Files
kolaytercih/docs/arastirma/2026-09-24-ogrenci-senaryolari/08-onlisans-dgs-emre.md
bilalgursen 2f01d06592
All checks were successful
Deploy / deploy (push) Successful in 7m12s
docs: Türkiye'de sağlayıcı adayları, 26 Eyl kararları (onay ücretsiz, model Türkiye'de), rapor eki
Co-Authored-By: Claude Fable 5.1 <noreply@anthropic.com>
2026-09-25 10:46:37 +03:00

35 KiB
Raw Blame History

Emre — önlisans 2. sınıf (bilgisayar programcılığı), 2027 DGS ile lisansa geçmek istiyor

Tek cümlelik özet: Emre'nin asıl derdi "DGS'ye bir yıl emek versem, benim bölümümden gerçekten bir mühendisliğe koltuk var mı, varsa kaç puan lazım?" sorusunun cevabının hiçbir yerde tek sayfada durmaması; biz ona kendi önlisans alanının gidebildiği lisansları, o lisanslardaki gerçek koltuk sayısını ve 2026'da o koltuklara giren en düşük puanı dürüstçe gösteren bir "DGS kapı haritası" verebiliriz.

Araştırma tarihi: 24 Eylül 2026. Bu dosyadaki "2026" rakamları 2026-DGS'nin gerçekleşmiş verisidir (sınav 19 Temmuz 2026, yerleştirme 8 Eylül 2026). 2027-DGS için hiçbir tarih açıklanmadı; 2027 hakkında söylenen her şey "beklenti" diye işaretlidir.

Yöntem notu. Program bazındaki bütün DGS sayıları, ÖSYM'nin yayımladığı "2026 DGS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin En Küçük ve En Büyük Puanlar" belgesinden (131 sayfa) bu çalışma için satır satır çıkarıldı [4]. Çıkarılan 7.060 program satırının toplamları ÖSYM'nin özet tablosuyla birebir tutuyor: 72.693 kontenjan, 56.820 yerleşen, 15.873 boş [3]. "Devlet" ayrımı ÖSYM program kodunun 1 ile başlamasına göre yapıldı; bu, resmî bir etiket değil, kodlama düzeninden yapılan bir çıkarımdır. "Taban" dediğimiz sayı, o programa 2026'da yerleşen en düşük puanlı adayın DGS puanıdır.


1. Ben kimim

Ben Emre, 20 yaşındayım. Orta Anadolu'da bir ilçedeki meslek yüksekokulunda bilgisayar programcılığı 2. sınıftayım. 2025'te TYT puanımla buraya yerleştim; AYT'm kötüydü, mühendislik yazamadım. Babam esnaf, annem evde, bir kardeşim lisede. Hafta sonları bir telefon tamircisinde çalışıyorum, harçlığımı oradan çıkarıyorum. Not ortalamam 4 üzerinden 2,9 civarı. Sınıfta yazılıma gerçekten meraklı olan beş altı kişiyiz, geri kalanı "diplomayı alayım çıkayım" diyor.

Kafamdaki ses şöyle: "İlk günden beri herkes 'DGS'ye girersin, mühendis olursun' dedi. Ama geçen ay DGS sonuçları çıkınca bir üst dönemden abi yazılım mühendisliğini kazanamadı, İşletme'ye yerleşti. Hangi bölüme geçebildiğimi bile tam bilmiyorum; bir yerde bilgisayar mühendisliği yazıyor, bir yerde 'olmaz' diyor. Dershane 1.400 liralık sınav ücretinin yanında çok pahalı. Babam 'iki yıl bitsin, iş bul' diyor, annem 'mühendis ol' diyor. Bir yıl daha kitap başına oturursam ve olmazsa, kaybettiğim yıl kimin umurunda?"

2. Kafamdaki sorular

Aşağıdaki sorular 24 Eylül 2026'da Google'ın Türkçe/Türkiye ayarlı otomatik tamamlamasından çekildi [15]; Ekşi Sözlük'teki iki DGS başlığı [13][14] ve Şikayetvar'daki ÖSYM şikâyet sayfası [16] örüntüyü doğrulamak için okundu. Reddit, Kızlar Soruyor, Technopat ve Quora bu araştırmada otomatik isteği engelledi; o kaynaklardan örüntü yok.

  1. "dgs ile geçiş yapılan bölümler 2026" / "dgs ile hangi bölümlere geçiş yapılır" — Google otomatik tamamlama. En güçlü örüntü: öğrenci kendi alanının kapılarını bilmiyor.
  2. "dgs ile bilgisayar mühendisliğine geçiş yapan bölümler" / "dgs ile bilgisayar mühendisliği alan üniversiteler" — Google otomatik tamamlama.
  3. "dgs kaç net kaç puan" / "dgs kaç net yapmam lazım" / "dgs kaç netle kazanılır" — Google otomatik tamamlama.
  4. "dgs ile bilgisayar mühendisliğine geçmek için kaç net gerekir" — Google otomatik tamamlama.
  5. "dgs yazılım mühendisliği taban puanları 2026" / "…devlet üniversiteleri" — Google otomatik tamamlama.
  6. "dgs öbp ne kadar etkiler" / "dgs obp kaç puan getirir" / "dgs obp kırılması" — Google otomatik tamamlama.
  7. "dgs ile geçince kaçıncı sınıftan başlatıyor" / "dgs kazanan kaç yıl okuyacak" — Google otomatik tamamlama; "kazananlar 4 yıl mı okuyacak" de öneriliyor.
  8. "dgs puanı kaç yıl geçerli" — Google otomatik tamamlama.
  9. "dgs mi yks mi mantıklı" / "hukuk için dgs mi yks mi" — Google otomatik tamamlama.
  10. "dgs zor mu ekşi" / "dgs kazanmak zor mu" — Google otomatik tamamlama; Ekşi'de "sorular kolay ama kazanmak zor" örüntüsü [13].
  11. "dgs ile hukuka geçiş var mı" / "dgs ile hemşireliğe geçiş puanları" — Google otomatik tamamlama.
  12. "dgs ile geçenler kyk yurt başvurusu" / "dgs ile geçenler burs alabilir mi" — Google otomatik tamamlama.
  13. "dgs ile geçenler yatay geçiş yapabilir mi" / "…çap yapabilir mi" — Google otomatik tamamlama.
  14. "dgs 2027 ne zaman" / "dgs 2027 kaç gün kaldı" — Google otomatik tamamlama.
  15. "dgs hazırlık kitapları pdf" / "dgs hazırlık videoları" — Google otomatik tamamlama; para yokken ücretsiz kaynak arayışı.

