kolaytercih/docs/tasarim/DESIGN.md

# KolayTercih görsel dili (DESIGN.md)

Bu dosya sitenin görsel dilinin **tek yazılı kaynağıdır**. Yeni ekran, bileşen, modal, kart
ya da buton çizmeden önce okunur; mevcut arayüz değiştirilirken buna bakılır. Değerler koddan
çıkarılmıştır (`src/app/globals.css`, `src/app/layout.tsx`, `src/components/pixel-decor.tsx`,
`src/components/ui/*`, `src/app/page.tsx`, `src/features/katalog/components/universite-icerik.tsx`);
kodla çelişirse kod değil, bu dosya düzeltilir ve çelişki raporlanır. Kural ihlallerini
`pnpm tasarim:denetim` yakalar.

Biçim: Google Stitch'in DESIGN.md düzeni (9 bölüm). Sabit değerler Tailwind sınıfı olarak
verilir; kodda da sınıf kullanılır, hex/oklch elle yazılmaz.

**Canlı referans ekran:** `/universite/ankara-universitesi` (23 Eyl 2026'da Bilal'le birlikte
bu belgedeki "şişko ve sade" dile göre baştan tasarlandı). Bir kural belirsiz kalırsa o sayfanın
kodu (`universite-icerik.tsx`, `universite-program-tablosu.tsx`, `akademik-ayrinti.tsx`,
`nav-baslik.tsx`) ölçüdür. Site genelinde dönüşüm bu ekranı örnek alır.

---

## 1. Görsel tema ve atmosfer

**Bir cümle:** Beyaz, bol nefesli, **şişko ve sade** — kullanıcıya "basit bir şey
kullanıyorum" hissi veren, Apple uygulamaları kadar kolay anlaşılır bir arayüz; mavi bilgi +
turuncu aksiyon; her yüzeyde küçük bir **piksel imzası** (hero'daki dot-matrix Türkiye
haritasının ve logodaki üç karenin dili) dolaşır.

### 1.1 Temel his: şişko ve sade

Referans: header (`src/components/site-header.tsx` ve içindeki arama/kullanıcı hapları), hero
ve üniversite sayfası. Bu hissi veren şeyler, ekrandan bağımsız:

- **İri dokunma alanı.** Butonlar ve haplar 44–48 px (`h-11`/`h-12`), tam yuvarlak.
- **İri yazı, az eleman.** Bir ekranda az şey var ve her biri büyük. Küçük gri yazı yığını yok.
- **Sayı kahramandır.** Bir veri gösteriliyorsa sayı kartın en büyük öğesidir; etiket ve
  açıklama onun altında ikinci planda.
- **Sık bakılan önde, ayrıntı bir dokunuş derinde** (Apple'ın "önce ortak yol, gelişmiş
  seçenekler bir seviye aşağıda" ilkesi). Sayfada en çok dört özet sayı; fazlası ayrıntı
  satırının açtığı alt sayfaya (§4.10).
- **Nefes alanı korunur.** Harita gibi görsel dinlenme alanları küçültülmez, sıkıştırılmaz,
  bilgiyle doldurulmaz. Sadeleştirmek = bu alanları silmek değil, etraflarındaki kalabalığı
  azaltmaktır.
- **Verimli ama havadar.** Alt sayfa ve paneller dikine uzamaz; ilişkili öğeler yan yana
  dizilir, aralarında boşluk kalır (§5.3).
- **Doğal duruş.** Eşit, hizalı ızgaralar yerine logodaki üç kare gibi hafif kaymış yerleşim
  (§4.11). Her şey birbirine cetvelle hizalıysa ekran "tablo" gibi durur.
- **Basınca tepki.** Her tıklanabilir öğe basınca hafifçe küçülür (`active:scale-[0.97]`,
  geniş satırlarda `[0.99]`), üzerine gelince turuncuya döner (§2.1).

### 1.2 Genel kurallar

- Zemin her zaman beyaz; koyu zemin yalnızca CTA bandı ve çekmece başlığı gibi tek bir
  vurgu yüzeyinde (`PixelField` ile).
- İmza dekoratiftir ama rastgele değildir: deterministik ızgara (hücre 10, nokta 7.4, rx 2),
  imleç yaklaşınca turuncuya ısınan pikseller (`usePixelHeat`), uzaklaşınca yavaş soğuma.
  Piksel **veri taşıyorsa** (ör. `PixelSira`) kalır; iki bölüm arasına **süs olarak** konmuş
  piksel ayraç alt sayfalarda ve kompakt panellerde kullanılmaz.
- Ton: öğrenciye "sen" diyen, sakin, vaatsiz. Süs yok, gösteriş yok; hareket yalnızca
  bir şey söylüyorsa var.
- **Karanlık mod yoktur.** `dark:` sınıfı yazılmaz (`.dark` token'ları shadcn kalıntısıdır).

