kolaytercih/VISION.md

# TercihAI (çalışma adı) — Cebindeki Tercih Danışmanı

> Durum: Fikir doğrulandı, MVP geliştirme aşamasında. Son güncelleme: 20 Temmuz 2026.

## Tek cümlelik tanım

YKS öğrencisine, insan tercih danışmanının 2.000–10.000 TL'ye yaptığı işi
299–499 TL'ye yapan AI destekli tercih asistanı.

## Neden bu niş? (Pazar araştırması özeti — Temmuz 2026)

- Türkiye B2C'de tüketicinin istisnai para harcadığı alanlar: oyun, fal/astroloji,
  dating, **eğitim**. Eğitim, ailelerin en son kıstığı harcama.
- Fal nişi kanıtlanmış gelire sahip (Faladdin: 15M+ kullanıcı, ~$5M/yıl) ama
  kurucusu Temmuz 2025'te gözaltına alındı, gelirler "yasa dışı kazanç" sayıldı
  → hukuki risk nedeniyle elendi.
- Mevcut "tercih robotları" (tercihrobotu.com.tr, Kariyer.net, YÖK Atlas sihirbazı)
  tamamen ücretsiz **liste filtreleme** araçları — bu katman metalaşmış.
- Para, akıl verme katmanında: insan danışmanlar tercih döneminde 2.000–10.000 TL
  alıyor. Bu katmanı AI ile ciddi yapan kimse yok. **Boşluk burası.**

## Konumlandırma

"Puanına göre bölüm listeleyen robot" DEĞİL — "listeni birlikte kuran,
riskini açıklayan, sorularına cevap veren danışman."

- Sıralamana göre 24 tercihlik dengeli liste (hayal / dengeli / garanti dilimleri)
- Her tercih için gerekçe: son 4 yıl taban sıralaması trendi, kontenjan değişimi, doluluk
- Serbest soru-cevap: "X bölümü mü Y mi?", "Bu sıralamayla riskli mi?", iş imkanları
- Veli modu: sürece para veren kişi çoğu zaman veli — çıktılar veliye anlatılabilir olmalı

## Gelir modeli

- **Ücretsiz:** temel program arama + sıralama sorgusu (trafik mıknatısı + SEO)
- **Tercih Dönemi Paketi (299–499 TL, tek seferlik):** AI danışman sohbeti,
  kişisel 24'lük liste, risk analizi, liste revizyonu
- Türk tüketicisi abonelikten kaçınıyor → sezonluk tek paket bilinçli tercih
- Sezon dışı genişleme (v2): KPSS/DGS/ALES tercihleri, yıl boyu AI sınav koçu

## Veri kaynakları

- [yokatlas-py](https://github.com/saidsurucu/yokatlas-py) — YÖK Atlas'ın yeni
  JSON API'sine karşı güncel (v0.6.0+); taban puan, başarı sırası, kontenjan, son 4 yıl.
  YÖK Atlas Nisan 2026'da React SPA'ya geçti, eski HTML scraping öldü — bunu kullan.
- [yokatlas-dataset-2025](https://github.com/MorphaxTheDeveloper/yokatlas-dataset-2025) —
  hazır CSV dump (bootstrap için)
- Strateji: veriyi kendi Postgres'imize alıp oradan servis etmek (API'ye bağımlı kalma)

## Stack ve mimari kararlar

- Next.js (App Router) + TypeScript + Tailwind + shadcn/ui (radix, nova preset)
- Postgres (program/puan verisi + kullanıcılar)
- AI katmanı: Claude API — sohbet + liste üretimi, YÖK Atlas verisiyle grounded
- Ödeme: iyzico veya PayTR (TL, tek seferlik ödeme)
- Deploy: Vercel. SEO için taban puan sayfaları SSR (organik trafik kanalı)

## MVP kapsamı (sezon hedefi: tercih dönemi bitmeden yayında)

1. ✅ Veri pipeline: YÖK Atlas CSV → SQLite (`npm run ingest`, 2021–2024 arşivi)
   + canlı API tazeleme (`npm run refresh`: POST /api/tercih-kilavuz/search,
   2025 sıralama/puan/kontenjan, 23.610 program, 17.994'ünde 2025 sırası).
   Az yerleşenli programlarda API sıralama vermez → NULL; sorgular
   COALESCE(sira2025, sira2024) kullanır. Deploy'da Postgres/Turso'ya taşınacak.
2. ✅ Ücretsiz: sıralama gir → hayal/dengeli/garanti dilimleri (`/sonuc`,
   puan türü seçimi, 2024→2025 trend göstergesi). SEO sayfaları yapılacak.
3. Ücretli: AI danışman sohbeti + 24'lük dengeli liste üretimi + PDF çıktı
4. Ödeme entegrasyonu (tek seferlik)

## Riskler

- **Sezonluk gelir:** yılın ~6 haftası pik. Kabul edildi (yan proje hedefi $1–5K MRR eşdeğeri).
- **ÖSYM takvimi:** tercih dönemi kısa; bu sezona yetişemezsek KPSS tercihleri (Ağustos–Eylül)
  ve gelecek YKS sezonu hedeflenir.
- **AI yanlış yönlendirme:** tercih hayati karar — her öneri gerçek YÖK Atlas verisine
  dayanmalı, "garanti" dili yasak, sorumluluk reddi şart.
- **Rakiplerin AI eklemesi:** Kariyer.net vb. ekleyebilir; hız ve odak bizim avantajımız.

## Kurucular

- Bilal (geliştirme + ürün) — yazılımcı, yan proje kapasitesi günde 1–2 saat
- Claude (araştırma + geliştirme co-founder'ı)