Örüntü üç kümede toplanıyor: (a) "benim bölümüm nereye geçer ve kaç koltuk var", (b) "kaç net / kaç puan, ÖBP ne kadar etkiler", (c) "geçince ne olur: kaçıncı sınıf, burs, yurt". Üçünün de cevabı resmî belgelerde var ama dağınık: (a) 83 sayfalık bir tabloda, (b) 131 sayfalık bir puan listesinde ve kılavuzun 22. sayfasında, (c) her üniversitenin kendi intibak kararında.

3. Gerçek durum: kurallar ve sayılar (2026)

Kaç kişi Emre'nin durumunda?

2026-DGS'ye 239.681 kişi başvurdu [8][9]. Sınava kaç kişinin girdiği resmî kaynakta bulunamadı (doğrulanamadı). Bu sayı haber kaynaklarından geliyor; haberler ÖSYM'ye dayandırıyor ama ÖSYM'nin kendi sayfasında bu çalışmada göremedim. Başvuru sayısı 2023'ten bu yana her yıl düşüyor: 2023'te 464.281, 2024'te 312.855, 2025'te 252.685 (ikincil kaynak; ÖSYM belgesinde doğrulanamadı) [11].

Havuzun nereden beslendiğini görmek için: 2026 YKS'de önlisans (TYT puanlı) programlara yaklaşık 355 bin yerleşme oldu (KolayTercih veritabanı, data/yokatlas.db → programs tablosu, onlisans=1, yerlesen2026 toplamı: 354.627). Bunun yaklaşık 68 bini açıköğretim ve açık-uzaktan eğitim fakültelerindeki önlisanslara [17]. Emre'nin 2025 kuşağında bilgisayar programcılığı, web tasarımı, bilişim güvenliği, siber güvenlik, yapay zekâ operatörlüğü gibi "bilgisayar" önlisanslarına kaba bir sayımla 45 bin civarında kişi yerleşti; bunun yaklaşık yarısı açıköğretimde (aynı tablo, yerlesen2025, program adına göre kaba eşleştirme) [17].

2026-DGS sonuçları: koltukların çoğu açıköğretimde

ÖSYM'nin 8 Eylül 2026 tarihli yerleştirme özeti [3]:

Program türü Program Kontenjan Yerleşen Boş
Örgün öğretim 7.032 20.343 15.336 5.007
Uzaktan öğretim 6 800 624 176
Açıköğretim 22 51.550 40.860 10.690
Toplam 7.060 72.693 56.820 15.873

Tercih yapan aday sayısı 103.600 [3]. Bu, başvuranların yaklaşık %43'ü (başvuru sayısı haber kaynağından). Tercih yapanların yaklaşık %55'i bir yere yerleşti, ama yerleşenlerin %72'si açıköğretime gitti. Örgün (yüz yüze) bir lisans programına yerleşen 15.336 kişi, başvuranların yaklaşık %6,4'ü, yani kabaca her 16 başvurandan 1'i.

Örgün koltuklar çok küçük parçalara bölünmüş: örgün programların yarısında kontenjan 2 veya daha az, %68'inde 3 veya daha az [4, bu çalışmanın hesabı]. Ekşi'de sık geçen "her programa bir iki kişi alınıyor" şikâyeti [13] veriyle doğru.

Devlet/diğer ayrımında (kod çıkarımı; bir devlet üniversitesinin KKTC kampüsü de bu gruba düşüyor): devlet örgün programlarında 14.196 koltuğun 11.701'i doldu (2.495 boş); vakıf ve KKTC tarafında 6.147 koltuğun yalnızca 3.635'i doldu (2.512 boş) [4].

Emre'nin kapıları: Tablo-2

Hangi önlisansın hangi lisansa geçebildiğini ÖSYM kılavuzunun Tablo-2'si belirliyor; bunun dışındaki tercihler geçersiz sayılıyor [1][2][12]. Tablo-2'de yaklaşık 840 önlisans alan kodu, yaklaşık 230 lisans alan koduna bağlanıyor (bu çalışmanın sayımı, yaklaşık).

Bilgisayar programcılığı (alan kodu 1121), web tasarımı ve kodlama, bilişim güvenliği teknolojisi, siber güvenlik, yapay zekâ operatörlüğü, bulut bilişim gibi 25'in üzerinde önlisans aynı grupta ve aynı 10 lisans programına açılıyor [2]: Bilgisayar Mühendisliği, Yazılım Mühendisliği, Bilgisayar Bilimleri, Bilişim Sistemleri Mühendisliği, Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği, İstatistik, İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri, Matematik ve Bilgisayar Bilimleri, Yönetim Bilişim Sistemleri (EA puanıyla).