## 2. Renk paleti ve rolleri

| Rol | Sınıf | Nerede |
|---|---|---|
| Bilgi/vurgu mavisi (`primary`) | `text-primary`, `bg-primary/10`, `border-primary/30` | Rozet metni, ikon kutusu, hero'daki italik vurgu, linklerin durağan rengi |
| **Aksiyon turuncusu** | `bg-orange-500 hover:bg-orange-600 text-white` | Funnel CTA butonları. Bir ekranda **tek** turuncu buton |
| **Hover turuncusu** | `hover:text-orange-500`, `hover:border-orange-500`, `hover:bg-orange-50/60`, `group-hover:text-orange-500` | Link, kart, satır ve ikincil butonların üzerine gelme hâli (§2.1); liste satırı adı hariç (mavi kalır) |
| Piksel vurgusu | `fill-orange-500` (opaklık 0.55–0.85) | Yalnızca piksel süslerinin "sıcak" noktaları |
| Başlık metni | `text-slate-900` | h1–h3, kart başlıkları, iri sayılar |
| Gövde metni | `text-slate-600` | Paragraf, açıklama |
| İkincil metin | `text-slate-500` | Meta bilgi, yardımcı satır, kart açıklaması |
| Silik metin | `text-slate-400` | İpucu, devre dışı, placeholder, sayının yanındaki birim (`/ 198`) |
| Kenarlık | `border-slate-200` (landing kartlarında `border-slate-200/70`) | Kart, rozet, çarpı, giriş alanı |
| İç zemin | `bg-slate-50` | Kartın içindeki ikincil kutu, tablo başlığı |
| Nötr hover zemini | `hover:bg-slate-100` | Yalnız kapatma çarpısı ve ghost buton |
| Risk: güvenli | `emerald-500` / `text-emerald-600` | **Her zaman "Güvenli" metniyle** |
| Risk: az riskli | `amber-500` / `text-amber-600` | **Her zaman "Az riskli" metniyle** |
| Risk: riskli | `red-500` / `text-red-600` | **Her zaman "Riskli" metniyle** |
| Uyarı kutusu | `border-amber-200 bg-amber-50 text-amber-900` | Bilgilendirme notu |
| Gösterge karesi | Dolu zemin + beyaz yazı: `bg-orange-500`, `bg-primary`, `bg-indigo-500`, `bg-green-600`; `rounded-3xl` | Yalnız sayı gösterge kareleri (§4.11). Renk sempati katar, anlam taşımaz: etiket her karede yazılı |
| Hata | `text-destructive`, `text-red-600` | Form hatası |

### 2.1 Hover: tek turuncu

Bilal'in kararı (23 Eyl 2026): üzerine gelme hâlinde **sitenin turuncusu** kullanılır ve bu
turuncu **tek tondur: `orange-500`** — CTA butonunun turuncusuyla birebir aynı değer.

- Link / metin: `transition-colors hover:text-orange-500` (altı çizili linklerde
  `hover:underline` kalır).
- Tıklanabilir kart / satır: `hover:border-orange-500 hover:bg-orange-50/60`; içindeki iri
  sayı ya da başlık `group-hover:text-orange-500`; sağdaki ok
  `group-hover:translate-x-0.5 group-hover:text-orange-500`.
- İkincil (outline) buton: `hover:border-orange-500 hover:bg-orange-50/60 hover:text-orange-500`.
- **İstisna — liste satırındaki adlar mavi kalır:** program/üniversite listelerinde satırın
  adı (bölüm ya da üniversite sayfasına giden link) `hover:text-primary hover:underline`.
  Bilal'in kararı (23 Eyl 2026): uzun bir listede imleç satırdan satıra geçerken yanıp sönen
  turuncu adlar yorucu; mavi sakin kalır. Satırın butonları ve listedeki diğer linkler §2.1'e
  uyar.
- **Yapılmaz:** hover'da `text-primary`/`border-primary` (eski mavi hover — yukarıdaki
  istisna dışında), `orange-600` yazı, `orange-300` kenarlık — aynı ekranda iki turuncu tonu
  göze "farklı turuncu" diye batar.
  Tek istisna: turuncu CTA'nın kendi zemininin hover'ı (`hover:bg-orange-600`), kanonik.
- Geçiş notu: kodda hâlâ `hover:text-primary` / `hover:border-primary/30` kullanan yerler var
  (landing kartı dahil); tarama sırasında bu kurala çevrilir. Denetim bunları `mavi-hover`
  uyarısıyla listeler; liste satırı adındaki uyarı istisnadır, dokunulmaz.

### 2.2 Palet kuralları

- Nötr yalnızca **slate**. `gray`, `zinc`, `neutral`, `stone` yazılmaz.
- `indigo`, `purple`, `violet`, `fuchsia`, `pink`, `cyan`, `teal`, `lime`, `green`, `yellow`
  yeni kullanım açmaz. Tek istisna "Gösterge karesi" satırındaki dolu `bg-indigo-500` ve
  `bg-green-600` zeminleri (Bilal'in kararı, 23 Eyl 2026); yazı, kenarlık ya da başka
  ton/opaklıkta bu renkler yine yasak. (`bg-violet-50 text-violet-600` tek bir mevcut durum
  çipidir; yeni yere taşıma — üniversite sayfasında "Vakıf" çipi bu yüzden hap + ikonla
  değiştirildi, §4.12.)
- Gradyan metin (`bg-clip-text text-transparent`) ve parlama gölgesi (`shadow-[0_0_…]`) yok.
- Hex/oklch değeri sınıf içine yazılmaz (`text-[#…]`); token ya da Tailwind tonu kullanılır.
  Risk renklerinin SVG karşılığı `src/lib/risk.ts` içindeki `RISK_PIN_RENK`'ten okunur.
- Renk tek başına anlam taşımaz: risk rengi her zaman metin etiketiyle birlikte gider
  (`RISK_ETIKET`, `DILIM_ETIKET` — üçüncü dilimin görünen adı "Güvenli"). Tür ayrımı (devlet /
  vakıf) da renkle değil ikon + metinle yapılır.
- Renkli dolu zeminde beyaz yazı: turuncu ve yeşil zeminde küçük beyaz yazı WCAG AA'nın
  altında kalır (sitenin turuncu CTA'sı da aynı ikiliyi kullanır). Bu zeminlerde etiket
  `font-bold`, sayı en az `text-3xl`; uzun metin konmaz.

