b11c2c9d45
All checks were successful
Deploy / deploy (push) Successful in 4m41s
Site metni (rapor 31 §4.3): - "23.000+ lisans programı" → DB sayımıyla "21.000+ lisans ve önlisans" (12.239 + 9.254); sayı tek kaynaktan (veri-kapsami.ts). - Hero "48 saatlik panikle seçme" → "Tercih listeni gerçek veriyle kur, panikle değil"; "Yapay zekâ veriyi tarasın" → resmî veri taransın, YZ yalnızca havuzdan seçer; "boşta kalmanın en yaygın sebebi" ve "ihtimalini en aza indiririz" iddiaları kaldırıldı; paket sayfasında "insan danışmanın işini / aynı işi" dili bırakıldı. Rehber (rapor 32 §4, 06, 07, 12): - yerlesemedim: "ekte tabanlar gevşer" hatası düzeltildi (dolu programda eşik ilk turun en küçük puanı, Ek Yerleştirme Kılavuzu 1.2); ek listeye yerleşince OBP'nin yarıya indiği uyarısı ve kaynaklar eklendi. - kyk-burs-mu-kredi-mi: "bir öğretim yılı kaybı" maddesi yorumsuz, "KYGM'ye sor"; kısmi zamanlı çalışma (2547 md.46), kamu/özel burs ayrımı ve TEV'in 2026 duyurusu eklendi. - yatay-gecis-cap-yandal: şemada Ek Madde-1 ve ÇAP kutuları yeşilden sarıya (hak ≠ kabul); ÇAP 70 + ilk %20, yandal 65 eşikleri; kontenjan %30/90; 28 Şubat 2026 "baraj 90" yalnızca açık/uzaktan → örgün; kaynaklar eklendi. - obp: meslek lisesi ek puanı bölümü (OBP × 0,06, Tablo 6C, lisansta yok, yarıya inme, sınavsız geçiş yok). ozel-kosullu: "sınavsız" ifadesi M.T.O.K. ve ek puanla düzeltildi. Danışman sohbeti (rapor 06, 40 §3.2): umutsuzluk / kendine zarar dilinde tercih konusunu bırakıp yardım almaya yönlendiren güvenlik kuralı; bu dil artık "tercih dışı" diye reddedilmiyor. Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>
70 lines
7.1 KiB
Markdown
70 lines
7.1 KiB
Markdown
---
|
||
baslik: OBP Nedir, Nasıl Hesaplanır? Diploma Notu Kaç Puan Getirir?
|
||
aciklama: Ortaöğretim başarı puanının hesabı, yerleştirme puanına gerçek katkısı ve "geçen yıl yerleştiysen çarpan yarıya düşer" kuralı — sayılarla ve tek şemada.
|
||
tarih: 2026-07-27
|
||
guncelleme: 2026-09-24
|
||
---
|
||
|
||
Tercih döneminde en çok aranan hesap sorusu: *"Diploma notum yerleştirme puanıma kaç puan ekler?"* Cevap net bir formüle dayanır ve iki dakikada öğrenilir. Ama formülün ucunda, tercih stratejini doğrudan etkileyen bir kural saklı: **geçen yıl bir programa yerleşenlerin katkısı yarıya düşer.**
|
||
|
||
## Hesap üç adımda
|
||
|
||
Lise diploma notun 50-100 arasındadır. ÖSYM bunu 5 ile çarpar ve **OBP** (Ortaöğretim Başarı Puanı) 250-500 arasında bir değere dönüşür. Yerleştirme puanına eklenen katkı ise OBP'nin 0,12 ile çarpımıdır:
|
||
|
||
```mermaid
|
||
%% aria: OBP hesap şeması: 50 ile 100 arasındaki diploma notu 5 ile çarpılarak 250 ile 500 arasında OBP değerine dönüşür; OBP 0,12 ile çarpılarak 30 ile 60 puan arasında bir katkı üretir ve ham YKS puanına eklenerek yerleştirme puanını oluşturur; geçen yıl merkezi yerleştirmeyle bir programa yerleştiysen çarpan 0,06'ya düşer ve katkı 15 ile 30 puan arasına iner.