2026'da bu 10 lisansın örgün DGS koltukları [4]:

Lisans programı Örgün koltuk (tümü) Devlet koltuğu Devlet tabanı: en düşük / ortanca
Bilgisayar Mühendisliği 447 (hepsi doldu) 271 (101 programda, her birinde 1–3) 287,9 / 306,9
Yönetim Bilişim Sistemleri (EA) 525 (516 doldu) 245 244,9 / 262,7
Yazılım Mühendisliği 192 (hepsi doldu) 67 288,1 / 302,9
Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri 84 49 276,0 / 281,6
İstatistik 70 66 278,3 / 294,7
Diğer 5 program toplamı 77 60 —
Grup toplamı 1.395 (1.384 doldu) — —

Buna ek olarak Anadolu Üniversitesi açıköğretimde Yönetim Bilişim Sistemleri'ne 1.000 koltuk vardı; hepsi doldu, taban 240,6 [4].

Tablo-2'nin ikinci bölümü ayrı bir kapı açıyor: bilgisayar grubundaki önlisanslar Anadolu, Atatürk ve İstanbul üniversitelerinin açıköğretim lisanslarından İşletme, İktisat, Maliye, Kamu Yönetimi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Uluslararası İlişkiler, Çalışma Ekonomisi, Halkla İlişkiler ve Yönetim Bilişim Sistemleri'ni de tercih edebiliyor. Tablonun başlığı bu programlara "5. yarıyılına fark dersleri alarak" kayıt yapılacağını açıkça yazıyor [2]. Yani "3. sınıftan başlama" ifadesinin resmî belgede yazılı karşılığı yalnızca açıköğretim tarafında var.

Kıyas için: aynı yıl YKS ile Bilgisayar Mühendisliği'ne 13.367 kontenjan açıldı (programs tablosu, kontenjan2026) [17]. DGS'nin bilgisayar mühendisliğine açtığı kapı, YKS'nin açtığının kabaca 30'da biri. Ekşi'de "DGS kontenjanı normal kontenjanın yüzde onu kadar" diye bir inanış var [14]; 2026 verisinde bilgisayar mühendisliği için oran yüzde 3,3.

Başka iki sık sorulan kapı: Adalet önlisansının Tablo-2'deki tek kapısı Hukuk [2]. Hukukta devlet üniversitelerinin Türkiye'deki kampüslerinde 44 programda toplam 88 koltuk vardı, en düşük taban 299,1 [4]. (Bir devlet üniversitesinin KKTC kampüsündeki iki ücretli/indirimli hukuk koltuğu 286–290 puanla doldu; ücretli olduğu için ayrı tutuldu.) Hemşirelik 1.034 koltukla en çok DGS öğrencisi alan örgün program; hepsi doldu, devlet tabanı en düşük 283,4 [4].

Boş kalanlar da ayrı bir hikâye: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi'nde 254, İşletme'de 227 (bunun 223'ü devlet dışı), İngiliz Dili ve Edebiyatı ile Spor Yöneticiliği'nde 220'şer koltuk boş kaldı. Endüstri Mühendisliği'nde 239 koltuğun yalnızca 25'i doldu [4]; bunun nedenini (Tablo-2'de az alanın buraya açılması mı, puan koşulu mu) bu çalışmada doğrulayamadım.

DGS puanı nasıl hesaplanıyor (2026 kılavuzu)

Kaynak: 2026-DGS Başvuru Kılavuzu, bölüm 4 ve Tablo-A [1].

  • Sınav: 50 sayısal + 50 sözel, 100 soru, 135 dakika. Ham puan = doğru − yanlış/4. Her bölüm, ortalaması 50 ve standart sapması 10 olan bir "standart puana" çevriliyor.
  • ÖBP (önlisans başarı puanı): önlisans not ortalaması 100'lük sisteme çevrilir (4'lük not "doğru orantıyla", yani 3,00 → 75), 50'nin altı 50 sayılır, sonra 0,8 ile çarpılır. ÖBP en az 40, en çok 80.
  • Puanlar: Sayısal = 3 × sayısal + 0,6 × sözel + 0,6 × ÖBP; Sözel = 0,6 × sayısal + 3 × sözel + 0,6 × ÖBP; Eşit ağırlık = 1,8 × sayısal + 1,8 × sözel + 0,6 × ÖBP.
  • Kırılma kuralı: 2026-DGS'de bir programa yerleştirilen adayın 2027-DGS'de ÖBP'si 0,6 yerine 0,45 ile çarpılır. Kural kayda değil yerleşmeye bağlı [1].
  • DGS puanının hesaplanması için sayısal ve sözel bölümün ikisinden de en az 1 ham puan gerekir [1].

Emre için ne demek (bu çalışmanın örnek hesabı, kurala birebir uygulanmış): not ortalaması 2,50 olan birinin ÖBP katkısı 30 puan, 3,50 olanınki 42 puan. Aradaki 12 puan, sayısal bölümde yaklaşık 4 standart puana denk geliyor. Bilgisayar mühendisliğinde devlet tabanlarının birbirine 1–3 puan yakın durduğu düşünülürse bu fark, onlarca üniversite atlamak demek. Aynı hesapla: ÖBP'si 60 (ortalama 3,00), sözel standart puanı 60 olan biri devlet bilgisayar mühendisliğinin en düşük tabanına (287,9) ancak sayısal standart puanı yaklaşık 72 ise ulaşır; bu, ortalamanın iki standart sapmadan fazla üstü demek. Bunun kaç nete karşılık geldiğini ÖSYM yayımlamıyor (doğrulanamadı); her yıl soruların zorluğuna göre değişir.