## 3. Tipografi

Dört yazı tipi, her birinin tek bir işi var:

| Sınıf | Yazı tipi | İş |
|---|---|---|
| `font-heading` | Cal Sans | Tüm başlıklar (h1–h3, kart başlığı) ve **iri sayılar**. Her zaman `font-bold` ile |
| `font-sans` (varsayılan) | Clarity City 400–800 | Gövde, buton, form, tablo |
| `font-bricolage` | Bricolage Grotesque (opsz ekseni) | Vurgu: hero'da italik mavi span, logo yazısı, üst çubuktaki sayfa adı (§4.14), küçük etiketler/çipler |
| `font-mono` | Geist Mono | Yalnızca kod/markdown blokları. Arayüzde kullanılmaz |

Ölçek (kopyala, uydurma):

- Hero h1: `font-heading text-5xl font-bold tracking-[0.015em] sm:text-6xl`; vurgu kelimesi
  `<span className="font-bricolage italic tracking-tighter font-bold text-primary">`
- Alt sayfa h1 (katalog, rehber): `font-heading text-3xl font-bold leading-tight text-slate-900 sm:text-5xl`
- Bölüm h2: `font-heading text-3xl font-bold sm:text-4xl` (istenirse `text-slate-900`);
  alt sayfada liste bölümü başlığı `font-heading text-2xl font-bold text-slate-900 sm:text-3xl`
- Panel/kart h3: `font-heading text-xl font-bold` · grup başlığı (fakülte vb.):
  `font-heading text-xl font-bold text-slate-900 sm:text-2xl`
- Küçük başlık: `font-heading text-base font-bold text-slate-900`
- Bölüm giriş paragrafı: `max-w-xl text-lg leading-relaxed text-slate-600`
- Sayfa özet paragrafı: `text-base leading-relaxed text-slate-600 sm:text-lg`
- Gövde: `text-base leading-relaxed` (açıklama, liste satırı adı) ya da `text-sm` (kart
  açıklaması, tablo hücresi, meta)
- Etiket/rozet metni: `text-xs font-semibold`

**İri sayı ölçeği** (§1.1 "sayı kahramandır"):

| Yer | Sınıf |
|---|---|
| Özet kartı sayısı | `font-heading text-4xl font-bold leading-none tracking-tight text-slate-900 sm:text-5xl` |
| Gösterge karesi, büyük | `font-heading text-5xl font-bold leading-none tracking-tight` |
| Gösterge karesi, orta | `font-heading text-3xl font-bold leading-none` |
| Sayının birimi (`/ 198`, `kişi`) | `text-base font-semibold text-slate-400` (renkli zeminde `text-white/80`) |

**Alt sınırlar:**
- Gövde metni telefonda 16 px'in (`text-base`) altına inmez; `text-sm` yalnız ikincil
  bilgide, `text-xs` yalnız ince yazıda (kaynak satırı, eksen etiketi, çip).
- **12 px altı yok:** `text-[10px]`, `text-[11px]` yazılmaz (denetim uyarır).
- **Büyük harfli minik etiket yok:** `uppercase tracking-wide text-xs` kalıbı ("PROGRAM",
  "TOPLAM KONTENJAN") yazılmaz; etiket büyük-küçük harfli, `text-sm font-semibold`.
- **İri sayıda `tabular-nums` yok:** Cal Sans'ta sabit genişlikli rakam "daktilo" gibi
  aralıklı durur ("13.88 9"). `tabular-nums` yalnız `font-sans` tablo sütunlarında.
- Yasak: Inter, Roboto, Arial, sistem fontu, serif, `font-[…]` keyfi font.

## 4. Bileşen stilleri (tek kaynaklar)

Bir eleman iki yerde görünüyorsa stili tek kaynaktan gelir. Aşağıdakiler yeniden tasarlanmaz.
§4.8–§4.15 üniversite sayfasında doğdu; ikinci bir ekranda gerektiğinde **kopyalanmaz**, ortak
bir dosyaya (`src/components/…`) çıkarılıp iki yer de oradan kullanır.

### 4.1 Buton — `src/components/ui/button.tsx`
- Her buton `rounded-full`; `h-9` varsayılan, `h-11`/`h-12` funnel CTA'ları (44 px dokunma hedefi), `size-9` ikon butonu.
- Odak: `focus-visible:ring-3 focus-visible:ring-ring/50`; basınca `active:translate-y-px`.
- **Turuncu CTA (kanonik):**
  ```tsx
  <Button size="lg" className="cursor-pointer bg-orange-500 text-white transition-colors duration-200 hover:bg-orange-600">
    Listemi oluştur
    <ArrowRight className="size-4" aria-hidden />
  </Button>
  ```
  Metin önce, ok sonda. Başta ikon yok. `Sparkles` yok. İstenirse `active:scale-[0.97]`.
- **İkincil gezinme butonu** ("Tüm sıralamayı gör →"):
  ```tsx
  <Button asChild size="lg" variant="outline" className="cursor-pointer px-6 transition-[background-color,border-color,color,transform] duration-150 hover:border-orange-500 hover:bg-orange-50/60 hover:text-orange-500 active:scale-[0.97]">
    <Link href="…">Tüm sıralamayı gör<ArrowRight className="size-4" aria-hidden /></Link>
  </Button>
  ```
- Sessiz: `variant="ghost"`; link görünümü: `variant="link"`.

### 4.2 Rozet (bölüm başlığı üstündeki kapsül) — `SectionEyebrow`, `src/components/pixel-decor.tsx`
```tsx
<SectionEyebrow>Nasıl çalışır?</SectionEyebrow>
```
Sınıfı: `inline-flex items-center gap-2 rounded-full border border-slate-200 bg-white px-3.5 py-1.5 text-xs font-semibold text-primary` + başta `PixelMark`.
`@/components/ui/badge` **kullanılmaz**; elle pill span yazılmaz. Filtre çipleri, nav butonları
ve kimlik hapları (§4.12) bu kuralın dışındadır.

