda ortalama 39,5 net yapmış; 150 bin üstündeki programlarda aynı rakam 12,8. Tek bir bölüm adı, üç katı aşan bir net aralığı. Somut bir örnek: 2025'te ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği (İngilizce) programına en son yerleşen aday AYT matematikte 40 soruda **40 net** yapmıştı (taban sırası 1.204); Boğaziçi Bilgisayar Mühendisliği (İngilizce) programında aynı rakam 38,75'ti (taban sırası 1.448).
|
||
|
||
Bu yüzden bölüm ortalaması yalnızca başlangıç noktasıdır. Karar, tek tek program satırlarında verilir — bölüm sayfalarındaki tablolarda her programın kendi taban sıralamasını görebilirsin. "Sıralamam şu, hangi bölümler bana açık" sorusunun bant bant haritası için [kaç sıralama ile hangi bölüme girebilirim?](/rehber/kac-siralama-ile-hangi-bolume-girebilirim) yazısına bak.
|
||
|
||
## Aynı program, farklı yıl: net neden sabit bir eşik değil?
|
||
|
||
En sert kanıt burada. Hem 2023 hem 2024 hem 2025'te net verisi olan **5.213 devlet lisans programını** eşleştirip baktığımızda, son yerleşenlerin **TYT Matematik** neti üç yılda 13,6 → 12,5 → **9,9** diye düştü. Aynı programlar, aynı kontenjanlar, benzer sıralamalar. Aynı dönemde **TYT Türkçe** neredeyse kıpırdamadı: 24,0 → 24,3 → 24,6.
|
||
|
||
Yani "TYT matematikte 13 net yapan şu programa giriyordu" cümlesi 2023'te doğruyken 2025'te fazlasıyla karamsar bir hedef hâline geldi. Değişen şey öğrencilerin çalışkanlığı değil, o yılın **sınav zorluğu** ve aday kitlesinin dağılımı.
|
||
|
||
Bölüm bazında da aynı hikâye (yalnızca üç yılın üçünde de verisi olan programlar):
|
||
|
||
| Bölüm (devlet) | n | TYT Mat 2023 | TYT Mat 2024 | TYT Mat 2025 | AYT Mat 2023 | AYT Mat 2024 | AYT Mat 2025 |
|
||
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
||
| [Tıp](/bolum/tip) | 102 | 34,6 | 34,9 | 28,4 | 35,1 | 29,6 | 33,8 |
|
||
| [Bilgisayar Mühendisliği](/bolum/bilgisayar-muhendisligi) | 111 | 27,1 | 24,2 | 19,3 | 26,4 | 17,9 | 20,6 |
|
||
| [Hukuk](/bolum/hukuk) | 50 | 24,8 | 23,4 | 19,3 | 23,8 | 17,4 | 21,9 |
|
||
| [Hemşirelik](/bolum/hemsirelik) | 110 | 19,2 | 19,5 | 16,2 | 18,5 | 12,4 | 17,3 |
|
||
| [Psikoloji](/bolum/psikoloji) | 62 | 17,8 | 15,7 | 12,5 | 15,7 | 9,9 | 12,0 |
|
||
|
||
Tıp'a en son yerleşenlerin AYT matematik neti 2023'te 35,1, 2024'te 29,6, 2025'te 33,8. Üç yılda üç farklı sayı. Bir netin "yeterli" olup olmadığı, o yıl senin dışındaki adayların ne yaptığına bağlı — bu da neden hedefi netle değil sıralamayla koyman gerektiğini anlatıyor. Yöntemi [hedef sıralama nasıl belirlenir?](/rehber/hedef-siralama-nasil-belirlenir) yazısında bulacaksın; tabanların yıllar içinde neden kaydığını ise [taban sıralamalar nasıl değişir?](/rehber/taban-siralamalar-nasil-degisir) anlatıyor; aynı kaymanın altı yıllık ölçümü [taban sıralamaları altı yılda nasıl değişti](/rehber/taban-siralamalari-alti-yilda-nasil-degisti) yazısında.