Başvuru şartları, takvim, geçince ne oluyor

  • Kim girebilir: Önlisans mezunları ve o yıl son sınıfta olup staj dışındaki bütün mezuniyet şartlarını yerine getirmiş öğrenciler [1]. Emre 2027-DGS'ye 2. sınıfın sonunda girecek; bir dersten kalırsa bu şart sorun olur. Dört yıl veya daha uzun programlardan önlisans diploması alan/alacak olan başvuramaz [1].
  • Puanın ömrü: 2026-DGS sonuçları yalnızca 2026-2027 yerleştirmesinde geçerli; puan bir yıl geçerli [1].
  • Tercih: En çok 30 tercih, yalnızca Tablo-2'de alanına açık programlardan. Yerleştirmede önce puan, sonra tercih sırası [1].
  • 2026 takvimi (gerçekleşen): başvuru 15 Mayıs–2 Haziran (geç başvuru 11 Haziran), sınav ücreti 1.400 TL, sınav 19 Temmuz, sonuç 13 Ağustos, tercih 27 Ağustos–3 Eylül, yerleştirme 8 Eylül, kayıt 14–18 Eylül [1][3][5][6][10]. Sayısal bölümün 18. sorusu iptal edildi [7].
  • 2027 takvimi: 22 Eylül 2026 itibarıyla ÖSYM 2027 takvimini yayımlamadı (KolayTercih'in yks-2027-takvimi rehberindeki kontrol) [18]; 24 Eylül'de ÖSYM takvim sayfası yeniden kontrol edilemedi. 2026 düzenine bakınca başvuru Mayıs'ta, sınav Temmuz'da beklenti; resmî değil.
  • Kaçıncı sınıftan başlar: Kılavuz "3. sınıftan başlarsın" demiyor. Önlisansta alınan derslerden eşdeğer sayılanlar muaf tutulur, alınması gereken dersler belirlenir ve intibakı yerleşilen üniversitenin kurulları yapar (2547 sayılı Kanun 18/b-5) [1]. Yani örgün programda kaç yıl okunacağı üniversiteye ve derslerin eşleşmesine bağlı; açıköğretim lisanslarında ise kayıt 5. yarıyıla, fark dersleriyle yapılıyor [2]. İngilizce programlarda üniversitenin dil sınavını geçemeyen hazırlık okur; bu, fazladan bir yıl demek [1]. İntibak için muafiyet başvuru süresi bazı üniversitelerde yalnızca 5–10 iş günü (KolayTercih rehberi universitede-ilk-hafta-ders-kaydi-muafiyet-kayit-dondurma) [19].
  • Önlisans ile DGS yasal çerçevesi: DGS ile geçenler 2547 sayılı Kanun'un 44. maddesindeki süre kurallarına tabidir [1]. Önlisans mezunlarının lisansa devamını düzenleyen YÖK yönetmeliğinin güncel metnini bu çalışmada açamadım (doğrulanamadı).

4. Nerede takılıyorum

Bilgi boşlukları. Emre'nin önünde üç belge var ve hiçbiri öğrenci için yazılmamış: 83 sayfalık Tablo-2, 131 sayfalık puan listesi, 42 sayfalık kılavuz. Kendi alan kodunu bulup onu 10 lisansa, o lisansları 350'yi aşkın program satırına bağlamak bir öğleden sonrasını alıyor. YÖK Atlas'ın lisans sayfaları YKS verisini gösteriyor; DGS tabanlarını tek ekranda, alan bazında gösteren resmî bir araç bulamadım.

Yaygın efsaneler ve doğrusu:

  • "DGS kolay, herkes geçiyor." Başvuranların yalnızca yaklaşık %6'sı örgün bir lisansa yerleşti [3]. Genel yerleşme oranını yüksek gösteren, açıköğretim.
  • "DGS ile 3. sınıftan başlarsın, iki yılda bitersin." Örgün programlar için kılavuz bunu garanti etmiyor; intibakı üniversite yapıyor [1]. "5. yarıyıldan, fark dersleriyle" kaydı yalnızca açıköğretim lisansları için Tablo-2'de açıkça yazılı [2]. Örgünde uyumsuz derslerde süre uzayabilir.
  • "Bilgisayar programcılığından her mühendisliğe geçilir." Hayır; yalnızca Tablo-2'deki 10 lisansa [2]. Elektrik-elektronik ya da endüstri mühendisliği bu grubun listesinde yok.
  • "Not ortalaması önemsiz, sınav her şey." ÖBP, 2,50 ile 3,50 arasında 12 puan fark yaratıyor [1]; devlet tabanları 1–3 puan aralıklarla dizildiği için bu fark büyük.
  • "Yedek diye bir yer yazayım, beğenmezsem kayıt olmam, seneye yine girerim." Yerleştirildiğin anda ertesi yıl ÖBP'n 0,45 ile çarpılır; kayıt olmasan bile [1].
  • "DGS kontenjanı normal kontenjanın yüzde onu." Forumda sık geçiyor [14]; 2026'da bilgisayar mühendisliği için oran yüzde 3,3 [4][17].

Duygular. Ekşi başlıklarında iki duygu sık: "sorular zor değil ama kazanmak zor" hayal kırıklığı ve yazılım gibi alanlarda "diploma şart değil, kendini geliştir" teselli/itiraz [13][14]. Önlisans öğrencisinin üzerinde "iki yıllıkçı" olmanın hafif utancı da var; Ekşi'de önlisanstan geçişi "arka kapı" gibi hissettiren yorumlar da var. Bu yüzden DGS bazen bir kariyer hesabından çok "lisanslı olma" isteğiyle yapılıyor gibi görünüyor (forum gözlemi, nicel veri yok). Ekşi girdilerinin önemli kısmı eski sınav düzeninden kalma; duyguyu gösteriyor, bugünkü kuralları değil.

Aile baskısı. Ailede iki ses çatışıyor: "bitir, çalış" ile "mühendis ol". Parayı veren çoğu zaman aile değil, öğrencinin kendisi (yarı zamanlı iş); bu yüzden karar "bir yıl daha çalışmadan ders mi" sorusuna dönüşüyor. Bu bir çıkarım; nicel veri bulamadım (doğrulanamadı).