### 4.3 Modal kapatma çarpısı — `DialogContent` varsayılanı, `src/components/ui/dialog.tsx`
`absolute top-3 right-3 z-10 flex size-9 cursor-pointer items-center justify-center rounded-full border border-slate-200 bg-popover text-slate-500 transition-[background-color,transform] duration-150 hover:bg-slate-100 hover:text-slate-800 active:scale-[0.96]` + `<XIcon className="size-4" aria-hidden />` + `sr-only "Kapat"`.
Özel yerleşim gerekiyorsa `showCloseButton={false}` ver ve **aynı sınıf setini** kopyala.
Alt sayfada (`Drawer`) aynı sınıf seti `DrawerClose` üstünde kullanılır (§4.10).

### 4.4 Kart ve kutu
- Landing/öne çıkan kart: `<Card className="relative h-full overflow-hidden border-slate-200/70 shadow-sm transition-all duration-300 hover:-translate-y-1 hover:border-orange-500 hover:shadow-lg hover:shadow-orange-500/5">` + sağ üstte `<PixelCorner className="absolute right-4 top-4" />`. (Kodda hâlâ `hover:border-primary/30 hover:shadow-primary/5`; §2.1 geçiş notu.)
- Sade kutu (form, panel, liste satırı): `rounded-2xl border border-slate-200 bg-white` (+ `p-5`/`p-6`). Küçük iç kutu: `rounded-xl border border-slate-200 bg-slate-50`. Not kutusu: `rounded-lg`.
- İkon kutusu: `flex size-11 items-center justify-center rounded-xl bg-primary/10` içinde `size-5 text-primary` ikon. Kart içinde sayının yanında küçük hâli: `size-8 … sm:size-10` + `size-4 sm:size-5` ikon (§4.8).
- Gölge: `shadow-sm` varsayılan; hover'da `shadow-lg shadow-orange-500/5`. Başka gölge yok.

### 4.5 Risk çipi / etiketi — `RiskEtiketi`, `src/components/risk-etiketi.tsx`
Tablolar, çekmece ve rapor listesi `<RiskEtiketi risk={…} />` kullanır; elle yazılmaz.
Nokta + metin: `<span className="size-2 rounded-full bg-emerald-500" />` yanında `text-xs font-semibold text-emerald-600`; metin `RISK_ETIKET`'ten. Renk tek başına asla.

### 4.6 Form
shadcn `Input`, `Select`, `Textarea`, `Slider`. Etiket her alanda; hata mesajı alanın altında, ne olduğunu ve ne yapılacağını söyler. Sayısal alanlarda uç değerler (0, negatif, 1.000.000 üstü) ele alınır.

### 4.7 İkonlar
Yalnızca `lucide-react`. Boyut: `size-4` buton/satır içi (varsayılan), `size-5` ikon kutusu, `size-3.5` küçük çip, `size-6` üstü yalnızca boş durum. Dekoratif ikon `aria-hidden`; tek başına ikon buton `aria-label` ya da `sr-only` metin taşır. Emoji ikon olarak kullanılmaz.

### 4.8 Özet kartı — `OzetKart`, `src/components/ozet-kart.tsx`
Apple Fitness özet kartının sitenin ölçüleriyle hâli. Sayfada **en çok dört** tane (harita
yanındaki 2×2).

```
┌──────────────────────┐
│ 13.889          [👥] │  ← sayı solda, iri; ikon kutusu sağda, küçük
│ Kontenjan            │  ← başlık text-base font-semibold text-slate-900
│ 2026 toplamı         │  ← açıklama text-sm text-slate-500, tek satır
└──────────────────────┘
```

- Kap: `flex flex-col rounded-2xl border border-slate-200 bg-white p-4 sm:p-5`.
- Sayı satırı: `flex items-start justify-between gap-1.5`; sayı §3 "Özet kartı sayısı";
  ikon kutusu `flex size-8 shrink-0 items-center justify-center rounded-xl bg-primary/10 sm:size-10`.
- `dl` anlamı için `dt` (başlık) DOM'da önce gelir, görsel sıra `order-*` ile kurulur.
- Telefonda kart iç genişliği ~131 px: en uzun sayı ("13.889", 36 px'te ~90 px) + 32 px ikon
  sığar. Daha uzun sayı gelecekse önce ölç (§9.2), sonra yaz. Ölçülen sınır: 36 px'te
  "1.618.988" 123 px — ikonun altına girer. 6–7 haneli sayı birimle kısalır: 245.300 →
  `245` + birim `bin`, 1.618.988 → `1,62` + birim `milyon` (bölüm sayfasındaki `kartSayisi`).
- Kullanıldığı yerler: üniversite ve bölüm sayfası (bölümde dört kart: Program, Devlet,
  Vakıf, En iyi sıralama; `grid grid-cols-2 gap-4 lg:grid-cols-4`, haritası olmadığı için).
- Tıklanabilir kart (ör. Türkiye sırası → sıralama sayfası): kartın tamamı link olur
  (`after:absolute after:inset-0` gerilmiş link), iç kaynak linki `relative z-10` ile üstte
  kalır; hover §2.1.
- Açıklama altında veri görseli gerekiyorsa (ör. `PixelSira`) `ek` yuvasına konur.

### 4.9 Ayrıntı satırı — `AkademikAyrinti`, `akademik-ayrinti.tsx`
Özet kartlarının altında "fazlası burada" satırı (Apple Sağlık'taki "Tüm verileri göster").

- `mt-4 flex w-full items-center gap-4 rounded-2xl border border-slate-200 bg-white p-4 sm:p-5`
  + hover §2.1 + `active:scale-[0.99]`.
- Solda ikon kutusu (`size-11`), ortada iki satır: başlık `font-heading text-lg font-bold`,
  altında **önizleme** `truncate text-sm text-slate-500` — içeride ne olduğunu söyler ("Hoca
  başına 25 öğrenci"), boş "Daha fazla" yazmaz. Sağda `ChevronRight size-5 text-slate-400`.
- Dokununca alt sayfa açılır (§4.10).