|
||
|
||
## Neden 2026 netleri yok?
|
||
|
||
Çünkü YÖK Atlas henüz yayımlamadı. 22 Eylül 2026 itibarıyla YÖK Atlas'ın net verisinde en yeni yıl **2025**; 2026 yerleştirmesinin taban puanları ve başarı sıralamaları yayımda olmasına rağmen net satırları eklenmemiş durumda. Sitedeki bölüm ve üniversite sayfalarında gördüğün 2026 taban sıralamaları günceldir; bu yazıdaki **net** rakamları ise 2025'e aittir ve öyle etiketlenmiştir.
|
||
|
||
2026 netleri yayımlandığında bu yazı güncellenecek. O zamana kadar 2025 tablosunu "son bilinen fotoğraf" olarak oku, "bu yılın eşiği" olarak değil.
|
||
|
||
## Net tek başına yerleşmeyi belirler mi?
|
||
|
||
Hayır, üç şey daha devrede:
|
||
|
||
1. **Puan türü ağırlıkları.** Net doğrudan puana dönüşmez; her testin katsayısı farklıdır ve senin puan türüne göre değişir. Sayısalda AYT matematikte kazandığın 1 net ile sözelde AYT tarihte kazandığın 1 net aynı puanı getirmez. Yerleştirme puanının nasıl kurulduğunu [merkezi yerleştirme nasıl çalışır?](/rehber/merkezi-yerlestirme-nasil-calisir) yazısında anlattık.
|
||
2. **OBP (diploma notu).** Yerleştirme puanına OBP × 0,12 kadar ek gelir — 30 ile 60 puan arası. Elimizdeki 2025 verisinde bu yazının kapsamındaki 5.801 devlet lisans programına son yerleşenlerin OBP ortalaması 411; Tıp'ta 478, Psikoloji'de 433. Yani tablodaki kişiyle aynı netleri yapsan bile diploma notunuz farklıysa yerleştirme puanınız farklı çıkar. Hesabın tamamı: [OBP nedir, nasıl hesaplanır?](/rehber/obp-nedir-nasil-hesaplanir)
|
||
3. **O yılın genel başarı dağılımı.** Yukarıdaki tabloda gördüğün gibi aynı net, farklı yıllarda farklı sıralamaya denk gelir. Karşılaştırılabilir tek ölçü sıralamadır.
|
||
|
||
Bu üçü yüzünden "şu kadar net yaparsan girersin" cümlesini kuran hiçbir kaynağa güvenme — biz de kurmuyoruz. Tablolar sana **nerede durduğunu** söyler, ne olacağını değil.
|
||
|
||
## Kendi netini nasıl kullanmalısın?
|
||
|
||
1. **Denemeni ham netle değil, tahmini sıralamayla oku.** Kurumların yayımladığı net–puan–sıralama dönüşümleri tahminidir ama netin ham hâlinden çok daha bilgilendiricidir.
|
||
2. **Hedef bölümünün tek satırına değil, bandına bak.** Yukarıdaki Bilgisayar Mühendisliği örneğinde olduğu gibi, aynı bölümün içinde netler üç kat açılabiliyor. Hangi programın gerçekçi olduğunu bölüm sayfasındaki program tablosundan gör: [tüm bölümler](/bolumler).
|
||
3. **Zayıf testini tabloyla seç.** Tıp hedefliyorsan AYT matematik kadar TYT Türkçe'nin de neredeyse dolu olduğunu (31,5/40) gör; sosyal bir bölüm hedefliyorsan AYT Edebiyat'ın ağırlığını gör.
|
||
4. **Son kararı sıralamayla ver.** Netin sıralamaya, sıralaman da program listesine dönüşür. O sıralamada kaç programın olduğunu ve bunların hangi şehirlerde durduğunu [sıralama bandları](/rehber/siralama-bandlari-hangi-kapilar-acilir) yazısında band band saydık. Sıralamanı biliyorsan [ana sayfadaki formdan](/#hero-form) girip hayal, dengeli ve güvenli dilimleriyle ayrılmış bir liste alabilirsin.