Gözden kaçan alternatif. Emre YKS'ye yeniden de girebilir: önlisansa kayıtlı olmak YKS'ye girmeye engel değil (KolayTercih rehberi universite-okurken-tekrar-yks) [20]. Bilgisayar mühendisliğinde YKS kapısı DGS'den yaklaşık 30 kat geniş [4][17], ama AYT sayısal ister. İki kapıyı yan yana koyan bir kaynak bulamadım.

5. Bana gerçekten işe yarayacak basit veri

Kart 1 — "Senin önlisansın 10 lisansa açılıyor." Tek görsel: Emre'nin alanından çıkan 10 ok, her okun ucunda lisans adı ve 2026 koltuk sayısı. Neden anlamlı: En çok aranan soru bu ("dgs ile hangi bölümlere geçiş yapılır"); cevabı 83 sayfalık tabloda saklı. Bizde var mı: Yok. Kaynak ÖSYM Tablo-2 PDF'i [2]; her yıl kılavuzla yenilenir, metin olarak çıkarılabiliyor (bu çalışmada çıkarıldı). Repo'da grep -ri dgs src/ sonucu boş; programs tablosunda DGS sütunu yok.

Kart 2 — "2026'da örgün lisansa geçen: her 16 başvurandan 1'i." Tek sayı: %6,4 (15.336 / 239.681). Yanında küçük not: "Açıköğretim dahil edilirse her 4 başvurandan 1'i." Neden anlamlı: "DGS kolay" efsanesini tek sayıyla düzeltiyor ve açıköğretim ile örgünü ayırmayı öğretiyor. Bizde var mı: Yok. ÖSYM yerleştirme özeti [3] ve başvuru sayısı [8]; yılda bir sayı, elle girilebilir. Başvuru sayısı şimdilik haber kaynağından geldiği için sayfaya konmadan önce ÖSYM'nin kendi duyurusundan teyit edilmeli.

Kart 3 — "Bilgisayar Mühendisliği: YKS'de 13.367 koltuk, DGS'de 447." Tek görsel: iki kapı, biri geniş biri dar. Neden anlamlı: DGS'yi tek yol sanan öğrenciye YKS'yi yeniden düşünmek için gerçek bir ölçek veriyor. Bizde var mı: Yarısı var. YKS tarafı data/yokatlas.db → programs.kontenjan2026; DGS tarafı yok, ÖSYM puan listesinden gelir [4].

Kart 4 — "Not ortalaman DGS puanına en fazla 48 puan ekliyor; 2,50 ile 3,50 arası 12 puan." Tek küçük hesaplayıcı: ortalamayı gir, ÖBP katkını gör. Neden anlamlı: Emre'nin 2. sınıfta hâlâ kontrol edebildiği tek değişken not ortalaması; bunu bugün görmesi davranış değiştirir. Bizde var mı: Formül var, veri gerekmez. Kılavuz bölüm 4.2–4.3 ve Tablo-A [1]. Yıl yıl katsayı değişirse güncellenmeli.

Kart 5 — "Devlette bilgisayar mühendisliğine giren en düşük puan: 287,9. Ama her programda 1–3 koltuk var." Tek sayı + uyarı etiketi: "Bir tabanı tek bir kişinin puanı belirleyebilir; seneye kolayca oynar." Neden anlamlı: Hedef puan koyar, ama küçük kontenjan yüzünden tabanın ne kadar oynak olduğunu da söyler. Bizde var mı: Yok. ÖSYM puan listesi [4]; geçmiş yılları kıyaslamak için 2024 ve 2025 listeleri de gerekir (bu çalışmada indirilmedi).

6. KolayTercih bunu nasıl sunar

Ekran fikri: "DGS kapı haritası" (ücretsiz). Tek giriş: "Önlisans bölümün ne?" Arama kutusuna "bilgisayar programcılığı" yazınca üç blok açılır. Üstte Kart 1 (10 kapı ve koltuk sayıları), ortada her lisans için "2026'da en düşük / ortanca taban, kaç program, kaç koltuk, kaçı boş kaldı", altta "not ortalaman" kutusu (Kart 4). Her programın yanında koltuk sayısı büyük yazılır; 1–2 koltuklu programlara "tabanı oynak" etiketi düşer. Risk renk dili yalnızca metinle birlikte, ve küçük kontenjanlarda hayal/dengeli/güvenli etiketi yerine "tahmin güvenilmez" demeyi seçer.

Ücretli fikir: "30 satırlık DGS tercih listesi". Yapı YKS'deki 24'lük listenin kardeşi olur, ama kurallar farklıdır: yalnız Tablo-2 kapıları, 30 satır sınırı, 0,45 kırılma uyarısı ("bu listede istemediğin bir yer var mı?"), örgün/açıköğretim ayrımı, İngilizce programlarda hazırlık yılı uyarısı. En değerli an sonuç günü ile tercihin kapanışı arasındaki üç hafta (2026'da 13 Ağustos–3 Eylül; tercih penceresinin kendisi 27 Ağustos–3 Eylül).

Rehber yazısı fikirleri (öncelik sırasıyla):

  1. "DGS ile hangi bölümlere geçilir? Önlisans alanına göre kapı listesi (2026)" — en büyük arama talebi; alan bazında sayfalar hâlinde de üretilebilir.
  2. "DGS 2026 sonuçları: 72 bin koltuğun kaçı gerçekten yüz yüze?" — açıköğretim/örgün ayrımı, koltuk parçalanması.
  3. "DGS puanı nasıl hesaplanır, ÖBP ne kadar etkiler?" — formül, örnek hesap, 0,45 kuralı.
  4. "DGS ile geçince kaçıncı sınıftan başlarsın? İntibak gerçeği" — "3. sınıf" efsanesi, üniversite örnekleri (ayrıca doğrulanmalı).
  5. "DGS mi, YKS'ye yeniden girmek mi?" — Kart 3'ün yazısı.