|
||
%% altyazi: Katkı aralığı 30-60 puandır; iki aday arasındaki gerçek fark ise çoğu zaman birkaç puandır çünkü herkes en az 30 alır.
|
||
flowchart TD
|
||
D("Diploma notun<br/>50 ile 100 arası") -- "5 ile çarpılır" --> O("OBP<br/>250 ile 500 arası")
|
||
O -- "0,12 ile çarpılır" --> K("Yerleştirme puanına katkı<br/>30 ile 60 puan arası")
|
||
K --> P("Ham YKS puanın + katkı<br/>= yerleştirme puanın")
|
||
O -. "geçen yıl bir programa yerleştiysen<br/>çarpan 0,06 olur" .-> Z("Katkı yarıya düşer<br/>15 ile 30 puan arası")
|
||
|
||
classDef garanti fill:#d1fae5,stroke:#10b981,color:#065f46
|
||
classDef hayal fill:#fee2e2,stroke:#ef4444,color:#991b1b
|
||
class P garanti
|
||
class Z hayal
|
||
```
|
||
|
||
## Sayının doğru okuması: 60 değil, fark önemli
|
||
|
||
"60 puana kadar katkı" kulağa devasa gelir ama herkes **en az 30** alır (diploma notu 50 bile olsa). Yani seninle rakibin arasındaki gerçek OBP farkı en fazla 30 puandır ve diploma notları yakınsa bu fark birkaç puana iner. Diploma notu 85 olan bir aday 51 puan katkı alır; 95 olan 57 alır — arada sadece 6 puan vardır. OBP kimseyi tek başına bölüm atlatmaz; **eşit puan bölgesinde sıralamayı birkaç bin kaydırır.** Sıralamanın puandan neden daha önemli olduğu ayrı bir yazının konusu: [taban puan mı, sıralama mı?](/rehber/taban-puan-mi-siralama-mi)
|
||
|
||
## Kritik kural: çarpan neden yarıya düşer?
|
||
|
||
Geçen yıl merkezi yerleştirmeyle bir programa **yerleştirildiysen** — kayıt yaptırmamış olsan bile — bu yıl OBP çarpanın 0,12 yerine **0,06** uygulanır. Kural ek yerleştirmeyle yerleşenleri ve özel yetenek sınavıyla bir programa kayıt olanları da kapsar. ÖSYM kılavuzunun saydığı tek istisna, lise son sınıftayken yerleştirildiği hâlde zamanında mezun olamadığı için kayıt yaptıramayan adaylardır; kendi durumun farklıysa o yılın YKS kılavuzundaki OBP maddesini kontrol et. Yani "bir yere yerleşeyim de garantim olsun, seneye yine denerim" planının görünmez bir bedeli vardır: gelecek yılki puanından 15-30 puan peşinen gider.
|
||
|
||
Yerleştin ve şimdi kayıt olmakla mezuna kalmak arasındaysan, seçenekleri bedelleriyle [mezuna kalmak mı, kayıt olmak mı?](/rehber/mezuna-kalmak-mi-kayit-olmak-mi) karar ağacında karşılaştırdık.
|
||
|
||
Bunun tercih listene çevirisi şudur: **yerleşsen bile gitmeyeceğin programı listene yazma.** Bu kuralın diğer bedelleriyle birlikte tamamı [tercih listesi rehberinde](/rehber/tercih-listesi-nasil-yapilir) anlatılıyor.
|
||
|
||
## Meslek lisesi mezunlarına ek puan
|
||
|
||
Mesleğe yönelik program uygulayan bir liseden (meslek lisesi, teknik lise, mesleki ve teknik Anadolu lisesi) mezunsan, kılavuzda **kendi alanının devamı sayılan önlisans programlarına** yerleştirilirken OBP'nin bir kez daha, bu kez **0,06** ile çarpımı kadar ek puan alırsın. Diploma notu 78 olan bir aday için hesap: OBP 390; herkesin aldığı katkı 390 × 0,12 = 46,8 puan; alanındaki önlisanslarda buna 390 × 0,06 = **23,4 puan** daha eklenir. Önlisans tabanları sık aralıkta dizildiği için bu fark programa göre epey sıra oynatabilir.