### 4.10 Alt sayfa (Drawer) içeriği
Ayrıntı her zaman **alttan açılan sayfada** (`Drawer handleOnly`, tutamaçlı); ekranın ortasında
açılan modal değil. Çekmece kabı ve çarpı `cta-sira-form.tsx`'teki çekmeceyle birebir:
`DrawerContent className="max-h-[92dvh] bg-white sm:mx-auto sm:max-w-2xl sm:border-x sm:border-slate-200 sm:shadow-2xl"`.

İçerik kuralları (Apple ayrıntı sayfası):
- **Her ekranda ortalı:** başlık `px-10 text-center font-heading text-2xl font-bold`, altında
  bağlam (`text-sm text-slate-500`, ör. üniversite adı).
- **Kart yok.** Çekmece zaten bir yüzey; içine çerçeveli kart koymak "pencere içinde pencere"
  olur. Gösterge kareleri (§4.11) bu kuralın istisnası değildir — onlar çerçevesiz, dolu renk.
- **Süs ayraç yok.** Bölümler arasına piksel ayraç ya da çizgi konmaz; ayrım boşlukla ve
  yan yana dizilişle yapılır. Yalnız en alttaki kaynak satırı `border-t border-slate-100`.
- **Tek ekrana sığar:** 375×812'de kaydırmasız. Dikine uzuyorsa öğeler yan yana dizilir,
  kareler kısaltılır, not kısaltılır — içerik silinmez (§9.2 ölçüm).
- Sıra: gösterge kareleri → tek cümlelik not (`text-sm text-slate-500`) → ikincil buton (§4.1)
  → kaynaklar (logo solda, `text-xs` iki satır).
- **Liste çekmecesi** (`liste-cekmecesi.tsx`, 24 Eyl 2026): başlık aynı düzende (temizle
  düğmesi çarpıyla aynı sınıf setinde solda). Satırlar çerçeveli kart değil, düz liste satırı
  (`border-b border-slate-100`); ad §4.15 gibi sarar, risk + taban sıra adın altında, çıkar
  düğmesi `size-11`. Listeler uzun olduğu için bu çekmece kaydırılır (tek ekran kuralının
  tek istisnası); alt bandı telefonda alt alta dizilir ki listeye en az ~280 px kalsın.
- **Arama motoru uyarısı:** çekmece içeriği sayfa açılırken HTML'de yoktur (kapalıyken
  çizilmez). Google'ın görmesi gereken metin ve **zorunlu atıflar** (ör. URAP sırası + payda +
  dönem + aktif bağlantı) çekmeceye taşınmaz, sayfada da görünür kalır.

### 4.11 Gösterge kareleri (masonry)
Birden çok sayıyı alt sayfada göstermenin yolu. Logodaki üç kare gibi: **iki sütun, sağdaki
aşağı kaymış, kare boyları farklı — ne tepeler ne bitişler hizalı.**

```
┌────────┐
│ Türkiye│  ┌────────┐
│ sırası │  │ Hoca   │
│  5.    │  │ başına │
│ İlk %3 │  │  25    │
└────────┘  └────────┘
┌────────┐  ┌────────┐
│ 56.128 │  │ 2.225  │
└────────┘  │        │
            └────────┘
```

- Kap: `flex w-full max-w-md items-start gap-3`; iki sütun `flex flex-1 flex-col gap-3`,
  sağdaki `mt-12`.
- Kare: `flex flex-col items-center justify-center rounded-3xl px-3 text-white` + zemin (§2
  "Gösterge karesi") + `min-h-*` ile farklı boy (ör. 40 / 24 / 32 / doğal).
- **Ölçüyle doğrula:** komşu kareler arasında tepe ve bitiş farkı **en az 24 px**. 8 px fark
  "yanlışlıkla hizalanmış" görünür (§9.2).
- Etiket `text-sm font-bold text-white/90`; sayı §3 gösterge ölçeği; vurgu satırı
  `text-base font-bold`.
- Renk sırası: en önemli gösterge turuncu, ikincisi mavi, sonra indigo, yeşil.

### 4.12 Kimlik hapları (tür, il)
Başlığın altında kurumun kimliği; navbar haplarının ölçüsünde:
`inline-flex h-10 items-center gap-2 rounded-full border border-slate-200 bg-white px-4 text-sm font-semibold text-slate-800`
+ başta `size-4 text-primary` ikon (`Landmark` devlet, `Building2` vakıf, `MapPin` il). Tür
renkle değil ikonla ayrılır. Etkileşimli değildir; rozet (§4.2) değildir.

### 4.13 Piksel sıra şeridi — `PixelSira`, `src/components/pixel-decor.tsx`
Bir sıranın (ör. 198 içinde 5.) yerini tek satır piksel şeridinde gösterir; sıranın düştüğü
dilim turuncu yanar, geri kalanı hero dokusunda. **Veri taşıyan** piksel olduğu için süs
ayraç yasağına girmez.
- Açık zeminde: `<PixelSira sira={5} toplam={198} className="h-4" />` (8 hücre varsayılan).
- Renkli dolu zeminde: `zemin="koyu"` — işaret beyaz yanar, ısı fırçası kapanır.
- Anlamı her zaman yanındaki metin taşır ("5. / 198", "İlk %3"); şerit `aria-hidden`.