Zaten işe yarayan mevcut yazılar:

  • onlisans-mi-lisans-mi — "DGS köprüsü" kavramını ve "önce hedef lisansı, sonra köprü önlisansı seç" kuralını anlatıyor. Emre'nin bir yıl önceki hâline yazılmış; bugünkü Emre için eksik.
  • ek-madde-1-puanim-yetiyor-mu — DGS'yi yatay geçişle yan yana koyan tablo ve Tablo-2'ye bağlantı var.
  • universitede-ilk-hafta-ders-kaydi-muafiyet-kayit-dondurma — dikey geçişte muafiyet başvuru sürelerinin kısalığını anlatıyor; DGS kazanan için kritik.
  • universite-okurken-tekrar-yks — kayıtlıyken YKS'ye girebileceğini anlatıyor; Kart 3 ile birleşir.
  • kyk-burs-mu-kredi-mi ve yurt-burs-ve-yillik-maliyet — "DGS ile geçenler burs/yurt alabilir mi" sorusuna kısmen dokunuyor, ama DGS'ye özel bir cümle yok.

Boşluk: Sitede DGS'ye ayrılmış tek bir yazı ya da sayfa yok; src/ içinde "dgs" geçen kod yok, veritabanında DGS tablosu yok. Veri tarafında gereken iki kaynak (Tablo-2 ve puan listesi) kamuya açık ve bu çalışmada temiz biçimde okunabildiği görüldü.

7. Marka gözüyle

Ton. Emre'ye "abi/abla gibi ama sayı konuşan" bir ses. "Sen de mühendis olabilirsin!" gibi coşkulu dil burada güven kaybettirir; bu kitle hayal kırıklığını zaten yaşamış ya da yakınında görmüş. Güven kazandıran cümle tipi: "2026'da senin alanına 1.395 örgün koltuk vardı; 1.384'ü doldu. İşte en düşük puanlar." Önlisans öğrencisini küçümseyen hiçbir ima olmamalı ("iki yıllık" yerine "önlisans").

Kanal. DGS hazırlığı büyük ölçüde YouTube'da (otomatik tamamlamada "dgs hazırlık videoları", "pdf" aramaları [15]). Kısa videolarda tek bir kart ("Bilgisayar programcılığı 10 kapı") iyi taşınır. İkinci kanal meslek yüksekokullarının sınıf WhatsApp grupları; paylaşılabilir bir "kapı haritası" bağlantısı burada yayılır. Üçüncüsü, MYO öğretim görevlileri ve kariyer merkezleri: 2. sınıf başında "DGS'yi düşünüyorsanız şu sayfaya bakın" diyen bir hoca, en güvenilir yayıcı. Bu kanalların gerçekten ne kadar etkili olduğu ölçülmedi (doğrulanamadı).

Takvim.

  • Eylül–Ekim (şimdi): Yeni 2. sınıflar "hazırlanayım mı" kararını veriyor. Ücretsiz kapı haritası ve ÖBP hesaplayıcısı burada.
  • Mart–Mayıs: Başvuru dönemi (2026'da 15 Mayıs'ta açıldı). "Hangi bölüm için ne kadar puan" içeriği.
  • Ağustos ortası–Eylül başı: Sonuç ve tercih; ücretli liste burada satar.
  • Eylül ortası: Kayıt ve intibak; "ilk hafta muafiyet" içeriği.

Parayı kim verir, ne kadar? Çoğunlukla öğrencinin kendisi. Referans noktaları: DGS sınav ücreti 1.400 TL [1]; KolayTercih'in YKS paketi 299 TL (docs/urun/vizyon.md). Fiyat konusunda elimizde veri yok; tek seferlik ve sınav ücretinden belirgin biçimde düşük bir fiyat akla yatkın, ama bu bir tahmin ve fiyat testi yapılmadı (doğrulanamadı). DGS hazırlık kurslarının güncel fiyatları bu çalışmada doğrulanamadı.

Ağızdan ağıza. MYO sınıflarında her yıl "geçen yıl kim nereye geçti" hikâyesi dolaşıyor. KolayTercih'in "kapı haritası" bağlantısı bu hikâyenin yerine geçebilecek tek sayfalık bir kaynak olursa, sınıf gruplarında kendiliğinden paylaşılır. Rakip tarafta Tercih Robotu'nun bir DGS sürümü olduğu biliniyor (docs/ekip-raporlari/2026-09-21/04-rakip-analizi.md); fark, açık yöntem ve koltuk sayısını öne koyan dürüstlük olmalı.

8. Dikkat edilecekler

  • Küçük kontenjan, oynak taban. Devlet bilgisayar mühendisliği programlarının hepsinde 1–3 koltuk var [4]. Tabanı tek bir kişinin puanı belirleyebilir. Bu programlar için "güvenli" etiketi yanıltıcı olur; ya etiket hiç verilmez ya da "tahmin güvenilmez" diye açıkça yazılır.
  • "Garanti", "3. sınıftan başlarsın", "iki yılda mühendis ol" dili yasak. İntibakı üniversite yapar [1]; bunu bizim vaat etmemiz yanlış olur.
  • Tablo-2 hatası ağır sonuç doğurur. Yanlış bir kapı gösterirsek öğrencinin tercihi geçersiz sayılır [1]. Tablo-2 her yıl kılavuzla yeniden okunmalı, yıl sayfada açıkça yazmalı.
  • 0,45 kırılma kuralı her tercih ekranında görünür olmalı; "yedek yazarım" alışkanlığı DGS'de bir sonraki yılı pahalılaştırıyor [1].
  • Açıköğretim ve örgünü karıştırmamak. "56 bin kişi yerleşti" cümlesi tek başına kullanılırsa öğrenciye yanlış bir kolaylık hissi verir.
  • Devlet/vakıf ayrımı. Bu çalışmada ÖSYM koduna bakılarak yapıldı; üründe resmî üniversite türü verisiyle (ör. programs.unitur benzeri bir alan) eşleştirilmeli.
  • Kişisel veri. ÖBP hesaplayıcısı not ortalamasını sunucuya göndermeden, tarayıcıda hesaplamalı. Forumlardan örnek hikâye kullanılacaksa kimlik bilgisi alınmamalı.
  • Kamu verisini yeniden yayımlamak. ÖSYM belgeleri kamuya açık; kaynak ve yıl her sayfada gösterilmeli, "ÖSYM'nin resmî aracı" izlenimi verilmemeli.
  • Bu çalışmanın sınırları. 2026 sınava giren sayısı, soru ortalamaları, net–puan karşılığı, 2027 takvimi, YÖK dikey geçiş yönetmeliğinin güncel metni ve 2024–2025 program bazlı tabanlar doğrulanamadı.