|
||
|
||
Üç sınır:
|
||
|
||
- Ek puan yalnızca Kontenjan Kılavuzu'nun **Tablo 6C**'sinde alanının karşısında yazan önlisans programlarında geçerli. Başka önlisanslarda ve lisans programlarında yok; lisanstaki ek puan yalnızca 30 Mart 2012'den önce liseye kayıt olanlara uygulanıyor.
|
||
- Geçen yıl bir programa yerleştiysen bu katsayı da yarıya iner: kılavuzun ifadesiyle "OBP'ye uygulanacak katsayılar yarıya düşürülür" (0,12 → 0,06 ve 0,06 → 0,03).
|
||
- "Meslek lisesinden üniversiteye sınavsız geçiş" 2026 kılavuzunda yok; sınavsız yerleştirme yalnızca TÜBİTAK olimpiyat ve proje yarışmalarında derece alanlar için var. Bazı lisans programlarındaki M.T.O.K. kontenjanı ek puan değil, ayrılmış koltuktur; [özel koşullu programlar](/rehber/ozel-kosullu-programlar) yazısında.
|
||
|
||
## Okul birincilerine ayrı kapı
|
||
|
||
Okul birincileri için üniversitelerde **ayrı bir kontenjan** ayrılır (2026'da yaklaşık 17 bin 862 kişilik). Okul birincisi, hem genel kontenjandan hem de okul birincisi kontenjanından değerlendirilir — hangisinden yerleşirse o geçerli olur. Ayrıca 2026'da şehit ve gazi yakınları ile 34 yaş üstü kadın adaylar için de özel kontenjanlar var; sonuç belgende bu kontenjanlardan birine hakkın görünüyorsa tercih ekranında ayrıca işaretlemeyi unutma.
|
||
|
||
## Özet
|
||
|
||
- OBP = diploma notu × 5; katkı = OBP × 0,12 → **30-60 puan arası.**
|
||
- Herkes en az 30 aldığı için gerçek rekabet farkı küçüktür; asıl belirleyici sınav performansın ve sıralamandır.
|
||
- Geçen yıl yerleştiysen çarpan yarıya düşer — istemediğin programı listeye yazmanın en somut cezası budur.
|
||
- Meslek lisesi mezunu, alanının devamı sayılan önlisanslarda OBP × 0,06 ek puan alır (78'lik diplomada 23,4 puan); lisansta ek puan yok.
|
||
- Sıralamanla nereye uzanabildiğini görmek için [tercih robotunu](/tercih-robotu) kullanabilirsin.
|
||
|
||
## Kaynaklar
|
||
|
||
Kaynaklara 21 Eylül 2026'da, meslek lisesi ek puanı için 24 Eylül 2026'da erişildi.
|
||
|
||
- ÖSYM, [2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular](https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2026/YKS/sss_yksd19022026.pdf) (soru 49–52: OBP hesabı, 0,12 katsayısı ve "kayıt olsun veya olmasın" yarıya düşme kuralı)
|
||
- ÖSYM, [2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu](https://www.osym.gov.tr/2026-yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzu) (bölüm 1.3: ek yerleştirme ve ÖZYES dâhil; bölüm 3.1 ve Tablo 6C: meslek lisesi ek puanının geçtiği önlisans programları, M.T.O.K. kontenjanı)
|
||
- ÖSYM, [2026-YKS Kılavuzu](https://www.osym.gov.tr/2026yuksekogretim-kurumlari-sinavi-yks-kilavuzu) (bölüm 4: 0,12 ve 0,06 katsayıları, meslek lisesi ek puanı, 30 Mart 2012 kuralı, katsayıların yarıya inmesi; bölüm 4.2: zamanında mezun olamadığı için kayıt yaptıramayanlar istisnası)
|