### 4.14 Üst çubuk başlık geçişi — `NavBaslik`, `nav-baslik.tsx`
iOS'taki büyük başlık davranışı: sayfa h1'i üst çubuğun altına girince üst çubuktaki
"KolayTercih" yazısı yukarı kayıp söner, yerine sayfanın logosu + adı gelir; dokununca sayfa
başına döner. Katalog detay sayfalarında (üniversite, bölüm) zorunlu; yeni detay sayfası
eklenince aynısı yapılır:

```tsx
<NavBaslik baslikId="uni-baslik" ad={uni.ad} logo={<UniLogo slug={slug} ad={uni.ad} boy="xs" />} />
<h1 id="uni-baslik" …>…</h1>
```
Logosu olmayan sayfada `logo` verilmez; üst çubukta **yalnız ad** görünür (bölüm sayfası —
Bilal'in kararı: yerine ikon konmaz, üst çubukta süs ikona gerek yok). Logo sunucuda üretilip
verilir (logo listesi istemciye inmez).
Hareket: yay `bounce: 0, duration: 0.35`, giriş ve çıkış aynı yoldan; "hareketi azalt"ta yalnız
opaklık.

### 4.15 Liste satırı (program/üniversite listeleri) — `src/components/liste-satiri.ts`
Sınıf dizileri tek dosyada (`SATIR_AD`, `SATIR_META`, `SATIR_CIP`, `SATIR_MOBIL_SAYI`,
`SATIR_BUTON_KABI`…); üniversite, bölüm ve `/sonuc` tabloları oradan okur. Yeni bir liste
tablosu bu sabitleri kullanır, sınıfı elle yazmaz.
- Risk sütunu (`/sonuc`) sm'den itibaren ayrı sütun; telefonda adın altındaki sayı satırına
  iner. Etiket §4.5: `size-2` nokta + `text-xs font-semibold text-{renk}-600` + `RISK_ETIKET`.
- Veride BÜYÜK HARF gelen üniversite adı ekranda `trBaslikDuzeni` ile yazılır.
- **Ad kesilmez, sarar:** `whitespace-normal` + `block text-base font-semibold leading-snug`.
  `truncate` ile "İngiliz Dili ve E…" yazılmaz.
- Ad linkinin hover'ı **mavi**: `transition-colors hover:text-primary hover:underline`
  (§2.1 istisnası).
- Telefonda yalnız ad + satır butonları sütun olarak kalır; sayısal sütunlar (taban sıra vb.)
  adın altındaki satıra iner: `mt-1.5 flex items-center gap-1.5 text-sm text-slate-500 sm:hidden`
  içinde değer `font-semibold text-slate-900`.
- Tür çipi: `rounded-full bg-slate-100 px-2.5 py-0.5 text-xs font-semibold text-slate-700`.
- Satır butonları varsayılan `size-11` (44 px); `size-8` gibi küçültme verilmez. Telefonda
  iki buton alt alta durur (`inline-flex flex-col items-center gap-2 sm:flex-row`, sütun
  `w-14 sm:w-28`): yan yana 96 px yiyip adı 157 px'e sıkıştırıyordu, alt alta 273 px kalıyor
  (24 Eyl 2026 ölçümü).
- Rapor listesinde (`rapor-listesi.tsx`) telefonda logo gizlenir (`hidden sm:block`): solda
  sıra numarası zaten satırı çapalıyor, logo adı üç satıra sıkıştırıyordu (satır 214 →
  152 px). Açılan ayrıntı iç kutuları `rounded-xl`, etiket `text-sm font-semibold
  text-slate-900`, metin `text-base`.
- Satırda logo varsa (bölüm sayfası) `UniLogo boy="sm"` adın solunda, `items-start`.
- Program varyantı ("… (İngilizce) (Burslu)") adın altında ayrı satır
  `mt-0.5 block text-sm leading-snug text-slate-600`; tür çipine yapıştırılıp kesilmez.
- Tür çipi devlet/vakıf için de aynı slate çip; vakıf violet değildir (§2.2).
- Tablo başlığı `h-12 text-sm font-semibold text-slate-500`; hücre dolgusu `py-4 pl-4 sm:pl-5`.

## 5. Yerleşim

### 5.1 Genel
- Sayfa kabı: `mx-auto max-w-6xl px-4`. Metin sütunu: `max-w-xl` (paragraf) / `max-w-2xl`–`max-w-3xl` (uzun içerik).
- Landing bölümü: `<section className="py-20 sm:py-24">`; alt sayfalar `py-12`–`py-16`.
- Bölüm başlık bloğu (kanonik):
  ```tsx
  <div className="flex flex-col items-center gap-4 text-center">
    <SectionEyebrow>Sorun</SectionEyebrow>
    <h2 className="font-heading text-3xl font-bold sm:text-4xl">…</h2>
    <p className="max-w-xl text-lg leading-relaxed text-slate-600">…</p>
  </div>
  ```
  Ardından içerik `mt-12`; kart ızgarası `grid gap-6 md:grid-cols-3` (yalnızca gerçekten üç eşdeğer öğe varsa; üçe tamamlamak için içerik uydurulmaz).
- Alt sayfa başlığının altında `PagePixelDivider` (`mt-6`/`mt-8`), her sayfada **farklı seed**.
- Landing bölümleri arasında çizgi yok; `PixelDivider` (`mx-auto w-56`, farklı seed).
- Boşluk ölçeği: 4 → 6 → 8 → 12 → 16/20 → 24. Ara değer (`mt-7`, `gap-5`) yeni yerde açılmaz.
- Mobil önce (trafiğin ~%90'ı 375 px): uzun adlar sarar (§4.15); tablo yatay kaydırmaz,
  dar ekranda sütunlar satır altına iner; sabit alt çubuk klavyeyle çakışmaz; `vh` yerine `dvh`.