Kaynaklar

  1. ÖSYM, 2026-DGS Başvuru Kılavuzu, "Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar" (başvuru şartları md. 2.1, puan hesaplama bölüm 4 ve Tablo-A, 0,45 kuralı, 30 tercih, yerleştirme bölüm 7, intibak md. 1.7 ve 1.10, sınav ücreti) — https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/7/genel-bilgiler-temel-lke-ve-kurallar-q1jd4s-30102212.pdf — 24 Eylül 2026
  2. ÖSYM, 2026-DGS Kılavuzu Tablo-2: Ön Lisans Mezuniyet Alanlarına Göre Dikey Geçiş Yapılabilecek Lisans Programları — https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/7/tablo-2-on-lisans-mezuniyet-alanlarina-gore-dikey-gecis-yapilabilecek-lisans-programlari-neb9zs-30102212.pdf — 24 Eylül 2026
  3. ÖSYM, 2026 DGS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler — https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/9/2026-dgs-yerlestirme-sonuclarina-liskin-sayisal-bilgiler-otlz89-08093247.pdf — 24 Eylül 2026
  4. ÖSYM, 2026 DGS Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin En Küçük ve En Büyük Puanlar (131 sayfa; bu çalışmada 7.060 satır çıkarıldı) — https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/9/2026-dgs-yerlestirme-sonuclarina-liskin-en-kucuk-ve-en-buyuk-puanlar-kwx5z1-08085825.pdf — 24 Eylül 2026
  5. ÖSYM, 2026-DGS: Yerleştirme Sonuçları Açıklandı (kayıt 14–18 Eylül, e-kayıt 14–16 Eylül) — https://osym.gov.tr/2026-dgs-yerlestirme-sonuclari-aciklandi — 24 Eylül 2026
  6. ÖSYM, 2026-DGS: Sınav Sonuçları Açıklandı (13 Ağustos 2026) — https://www.osym.gov.tr/2026-dgs-sinav-sonuclari-aciklandi — 24 Eylül 2026
  7. ÖSYM, 2026-DGS Değerlendirme İşlemlerine İlişkin Açıklama (sayısal 18. soru iptali) — https://dokuman.osym.gov.tr/web/2026/8/degerlendirme-slemlerine-liskin-aciklama-uld1j4-13153149.pdf — 24 Eylül 2026
  8. Hürriyet, "2026 DGS'ye kaç kişi girdi?" (239.681 başvuru, ÖSYM'ye atıfla; katılım sayısı açıklanmadı) — https://www.hurriyet.com.tr/bilgi/galeri/2026-dgsye-kac-kisi-girdi-43272126 — 24 Eylül 2026
  9. Eğitim Sistem, "2026 DGS'de 239 bin 681 aday ter döktü" — https://www.egitimsistem.com/dgs-kac-kisi-basvurdu-sonuclar-ne-zaman-113313h.htm — 24 Eylül 2026
  10. Eğitim.net.tr, "2026 DGS Sonuçları: 56.820 Aday Yerleşti, 15.873 Kontenjan Boş Kaldı" (tercih tarihleri 27 Ağustos–3 Eylül) — https://www.egitim.net.tr/sinav/2026-dgs-yerlestirme-sonuclari-56820-aday-yerlesti-15873-kontenjan-bos-kaldi-16964h — 24 Eylül 2026
  11. Hanifi Hoca Akademi, "DGS Kaç Kişi Girdi 2026?" (2023–2026 başvuru sayıları; ikincil, ÖSYM'ye atıf) — https://www.hanifihocaakademi.com/dgs-kac-kisi-girdi/ — 24 Eylül 2026
  12. ÖSYM, 2026-DGS: Kılavuz ve Başvuru Bilgileri (belge dizini) — https://www.osym.gov.tr/2026dgs-kilavuz-ve-basvuru-bilgileri — 24 Eylül 2026
  13. Ekşi Sözlük, "dikey geçiş sınavı" başlığı (örüntü özeti; kişi adı alınmadı) — https://eksisozluk.com/dikey-gecis-sinavi--180516 — 24 Eylül 2026
  14. Ekşi Sözlük, "dgs" başlığı (örüntü özeti; kişi adı alınmadı) — https://eksisozluk.com/dgs--1197473 — 24 Eylül 2026
  15. Google otomatik tamamlama, tr/TR (sorgular: "dgs", "dgs ile", "dgs kaç net", "dgs ile bilgisayar mühendisliği", "dgs zor mu", "dgs puanı", "dgs ile geçince", "dikey geçiş", "dgs yazılım mühendisliği", "dgs obp", "dgs ile hangi bölümler", "dgs 2027", "dgs kazanan", "dgs mi yks mi", "dgs hazırlık", "dgs ile geçenler") — https://suggestqueries.google.com/complete/search?client=firefox&hl=tr&gl=tr&q=dgs — 24 Eylül 2026
  16. Şikayetvar, ÖSYM şikâyetleri (DGS'ye ayrı bir kategori var; genel ÖSYM şikâyetlerinde ücret ödeme/iade konuları öne çıkıyor; DGS'ye özel sayı güvenilir biçimde okunamadı) — https://www.sikayetvar.com/osym — 24 Eylül 2026
  17. KolayTercih veritabanı, data/yokatlas.db → programs tablosu (onlisans, kontenjan2026, yerlesen2025, yerlesen2026; kaynağı YÖK Atlas) — repo içi — 24 Eylül 2026
  18. KolayTercih rehberi, "2027 YKS Ne Zaman?" (content/rehber/yks-2027-takvimi.md; ÖSYM 2027 takviminin 22 Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmadığı kontrolü) — https://kolaytercih.com/rehber/yks-2027-takvimi — 24 Eylül 2026
  19. KolayTercih rehberi, "Üniversitede ilk hafta: ders kaydı, muafiyet, kayıt dondurma" (content/rehber/universitede-ilk-hafta-ders-kaydi-muafiyet-kayit-dondurma.md) — https://kolaytercih.com/rehber/universitede-ilk-hafta-ders-kaydi-muafiyet-kayit-dondurma — 24 Eylül 2026
  20. KolayTercih rehberi, "Üniversite okurken tekrar YKS" (content/rehber/universite-okurken-tekrar-yks.md) — https://kolaytercih.com/rehber/universite-okurken-tekrar-yks — 24 Eylül 2026