|
||
|
||
## Bu yazıdaki tablolar nasıl hesaplandı?
|
||
|
||
- **Kaynak tablo:** `netler` — YÖK Atlas'ın program bazlı "son yerleşen kişinin netleri" verisi. Toplam 62.975 satır, 25.166 farklı program, 2023–2025 yılları.
|
||
- **Yıl:** Tüm net rakamları `yil = 2025`. Taban sıralamaları da 2025 (`programs.sira2025`), tablo içinde tutarlı kalsın diye.
|
||
- **Kapsam:** Devlet üniversiteleri (`unitur = 'DEVLET'`), yalnızca lisans (`onlisans = 0`), 2025'te taban sıralaması oluşmuş programlar (`sira2025 IS NOT NULL`). Bu kesitte 5.801 program satırı ve 409 farklı bölüm adı var. Son koşul önemli: taban sıralaması oluşmamış programları (özel yetenekle öğrenci alanlar, dolmayanlar) dışarıda bırakmazsan bölüm ortalamaları kayar — örneğin Hukuk 51 değil 52 programdan hesaplanır ve TYT Türkçe 30,1 yerine 29,9 çıkar.
|
||
- **Eşik:** Bölüm ortalaması yalnızca **en az 10 programın** verisi varsa tabloya girdi; n kolonu her satırda kaç programdan hesaplandığını gösterir.
|
||
- **Gruplama:** Programlar 2026 kılavuzundaki adlarıyla gruplandı. Adında "(İngilizce)", "(KKTC Uyruklu)", "(Burslu)" gibi ek taşıyan varyantlar ayrı satır sayılır ve yukarıdaki bölüm ortalamalarına girmez — örneğin "Bilgisayar Mühendisliği" satırındaki 114 program, adı düz "Bilgisayar Mühendisliği" olan devlet programlarıdır.
|
||
- **Üç yıllık karşılaştırma:** Yalnızca 2023, 2024 ve 2025'in üçünde de net verisi olan devlet lisans programları eşleştirildi (5.213 program). Bu tek tabloda `sira2025` koşulu **aranmadı**, çünkü ölçülen şey tabanın değil netin yıllar arası kaymasıdır. Açılan/kapanan programlar dışarıda.
|
||
- **Doğrulama:** Tablo yayımlanmadan önce 5 program (Hacettepe Tıp, Boğaziçi Bilgisayar Mühendisliği, Ankara Üniversitesi Hukuk, İstanbul Üniversitesi Psikoloji, Ege Üniversitesi Hemşirelik) YÖK Atlas'ın canlı servisinden tek tek çekildi ve her alanı veritabanımızdakiyle birebir eşleşti.
|
||
- **Katalog veri tarihi:** 21 Eylül 2026. Taban puan/sıralama verisi bu tarihte yenilendi; net verisinde en yeni yıl 2025.
|
||
|
||
## Kaynaklar
|
||
|
||
Tüm kaynaklara 22 Eylül 2026'da erişildi.
|
||
|
||
- YÖK, [Yükseköğretim Program Atlası (YÖK Atlas)](https://yokatlas.yok.gov.tr/) — program bazlı taban puan, başarı sırası ve "Net Sihirbazı" net verisinin birincil kaynağı. Bu yazıdaki net rakamlarının tamamı buradan alınan veriden hesaplandı; servisteki en yeni net yılı 22 Eylül 2026 itibarıyla 2025.
|
||
- YÖK Atlas, [Net Sihirbazı](https://yokatlas.yok.gov.tr/net-sihirbazi) — bölüm seçerek programların son yerleşen kişi netlerini yıl bazında kendin sorgulayabileceğin resmî araç.
|
||
- ÖSYM, [2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular](https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/sss_yksd19022026.pdf) — OBP hesabı ve 0,12 katsayısı (soru 49–52); yerleştirmenin yerleştirme puanı ve başarı sırası üzerinden yapıldığı.
|
||
- ÖSYM, [Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuz ve duyuru sayfası](https://www.osym.gov.tr/TR,8797/yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks.html) — test soru sayıları, puan türleri ve yerleştirme kuralları.
|