### 5.2 Geniş ekran dışında ortala
Alt sayfaların (katalog, detay) başlık bloğu **`lg` (1024 px) altında ortalı**, `lg`'de sola
yaslıdır — mobil uygulama gibi telefonda ve tablette her şey ortada, masaüstünde tablo ve
kartlarla aynı hizada:
- Yol satırı: `flex flex-wrap items-center justify-center gap-1.5 text-sm text-slate-500 lg:justify-start`
- Logo + h1: `flex flex-col items-center gap-4 text-center lg:flex-row lg:text-left` — logo
  telefonda **başlığın üstünde, ortada**.
- Kimlik hapları: `flex flex-wrap items-center justify-center gap-2 lg:justify-start`
- Özet paragraf: `mx-auto … text-center lg:mx-0 lg:text-left`
- Sayfa ayracı: `mx-auto … lg:mx-0`; liste bölümü ve grup başlıkları `text-center lg:text-left`.
- **Ortalanmaz:** liste/tablo satırlarının içeriği (göz satırdan satıra kayarken ortalı liste
  yorar), form alanları, uzun rehber metni.
- Alt sayfa (§4.10) içeriği her ekranda ortalıdır.

### 5.2.1 Sayfalama — `Sayfalama`, `sayfalama.tsx`
Haplar `h-11` (44 px), hover §2.1. Telefonda (sm altı) tek satır kalsın diye yalnız Önceki ·
aktif sayfa · Sonraki görünür; diğer numaralar `hidden sm:inline-flex` ile HTML'de durur
(tarayıcı botları tüm sayfaları görür). 375 px'te 7 sayfalık şerit iki satıra kırılıyordu.

### 5.2.2 Dilim sekmeleri (Hayal / Dengeli / Güvenli) — `program-tablosu.tsx`
Tek satırda üç hap 375 px'e sığmıyordu (418 px, sayfa yana kayıyordu). Telefonda
`grid w-full grid-cols-3`, hapın içinde ikon+ad üstte, sayı altta; sm'den tek satır. Hap en az
44 px (`min-h-11`), hover §2.1.

### 5.3 Verimli ve havadar
- İlişkili öğeler yan yana dizilir (iki sütun) — tek sütunda alt alta uzayan panel yapılmaz.
- Yan yana dizmek "hepsini tek şeride sıkıştırmak" değildir: 23 Eyl'de denenen yatay "bilgi
  şeridi" (harita dahil altı değer tek satırda, yana kayan) reddedildi — harita küçüldü,
  sayılar ezildi, ekran kalabalıklaştı.

## 6. Derinlik, katman ve hareket

Derinlik gölgeyle değil **piksel katmanı ve hareket farkıyla** verilir: başlık bloğu gövdeden hafif hızlı akar (`Parallax strength={16}` başlık, `7` içerik, `26` ayraç). Kartlar hover'da 4 px yükselir. Modal arka planı `bg-black/10` + hafif blur. Yığın: içerik < sabit bar < çekmece/modal (`z-50`).

Hareket kuralları (Apple, `motion/react`):
- Varsayılan yay: `{ type: "spring", bounce: 0, duration: 0.35 }` — sekmesiz, sakin. Sekme
  yalnızca kullanıcı bir şeyi fırlattıysa (sürükle-bırak).
- Giriş ve çıkış **aynı yoldan** (aşağıdan geldiyse aşağı gider).
- Basınca anında tepki: `active:scale-[0.97]` (buton), `[0.99]` (geniş satır), `[0.96]` (çarpı).
- Hover'da ok `translate-x-0.5` kayar; kart yükselmesi yalnız landing kartında.
- Kaydırmaya bağlı tetik `IntersectionObserver` ile (kaydırma dinleyicisi değil).
- "Hareketi azalt": kayma/yay yok, yalnız opaklık (`useReducedMotion`,
  `motion-reduce:transition-opacity`).

## 7. Yap / Yapma

| Yap | Yapma (AI izi) |
|---|---|
| Rozet için `SectionEyebrow` | `Badge` import'u, elle `rounded-full border … px-3.5 py-1.5` span |
| CTA: metin + sondaki `ArrowRight` | Başta `Sparkles`/yıldız ikonu, "✨" |
| Nötr = slate; vurgu = primary mavi; aksiyon ve hover = orange-500 | `indigo/purple` primary, mor→mavi gradyan, `gray/zinc` nötr |
| Hover'da tek turuncu (`orange-500`); liste satırı adı mavi (§2.1 istisnası) | Liste dışında hover'da mavi; aynı ekranda `orange-600` yazı + `orange-300` kenarlık |
| Kart: `rounded-2xl border-slate-200 bg-white shadow-sm` | Her şeyde `rounded-3xl`, camsı `backdrop-blur` kartlar, parlama gölgesi |
| Sayı kartın en iri öğesi, ikon sağda küçük | İkon üstte büyük, sayı küçük; BÜYÜK HARFLİ `text-xs` etiket |
| Sayfada ≤4 özet sayı, fazlası ayrıntı satırı → alt sayfa | 6+ kartı sayfaya dizmek ya da hepsini yatay şeride sıkıştırmak |
| Harita gibi nefes alanını olduğu gibi bırakmak | Nefes alanını küçültüp bilgi şeridine gömmek |
| Alt sayfada kartsız, ortalı, tek ekrana sığan içerik | Çekmece içinde çerçeveli kart; bölümler arasında süs piksel ayraç |
| Gösterge kareleri masonry (kaymış sütun, farklı boy) | Hizalı eşit ızgara; 8 px'lik "neredeyse hizalı" kaymalar |
| Liste satırında ad sarar, sayı alt satıra iner | `truncate` ile yarım ad; 32 px satır butonu |
| Hareket: `Reveal`, piksel ısısı, `kt-unblur`, sekmesiz yay; `animate-ping` yalnızca "şu anda canlı" noktasında | Her elemanda `fade-up`, `whileHover scale 1.05`, `animate-bounce` |
| Başlık `font-heading`, vurgu `font-bricolage` | Inter/Roboto/serif, tek kelimelik BÜYÜK HARF etiket, 10–11 px yazı |
| Risk rengi + metin etiketi; tür ayrımı ikonla | Renk tek başına, "yerleşirsin" gibi vaat cümlesi |
| Üç kart yalnızca üç gerçek öğe varsa | Hero + üç kart iskeleti refleksi |
| Beyaz zemin, tek koyu vurgu yüzeyi | İstenmemiş karanlık mod, `dark:` sınıfı |
| Kapatma çarpısı `DialogContent` varsayılanı | Başka boyut/renkte çarpı |