Editör notu

24 Eylül 2026'da bu dosyadaki sayılar kaynağın kendisinden yeniden kontrol edildi. ÖSYM'nin beş belgesi (2026-DGS kılavuzu, Tablo-2, yerleştirme sayısal bilgileri, 131 sayfalık en küçük/en büyük puan listesi, soru iptali açıklaması) indirilip metne çevrildi. Puan listesi baştan, bağımsız olarak ayrıştırıldı: 7.060 satır, 72.693 kontenjan, 56.820 yerleşen, 15.873 boş — ÖSYM özetiyle birebir aynı. Bilgisayar grubunun 10 lisansındaki koltuk, doluluk, en düşük ve ortanca taban sayılarının hepsi, Hemşirelik (1.034), Endüstri Mühendisliği (239'da 25), boş kalan koltuklar ve "programların yarısında 2 ya da daha az koltuk" hesabı yeniden hesaplandı ve tuttu. Kılavuzdaki kurallar (100 soru/135 dakika, ÖBP formülü, katsayılar, 0,45 kuralı, 30 tercih, puanın bir yıl geçerliliği, staj dışı mezuniyet şartı, dört yıllık programlardan önlisans diploması alanların başvuramaması, intibakın 2547/18-b-5'e göre üniversitede yapılması, 1.400 TL ücret, başvuru ve geç başvuru tarihleri) metinde tek tek görüldü. Tablo-2'de 840 önlisans ve 231 lisans alan kodu sayıldı; bilgisayar grubunun 10 kapısı ve açıköğretim lisansları için "5. yarıyıla fark dersleri alarak" ibaresi belgede aynen var. ÖSYM'nin yerleştirme ve sınav sonucu duyuru sayfaları (8 Eylül, 13 Ağustos, kayıt 14–18 Eylül) açılıp tarihler doğrulandı. Repo tarafında programs tablosunda Bilgisayar Mühendisliği için 2026 YKS kontenjanı toplamı 13.367, önlisans yerleşen toplamı 354.627 çıktı; src/ altında "dgs" geçen dosya yok, veritabanında DGS tablosu yok.

Düzeltilenler. (1) Önlisans yerleşmelerindeki açıköğretim payı "yaklaşık 33 bin kontenjan" diye yazılmıştı; bu yalnızca Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi'nin payıydı. Açık ve açık-uzaktan eğitim fakültelerinin toplamı yaklaşık 68 bin yerleşme. (2) "Başvuru dört yıldır düşüyor" yerine elimizdeki üç yıllık düşüş yazıldı. (3) Ham puan kuralı kılavuzdaki gibi "iki bölümden de en az 1 ham puan" diye netleştirildi. (4) Hukuktaki devlet sayılarının bir devlet üniversitesinin ücretli KKTC kampüsünü dışarıda bıraktığı açıkça yazıldı. (5) Sonuç ile tercih kapanışı arası "iki hafta" değil üç hafta. (6) Şikayetvar'daki "444 DGS şikâyeti" sayısı güvenilir biçimde okunamadığı için çıkarıldı (ÖSYM'nin telefon numarasıyla karışmış olabilir). (7) Fiyat önerisindeki "sınav ücretinin çeyreği" tahmini kaldırıldı; yerine veri olmadığı yazıldı. (8) "İtibar onarımı" yorumu yumuşatıldı ve Ekşi girdilerinin eski sınav düzeninden kaldığı notu eklendi.

Doğrulanamayanlar. 239.681 başvuru sayısı ve 2023–2025 başvuru sayıları yalnız haber/kurs sitelerinde görüldü (ÖSYM'ye atıfla); ÖSYM'nin kendi sayfasında bulunamadı. Sınava giren sayısı, net–puan karşılığı, 2027-DGS takvimi (24 Eylül'de yeniden bakılamadı), önlisans mezunlarının lisansa devamını düzenleyen YÖK yönetmeliğinin güncel metni ve forumlardaki "DGS kontenjanı YKS kontenjanının yüzde onu" inanışının resmî bir dayanağı olup olmadığı doğrulanamadı. Google otomatik tamamlama sorguları yeniden çekilmedi.

Güven düzeyi: yüksek ÖSYM belgelerinden gelen sayı ve kurallar için; orta başvuru sayıları, forum örüntüleri ve kanal/fiyat önerileri için.