## 8. Duyarlılık

- Kırılma noktaları: 375 (temel), 640 `sm:`, 768 `md:`, 1024 `lg:`. Her bileşen önce 375'te
  tasarlanır. Ortalı ↔ sola yaslı geçişi `lg`'dedir (§5.2).
- Dokunma hedefi en az 44 px (`h-11`, `size-11`); satır içi küçük buton `h-9` yalnızca masaüstü tablo aksiyonlarında.
- Başlık ölçeği bir kademe düşer (`text-3xl` → `sm:text-5xl` alt sayfa h1), gövde 16 px altına inmez.
- Modal genişliği `max-w-[calc(100%-2rem)]`; ayrıntı her zaman çekmecede (`Drawer`), alttan açılır.
- Çekmece içeriği 375×812'de kaydırmasız sığar (§4.10).
- `prefers-reduced-motion`: her animasyonun sade karşılığı var (`motion-reduce:animate-none`, `.kt-unblur-sade`, `useReducedMotion`).

## 9. Ajan için brief şablonu ve iş akışı

### 9.1 Brief
Yeni bir UI işi istenince önce şu beş satır doldurulur, sonra kod yazılır:

```
Amaç:      Kim, hangi ekranda, ne yapacak? (ör. veli, /paket, fiyatı karşılaştırıp satın alacak)
Referans:  Sitedeki en yakın mevcut ekran/bileşen (dosya yolu). Yoksa üniversite sayfası.
Tek kaynak: Kullanılacak kanonik parçalar (SectionEyebrow, Button+ArrowRight, OzetKart, AkademikAyrinti, NavBaslik…)
Durumlar:  boş / yükleniyor / hata / başarılı / girişsiz / kredisiz — hangileri var?
His:       Ekranın tek ana işi ne? Hangi 4 sayı önde, ne bir dokunuş derinde?
```

"Modern", "temiz", "şık" gibi yön belirtmeyen kelimeler kullanılmaz; yön = bu dosya.

### 9.2 Ölç, tahmin etme
Bu dilde sorunların çoğu koddan görünmez (taşma, sığma, hizalanma). Tasarım işinde:
- **Sığma:** metin genişliğini tarayıcıda ölç (gizli `span` + `getBoundingClientRect`);
  "sanırım sığar" ile yazma. Örnek: özet kartında "13.889" 36 px'te 95 px.
- **Hizasızlık:** masonry'de karelerin `top`/`bottom` değerlerini ölç; komşu fark ≥ 24 px.
- **Tek ekran:** çekmecede kaydırma kabının `scrollHeight` ≤ `clientHeight` (375×812).
- **Genişlikler:** 375 / 768 / 1280 px'te bak; ortalı ↔ sola yaslı geçişini `lg`'de doğrula.
- **Uç veri:** en uzun ad ("Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi"), en
  büyük sayı, verisi eksik kurum (URAP'ta olmayan, istatistiği olmayan).

### 9.3 Tuzaklar (23 Eyl 2026'da yaşandı)
- **Prettier'ı toplu çalıştırma.** Depo prettier düzeninde değil; bir dosyayı prettier'dan
  geçirmek yüzlerce satırlık biçim farkı üretir ve başkasının kaydedilmemiş işine karışır.
  Yalnız kendi yazdığın satırları elle düzenle.
- **Geliştirme sunucusunda ilk tık.** Kod değişikliğinden hemen sonra sunucu derleyip sayfayı
  tazeleyebilir; o anda yapılan tıklama boşa gider. "Çekmece açılmıyor" demeden önce sayfa
  hazır olduktan sonra tekrar dene.
- **Sayfada ikinci `<header>`.** Bölüm sayfasında içerik `<header>`'ı var; site üst çubuğunu
  `querySelector("header")` ile değil, bilinen bir öğenin `closest("header")`'ı ile bul.
- **"use client" dosyasından sabit import etme.** Sunucu bileşeni o sabiti değer olarak
  değil istemci referansı olarak alır; paylaşılan sabit ayrı dosyada durur ya da elle yazılır.

### 9.4 Site taraması için denetim uyarıları
`pnpm tasarim:denetim` bu dilin eski izlerini **uyarı** olarak listeler (lint'i kırmaz, dönüşüm
listesidir): `minik-yazi` (10–11 px), `buyuk-harf-etiket` (uppercase + tracking-wide),
`mavi-hover` (§2.1), `iri-sayi-tabular` (Cal Sans + tabular-nums).
`mavi-hover` §4.15 kanonik liste satırı adını (`text-base font-semibold leading-snug` +
`hover:text-primary hover:underline` aynı satırda) kendiliğinden atlar — istisna uyarı
vermez (Bilal'in kararı, 24 Eyl 2026). Eski `truncate text-sm` adlar yine uyarır; önce §4.15'e
çevrilir.
Bir ekranı dönüştüren ajan o ekrandaki uyarıları sıfırlar ya da neden kaldığını yazar.

### 9.5 Bitirmeden
`pnpm tasarim:denetim` sıfır hata (uyarılar raporda listelenir) + 375 px'te tek bakış (taşma,
üst üste binme, dokunma hedefi, çekmece tek ekran) + §9.2 ölçümleri.